https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84_%28%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF%DB%8C%29_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29 2026-09-06T13:44:18Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84_(%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF%DB%8C)_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=169425&oldid=prev 2026-09-06T12:43:03Z

<p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۴۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">اسباب النزول، </del>تألیف <del class="diffchange diffchange-inline">ابوالحسن </del>علی بن احمد واحدی نیشابوری (متوفای <del class="diffchange diffchange-inline">۳۹۸-</del>۴۶۸ ق)، از مهم‌ترین منابع اهل سنت در اسباب نزول است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''«اسباب النزول»'''، </ins>تألیف <ins class="diffchange diffchange-inline">[[واحدی نیشابوری|</ins>علی بن احمد واحدی نیشابوری<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(متوفای ۴۶۸ ق)، از مهم‌ترین منابع <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>اهل سنت<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">موضوع [[</ins>اسباب نزول<ins class="diffchange diffchange-inline">]] آیات [[قرآن کریم]] است. واحدی در برخی از آیات، مانند [[آیه مباهله]]، [[آیه ولایت]] و [[آیه تطهیر]]، سبب و [[شأن نزول]] را مطابق روایت [[شیعه|شیعی]] نقل کرده </ins>است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">{{مشخصات کتاب</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">واحدی با نگرانی از وضعیت علمی زمانه‌اش و کسانی که بی‌محابا و از سر نادانی در مباحث قرآنی ورود می‌کنند و از پیش خود درباره شأن نزول آیه‌های قرآنی نظر می‌دهند، دست به تألیف «اسباب النزول» زده است.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|عنوان=</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">واحدی نیشابوری، </del>اسباب <del class="diffchange diffchange-inline">النزول را به ‌شیوۀ روایی از آیه‌ «بسم الله الرّحمن الرّحیم» در سوره حمد تا سوره‌های پایانی قرآن پی گرفته و ذیل هر آیه سبب و شأن </del>نزول <del class="diffchange diffchange-inline">آن‌ را از راویان مختلف نقل نموده است؛ همچنین آیاتی را که در شأن حضرت امام علی(ع) نازل شده، آورده است</del>.<del class="diffchange diffchange-inline">‏</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|تصویر= [[پرونده:</ins>اسباب نزول <ins class="diffchange diffchange-inline">واحدی</ins>.<ins class="diffchange diffchange-inline">jpg|240px|وسط]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">البته اسباب النزول </del>واحدی <del class="diffchange diffchange-inline">شامل تمام آیات قرآن نیست و تنها شأن نزول آیاتی را که توانسته جمع‌آوری کند و یا برای او روایتی نقل شده بوده است را آورده است. از مجموع سوره‌های قرآن، راجع به ۸۲ سوره، ۸۸۳ مورد سبب نزول نقل کرده است و دربردارنده اکثر روایات از پیامبر(ص) و دیدگاه‌های صحابه و تابعین است. </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|نویسنده=  </ins>واحدی <ins class="diffchange diffchange-inline">نیشابوری</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">مؤلف روایت‌ها را با درج سندهایشان در اثرش آورده است. این نسخه بدون تحقیق و پاورقی چاپ شده است.