استطاعت در حج - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۳

2023-11-01T11:03:49Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۰۲

2023-11-01T08:02:38Z

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی: 6پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-09-15T16:01:00Z

6پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

سید مهدی خدایی در ‏۲۵ دسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۱۶

2015-12-25T18:16:38Z

شهاب در ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۳:۴۰

2012-07-16T13:40:26Z

Saeed zamani: صفحه‌ای جدید حاوی ' '''کلید واژه: حج، اس...' ایجاد کرد

2012-07-16T13:22:07Z

صفحه‌ای جدید حاوی ' <keywords content='کلید واژه: حج، استطاعت حج، استطاعت زن، حج بذلى، ' /> '''کلید واژه: حج، اس...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

استطاعتِ حج را فقهای مذاهب [[اسلام]] در رساله‌های عملی و کتاب‌های مناسک، معنی کرده‌اند: آن‌قدر پول که بتوان به [[مکه]] رفت و برگشت، آن اندازه که زن و بچه او تا بازگشت وی بدان زندگی کنند، به علاوه دارابودن مایه‌ای برای گذران خود و عائله‌اش پس از بازگشت از حج.<ref> میقات حج: پاییز 1371، شماره 1.</ref>

'''شرايط استطاعت'''

1 - فراهم بودن هزينه هاى سفر رفت و برگشت به بيت اللَّه الحرام به گونه اى متعارف و به دور از هر گونه سختى، نيز داشتن توانايى در پرداختن نفقه خانواده در مدّت سفر.

2 - داشتن نيروى بدنى لازم براى پرداختن به چنين سفرى و در كار نبودن مرضى كه حاجى را از رفتن به سفرى هم چون حجّ باز دارد يا چنان بر اوسخت باشد كه حاجى توانايى تحمّل آن را نداشته باشد.

3 - نبودن مانعى در راه كه شخص را از پيمودن آن باز دارد؛ مانعى همچون دزد و دشمن و نظاير آن، مگر آن كه شخص بتواند بى هيچ سختى اين مانع رابر طرف سازد.

4 - داشتن وقت كافى از هنگام استطاعت براى پيمودن مسافت و رسيدن به مكّه مكرّمه و پرداختن به اعمال حجّ در وقت معيّن.

5 - اين كه رفتن به حجّ موجب نگردد اخلال جدّى به زندگى او يا خانواده او پس از بازگشت از حجّ، وارد آيد، همچون بيكار شدن.<ref> الفقه الاسلامی - احکام حج، سید محمد تقی مدرسی؛ بخش دوم : استطاعت حج و اقسام آن </ref>

'''اجکام استطاعت'''

اوّل - شخص نبايد براى فراهم كردن استطاعت مالى تلاش زياد به كاربندد يا به گرفتن قرض تن در دهد، ولى اگر چنين كرد و مى توانست پس ازبازگشت بدون مشكل قرض خود را بپردازد بعيد نيست كه حجّ بر او واجب گردد و حِجّة الاسلام به حساب آيد.

دوّم - مقروضى كه پس از اداى قرض -اگر زمان اداى قرض فرارسيده باشد- ديگر پولى برايش نماند بايد قرضش را بپردازد. امّا اگر فرصت داشت و مى توانست در وقت ديگرى قرض خود را بپردازد، يا طلبكار پول خود رااز او طلب نكرد، يا پس از اداى قرض توانايى مالى حجّ رفتن رانيز داشت،حجّ بر او واجب است.

سوّم - كسى كه حقوقى بر عهده دارد بايد آنها را بپردازد و سپس ببيند آياباقيمانده آن براى هزينه هاى حجّ بر حسب شرايط كافى است كه حجّ بر اوواجب است، يا خير، كه حجّ بر او واجب نيست.

چهارم - اگر كالايى در اختيار داشت كه مى توانست آن را بفروشد به گونه اى كه بر زندگيش اثر ننهد، بر او واجب است كه آن را به فروش برساند وبهايش را هزينه حجّ كند.

