استغفار - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۷ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۷

2025-11-07T17:37:00Z

Mohammadi: /* استغفار پیامبران */

2025-05-03T10:03:24Z

‏استغفار پیامبران

Mohammadi: /* استغفار پیامبران */

2025-05-03T10:02:47Z

‏استغفار پیامبران

Mohammadi: /* استغفار پیامبران */

2025-05-03T10:01:34Z

‏استغفار پیامبران

Mohammadi: /* استغفار در روایات */

2025-05-03T09:28:29Z

‏استغفار در روایات

Mohammadi: /* آثار استغفار در قرآن */

2025-05-03T08:20:20Z

‏آثار استغفار در قرآن

Mohammadi: /* آثار استغفار در قرآن */

2025-05-03T08:08:32Z

‏آثار استغفار در قرآن

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-18T12:42:39Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی در ‏۴ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۴۰

2023-11-04T06:40:08Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۳ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۸

2023-11-03T13:28:36Z

نمایش تغییرات

@@ سطر ۲۰: / سطر ۲۰: @@
 '''ج. نزول نعمت و جلب برکات:'''
-استغفار افزون بر این که آمرزش گناهان و رفع بلاهای آسمانی را در پی دارد، نزول نعمت های بی پایان الهی را نیز به همراه خواهد داشت. از این رو [[حضرت نوح]] به قوم گناهکار خویش می گوید: «{{متن قرآن|{{آیه|71|10}} 💠<ref>[[آیه 10 سوره نوح|سوره نوح، آیه ۱۰.]]</ref> {{آیه|71|11}} 💠<ref>[[آیه 11 سوره نوح|همان، آیه ۱۱.]]</ref>{{آیه|71|12}}<ref>[[آیه 12 سوره نوح|همان، آیه ۱۲.]]</ref>}}»؛ از پروردگار خود طلب آمرزش کنید که او بسیار آمرزنده است تا باران های پربرکت آسمان را پی درپی بر شما بفرستد و شما را با دادن اموال و فرزندان فراوان، کمک کند و باغ های سرسبز و نهرهای جاری در اختیارتان قرار دهد.
+استغفار افزون بر این که آمرزش گناهان و رفع بلاهای آسمانی را در پی دارد، نزول نعمت های بی پایان الهی را نیز به همراه خواهد داشت. از این رو [[حضرت نوح]] به قوم گناهکار خویش می گوید: «{{متن قرآن|{{آیه|71|10}} 💠<ref name=":۰">[[آیه 10 سوره نوح|سوره نوح، آیه ۱۰.]]</ref> {{آیه|71|11}} 💠<ref name=":1">[[آیه 11 سوره نوح|همان، آیه ۱۱.]]</ref>{{آیه|71|12}}<ref name=":2">[[آیه 12 سوره نوح|همان، آیه ۱۲.]]</ref>}}»؛ از پروردگار خود طلب آمرزش کنید که او بسیار آمرزنده است تا باران های پربرکت آسمان را پی درپی بر شما بفرستد و شما را با دادن اموال و فرزندان فراوان، کمک کند و باغ های سرسبز و نهرهای جاری در اختیارتان قرار دهد.
 همچنین در آیات دیگری از قرآن آمده است: «{{متن قرآن|{{آیه|۱۱|۳}}}}»<ref>[[آیه 3 سوره هود|سوره هود، آیه ۳.]]</ref>؛ و از پروردگارتان آمرزش بخواهید، سپس به سوى او بازگردید تا آنکه شما را تا پایان زندگى از بهره نیک و خوشى برخوردار کند، و هر که را صفات پسندیده و اعمال شایسته افزون‏تر از دیگران است، پاداش زیادترى عطا کند... . «{{متن قرآن|{{آیه|۱۱|۵۲}}}}»<ref>[[آیه 52 سوره هود|همان، آیه ۵۲.]]</ref>؛ اى قوم من! از پروردگارتان آمرزش بخواهید، آن گاه به سوى او بازگردید، [تا] براى شما باران فراوان و پى در پى فرستد و نیرویى بر نیرویتان بیفزاید... .
@@ سطر ۳۹: / سطر ۳۹: @@
 ۶. هِشَام بْنِ سَالِمٍ عَمَّنْ ذَکرَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام قَالَ: {{متن حدیث|«مَا مِنْ مُؤْمِنٍ یقَارِفُ فِی یوْمِهِ وَلَیلَتِهِ أَرْبَعِینَ کبِیرَةً فَیقُولُ وَهُوَ نَادِمٌ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَی الْقَیومُ بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِکرَامِ و َأَسْأَلُهُ أَنْ یصَلِّی عَلَى مُحَمَّدٍ و َآلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ یتُوبَ عَلَی إِلَّا غَفَرَهَا اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ لَهُ وَلَا خَیرَ فِیمَنْ یقَارِفُ فِی یوْمٍ أَکثَرَ مِنْ أَرْبَعِینَ کبِیرَةً»}}<ref>همان.</ref>؛ امام صادق علیه السلام: هیچ مومنى نیست که در شبانه روز چهل [[گناه کبیره]] کند و با پشیمانى بگوید: '''«أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَی الْقَیومُ بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِکرَامِ وَأَسْأَلُهُ أَنْ یصَلِّی عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَنْ یتُوبَ عَلَیه»'''، جز اینکه خدا گناهش را بیامرزد و کسى که در روز بیش از چهل گناه کبیره انجام دهد، خیرى در او نیست.
-۷. در تفسیر [[منهج الصادقین فی الزام المخالفین (کتاب)|منهج الصادقین]]<ref>منهج الصادقین فى إلزام المخالفین، ج‏۱۰، ص ۱۹</ref> آمده است که مردى نزد [[امام علی علیه السلام|امام على]] علیه السّلام آمد و گفت یا امیرالمؤمنین گناه بسیار کرده ام و صحیفه اعمال خود را با آن سیاه نموده ام دعا کن تا مرا خداى بیامرزد. حضرت علیه السّلام فرمود که برو و استغفار کن، شخصى دیگر بیامد و گفت یا امیرالمؤمنین زراعت من به جهت کمى آب خشک شده دعا کن تا باشد که خداى باران بفرستد. فرمود برو استغفار کن، کسى دیگر به خدمت آن حضرت علیه السّلام آمده گفت یا امیرالمؤمنین مردى درویشم و از فقر بی طاقت شده ام دعا فرماى تا خداى تعالى از لطف عمیم خود مرا انعامى فرماید. فرمود که برو و استغفار کن، مرد چهارم در آمد و گفت یا امیرالمؤمنین مال بسیار دارم و فرزندى ندارم، دعا کن تا حق سبحانه و تعالى مرا فرزندى دهد. آن حضرت علیه السّلام گفت که برو استغفار کن... . [[ابن عباس]] گوید که من در خدمت آن حضرت بودم گفتم یا امیرالمؤمنین از تو سؤالات مختلف کردند و تو همه را یک جواب دادى فرمود: یا بن عمّ أما سمعت قول اللّه تعالى «{{متن قرآن|{{آیه|71|10}} 💠<ref>سوره نوح، آیه ۱۰.</ref> {{آیه|71|11}} 💠<ref>همان، آیه ۱۱.</ref>{{آیه|71|12}}<ref>همان، آیه ۱۲.</ref>}}».
+۷. در تفسیر [[منهج الصادقین فی الزام المخالفین (کتاب)|منهج الصادقین]]<ref>منهج الصادقین فى إلزام المخالفین، ج‏۱۰، ص ۱۹</ref> آمده است که مردى نزد [[امام علی علیه السلام|امام على]] علیه السّلام آمد و گفت یا امیرالمؤمنین گناه بسیار کرده ام و صحیفه اعمال خود را با آن سیاه نموده ام دعا کن تا مرا خداى بیامرزد. حضرت علیه السّلام فرمود که برو و استغفار کن، شخصى دیگر بیامد و گفت یا امیرالمؤمنین زراعت من به جهت کمى آب خشک شده دعا کن تا باشد که خداى باران بفرستد. فرمود برو استغفار کن، کسى دیگر به خدمت آن حضرت علیه السّلام آمده گفت یا امیرالمؤمنین مردى درویشم و از فقر بی طاقت شده ام دعا فرماى تا خداى تعالى از لطف عمیم خود مرا انعامى فرماید. فرمود که برو و استغفار کن، مرد چهارم در آمد و گفت یا امیرالمؤمنین مال بسیار دارم و فرزندى ندارم، دعا کن تا حق سبحانه و تعالى مرا فرزندى دهد. آن حضرت علیه السّلام گفت که برو استغفار کن... . [[ابن عباس]] گوید که من در خدمت آن حضرت بودم گفتم یا امیرالمؤمنین از تو سؤالات مختلف کردند و تو همه را یک جواب دادى فرمود: یا بن عمّ أما سمعت قول اللّه تعالى «{{متن قرآن|{{آیه|71|10}} 💠<ref name=":۰" /> {{آیه|71|11}} 💠<ref name=":1" />{{آیه|71|12}}<ref name=":2" />}}».
 ==استغفار پیامبران==

