اسرائیلیات - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۱۰ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۷

2026-08-10T10:47:13Z

مهدی موسوی در ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۴۲

2023-11-11T06:42:06Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۴۴

2023-11-11T05:44:30Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۱۰ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۷

2023-11-10T16:07:28Z

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی: 6پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-09-18T06:46:40Z

6پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

Zamani در ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۵:۴۹

2014-02-13T05:49:30Z

Zamani در ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۵:۴۶

2014-02-13T05:46:05Z

Zamani در ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۵:۴۵

2014-02-13T05:45:44Z

Sedaghat در ‏۷ اکتبر ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۱۳

2013-10-07T10:13:44Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۹ سپتامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۸:۰۶

2013-09-09T08:06:22Z

@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 اهل کتاب چون داراى [[دین]] و کتاب آسمانى بودند، موقعیت و فرهنگ بالاترى در مقایسه با مشرکان داشتند و نزد آنان از جایگاه علمى ویژه‌اى برخوردار بودند. مشرکان براى فهم بسیارى از مسائل از جمله مسائل مربوط به خلقت، تاریخ ملت‌هاى گذشته و‌... به آنان مراجعه مى‌کردند، افزون بر این، آنان در سال دو کوچ زمستانى و تابستانى به [[یمن]] و [[شام]] داشتند و در این مسافرت‌ها با گروه‌هاى فراوانى از اهل ‌کتاب که در این دو سرزمین ساکن بودند مراودت داشتند و این ارتباط‌ها نیز خود عامل دیگرى در نفوذ فرهنگ یهودى در فرهنگ عرب [[جاهلیت|جاهلى]] به شمار مى‌رفت.<ref> الاسرائیلیات فى التفسیر والحدیث، ص‌ ۲۲‌ـ‌۲۳.</ref>
-مراجعه اعراب به اهل ‌کتاب، بعد از ظهور اسلام و پذیرش آیین جدید ادامه یافت و آنان براى فهم برخى ناشناخته‌ها، اهل‌کتاب را بر دیگران ترجیح مى‌دادند؛ به ویژه که [[قرآن]] نیز در آیاتى، مشرکان را به اهل کتاب ارجاع داده بود: {{متن قرآن|«فَسـَلوا اَهلَ الذِّکرِ اِن کنتُم لاتَعلَمون × بِالْبَینَاتِ وَالزُّبُرِ...»}}. ([[سوره نحل]]/۱۶، ۴۳‌ـ‌۴۴)؛ {{متن قرآن|«فَاسْأَلْ بَنِی إِسْرَائِیلَ»}}. ([[سوره اسراء]]/۱۷، ۱۰۱) مخاطب اصلى در این آیات مشرکان هستند که خداوند به آنان خطاب کرده: اگر در صحت گفته‌هاى قرآن شک دارید از اهل ‌کتاب بپرسید؛ اما برخى مسلمانان گمان کردند که این آیات مراجعه آنان به اهل ‌کتاب را مجاز شمرده است، بدین سبب براى سؤال از معارف اصلى دین به اهل ‌کتاب مراجعه مى‌کردند.
