اسامة بن زید - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۰

2023-10-24T13:50:49Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۲

2023-10-24T13:22:17Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ اسامة بن ‌زيد را به اسامة بن زید که تغییرمسیر بود منتقل کرد

2020-11-08T07:00:00Z

مهدی موسوی صفحهٔ اسامة بن ‌زيد را به اسامة بن زید که تغییرمسیر بود منتقل کرد

Zamani در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۹:۲۱

2020-05-04T09:21:03Z

مرضیه الله وکیل جزی: /* اسامه در شأن نزول */

2013-02-18T12:15:53Z

‏اسامه در شأن نزول

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۱۲

2013-01-15T10:12:18Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱ نوامبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۶:۲۰

2012-11-01T06:20:31Z

بهرامی: ویرایش جزیی متن

2012-07-24T04:14:16Z

ویرایش جزیی متن

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۸:۳۸

2012-07-22T08:38:01Z

نمایش تغییرات

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی 'فرزند حارثه، از تيره بنى ‌كلب و صحابى رسول خدا صلی الله علیه و آله. بر اساس آن...' ایجاد کرد

2012-07-21T10:52:40Z

صفحه‌ای جدید حاوی 'فرزند حارثه، از تيره بنى ‌كلب و صحابى رسول خدا صلی الله علیه و آله. بر اساس آن...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

فرزند حارثه، از تيره بنى ‌كلب و صحابى [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله.

بر اساس آنچه درباره سن او هنگام رحلت پيامبر صلی الله علیه و آله (18 تا 20 سال) نوشته‌اند،<ref> الاستيعاب، ج‌ 1، ص‌ 170.</ref> بايد در سال‌هاى سوم تا پنجم بعثت در [[مكه]] زاده شده باشد. پدر و مادرش (زيد و ام‌ايمن) هر دو آزاد شده (موالى) پيامبر صلی الله علیه و آله بودند.<ref> الطبقات، ج‌ 4، ص‌ 45؛ الاستيعاب، ج‌ 1، ص‌ 170.</ref>

وى به همراه پدر و مادرش به [[مدينه]] هجرت كرد<ref> الطبقات، ج‌ 1، ص‌ 183.</ref> و از كسانى بود كه پيامبر صلی الله علیه و آله به ‌سبب خردسالى‌اش، اجازه شركت در غزوه‌هاى بدر و احد را به او نداد.<ref> المغازى، ج‌ 1، ص‌ 216‌ـ‌221.</ref> ابومحمد، ابوزيد،<ref> الاستيعاب، ج‌ 1، ص‌ 170.</ref> ابويزيد، ابوخارجه و ابوحارثه<ref> سير اعلام النبلاء، ج‌ 2، ص‌ 497؛ اسدالغابه، ج‌ 1، ص‌ 195.</ref> كنيه‌هاى‌ اوست.

اين روايت كه در ماجراى افك (سال پنجم ‌هـ.‌ق)، اسامه طرف مشورت پيامبر قرار گرفته باشد<ref> المغازى، ج‌ 2، ص‌ 430.</ref> با توجه به سن كم او مورد ترديد است. اسامه در [[فتح مكه]] همراه پيامبر وارد كعبه شد<ref> المغازى، ج‌ 2، ص‌ 834.</ref> و در غزوه حنين از معدود كسانى بود كه پايدار ماند و پيامبر صلی الله علیه و آله را در برابر هجوم دشمنان رها نكرد.<ref> المغازى، ج‌ 3، ص‌ 900.</ref>

رواياتى درباره محبت پيامبر صلی الله علیه و آله به اسامه در منابع ذكر شده<ref> الطبقات، ج 4، ص‌ 45ـ49؛ سير اعلام‌النبلاء، ج 2، ص 497ـ504.</ref> كه بر اساس بعضى از آن‌ها، پيامبر هداياى بزرگان ديگر اقوام چون حله دحيه كلبى<ref> الطبقات، ج‌ 4، ص‌ 48.</ref> و كسوت ذى يزن<ref> الطبقات، ج‌ 4، ص‌ 48.</ref> را به اسامه هديه كرده‌اند.