@@ سطر ۴۲: / سطر ۴۲: @@
 ==استغفار پیامبران==
-در فرهنگ دینی، درخواست آمرزش از پیشگاه پروردگار، دارای اهمیت فراوان است. حتی [[پیامبران|پیامبران]] الهی در عین [[عصمت]] و طهارت، باز هم از خداوند درخواست آمرزش داشتند: {{متن قرآن|«وَقُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ»}}<ref>[[آیه 118 سوره مؤمنون|سوره مؤمنون، ۱۱۸.]]</ref>؛ و بگو: پروردگارا! مرا ببخش و رحمت کن و تو بهترین رحم کنندگانى. {{متن قرآن|«قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِأَخِي وَأَدْخِلْنَا فِي رَحْمَتِكَ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ»}}<ref><ref>[[آیه 151 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۵۱.]]</ref>؛ ([[حضرت موسى]]) گفت: پروردگارا! من و برادرم را بیامرز، و ما را در رحمت خود داخل فرما.
+در فرهنگ دینی، درخواست آمرزش از پیشگاه پروردگار، دارای اهمیت فراوان است. حتی [[پیامبران|پیامبران]] الهی در عین [[عصمت]] و طهارت، باز هم از خداوند درخواست آمرزش داشتند: {{متن قرآن|«وَقُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ»}}<ref>[[آیه 118 سوره مؤمنون|سوره مؤمنون، ۱۱۸.]]</ref>؛ و بگو: پروردگارا! مرا ببخش و رحمت کن و تو بهترین رحم کنندگانى. {{متن قرآن|«قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِأَخِي وَأَدْخِلْنَا فِي رَحْمَتِكَ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ»}}<ref>[[آیه 151 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۵۱.]]</ref>؛ ([[حضرت موسى]]) گفت: پروردگارا! من و برادرم را بیامرز، و ما را در رحمت خود داخل فرما.
 البته استغفار پیامبران الهی - به دلیل عصمت آنان از هر [[گناه]] - به معنای درخواست آمرزش از گناه نیست؛ چرا که آنان از گناهان حتی صغیره معصوم‌اند، بلکه با توجه به جایگاه آنان می‌توان استغفارشان را از اشتغال به جنبه‌های مباح بشری و ضروری زندگی طبیعی؛ مانند خوردن و خوابیدن دانست که مانع از سیر در حالات ملکوتی می‌شود؛ لذا از این وقفه استغفار می‌کنند.<ref>المیزان فی تفسیر القرآن، علامه طباطبائی، ج ‏۶، ص ۳۶۶.</ref>