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|موضوع= [[اسباب نزول]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب <del class="diffchange diffchange-inline">قبلا </del>با <del class="diffchange diffchange-inline">عنوان أسباب </del>نزول <del class="diffchange diffchange-inline">القرآن </del>با <del class="diffchange diffchange-inline">تحقیق زغلول، کمال بسیونی </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">نشر دار الکتب العلمیة، منشورات محمد علي بيضون </del>به تفصیل <del class="diffchange diffchange-inline">کتابشناسی </del>شده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|زبان= عربی </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|تعداد جلد= ۱</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|عنوان افزوده1= </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|افزوده1=</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|عنوان افزوده2=</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|افزوده2=</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|لینک= </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== مؤلف ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[واحدی نیشابوری|علی بن احمد واحدی نیشابوری]] (۳۹۸-۴۶۸ ق)، از مفسرین و علمای بزرگ [[شافعی]] مذهب در قرن پنجم هجری می‌باشد. او از شاگردان احمد ثعلبی صاحب تفسیر «[[الکشف و البیان عن تفسیر القرآن (کتاب)|الکشف و البیان]]» بود که [[علوم قرآن]] و [[تفسیر]] را از او فراگرفت. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">حرکت فرهنگی و علمی در قرن پنجم در نیشاپور در حدیث، فقه، تفسیر و علوم دیگر، دوران طلایی خود را می‌گذراند. پرورش واحدی در </ins>این <ins class="diffchange diffchange-inline">شرایط از او انسانی محدث، فقیه، ادیب، شاعر، متکلم و مفسر ساخت، که توانست میان علمای برجسته، سرآمد زمان خود گردد. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">آثار و تفاسیر دیگری از واحدی نیشابوری نقل کرده‌اند که عبارتند از: تفسیر النبی، نفی التحریف عن القرآن الشریف، تفسیر الوسیط، تفسیر البسیط، تفسیر الوجیز.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== معرفی </ins>کتاب <ins class="diffchange diffchange-inline">==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">«اسباب النزول» حاصل زحمات حدود ۴۰ ساله [[واحدی نیشابوری]] می‌باشد، که از اولین کتابهای مدون موجود در این علم می‌باشد.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">مصنف در انگیزه تألیف آن می‌نویسد: [[ابن سیرین]] می‌گوید درباره آیه‌ای از [[قرآن]] از عبید سؤال کردم، عبید گفت: از خدا بپرهیز و گفتار محکم برگو، کسانی که عالم به شأن نزول آیات بودند از بین رفته‌اند و امروز هر کس خبری درباره شأن نزول آیات اختراع می‌کند و دروغ و افترائی که منشاء و پایه آن بر نادانی است، در آن باره می‌گوید، بدون توجه به اینکه هر کسی که مرتکب لغزش در نقل خبر می‌شود، جایگاهش [[جهنم]] می‌باشد. همین مطلب بود که مرا وادار کرد که کتابی به رشته تحریر درآورم که جامع تمام اسباب نزول قرآن باشد، تا پویندگان این علم و کسانی که در باب نزول آیات قرآن سخن می‌گویند به این کتاب مراجعه کنند و حقیقت را دریابند و از [[دروغ]] گفتن بی نیاز شوند.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">بدین ترتیب، واحدی نیشابوری با نگرانی و انتقاد از وضعیت علمی زمانه‌اش و کسانی که بی‌محابا و از سر نادانی در مباحث [[قرآن|قرآنی]] ورود می‌کنند و از پیش خود درباره [[شأن نزول]] آیه‌های قرآنی نظر می‌دهند، دست به تألیف «اسباب النزول» زده است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب «اسباب نزول» واحدی دارای ترجمه‌ای به قلم دکتر محمدجعفر اسلامی در دو جلد نیز می‌باشد که ضمن آن، ترجمه‌ای از «لباب النقول» [[جلال الدین سیوطی|سیوطی]] در پاورقی، </ins>با <ins class="diffchange diffchange-inline">مقایسه «اسباب النزول»، ارائه شده است. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== محتوای کتاب ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">واحدی «اسباب النزول» را به ‌شیوۀ روایی و به ترتیب سوره‌های [[قرآن]] از آیه‌ «[[بسم الله الرحمن الرحیم|بسم الله الرّحمن الرّحیم]]» در [[سوره حمد]] تا [[سوره|سوره‌های]] پایانی قرآن پی گرفته و ذیل هر [[آیه]]، سبب و [[شأن نزول]] آن‌ را از راویان مختلف نقل نموده است؛ وی همچنین آیاتی را که در شأن حضرت [[امام علی علیه السلام|امام علی]](علیه‌السلام) نازل شده، آورده است.‏</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">البته «اسباب النزول» واحدی شامل تمام آیات قرآن نیست و تنها شأن نزول آیاتی را که توانسته جمع‌آوری کند و یا برای او روایتی نقل شده بوده را آورده است. مؤلف از مجموع سوره‌های قرآن، راجع به ۸۲ سوره، ۸۸۳ مورد [[سبب </ins>نزول<ins class="diffchange diffchange-inline">]] نقل کرده است و دربردارنده اکثر روایات از [[پیامبر اسلام|پیامبر]](صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌) و سپس اقوال [[صحابه]] و [[تابعین]] است. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">واحدی نیشابوری در اثرش بنا را بر نقل [[سند حدیث|سند]] روایات نهاده است، ولی بخش قابل توجهی از روایات را به شکل کلی بدون ذکر راویان نقل می‌کند، مثلا می‌گوید: و روی مجاهد عن [[ابن عباس]]، یا می‌گوید: و قال عطا بن ابی ریاح، و یا گاهی بدون ذکر قائل می‌گوید: و نزلت فی کذا... .</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">روش واحدی در نقل روایات مختلف اسباب نزول، همان روش [[محدثان]] می‌باشد و هیچگونه اظهار نظری راجع به مضمون یا سند [[حدیث]] نمی‌نماید. بنابراین روایاتی </ins>با <ins class="diffchange diffchange-inline">سند ضعیف، </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">همچنین مضامین موهون نظیر [[افسانه غرانیق]]، قصه مسحور شدن پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌، منقطع شدن [[وحی]] به سبب وجود میته سگ در خانه پیامبر، لابلای روایات منقول در اسباب نزول واحدی مشاهده می‌شود.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">از نظر گزارش یا تحلیلی بودن، روش واحدی نقل گزارشی اسباب نزولها بدون کوچکترین تحلیل می‌باشد. از جهتی نیز بیشتر </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">شکل تفصیلی وقایع را گزارش کرده است، شاید این </ins>تفصیل <ins class="diffchange diffchange-inline">ناشی از اهتمام واحدی به نقش اسباب نزول در فهم قرآن باشد. وی معتقد است که [[تفسیر]] آیه بدون دانستن سبب نزول آن ممکن نیست، و از میان [[علوم قرآنی]] از ضرورت و اهمیت بیشتری، برخوردار است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">از خصوصیات اسباب نزول واحدی این است که، سعی نموده داستانهای تاریخی گذشتگان را به عنوان شأن نزول، نقل ننماید و تا حدود زیادی در این امر موفق بوده است؛ بدین جهت، داستان [[اصحاب کهف]]، [[حضرت موسی علیه السلام|حضرت موسی]] و [[حضرت خضر علیه السلام|حضرت خضر]]، [[ذوالقرنین]]، [[حضرت سلیمان]] و [[ملکه سبأ|ملکه سباء]] ... را نیاورده است، گرچه در [[سوره فیل]]، داستان [[ابرهه]] را بعنوان شأن نزول می‌انگارد، اما شاید مرادش یادآوری واقعه باشد، نه شأن نزول.