بزرگ‌ترين حادثه زندگى او، انتصابش به فرماندهى سپاه براى نبرد با روميان از سوى پيامبر صلی الله علیه و آله، در آخرين روزهاى زندگى آن حضرت است كه موضوع مباحث گوناگون كلامى در ميان دانشمندان مذاهب اسلامى شده است.

جوانى<ref> الطبقات، ج 2، ص‌ 192؛ تاريخ يعقوبى، ج‌ 2، ص‌ 113.</ref> و سابقه بَرده بودن اسامه موجب شد تا اين انتصاب از سوى برخى مهاجران و انصار استهزا شود و به رغم تمايل و اصرار پيامبر كه فرمود: «جهّزوا جيش اسامة، لعن الله من تخلّف عنه»،<ref> الملل والنحل، ج‌ 1، ص‌ 23.</ref> اين سپاه تا هنگام رحلت آن‌ حضرت از جُرْف حركت نكرد.<ref> الطبقات، ج‌ 2، ص‌ 146‌ـ‌147.</ref>

پاسخ پيامبر صلی الله علیه و آله به ايرادهاى صحابه، نشان مى‌دهد كه آن‌ها قبلاً نيز از انتصاب زيد پدر اسامه به فرماندهى سپاه در سريه موته ناخشنود بودند.<ref> الطبقات، ج‌ 2، 146 و 191‌ـ‌192.</ref> به نظر مى‌رسد بَرده‌بودن زيد و پسرش و محروميت آنان از پشتوانه قبيله‌اى و پایگاه اجتماعى از عوامل مخالفت صحابه بوده است. با اعلام خبر رحلت پيامبر صلی الله علیه و آله، اسامه نيز از جُرف به [[مدينه]] بازگشت و بر اساس بيشتر روايات در مراسم غسل پيامبر صلی الله علیه و آله شركت داشت.<ref> تاريخ طبرى، ج‌ 2، ص‌ 238؛ تاريخ يعقوبى، ج‌ 2، ص‌ 114.</ref>

در دوران ابوبكر در مقام فرماندهى سپاه اسلام با روميان جنگيد و با پيروزى چشم‌گير به مدينه بازگشت.<ref> الطبقات، ج‌ 2، ص‌ 146‌ـ‌147.</ref> بنابر بعضى از روايات در يكى از نبردهاى ابوبكر با مرتدان، جانشين او در مدينه شد.<ref> تاريخ طبرى، ج‌ 2، ص‌ 253.</ref> وى در سركوب مسيلمه كذاب نيز در سپاه خالد ‌بن ‌وليد حضور داشته ‌است.<ref> الفتوح، ج‌ 1، ص‌ 32.</ref>

پاسخ تند او به ابوبكر پس ‌از رحلت پيامبر صلی الله علیه و آله كه تو خليفه پيامبر نيستى نيز در برخى روايات آمده است.<ref> الاحتجاج، ج‌ 1، ص‌ 224.</ref> اسامه در خلافت عمر مورد احترام او بود و بنا به روايتى او را با نام امير خطاب مى‌كرد و سلام مى‌گفت.<ref> تهذيب الكمال، ج‌ 2، ص‌ 344.</ref>

خليفه سهم او را در تقسيم عطايا، همسان با اصحاب بدر و بيش از پسر خود عبدالله، قرار داد و چون مورد اعتراض عبدالله قرار گرفت، محبت‌هاى [[رسول ‌خدا]] صلی الله علیه و آله با اسامه را يادآور شد.<ref> الاستيعاب، ج 1، ص 170؛ اسدالغابه، ج 1، ص‌ 196.</ref>

اسامه در شورش مردم بر ضد عثمان از سوى خليفه مأموريت يافت تا وضعيت مردم بصره را بررسى كند<ref> تاريخ طبرى، ج‌ 2، ص‌ 648.</ref> و چون كار شورشيان بالا گرفت و احتمال كشته شدن عثمان قوت يافت، از اميرمؤمنان على علیه‌السلام خواست تا براى بر كنار ماندن از هر گونه اتهامى در اين‌باره، مدينه را ترك گويد.<ref> الفتوح، ج‌ 2، ص‌ 227.</ref>