@@ سطر ۴۲: / سطر ۴۲: @@
 ==استغفار پیامبران==
-در فرهنگ دینی، درخواست آمرزش از پیشگاه پروردگار، دارای اهمیت فراوان است. حتی [[پیامبران|پیامبران]] الهی در عین [[عصمت]] و طهارت، باز هم از خداوند درخواست آمرزش داشتند: {{متن قرآن|«وَقُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ»}}<ref>[[آیه 118 سوره مؤمنون|سوره مؤمنون، ۱۱۸.]]</ref>؛ و بگو: پروردگارا! مرا ببخش و رحمت کن و تو بهترین رحم کنندگانى. {{متن قرآن|«قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِأَخِي وَأَدْخِلْنَا فِي رَحْمَتِكَ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ»}}<ref><ref>[[آیه 151 سوره اعراف‌|سوره اعراف‌، ۱۵۱.]]</ref>؛ ([[حضرت موسى]]) گفت: پروردگارا! من و برادرم را بیامرز، و ما را در رحمت خود داخل فرما.
+در فرهنگ دینی، درخواست آمرزش از پیشگاه پروردگار، دارای اهمیت فراوان است. حتی [[پیامبران|پیامبران]] الهی در عین [[عصمت]] و طهارت، باز هم از خداوند درخواست آمرزش داشتند: {{متن قرآن|«وَقُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ»}}<ref>[[آیه 118 سوره مؤمنون|سوره مؤمنون، ۱۱۸.]]</ref>؛ و بگو: پروردگارا! مرا ببخش و رحمت کن و تو بهترین رحم کنندگانى. {{متن قرآن|«قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِأَخِي وَأَدْخِلْنَا فِي رَحْمَتِكَ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ»}}<ref><ref>[[آیه 151 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۵۱.]]</ref>؛ ([[حضرت موسى]]) گفت: پروردگارا! من و برادرم را بیامرز، و ما را در رحمت خود داخل فرما.
 البته استغفار پیامبران الهی - به دلیل عصمت آنان از هر [[گناه]] - به معنای درخواست آمرزش از گناه نیست؛ چرا که آنان از گناهان حتی صغیره معصوم‌اند، بلکه با توجه به جایگاه آنان می‌توان استغفارشان را از اشتغال به جنبه‌های مباح بشری و ضروری زندگی طبیعی؛ مانند خوردن و خوابیدن دانست که مانع از سیر در حالات ملکوتی می‌شود؛ لذا از این وقفه استغفار می‌کنند.<ref>المیزان فی تفسیر القرآن، علامه طباطبائی، ج ‏۶، ص ۳۶۶.</ref>