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">واحدی با اینکه [[شافعی]] مذهب است، اما در برخی از آیات، شأن نزول را مطابق روایت [[شیعه|شیعی]] نقل کرده است، مانند [[آیه مباهله]]، [[آیه ولایت]]، [[آیه تبلیغ]]، [[آیه سقایة الحاج]]، [[آیه تطهیر]]، [[آیه نجوا|آیه نجوی]] و... . البته آیاتی که در شأن [[حضرت علی]] علیه‌السّلام نازل </ins>شده <ins class="diffchange diffchange-inline">بیش از اینها می‌باشد، منتهی همین مقدار را هم [[جلال الدین سیوطی|سیوطی]] در «لباب النقول» خود، اینگونه نقل نکرده است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">واحدی علاوه بر شأن نزول آیات در این کتاب، بحث مستدلی در مورد اولین و آخرین آیه و سوره‌ای که نازل گردیده و اختلافی که در آنهاست، نحوه نزول وحی، تشخیص آیات و سوره‌های مکی و مدنی، گفتاری درباره «بسم الله الرحمن الرحیم» و سوره فاتحه الکتاب و علت اینکه آن را «سبعا من المثانی» نامیده، بعمل آورده </ins>است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*آشنایی با تاریخ تفسیر و مفسران، حسین علوی‌مهر، مرکز جهانی علوم اسلامی، قم، چاپ اول، ۱۳۸۴ش.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*آشنایی با تاریخ تفسیر و مفسران، حسین علوی‌مهر، مرکز جهانی علوم اسلامی، قم، چاپ اول، ۱۳۸۴ش.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*تفسیر و تفاسیر شیعه، عبدالحسین شهیدی صالحی، حدیث امروز، قزوین، چاپ اول، ۱۳۸۱ش.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*تفسیر و تفاسیر شیعه، عبدالحسین شهیدی صالحی، حدیث امروز، قزوین، چاپ اول، ۱۳۸۱ش.</div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*[[نرم افزار جامع تفاسیر نور]]، بخش کتابشناسی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*&quot;تفاسیر قرن پنجم&quot;، سایت اندیشه قم.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تفاسیر]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تفسیرهای اهل سنت]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:کتاب‌های علوم قرآنی]][[رده:اسباب النزول]]</ins></div></td></tr> </table>

مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84_(%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF%DB%8C)_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=169422&oldid=prev 2026-09-06T09:42:28Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «اسباب النزول، تألیف ابوالحسن علی بن احمد واحدی نیشابوری (متوفای ۳۹۸-۴۶۸ ق)، ا...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>اسباب النزول، تألیف ابوالحسن علی بن احمد واحدی نیشابوری (متوفای ۳۹۸-۴۶۸ ق)، از مهم‌ترین منابع اهل سنت در اسباب نزول است.<br /> <br /> واحدی با نگرانی از وضعیت علمی زمانه‌اش و کسانی که بی‌محابا و از سر نادانی در مباحث قرآنی ورود می‌کنند و از پیش خود درباره شأن نزول آیه‌های قرآنی نظر می‌دهند، دست به تألیف «اسباب النزول» زده است.<br /> <br /> واحدی نیشابوری، اسباب النزول را به ‌شیوۀ روایی از آیه‌ «بسم الله الرّحمن الرّحیم» در سوره حمد تا سوره‌های پایانی قرآن پی گرفته و ذیل هر آیه سبب و شأن نزول آن‌ را از راویان مختلف نقل نموده است؛ همچنین آیاتی را که در شأن حضرت امام علی(ع) نازل شده، آورده است.‏<br /> <br /> البته اسباب النزول واحدی شامل تمام آیات قرآن نیست و تنها شأن نزول آیاتی را که توانسته جمع‌آوری کند و یا برای او روایتی نقل شده بوده است را آورده است. از مجموع سوره‌های قرآن، راجع به ۸۲ سوره، ۸۸۳ مورد سبب نزول نقل کرده است و دربردارنده اکثر روایات از پیامبر(ص) و دیدگاه‌های صحابه و تابعین است. <br /> <br /> مؤلف روایت‌ها را با درج سندهایشان در اثرش آورده است. این نسخه بدون تحقیق و پاورقی چاپ شده است.<br /> <br /> این کتاب قبلا با عنوان أسباب نزول القرآن با تحقیق زغلول، کمال بسیونی و نشر دار الکتب العلمیة، منشورات محمد علي بيضون به تفصیل کتابشناسی شده است.<br /> <br /> ==منابع==<br /> *آشنایی با تاریخ تفسیر و مفسران، حسین علوی‌مهر، مرکز جهانی علوم اسلامی، قم، چاپ اول، ۱۳۸۴ش.<br /> *تفسیر و تفاسیر شیعه، عبدالحسین شهیدی صالحی، حدیث امروز، قزوین، چاپ اول، ۱۳۸۱ش.</div>

مهدی موسوی