‌اسامه از كسانى است كه از بيعت با اميرمؤمنان‌ على علیه‌السلام سرباز زد<ref> تاريخ طبرى، ج‌ 2، ص‌ 699؛ شرح نهج البلاغه، ج‌ 2، ص‌ 246.</ref> و مورد عتاب ايشان قرار گرفت<ref> [[الارشاد]]، ج ‌1، ص‌ 243.</ref> و همين موضوع، موجب شد كه وى جزو فرقه‌اى خاص به نام اعتزاليون دانسته شود و<ref> فرق الشيعه، ص‌ 5؛ مسائل الامامه، ص‌ 16.</ref> مورد نكوهش شديد [[شيعه]] قرار گيرد؛<ref> الجمل، ص‌ 94‌ـ‌96.</ref> گرچه بر اساس برخى منابع شيعى، گويا اسامه بعدها از نظر خود بازگشت و حضرت [[امام على]] علیه‌السلام عذر او را در شركت نكردن در نبرد جمل پذيرفت.<ref> التحرير الطاووسى، ص‌ 50‌ـ‌51.</ref>

هنگامى كه سپاه امام عازم پيكار جمل شد، اسامه با يادآورى پيمانى كه با پيامبر بسته بود ـ كه هرگز گوينده كلمه توحيد را نكُشد ـ از همراهى امام پوزش خواست<ref> الجمل، ص‌ 95؛ التحرير الطاووسى، ص‌ 50.</ref> و در مسجد مدينه گواهى داد كه بيعت طلحه و زبير با اميرمؤمنان على علیه‌السلام از روى كراهت بوده است.<ref> تاريخ طبرى، ج‌ 3، ص‌ 17.</ref>

درباره ديگر حوادث زندگى او تا پايان عمرش اطلاعى در دست نيست؛ جز مجادله‌اى كه با عمرو بن عثمان در حضور معاويه داشته و [[امام ‌حسن]] علیه‌السلام و عبدالله بن ‌جعفر او را همراهى كرده‌اند.<ref> [[بحارالانوار]]، ج‌ 44، ص‌ 107‌ـ‌108.</ref> در موردى ديگر او سخنان عبدالله بن ‌جعفر، مبنى بر نص پيامبر صلی الله علیه و آله در امامت امامان اهل بيت عليهم‌السلام را در برابر معاويه تأييد ‌مى‌كند.<ref> الاحتجاج، ج‌ 2، ص‌ 59.</ref>

اسامه، از راويان [[حديث]] نبوى بود و روايت استحباب روزه در روزهاى دوشنبه و پنج‌شنبه<ref> سير اعلام النبلاء، ج‌ 2، ص‌ 506؛ الطبقات، ج‌ 4، ص‌ 53.</ref> و روايت «إنّ اللّه يبغض الفاحش المتفحّش» از او است.<ref> الاستيعاب، ج‌ 1، ص‌ 171؛ سير اعلام النبلاء، ج‌ 2، ص‌ 502.</ref> در بعضى منابع رجالى، نام 26 نفر از كسانى‌ كه از او روايت كرده‌اند، شمرده شده است.<ref> تهذيب الكمال، ج‌ 2، ص‌ 338.</ref>

بعضى، شمار [[احاديث]] نقل شده از او را 118 مورد مى‌دانند.<ref> سير اعلام النبلاء، ج‌ 2، ص‌ 507.</ref> سرانجام اسامه در سال 54 يا 58 يا 59 هجرى قمرى درگذشت<ref> الاستيعاب، ج‌ 1، ص‌ 172.</ref> و بر اساس برخى روايات شيعى، امام حسين علیه‌السلام در كنار بستر او حاضر شده با پرداخت بدهى‌هايش در مراسم تكفين وى نيز ‌شركت ‌كردند.<ref> مناقب، ج‌ 4، ص‌ 72‌ـ‌73.</ref>

'''اسامه در شأن نزول:'''