پنجم - اگر هزينه هاى حجّ فزونى يابد، ملاك در استطاعت توانايى شخص است در پرداختن هزينه هاى حجّ بدون هيچ گونه سختى )عُسر وحرج( يا زيان قابل توجّه.

ششم - مسؤولان كاروانها و روحانيّون و پزشكان و كارگران و ديگرانى كه معمولاً حجّاج را همراهى مى كنند در صورتى كه حاجيان هزينه سفر ايشان را عهده دار شوند و آنها نيز به همراهى حاجيان راضى گردند حجّ بر ايشان واجب مى گردد البتّه مشروط بر آن كه ساير شرايط استطاعت نيز در آنهاگردآيد.

هفتم - كسى كه استطاعت مى يابد نبايد استطاعت خويش را از ميان ببردچنانكه اموال خود را به كسانى هديه كند كه ديگر نتواند از ايشان باز ستاندهمچون پدر يا مادر، و اگر چنين كرد حجّ از او ساقط نمى گردد.

هشتم - كسى كه نياز مبرم به ازدواج دارد و پول او تنها براى حجّ يا ازدواج كافى است، بايد ازدواج را بر حجّ مقدّم دارد. مفهوم نياز مبرم آن است كه كسى از آن بهراسد كه اگر ازدواج نكند به حرام مى افتد يا بيمار مى گردد يا به گرفتارى و حرج مى رسد.

نهم - كسى كه هزينه حجّ بدو پرداخت شود و شرط گردد كه با آن به حجّ رود و او از پذيرش اين مال به دشوارى و حرج نيفتد بايد آن را بپذيرد و حجّ گزارد.

دهم - حجّ بر كسى كه بتواند بدون دشوارى به مناسك حجّ همچون سفرو جز آن اقدام كند و مانعى نداشته باشد واجب مى گردد. پس بيمارى كه نمى تواند به زيارت بيت اللَّه الحرام برود، يا اين كار براى او بسى دشوار باشدحجّ از او ساقط مى گردد، اگر چه ساير شرايط وجوب حجّ را نيز داشته باشد، پس بايد بهبودى را انتظار كشد تا به حجّ رود، امّا اگر بيمارى او چنان مزمن بود كه اميدى به بهبودى وى نمى رود بايد نايب بگيرد، و احوط آن است كه نايب او از كسانى باشد كه براى نخستين بار به حجّ مى رود.

يازدهم - اگر كسى شرايط استطاعت را يافت ولى براى رسيدن به حجّ وقت بر او تنگ بود بايد به انتظار سال آينده بنشيند، پس اگر شرايطاستطاعت تغيير نيافت به حجّ مى رود.

دوازدهم - اگر به هنگام داشتن استطاعت از رفتن به مكّه سرباز زند تا آن كه استطاعتش از ميان برود، بايد در سالهاى بعد به حجّ برود گرچه شرايطاستطاعت را نيابد زيرا حجّ بر او ثابت گشته<ref> الفقه الاسلامی - احکام حج، سید محمد تقی مدرسی؛ بخش دوم : استطاعت حج و اقسام آن </ref>

'''استطاعت زن'''

'''الف) استطاعت با مهريه :'''

زنى كه مهريه اش به مقدار مخارج حج يا بيشتر از آن است:

* 1. اگر شوهرش قدرت پرداخت مهريه را ندارد، زن حق مطالبه مهريه را ندارد و مستطيع نيست.

* 2. اگر قدرت پرداخت دارد و مطالبه آن مفسده ندارد، با فرض اين كه شوهر مخارج زندگى او را مى دهد، لازم است مهريه را طلب كند و به [[حج]] برود.

* 3. اگر قدرت پرداخت دارد و مطالبه آن براى زن مفسده دارد؛ مثلاً ممكن است به نزاع و [[طلاق]] منجر شود، مطالبه آن لازم نيست. در اين صورت، زن مستطيع نيست.