+مراجعه اعراب به اهل ‌کتاب، بعد از ظهور اسلام و پذیرش آیین جدید ادامه یافت و آنان براى فهم برخى ناشناخته‌ها، اهل‌کتاب را بر دیگران ترجیح مى‌دادند؛ به ویژه که [[قرآن]] نیز در آیاتى، مشرکان را به اهل کتاب ارجاع داده بود: {{متن قرآن|«{{آیه|16|43}} 💠<ref>[[آیه 43 سوره نحل|سوره نحل، آیه ۴۳‌.]]</ref> {{آیه|16|44}}<ref>[[آیه 44 سوره نحل|همان، آیه ۴۴.]]</ref>»}}؛ {{متن قرآن|«... فَاسْأَلْ بَنِي إِسْرَائِيلَ ...»}}. ([[سوره اسراء]]/۱۷، ۱۰۱) مخاطب اصلى در این آیات مشرکان هستند که خداوند به آنان خطاب کرده: اگر در صحت گفته‌هاى قرآن شک دارید از اهل ‌کتاب بپرسید؛ اما برخى مسلمانان گمان کردند که این آیات مراجعه آنان به اهل ‌کتاب را مجاز شمرده است، بدین سبب براى سؤال از معارف اصلى دین به اهل ‌کتاب مراجعه مى‌کردند.
 رجوع به اهل ‌کتاب به همین منوال ادامه داشت تا این که [[پیامبر اکرم]] صلى الله علیه وآله در روایاتى که خواهد آمد، به ‌طور صریح مسلمانان را از مراجعه به آنان منع کرد؛ ولى با وجود نهى صریح پیامبر، گروهى از مسلمانان براى دستیابى به مطالبى که به گمان آنان در معارف اسلامى وجود نداشت به اهل ‌کتاب مراجعه مى‌کردند.
@@ سطر ۹۲: / سطر ۹۲: @@
 ==حکم مراجعه به اهل ‌کتاب==
-درباره مراجعه به [[اهل کتاب|اهل ‌کتاب]] دو دیدگاه کلى جواز و عدم جواز بین مفسران وجود دارد؛ برخى از نویسندگان متأخّر<ref> الاسرائیلیات فى التفسیر والحدیث، ص‌ ۶۴‌ـ‌۶۵.</ref> که مراجعه به اهل ‌کتاب را جایز مى‌دانند، براى اثبات این نظریه و توجیه رجوع برخى از [[صحابه]] به اهل ‌کتاب، به ادله‌اى از آیات، روایات و سیره صحابه استناد کرده‌اند؛ از جمله [[قرآن]] در آیه ۹۴ [[سوره یونس]]، پیامبر و مسلمانان را به مراجعه به اهل ‌کتاب دعوت کرده است: {{متن قرآن|«فَإِن کنتَ فِی شَک مِّمَّا أَنزَلْنَا إِلَیک فَاسْأَلِ الَّذِینَ یقْرَؤُونَ الْکتَابَ مِن قَبْلِک لَقَدْ جَاءک الْحَقُّ مِن رَّبِّک فَلاَ تَکونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِینَ»}}.
+درباره مراجعه به [[اهل کتاب|اهل ‌کتاب]] دو دیدگاه کلى جواز و عدم جواز بین مفسران وجود دارد؛ برخى از نویسندگان متأخّر<ref> الاسرائیلیات فى التفسیر والحدیث، ص‌ ۶۴‌ـ‌۶۵.</ref> که مراجعه به اهل ‌کتاب را جایز مى‌دانند، براى اثبات این نظریه و توجیه رجوع برخى از [[صحابه]] به اهل ‌کتاب، به ادله‌اى از آیات، روایات و سیره صحابه استناد کرده‌اند؛ از جمله [[قرآن]] در آیه ۹۴ [[سوره یونس]]، پیامبر و مسلمانان را به مراجعه به اهل ‌کتاب دعوت کرده است: {{متن قرآن|«{{آیه|10|94}}»}}.
-در آیه‌اى دیگر به مسلمانان مى‌گوید: از ‌[[اهل الذکر|اهل ذکر]] که به قولی همان اهل ‌کتاب هستند، بپرسید: {{متن قرآن|«فَسئلوا اَهلَ الذِّکرِ اِن کنتُم لاتَعلَمون»}}. ([[سوره نحل]]/۱۶،۴۳) در آیه ۴۵ [[سوره زخرف]] نیز مى‌گوید: {{متن قرآن|«و‌سئَل مَن اَرسَلنا مِن قَبلِک مِن رُسُلِنا...»}}. مقصود از کسانى که باید از آنان پرسیده شود امت‌هاى گذشته و عالمان دینى آنان هستند.<ref> التفسیر والمفسرون، معرفت، ج ‌۲، ص‌ ۸۹.</ref>