@@ سطر ۴۲: / سطر ۴۲: @@
 ==استغفار پیامبران==
-در فرهنگ دینی، درخواست آمرزش از پیشگاه پروردگار، دارای اهمیت فراوان است. حتی [[پیامبران|پیامبران]] الهی در عین [[عصمت]] و طهارت، باز هم از خداوند درخواست آمرزش داشتند: {{متن قرآن|«وَ قُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَ ارْحَمْ وَ أَنْتَ خَیْرُ الرَّاحِمینَ»}}؛<ref>[[سوره مؤمنون]]، ۱۱۸.</ref> و بگو: پروردگارا! مرا ببخش و رحمت کن و تو بهترین رحم کنندگانى. {{متن قرآن|«قالَ رَبِّ اغْفِرْ لی‏ وَ لِأَخی‏ وَ أَدْخِلْنا فی‏ رَحْمَتِکَ»}}؛<ref>[[سوره اعراف‌|سوره اعراف]]، ۱۵۱.</ref> ([[حضرت موسى]]) گفت: پروردگارا! من و برادرم را بیامرز، و ما را در رحمت خود داخل فرما.
+در فرهنگ دینی، درخواست آمرزش از پیشگاه پروردگار، دارای اهمیت فراوان است. حتی [[پیامبران|پیامبران]] الهی در عین [[عصمت]] و طهارت، باز هم از خداوند درخواست آمرزش داشتند: {{متن قرآن|«وَقُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ»}}<ref>[[آیه 118 سوره مؤمنون|سوره مؤمنون، ۱۱۸.]]</ref>؛ و بگو: پروردگارا! مرا ببخش و رحمت کن و تو بهترین رحم کنندگانى. {{متن قرآن|«قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِأَخِي وَأَدْخِلْنَا فِي رَحْمَتِكَ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ»}}<ref><ref>[[آیه 151 سوره اعراف‌|سوره اعراف‌، ۱۵۱.]]</ref>؛ ([[حضرت موسى]]) گفت: پروردگارا! من و برادرم را بیامرز، و ما را در رحمت خود داخل فرما.
 البته استغفار پیامبران الهی - به دلیل عصمت آنان از هر [[گناه]] - به معنای درخواست آمرزش از گناه نیست؛ چرا که آنان از گناهان حتی صغیره معصوم‌اند، بلکه با توجه به جایگاه آنان می‌توان استغفارشان را از اشتغال به جنبه‌های مباح بشری و ضروری زندگی طبیعی؛ مانند خوردن و خوابیدن دانست که مانع از سیر در حالات ملکوتی می‌شود؛ لذا از این وقفه استغفار می‌کنند.<ref>المیزان فی تفسیر القرآن، علامه طباطبائی، ج ‏۶، ص ۳۶۶.</ref>
-خداوند در وصف متّقین و مؤمنین مى فرماید: {{متن قرآن|«الَّذینَ یَقُولُونَ رَبَّنا إِنَّنا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ * الصّابِرینَ وَالصّادِقینَ وَالْقانِتینَ والْمُنْفِقینَ والْمُسْتَغْفِرینَ بِالاسْحارِ»}}؛<ref>[[سوره آل عمران]]، ۱۷-۱۶.</ref> آنان که می گویند: پروردگارا! قطعاً ما ایمان آوردیم، پس گناهانمان را بیامرز وما را از عذاب آتش نگاه دار. و آنان صابر و صادق و قانت و انفاق کنندگانند و در سحرها استغفار مى کنند. این [[آیه]] نشان می دهد که استغفار تنها برای گنهکاران نیست، بلکه متقین به صورت دائم و در مناجات های سحرگاهی همواره به درگاه خدا استغفار می کنند. این صفت متقین را [[قرآن]] در جای دیگر هم متذکر می شود: {{متن قرآن|«کانُوا قَلیلاً مِنَ اللَّیلِ ما یهْجَعُونَ وَبِالاسْحارِ هُمْ یسْتَغْفِروُنَ»}}؛ شبها کم مى خوابند و در سحرها استغفار مى کنند.<ref>[[سوره ذاریات]]، ۱۷ ـ ۱۸.</ref>
+خداوند در وصف متّقین و مؤمنین مى فرماید: «{{متن قرآن|{{آیه|3|16}} 💠<ref>[[آیه 16 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۶.]]</ref> {{آیه|3|17}}<ref>[[آیه 17 سوره آل عمران|همان، آیه ۱۷.]]</ref>}}»؛ آنان که می گویند: پروردگارا! قطعاً ما ایمان آوردیم، پس گناهانمان را بیامرز وما را از عذاب آتش نگاه دار. و آنان صابر و صادق و قانت و انفاق کنندگانند و در سحرها استغفار مى کنند. این [[آیه]] نشان می دهد که استغفار تنها برای گنهکاران نیست، بلکه متقین به صورت دائم و در مناجات های سحرگاهی همواره به درگاه خدا استغفار می کنند. این صفت متقین را [[قرآن]] در جای دیگر هم متذکر می شود: «{{متن قرآن|{{آیه|51|17}} 💠<ref>[[آیه 17 سوره ذاریات|سوره ذاریات، آیه ۱۷.]]</ref> {{آیه|51|18}}<ref>[[آیه 18 سوره ذاریات|همان، آیه ۱۸.]]</ref>}}»؛ شبها کم مى خوابند و در سحرها استغفار مى کنند.
 ==پانویس==
 {{پانویس}}