'''ب) استطاعت با ارث :'''

زنى كه شوهرش از دنيا رفته و اموالى از ارث به او رسيده كه به مقدار مخارج [[حج]] است؛ اگر درآمد ديگرى ندارد كه بتواند بعد از برگشتن از حج، زندگى خود را اداره كند، مستطيع نيست. اگر شغل يا راه درآمد دارد و بتواند به حج برود، بايد برود؛ اما اگر به سبب مريضى يا عذر ديگرى نتواند به حج برود مستطيع نيست.

زنى كه شوهرش زنده است و مخارج زندگى او را مى پردازد، ولى پس از [[مرگ]] يكى از بستگانش، اموالى از ارث به او رسيده كه به مقدار مخارج حج است، مستطيع است و بايد به حج برود.

'''ج) استطاعت با فروش وسايل اضافى :'''

اگر زنى با فروش وسايل اضافى زندگى، مانند زيورآلاتى كه از نظر قيمت زيادتر از شأن اوست، مى تواند مخارج حج را تأمين كند، مثلًا گردنبند گران قيمتى دارد كه مى تواند به ارزان تر تبديل كند و با تفاوت قيمت آن، حج به جا آورد. اگر ساير شرايط را داشته باشد، مستطيع است و بايد به حج برود.

'''د) حج بذلى :'''

زنى كه خودش هزينه حج را ندارد، ولى شوهرش يا پدرش يا ديگرى به وى بگويد: «به حج برو، من تمام هزينه آن را مى پردازم»، چنانچه به گفته او اطمينان داشته باشد، واجب است قبول كند و به حج برود. حجّ بَذْلى، كفايت از حَجة الاسلام مى كند؛ يعنى اگر بعد از انجام اين حج، خودش هم استطاعت مالى پيدا كرد واجب نيست دوباره به حج برود.

'''هـ) مسئله :'''

* 1. زنى كه افرادى را تحت تكفل دارد و مخارج آن‌ها بر عهده اوست؛ مثل زنى كه همسرش از دنيا رفته و او مخارج فرزندانش را عهده دار است، در صورتى مستطيع است كه علاوه بر مخارج حج و احتياجات زندگى، مخارج افراد تحت تكفّل خود را تا برگشت از حج داشته باشد.

* 2. اگر شرايط استطاعت براى شخصى موجود باشد ولى به حج نرود، حج بر او مستقر مى شود و بايد بعداً هر گونه كه مى تواند به حج برود؛ هر چند آن شرايط را از دست داده باشد.

* 3. مستطيع بايد خودش به حج برود و حج ديگرى از او كفايت نمى كند، مگر مريض يا پير كه حج بر او مستقر شده ولى خودش نمى تواند به حج برود كه در اين صورت بايد شخصى را به نيابت از خود به حج بفرستد.

* 4. اگر زن، مستطيع باشد، براى رفتن به حج، اجازه شوهر شرط نيست و براى شوهر هم جايز نيست كه او را از رفتن به حج منع كند.

* 5. اگر زن، بخواهد حج مستحبى به جا آورد، بايد از شوهرش اجازه بگيرد.

* 6. اگر زن بتواند به تنهايى به حج برود و بر خود نترسد، شرط نيست كه مَحرمى همراه او باشد؛ ولى اگر امنيت ندارد و تنها نمى تواند به حج برود، واجب است يكى از محارم يا فرد مورد اطمينانى را همراه ببرد.<ref> احكام اقتصادى خانواده، نعمت الله يوسفيان ، ص 75.</ref>

==پانویس ==
<references />
(2)و (3). الفقه الاسلامی - احکام حج، سید محمد تقی مدرسی؛ بخش دوم : استطاعت حج و اقسام آن