+در آیه‌اى دیگر به مسلمانان مى‌گوید: از ‌[[اهل الذکر|اهل ذکر]] که به قولی همان اهل ‌کتاب هستند، بپرسید: {{متن قرآن|«{{آیه|16|43}}»}}. ([[سوره نحل]]/۱۶،۴۳) در آیه ۴۵ [[سوره زخرف]] نیز مى‌گوید: {{متن قرآن|«وَاسْأَلْ مَنْ أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رُسُلِنَا ...»}}. مقصود از کسانى که باید از آنان پرسیده شود امت‌هاى گذشته و عالمان دینى آنان هستند.<ref> التفسیر والمفسرون، معرفت، ج ‌۲، ص‌ ۸۹.</ref>
-در آیاتى نیز به صراحت، پرسش از [[بنی اسرائیل|بنى‌اسرائیل]] به میان آمده است: {{متن قرآن|«فَاسْأَلْ بَنِی إِسْرَائِیلَ»}} ([[سوره اسراء]]/۱۷، ۱۰۱ و نیز [[سوره بقره]]/۲، ۲۱۱) آیات پیشین و آیات دیگرى که در این زمینه وجود دارد، مراجعه به اهل ‌کتاب را در مواردى که تحریف و تغییرى در آن صورت نگرفته<ref> الاسرائیلیات فى ‌التفسیر والحدیث، ص ‌۶۳‌ـ‌۶۵؛ التفسیروالمفسرون، معرفت، ج‌ ۲، ص‌ ۹۰.</ref> و موافق [[شریعت]] اسلام و [[عقل]] باشد، جایز شمرده است.
+در آیاتى نیز به صراحت، پرسش از [[بنی اسرائیل|بنى‌اسرائیل]] به میان آمده است: {{متن قرآن|«... فَاسْأَلْ بَنِي إِسْرَائِيلَ ...»}} ([[سوره اسراء]]/۱۷، ۱۰۱ و نیز [[سوره بقره]]/۲، ۲۱۱) آیات پیشین و آیات دیگرى که در این زمینه وجود دارد، مراجعه به اهل ‌کتاب را در مواردى که تحریف و تغییرى در آن صورت نگرفته<ref> الاسرائیلیات فى ‌التفسیر والحدیث، ص ‌۶۳‌ـ‌۶۵؛ التفسیروالمفسرون، معرفت، ج‌ ۲، ص‌ ۹۰.</ref> و موافق [[شریعت]] اسلام و [[عقل]] باشد، جایز شمرده است.
 [[اهل سنت]] روایتى از [[پیامبر اکرم]] نقل کرده‌اند که فرمود: «حدّثوا عن بنی اسرائیل ولاحرج؛ از بنى ‌اسرائیل روایت کنید و مانعى ندارد».<ref> مسند احمد، ج‌ ۳، ص‌ ۳۸۶؛ کنزالعمال، ج‌ ۱۰، ص‌ ۲۳۱.</ref> این روایت نیز بر جواز مراجعه به اهل ‌کتاب دلالت دارد.
@@ سطر ۱۰۴: / سطر ۱۰۴: @@
 در پاسخ باید گفت: حق این است که هیچ‌یک از ادله ارائه شده نمى‌تواند مراجعه به اهل ‌کتاب را در هیچ موردى (چه [[تفسیر قرآن|تفسیر]] و چه تاریخ انبیاى پیشین) ثابت کند، زیرا مخاطب آیات مورد استناد، گرچه در ظاهر شخص [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه وآله و مسلمانان هستند؛ ولى مقصود اصلى، کافران و منافقانى هستند که در [[رسالت]] پیامبر شک دارند.
-دلیل این امر، صدر و ذیل آیه ۹۴ [[سوره یونس]] است: {{متن قرآن|«فَإِن کنتَ فِی شَک مِّمَّا أَنزَلْنَا إِلَیک... فَلاَ تَکونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِینَ»}}. مقصود از این دو جمله که بحث شک در [[نبوت]] در آن مطرح شده، به ‌طور یقین شخص پیامبر و مسلمانان معتقد نیست، بلکه مقصود کافران و منافقان‌اند که خداوند براى برطرف شدن این شک، آنان را به اهل ‌کتاب که نبوت [[خاتم الأنبیاء|پیامبر خاتم]] در کتب آنان موجود بود ارجاع داده است، چنانکه مخاطب در آیات {{متن قرآن|«فَسئلوا اَهلَ الذِّکرِ اِن کنتُم لاتَعلَمون * بِالْبَینَاتِ...»}}. ([[سوره نحل]]/۱۶، ۴۳‌ـ‌۴۴) نیز ارشاد به اصل عقلایى رجوع به ‌کارشناسان و اهل خبره است و بر جواز رجوع به فرد یا گروهى خاص دلالت ندارد.<ref> المیزان، ج‌ ۱۲، ص‌ ۲۵۹.</ref>