@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 در روایات از استغفار به عنوان بهترین [[دعا]] و بهترین [[عبادت]] یاد شده و فراوان به آن سفارش شده است.
-۱. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله علیه و آله: «لِکلِّ دَاءٍ دَوَاءٌ و َدَوَاءُ الذُّنُوبِ الِاسْتِغْفَارُ».<ref>وسائل الشیعة، ج ۱۶، ص ۶۸</ref> [[پیامبر اسلام|رسول خدا]] (صلى الله علیه و آله): براى هر چیزى داروئى است و داروى گناه آمرزش خواهى و استغفار است.
+۱. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله علیه و آله: {{متن حدیث|«لِکلِّ دَاءٍ دَوَاءٌ و َدَوَاءُ الذُّنُوبِ الِاسْتِغْفَارُ»}}<ref>وسائل الشیعة، ج ۱۶، ص ۶۸.</ref>؛ [[پیامبر اسلام|رسول خدا]] (صلى الله علیه و آله): براى هر چیزى داروئى است و داروى گناه آمرزش خواهى و استغفار است.
-۲. عَلِی بْنِ مُوسَى الرِّضَا علیه السلام عَنْ آبَائِهِ عَنْ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ علیه السلام أَنَّهُ قَالَ: «تَعَطَّرُوا بِالِاسْتِغْفَارِ لَا تَفْضَحَنَّکمْ رَوَائِحُ الذُّنُوبِ».<ref>وسائل الشیعة، ج ۱۶، ص ۷۰.</ref> [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام فرمود: خودتان را با استغفار معطر کنید، تا بوهاى بد گناه شما را رسوا نکند.
+۲. عَلِی بْنِ مُوسَى الرِّضَا علیه السلام عَنْ آبَائِهِ عَنْ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ علیه السلام أَنَّهُ قَالَ: {{متن حدیث|«تَعَطَّرُوا بِالِاسْتِغْفَارِ لَا تَفْضَحَنَّکمْ رَوَائِحُ الذُّنُوبِ»}}<ref>وسائل الشیعة، ج ۱۶، ص ۷۰.</ref>؛ [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السلام فرمود: خودتان را با استغفار معطر کنید، تا بوهاى بد گناه شما را رسوا نکند.
-۳. أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام قَالَ: «مَنْ عَمِلَ سَیئَةً أُجِّلَ فِیهَا سَبْعَ سَاعَاتٍ مِنَ النَّهَارِ فَإِنْ قَالَ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَی الْقَیومُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ لَمْ تُکتَبْ عَلَیهِ».<ref>الکافی، ج ۲، ص ۴۳۷</ref> [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السلام: هر کس گناهى کند پس اگر سه بار گفت «أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَی الْقَیومُ» آن گناه بر او نوشته نشود.
+۳. أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام قَالَ: {{متن حدیث|«مَنْ عَمِلَ سَیئَةً أُجِّلَ فِیهَا سَبْعَ سَاعَاتٍ مِنَ النَّهَارِ فَإِنْ قَالَ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَی الْقَیومُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ لَمْ تُکتَبْ عَلَیهِ»}}<ref>الکافی، ج ۲، ص ۴۳۷.</ref>؛ [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السلام: هر کس گناهى کند پس اگر سه بار گفت «أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَی الْقَیومُ» آن گناه بر او نوشته نشود.
-۴. عَلِی بْنِ مَهْزِیارَ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ أَیوبَ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ بَشِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام قَالَ: «الْعَبْدُ الْمُؤْمِنُ إِذَا أَذْنَبَ ذَنْباً أَجَّلَهُ اللَّهُ سَبْعَ سَاعَاتٍ فَإِنِ اسْتَغْفَرَ اللَّهَ لَمْ یکتَبْ عَلَیهِ شَیءٌ وَ إِنْ مَضَتِ السَّاعَاتُ وَ لَمْ یسْتَغْفِرْ کتِبَتْ عَلَیهِ سَیئَةٌ وَ إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَیذَکرُ ذَنْبَهُ بَعْدَ عِشْرِینَ سَنَةً حَتَّى یسْتَغْفِرَ رَبَّهُ فَیغْفِرَ لَهُ و َإِنَّ الْکافِرَ لَینْسَاهُ مِنْ سَاعَتِهِ».<ref>الکافی، ج ۲، ص ۴۳۷</ref> امام صادق علیه السلام: بنده مومن چون [[گناه]] کند خدا او را هفت ساعت مهلت دهد پس اگر از خدا آمرزش خواست چیزى بر او نوشته نشود و اگر این ساعت ها گذشت و آمرزش نخواست یک گناه بر او نوشته شود و همانا مومن پس از بیست سال بیاد گناهش افتد تا از خدا آمرزش خواهد و خدا گناهش را بیامرزد و کافر همان ساعت آن را فراموش کند.