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 استطاعتِ حج را فقهای مذاهب [[اسلام]] در رساله‌های عملی و کتاب‌های مناسک، معنی کرده‌اند: آن‌قدر پول که بتوان به [[مکه]] رفت و برگشت، آن اندازه که زن و بچه او تا بازگشت وی بدان زندگی کنند، به علاوه دارابودن مایه‌ای برای گذران خود و عائله‌اش پس از بازگشت از حج.<ref> میقات حج: پاییز 1371، شماره 1.</ref>
@@ سطر ۱۳: / سطر ۱۵: @@
 - اين كه رفتن به حجّ موجب نگردد اخلال جدّى به زندگى او يا خانواده او پس از بازگشت از حجّ، وارد آيد، همچون بيكار شدن.<ref> الفقه الاسلامی - احکام حج، سید محمد تقی مدرسی؛ بخش دوم : استطاعت حج و اقسام آن </ref>
-==اجکام استطاعت==
+==احکام استطاعت==
 اوّل - شخص نبايد براى فراهم كردن استطاعت مالى تلاش زياد به كاربندد يا به گرفتن قرض تن در دهد، ولى اگر چنين كرد و مى توانست پس ازبازگشت بدون مشكل قرض خود را بپردازد بعيد نيست كه حجّ بر او واجب گردد و حِجّة الاسلام به حساب آيد.
@@ سطر ۸۰: / سطر ۸۲: @@
 ==پانویس ==
 <references />
-(2)و (3). الفقه الاسلامی - احکام حج، سید محمد تقی مدرسی؛ بخش دوم : استطاعت حج و اقسام آن
+{{سنجش کیفی
 [[Category:حج]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۳:۴۰
سطر ۸۲:		سطر ۸۲:
	<references />		<references />
	(2)و (3). الفقه الاسلامی - احکام حج، سید محمد تقی مدرسی؛ بخش دوم : استطاعت حج و اقسام آن		(2)و (3). الفقه الاسلامی - احکام حج، سید محمد تقی مدرسی؛ بخش دوم : استطاعت حج و اقسام آن
		+	[[Category:حج]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 استطاعتِ حج را فقهای مذاهب [[اسلام]] در رساله‌های عملی و کتاب‌های مناسک، معنی کرده‌اند: آن‌قدر پول که بتوان به [[مکه]] رفت و برگشت، آن اندازه که زن و بچه او تا بازگشت وی بدان زندگی کنند، به علاوه دارابودن مایه‌ای برای گذران خود و عائله‌اش پس از بازگشت از حج.<ref> میقات حج: پاییز 1371، شماره 1.</ref>
-'''شرايط  استطاعت'''
+==شرايط  استطاعت==
 - فراهم بودن هزينه هاى سفر رفت و برگشت به بيت اللَّه الحرام به گونه اى متعارف و به دور از هر گونه سختى، نيز داشتن توانايى در پرداختن نفقه خانواده در مدّت سفر.
@@ سطر ۱۳: / سطر ۱۳: @@
 - اين كه رفتن به حجّ موجب نگردد اخلال جدّى به زندگى او يا خانواده او پس از بازگشت از حجّ، وارد آيد، همچون بيكار شدن.<ref> الفقه الاسلامی - احکام حج، سید محمد تقی مدرسی؛ بخش دوم : استطاعت حج و اقسام آن </ref>
-'''اجکام استطاعت'''
+==اجکام استطاعت==
 اوّل - شخص نبايد براى فراهم كردن استطاعت مالى تلاش زياد به كاربندد يا به گرفتن قرض تن در دهد، ولى اگر چنين كرد و مى توانست پس ازبازگشت بدون مشكل قرض خود را بپردازد بعيد نيست كه حجّ بر او واجب گردد و حِجّة الاسلام به حساب آيد.
@@ سطر ۳۹: / سطر ۳۸: @@
 دوازدهم - اگر به هنگام داشتن استطاعت از رفتن به مكّه سرباز زند تا آن كه استطاعتش از ميان برود، بايد در سالهاى بعد به حجّ برود گرچه شرايطاستطاعت را نيابد زيرا حجّ بر او ثابت گشته<ref> الفقه الاسلامی - احکام حج، سید محمد تقی مدرسی؛ بخش دوم : استطاعت حج و اقسام آن </ref>
-'''استطاعت زن'''
+==استطاعت زن==
 '''<I>الف) استطاعت با مهريه :</I>'''