+دلیل این امر، صدر و ذیل آیه ۹۴ [[سوره یونس]] است: {{متن قرآن|«{{آیه|10|94}}»}}. مقصود از این دو جمله که بحث شک در [[نبوت]] در آن مطرح شده، به ‌طور یقین شخص پیامبر و مسلمانان معتقد نیست، بلکه مقصود کافران و منافقان‌اند که خداوند براى برطرف شدن این شک، آنان را به اهل ‌کتاب که نبوت [[خاتم الأنبیاء|پیامبر خاتم]] در کتب آنان موجود بود ارجاع داده است، چنانکه مخاطب در آیات {{متن قرآن|«... فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ 💠 بِالْبَيِّنَاتِ وَالزُّبُرِ ...»}}. ([[سوره نحل]]/۱۶، ۴۳‌ـ‌۴۴) نیز ارشاد به اصل عقلایى رجوع به ‌کارشناسان و اهل خبره است و بر جواز رجوع به فرد یا گروهى خاص دلالت ندارد.<ref> المیزان، ج‌ ۱۲، ص‌ ۲۵۹.</ref>
-بر فرض دلالت داشتن این آیات، در مقابل آن‌ها آیاتى هست که اهل کتاب به ویژه عالمان آنان را اهل تزویر، مکر و تحریف کتاب‌هاى آسمانى معرفى کرده است:<ref> التفسیر والمفسرون، معرفت، ج‌ ۲، ص‌ ۹۲.</ref> {{متن قرآن|«...یسْمَعُونَ کلاَمَ اللّهِ ثُمَّ یحَرِّفُونَهُ مِن بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمْ یعْلَمُونَ»}} ([[سوره بقره]]/۲، ۷۵). در آیه‌اى دیگر آنان را کسانى دانسته که مطالبى را از جانب خود نوشته و براى دستیابى به متاع دنیا آن را میان مردم منتشر مى‌کنند: {{متن قرآن|«فَوَیلٌ لِّلَّذِینَ یکتُبُونَ الْکتَابَ بِأَیدِیهِمْ ثُمَّ یقُولُونَ هَـذَا مِنْ عِندِ اللّهِ لِیشْتَرُواْ بِهِ ثَمَناً قَلِیلاً»}}. ([[سوره بقره]]/۲، ۷۹) بر همین اساس، قرآن در آیاتى دیگر به صراحت مسلمانان را از مراجعه و پرسش از آنان درباره تاریخ گذشتگان منع کرده است: {{متن قرآن|«قُل رَّبِّی أَعْلَمُ بِعِدَّتِهِم مَّا یعْلَمُهُمْ إِلَّا قَلِیلٌ فَلَا تُمَارِ فِیهِمْ إِلَّا مِرَاء ظَاهِرًا وَلَا تَسْتَفْتِ فِیهِم مِّنْهُمْ أَحَدًا»}}. ([[سوره کهف]]/۱۸،‌۲۲)
+بر فرض دلالت داشتن این آیات، در مقابل آن‌ها آیاتى هست که اهل کتاب به ویژه عالمان آنان را اهل تزویر، مکر و تحریف کتاب‌هاى آسمانى معرفى کرده است:<ref> التفسیر والمفسرون، معرفت، ج‌ ۲، ص‌ ۹۲.</ref> {{متن قرآن|«... يَسْمَعُونَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمْ يَعْلَمُونَ»}} ([[سوره بقره]]/۲، ۷۵). در آیه‌اى دیگر آنان را کسانى دانسته که مطالبى را از جانب خود نوشته و براى دستیابى به متاع دنیا آن را میان مردم منتشر مى‌کنند: {{متن قرآن|«فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتَابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَٰذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا ...»}}. ([[سوره بقره]]/۲، ۷۹) بر همین اساس، قرآن در آیاتى دیگر به صراحت مسلمانان را از مراجعه و پرسش از آنان درباره تاریخ گذشتگان منع کرده است: {{متن قرآن|«{{آیه|18|22}}»}}. ([[سوره کهف]]/۱۸،‌۲۲)
 اما [[حدیث]] «حدّثوا عن بنی‌إسرائیل و‌لا‌حرج» نیز بر مدعا دلالتى نداشته و کنایه از این است که شما در بیان زشتی‌ها و فضاحت‌هاى اهل ‌کتاب در وسعت هستید و هر چه درباره آنان بگویید خلاف واقع نخواهد بود، زیرا رسوایى و پلیدى این قوم گسترده‌تر از آن است که در مورد آنان احتمال داده مى‌شود.