+۴. عَلِی بْنِ مَهْزِیارَ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ أَیوبَ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ بَشِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام قَالَ: {{متن حدیث|«الْعَبْدُ الْمُؤْمِنُ إِذَا أَذْنَبَ ذَنْباً أَجَّلَهُ اللَّهُ سَبْعَ سَاعَاتٍ فَإِنِ اسْتَغْفَرَ اللَّهَ لَمْ یکتَبْ عَلَیهِ شَیءٌ وَ إِنْ مَضَتِ السَّاعَاتُ وَ لَمْ یسْتَغْفِرْ کتِبَتْ عَلَیهِ سَیئَةٌ وَ إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَیذَکرُ ذَنْبَهُ بَعْدَ عِشْرِینَ سَنَةً حَتَّى یسْتَغْفِرَ رَبَّهُ فَیغْفِرَ لَهُ و َإِنَّ الْکافِرَ لَینْسَاهُ مِنْ سَاعَتِهِ»}}<ref>همان.</ref>؛ امام صادق علیه السلام: بنده مومن چون [[گناه]] کند خدا او را هفت ساعت مهلت دهد پس اگر از خدا آمرزش خواست چیزى بر او نوشته نشود و اگر این ساعت ها گذشت و آمرزش نخواست یک گناه بر او نوشته شود و همانا مومن پس از بیست سال بیاد گناهش افتد تا از خدا آمرزش خواهد و خدا گناهش را بیامرزد و کافر همان ساعت آن را فراموش کند.
-۵. زَید الشَّحَّامِ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام قَالَ: «کانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله علیه و آله یتُوبُ إِلَى اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فِی کلِّ یوْمٍ سَبْعِینَ مَرَّةً فَقُلْتُ أَکانَ یقُولُ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَ أَتُوبُ إِلَیهِ قَالَ لَا وَلَکنْ کانَ یقُولُ أَتُوبُ إِلَى اللَّهِ قُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله علیه و آله کانَ یتُوبُ وَ لَا یعُودُ وَنَحْنُ نَتُوبُ و َنَعُودُ فَقَالَ اللَّهُ الْمُسْتَعَانُ».<ref>الکافی، ج ۲، ص ۴۳۷</ref> زید شحام از امام صادق علیه السلام نقل مى کند: رسول خدا صلى الله علیه و آله روزى هفتاد بار به درگاه خدا [[توبه]] می کرد؛ زید گوید: آیا حضرت مى فرمود: «أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَأَتُوبُ إِلَیهِ» فرمود: نه ولى مى فرمود: أَتُوبُ إِلَى اللَّه عرض کردم: رسول خدا توبه مى کرد با این که باز نمى گشت و ما توبه می کنیم و باز مى گردیم؛ فرمود: خدا یاور است.
+۵. زَید الشَّحَّامِ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام قَالَ: {{متن حدیث|«کانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله علیه و آله یتُوبُ إِلَى اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فِی کلِّ یوْمٍ سَبْعِینَ مَرَّةً فَقُلْتُ أَکانَ یقُولُ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَ أَتُوبُ إِلَیهِ قَالَ لَا وَلَکنْ کانَ یقُولُ أَتُوبُ إِلَى اللَّهِ قُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله علیه و آله کانَ یتُوبُ وَ لَا یعُودُ وَنَحْنُ نَتُوبُ و َنَعُودُ فَقَالَ اللَّهُ الْمُسْتَعَانُ»}}<ref>همان.</ref>؛ زید شحام از امام صادق علیه السلام نقل مى کند: رسول خدا صلى الله علیه و آله روزى هفتاد بار به درگاه خدا [[توبه]] می کرد؛ زید گوید: آیا حضرت مى فرمود: «أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَأَتُوبُ إِلَیهِ» فرمود: نه ولى مى فرمود: أَتُوبُ إِلَى اللَّه عرض کردم: رسول خدا توبه مى کرد با این که باز نمى گشت و ما توبه می کنیم و باز مى گردیم؛ فرمود: خدا یاور است.
-۶. هِشَام بْنِ سَالِمٍ عَمَّنْ ذَکرَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام قَالَ: «مَا مِنْ مُؤْمِنٍ یقَارِفُ فِی یوْمِهِ وَلَیلَتِهِ أَرْبَعِینَ کبِیرَةً فَیقُولُ وَهُوَ نَادِمٌ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَی الْقَیومُ بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِکرَامِ و َأَسْأَلُهُ أَنْ یصَلِّی عَلَى مُحَمَّدٍ و َآلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ یتُوبَ عَلَی إِلَّا غَفَرَهَا اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ لَهُ وَلَا خَیرَ فِیمَنْ یقَارِفُ فِی یوْمٍ أَکثَرَ مِنْ أَرْبَعِینَ کبِیرَةً».<ref>الکافی، ج ۲، ص ۴۳۷</ref> امام صادق علیه السلام: هیچ مومنى نیست که در شبانه روز چهل [[گناه کبیره]] کند و با پشیمانى بگوید: «أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَی الْقَیومُ بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِکرَامِ وَأَسْأَلُهُ أَنْ یصَلِّی عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَنْ یتُوبَ عَلَیه»، جز اینکه خدا گناهش را بیامرزد و کسى که در روز بیش از چهل گناه کبیره انجام دهد، خیرى در او نیست.
+۶. هِشَام بْنِ سَالِمٍ عَمَّنْ ذَکرَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام قَالَ: {{متن حدیث|«مَا مِنْ مُؤْمِنٍ یقَارِفُ فِی یوْمِهِ وَلَیلَتِهِ أَرْبَعِینَ کبِیرَةً فَیقُولُ وَهُوَ نَادِمٌ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَی الْقَیومُ بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِکرَامِ و َأَسْأَلُهُ أَنْ یصَلِّی عَلَى مُحَمَّدٍ و َآلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ یتُوبَ عَلَی إِلَّا غَفَرَهَا اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ لَهُ وَلَا خَیرَ فِیمَنْ یقَارِفُ فِی یوْمٍ أَکثَرَ مِنْ أَرْبَعِینَ کبِیرَةً»}}<ref>همان.</ref>؛ امام صادق علیه السلام: هیچ مومنى نیست که در شبانه روز چهل [[گناه کبیره]] کند و با پشیمانى بگوید: '''«أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَی الْقَیومُ بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِکرَامِ وَأَسْأَلُهُ أَنْ یصَلِّی عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَنْ یتُوبَ عَلَیه»'''، جز اینکه خدا گناهش را بیامرزد و کسى که در روز بیش از چهل گناه کبیره انجام دهد، خیرى در او نیست.
-۷. در تفسیر [[منهج الصادقین فی الزام المخالفین (کتاب)|منهج الصادقین]]<ref>منهج الصادقین فى إلزام المخالفین، ج‏۱۰، ص ۱۹</ref> آمده است که مردى نزد [[امام علی علیه السلام|امام على]] علیه السّلام آمد و گفت یا امیرالمؤمنین گناه بسیار کرده ام و صحیفه اعمال خود را با آن سیاه نموده ام دعا کن تا مرا خداى بیامرزد. حضرت علیه السّلام فرمود که برو و استغفار کن، شخصى دیگر بیامد و گفت یا امیرالمؤمنین زراعت من به جهت کمى آب خشک شده دعا کن تا باشد که خداى باران بفرستد. فرمود برو استغفار کن، کسى دیگر به خدمت آن حضرت علیه السّلام آمده گفت یا امیرالمؤمنین مردى درویشم و از فقر بی طاقت شده ام دعا فرماى تا خداى تعالى از لطف عمیم خود مرا انعامى فرماید. فرمود که برو و استغفار کن، مرد چهارم در آمد و گفت یا امیرالمؤمنین مال بسیار دارم و فرزندى ندارم، دعا کن تا حق سبحانه و تعالى مرا فرزندى دهد. آن حضرت علیه السّلام گفت که برو استغفار کن... . [[ابن عباس]] گوید که من در خدمت آن حضرت بودم گفتم یا امیرالمؤمنین از تو سؤالات مختلف کردند و تو همه را یک جواب دادى فرمود: یا بن عمّ أما سمعت قول اللّه تعالى {{متن قرآن|«فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکمْ إِنَّهُ کانَ غَفّاراً * یُرْسِلِ السَّماءَ عَلَیکمْ مِدْراراً * وَیُمْدِدْکمْ بِأَمْوالٍ وَبَنِینَ وَیجْعَلْ لَکمْ جَنّاتٍ وَیجْعَلْ لَکمْ أَنْهاراً»}}؛<ref name=":۰" />
+۷. در تفسیر [[منهج الصادقین فی الزام المخالفین (کتاب)|منهج الصادقین]]<ref>منهج الصادقین فى إلزام المخالفین، ج‏۱۰، ص ۱۹</ref> آمده است که مردى نزد [[امام علی علیه السلام|امام على]] علیه السّلام آمد و گفت یا امیرالمؤمنین گناه بسیار کرده ام و صحیفه اعمال خود را با آن سیاه نموده ام دعا کن تا مرا خداى بیامرزد. حضرت علیه السّلام فرمود که برو و استغفار کن، شخصى دیگر بیامد و گفت یا امیرالمؤمنین زراعت من به جهت کمى آب خشک شده دعا کن تا باشد که خداى باران بفرستد. فرمود برو استغفار کن، کسى دیگر به خدمت آن حضرت علیه السّلام آمده گفت یا امیرالمؤمنین مردى درویشم و از فقر بی طاقت شده ام دعا فرماى تا خداى تعالى از لطف عمیم خود مرا انعامى فرماید. فرمود که برو و استغفار کن، مرد چهارم در آمد و گفت یا امیرالمؤمنین مال بسیار دارم و فرزندى ندارم، دعا کن تا حق سبحانه و تعالى مرا فرزندى دهد. آن حضرت علیه السّلام گفت که برو استغفار کن... . [[ابن عباس]] گوید که من در خدمت آن حضرت بودم گفتم یا امیرالمؤمنین از تو سؤالات مختلف کردند و تو همه را یک جواب دادى فرمود: یا بن عمّ أما سمعت قول اللّه تعالى «{{متن قرآن|{{آیه|71|10}} 💠<ref>سوره نوح، آیه ۱۰.</ref> {{آیه|71|11}} 💠<ref>همان، آیه ۱۱.</ref>{{آیه|71|12}}<ref>همان، آیه ۱۲.</ref>}}».
 ==استغفار پیامبران==