@@ سطر ۱۴۲: / سطر ۱۴۲: @@
 قسم دوم اینکه شفاهى نبوده بلکه در کتاب‌هاى عهدین وجود دارد، چنان‌که بیشتر آنچه از [[اهل ‌بیت]] علیهم‌السلام در مقام احتجاج اهل ‌کتاب به آن استناد شده، از این قبیل است. این قسم خود به سه دسته تقسیم مى‌شود:
-*یا در اصول و فروع با شریعت اسلام موافق است که این قسم را مى‌پذیریم؛ مانند آنچه در [[زبور|مزامیر]] آمده است: متوکلان و امیدواران به پروردگار، وارث زمین خواهند شد<ref> کتاب مقدس، مزامیر، ۳۷: ۹.</ref> و [[قرآن]] این مطلب را تصدیق کرده است: {{متن قرآن|«وَلَقَدْ کتَبْنَا فِی الزَّبُورِ مِن بَعْدِ الذِّکرِ أَنَّ الْأَرْضَ یرِثُهَا عِبَادِی الصَّالِحُونَ»}} ([[سوره انبیاء]]/۲۱، ۱۰۵).
+*یا در اصول و فروع با شریعت اسلام موافق است که این قسم را مى‌پذیریم؛ مانند آنچه در [[زبور|مزامیر]] آمده است: متوکلان و امیدواران به پروردگار، وارث زمین خواهند شد<ref> کتاب مقدس، مزامیر، ۳۷: ۹.</ref> و [[قرآن]] این مطلب را تصدیق کرده است: {{متن قرآن|«{{آیه|21|105}}»}} ([[سوره انبیاء]]/۲۱، ۱۰۵).
-*یا با شریعت اسلام مخالف است که آن را ترک مى‌کنیم؛ مانند آنچه در سفر خروج آمده که مى‌گوید: [[حضرت هارون علیه السلام|هارون]]، خود گوساله‌اى را براى پرستش [[بنی اسرائیل|بنى‌اسرائیل]] ساخت نه [[سامری|سامرى]].<ref> همان، خروج‌ ۳۲: ۲۱‌ـ‌۲۴.</ref> این مطلب با هدف خداوند از ارسال رسولان و آیات قرآن در تضاد است<ref> التفسیر و‌المفسرون، معرفت، ج ‌۲، ص‌ ۱۳۴، ۱۳۸‌ـ‌۱۴۰.</ref> که مى‌گوید: {{متن قرآن|«فَکذلِک اَلقَى السّامِرىّ * فَاَخرَجَ لَهُم عِجلاً جَسَدًا لَهُ خوارٌ فَقالوا هذا اِلهُکم و اِلهُ موسى...»}} ([[سوره طه]]/۲۰، ۸۷‌ـ‌۹۷).
+*یا با شریعت اسلام مخالف است که آن را ترک مى‌کنیم؛ مانند آنچه در سفر خروج آمده که مى‌گوید: [[حضرت هارون علیه السلام|هارون]]، خود گوساله‌اى را براى پرستش [[بنی اسرائیل|بنى‌اسرائیل]] ساخت نه [[سامری|سامرى]].<ref> همان، خروج‌ ۳۲: ۲۱‌ـ‌۲۴.</ref> این مطلب با هدف خداوند از ارسال رسولان و آیات قرآن در تضاد است<ref> التفسیر و‌المفسرون، معرفت، ج ‌۲، ص‌ ۱۳۴، ۱۳۸‌ـ‌۱۴۰.</ref> که مى‌گوید: {{متن قرآن|«... فَكَذَٰلِكَ أَلْقَى السَّامِرِيُّ 💠 فَأَخْرَجَ لَهُمْ عِجْلًا جَسَدًا لَهُ خُوَارٌ فَقَالُوا هَٰذَا إِلَٰهُكُمْ وَإِلَٰهُ مُوسَىٰ فَنَسِيَ»}} ([[سوره طه]]/۲۰، ۸۷‌ـ‌۸۸).
 *اما آنچه را اسلام درباره‌اش سکوت کرده، نه مى‌پذیریم و نه رد مى‌کنیم و شاید سخن پیامبر که فرمود: اهل ‌کتاب را نه تصدیق کنید و نه تکذیب،<ref> صحیح البخارى، ج‌ ۳، ص‌ ۲۱۷.</ref> به همین قسم ناظر باشد زیرا آنان [[حق]] و [[باطل]] را به هم آمیخته‌اند که اگر آنان را در این امور تصدیق کنیم، ممکن است باطل باشد و اگر تکذیب کنیم ممکن است حق باشد، بنابراین در این ‌گونه موارد احتیاط و طبق قواعد نقل حدیث عمل مى‌کنیم.<ref> التفسیر والمفسرون، معرفت، ج‌ ۲، ص‌ ۱۴۱.</ref>