@@ سطر ۱۲: / سطر ۱۲: @@
 '''الف. آمرزش گناهان یا دفع آثار گناه:'''
-از مهمترین دستاوردهای استغفار این است که خداوند از خطا و [[گناه]] بنده می گذرد. [[قرآن|قرآن کریم]] در این باره می گوید: «{{متن قرآن|{{آیه|۴|۱۱۰}}}}»<ref>[[سوره نساء]]، ۱۱۰.</ref>؛ و هر کس کار زشتى کند یا برخود ستم ورزد، سپس از خدا آمرزش بخواهد، خدا را بسیار آمرزنده و مهربان خواهد یافت. و در آیه دیگر می فرماید: «{{متن قرآن|{{آیه|۴|۶۴}}}}»<ref>سوره نساء، ۶۴.</ref>؛ و هیچ پیامبرى را نفرستادیم مگر آنکه به توفیق خدا از او اطاعت شود. و اگر آنان هنگامى که [با ارتکاب گناه‏] به خود ستم کردند، نزد تو مى‏ آمدند و از خدا آمرزش مى‏ خواستند، و پیامبر هم براى آنان طلب آمرزش مى‏ کرد، یقیناً خدا را بسیار توبه‏ پذیر و مهربان مى ‏یافتند.
+از مهمترین دستاوردهای استغفار این است که خداوند از خطا و [[گناه]] بنده می گذرد. [[قرآن|قرآن کریم]] در این باره می گوید: «{{متن قرآن|{{آیه|۴|۱۱۰}}}}»<ref>[[آیه 110 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۱۱۰.]]</ref>؛ و هر کس کار زشتى کند یا برخود ستم ورزد، سپس از خدا آمرزش بخواهد، خدا را بسیار آمرزنده و مهربان خواهد یافت. و در آیه دیگر می فرماید: «{{متن قرآن|{{آیه|۴|۶۴}}}}»<ref>[[آیه 64 سوره نساء|همان، آیه ۶۴.]]</ref>؛ و هیچ پیامبرى را نفرستادیم مگر آنکه به توفیق خدا از او اطاعت شود. و اگر آنان هنگامى که [با ارتکاب گناه‏] به خود ستم کردند، نزد تو مى‏ آمدند و از خدا آمرزش مى‏ خواستند، و پیامبر هم براى آنان طلب آمرزش مى‏ کرد، یقیناً خدا را بسیار توبه‏ پذیر و مهربان مى ‏یافتند.
 '''ب. رفع عذاب و بلا:'''
-گناه و معصیت به طور یقین [[عذاب]] الهی را در دنیا و آخرت به دنبال دارد و بسیاری از بلاهای آسمانی از جمله زلزله و سیل، جنگ های ویرانگر و مرگ های ناگهانی، معلول گناهان و طغیان بشر است و یکی از عواملی که نقش به سزایی در رفع این بلاها و نیز عذاب اخروی دارد، استغفار است. قرآن کریم می گوید: {{متن قرآن|«وَمَا کانَ اللَّهُ لِیعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِیهِمْ ۚ وَمَا کانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ یسْتَغْفِرُونَ»}}؛ [ای پیامبر] تا تو در میان مردم هستی خداوند آنها را مجازات نخواهد کرد و نیز تا آنها استغفار می کنند خداوند عذابشان نمی کند.<ref>[[سوره انفال]]، ۳۳.</ref> خداوند همچنین در آیات ۱۶۱-۱۶۲ [[سوره اعراف]] و آیات ۵۲-۵۸ [[سوره هود]]، ترک استغفار از سوی امت های پیشین را از عوامل گرفتاری آنان به عذاب های سنگین و سخت برمی شمارد و بیان می کند که چگونه آنان با ترک استغفار، خود را به نابودی سوق دادند.
+گناه و معصیت به طور یقین [[عذاب]] الهی را در دنیا و آخرت به دنبال دارد و بسیاری از بلاهای آسمانی از جمله زلزله و سیل، جنگ های ویرانگر و مرگ های ناگهانی، معلول گناهان و طغیان بشر است و یکی از عواملی که نقش به سزایی در رفع این بلاها و نیز عذاب اخروی دارد، استغفار است. قرآن کریم می گوید: {{متن قرآن|«وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِيهِمْ ۚ وَمَا كَانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ»}}<ref>[[آیه 33 سوره انفال|سوره انفال، آیه ۳۳.]]</ref>؛ [ای پیامبر] تا تو در میان مردم هستی خداوند آنها را مجازات نخواهد کرد و نیز تا آنها استغفار می کنند خداوند عذابشان نمی کند. خداوند همچنین در آیات ۱۶۱-۱۶۲ [[سوره اعراف]] و آیات ۵۲-۵۸ [[سوره هود]]، ترک استغفار از سوی امت های پیشین را از عوامل گرفتاری آنان به عذاب های سنگین و سخت برمی شمارد و بیان می کند که چگونه آنان با ترک استغفار، خود را به نابودی سوق دادند.
 '''ج. نزول نعمت و جلب برکات:'''
@@ سطر ۲۲: / سطر ۲۲: @@
 استغفار افزون بر این که آمرزش گناهان و رفع بلاهای آسمانی را در پی دارد، نزول نعمت های بی پایان الهی را نیز به همراه خواهد داشت. از این رو [[حضرت نوح]] به قوم گناهکار خویش می گوید:  {{متن قرآن|«فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکمْ إِنَّهُ کانَ غَفّاراً * یُرْسِلِ السَّماءَ عَلَیکمْ مِدْراراً * وَیُمْدِدْکمْ بِأَمْوالٍ وَبَنِینَ وَیجْعَلْ لَکمْ جَنّاتٍ وَیجْعَلْ لَکمْ أَنْهاراً»}}؛<ref name=":۰">[[سوره نوح]]، ۱۰-۱۲.</ref> از پروردگار خود طلب آمرزش کنید که او بسیار آمرزنده است تا باران های پربرکت آسمان را پی درپی بر شما بفرستد و شما را با دادن اموال و فرزندان فراوان، کمک کند و باغ های سرسبز و نهرهای جاری در اختیارتان قرار دهد.
-همچنین در آیات دیگری از قرآن آمده است: «{{متن قرآن|{{آیه|۱۱|۳}}}}»<ref>[[سوره هود]]، ۳.</ref>؛ و از پروردگارتان آمرزش بخواهید، سپس به سوى او بازگردید تا آنکه شما را تا پایان زندگى از بهره نیک و خوشى برخوردار کند، و هر که را صفات پسندیده و اعمال شایسته افزون‏تر از دیگران است، پاداش زیادترى عطا کند... . «{{متن قرآن|{{آیه|۱۱|۵۲}}}}»<ref>سوره هود، ۵۲.</ref>؛ اى قوم من! از پروردگارتان آمرزش بخواهید، آن گاه به سوى او بازگردید، [تا] براى شما باران فراوان و پى در پى فرستد و نیرویى بر نیرویتان بیفزاید... .
+همچنین در آیات دیگری از قرآن آمده است: «{{متن قرآن|{{آیه|۱۱|۳}}}}»<ref>[[آیه 3 سوره هود|سوره هود، آیه ۳.]]</ref>؛ و از پروردگارتان آمرزش بخواهید، سپس به سوى او بازگردید تا آنکه شما را تا پایان زندگى از بهره نیک و خوشى برخوردار کند، و هر که را صفات پسندیده و اعمال شایسته افزون‏تر از دیگران است، پاداش زیادترى عطا کند... . «{{متن قرآن|{{آیه|۱۱|۵۲}}}}»<ref>[[آیه 52 سوره هود|همان، آیه ۵۲.]]</ref>؛ اى قوم من! از پروردگارتان آمرزش بخواهید، آن گاه به سوى او بازگردید، [تا] براى شما باران فراوان و پى در پى فرستد و نیرویى بر نیرویتان بیفزاید... .
 ==استغفار در روایات==

@@ سطر ۶۷: / سطر ۶۷: @@
 |رده= دارد
 }}
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده:اخلاق الهی]]
 [[رده:صفات پسندیده]]
 [[رده: مقاله های مهم]]