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}
@@ سطر ۲۲۷: / سطر ۲۲۸: @@
 {{تفسیر قرآن}}
 [[رده: اصطلاحات تفسیری]]
 [[رده: اسرائیلیات]]

@@ سطر ۲۲۷: / سطر ۲۲۷: @@
 {{تفسیر قرآن}}
 [[رده: اصطلاحات تفسیری]]
 [[رده: اسرائیلیات]]

@@ سطر ۲۲۷: / سطر ۲۲۷: @@
 {{تفسیر قرآن}}
 {{قرآن}}
 [[رده: اصطلاحات تفسیری]]
 [[رده: اسرائیلیات]]

@@ سطر ۲۲۵: / سطر ۲۲۵: @@
 ==منابع==
 محمدهادى معرفت، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد 3، صفحه 220-234.
 [[رده: اصطلاحات تفسیری]]
 [[رده: اسرائیلیات]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اکتبر ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۱۳
سطر ۱:		سطر ۱:
	{{مدخل دائرة المعارف\|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}		{{مدخل دائرة المعارف\|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}
−
−
−	~~__toc__~~

	روایات و داستان‌هاى وارد شده از منابع یهود و غیریهود به فرهنگ اسلامى.		روایات و داستان‌هاى وارد شده از منابع یهود و غیریهود به فرهنگ اسلامى.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۸:۰۶
سطر ۲۳۱:		سطر ۲۳۱:
	[[رده: اصطلاحات تفسیری]]		[[رده: اصطلاحات تفسیری]]
	[[رده: اسرائیلیات]]		[[رده: اسرائیلیات]]
		+
		+	{{تفسیر قرآن}}