# در بازگشت از سريه غالب ‌بن عبدالله ليثى، يكى از مسلمانان كه بر اساس نقلى اسامة ‌بن زيد بوده است؛ شخصى را كه كلمه توحيد بر زبان جارى ساخته بود به قتل رساند و به اظهار اسلام او توجهى نكرد سپس آيه‌ 94 [[سوره نساء]]/4 نازل شد و اسامه مورد سرزنش پيامبر صلی الله علیه و آله واقع شد.<ref> جامع‌البيان، مج‌ 4، ج‌ 5، ص‌ 304؛ مجمع البيان، ج‌ 3، ص ‌145؛ الطبقات، ج‌ 2، ص‌ 91.</ref>

# بنا به گزارش برخى مفسران آيه ‌12 [[سوره حجرات]]/49 در پى آن نازل شد كه دو تن از صحابه اسامه را به بخل‌ورزى متهم و از سلمان نيز بدگويى كردند كه با نزول آيه از اين كار نهى ‌شدند: «ياَيُّهَا الَّذينَ ءامَنُوا اجتَنِبوا كَثيرًا مِنَ الظَّنِّ اِنَّ بَعضَ الظَّنِّ اِثمٌ ولاتَجَسَّسوا ولا‌يَغتَب بَّعضُكُم بَعضـًا... = اى كسانى ‌كه [[ايمان]] آورده‌ايد؛ از بسيارى از گمان‌ها دور باشيد؛ زيرا برخى از گمان‌ها گناه است و (در احوال و عيب‌هاى پنهان مردم) كاوش مكنيد و از پس يكديگر بدگويى (غيبت) مكنيد».<ref> كشف الاسرار، ج‌ 9، ص ‌260؛ تفسير قرطبى، ج‌ 16، ص‌ 217؛ مجمع البيان، ج‌ 5، ص‌ 203.</ref>

==پانویس ==
<references />
===منابع===

محمد باغستانی، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد 2، صفحه 631-634

[[رده: اصحاب پیامبر]]

[[رده: شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۹:۲۱
سطر ۱:		سطر ۱:
	{{مدخل دائرة المعارف\|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}		{{مدخل دائرة المعارف\|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}
−
−
−	~~__toc__~~
−
	فرزند حارثه، از تیره بنى ‌كلب و صحابى [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله.		فرزند حارثه، از تیره بنى ‌كلب و صحابى [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله.

@@ سطر ۴۳: / سطر ۴۳: @@
 # در بازگشت از سریه غالب ‌بن عبدالله لیثى، یكى از مسلمانان كه بر اساس نقلى اسامة ‌بن زید بوده است؛ شخصى را كه كلمه توحید بر زبان جارى ساخته بود به قتل رساند و به اظهار اسلام او توجهى نكرد سپس آیه‌ 94 [[سوره نساء]]/4 نازل شد و اسامه مورد سرزنش پیامبر صلی الله علیه و آله واقع شد.<ref> جامع‌البیان، مج‌ 4، ج‌ 5، ص‌ 304؛ مجمع البیان، ج‌ 3، ص ‌145؛ الطبقات، ج‌ 2، ص‌ 91.</ref>
-# بنا به گزارش برخى مفسران آیه ‌12 [[سوره حجرات]]/49 در پى آن نازل شد كه دو تن از صحابه اسامه را به بخل‌ورزى متهم و از سلمان نیز بدگویى كردند كه با نزول آیه از این كار نهى ‌شدند: {{متن قرآن|«یاَیُّهَا الَّذینَ ءامَنُوا اجتَنِبوا كَثیرًا مِنَ الظَّنِّ اِنَّ بَعضَ الظَّنِّ اِثمٌ ولاتَجَسَّسوا ولا‌یَغتَب بَّعضُكُم بَعضـًا...»}} اى كسانى ‌كه [[ایمان]] آورده‌اید؛ از بسیارى از گمان‌ها دور باشید؛ زیرا برخى از گمان‌ها گناه است و (در احوال و عیب‌هاى پنهان مردم) كاوش مكنید و از پس یكدیگر بدگویى (غیبت) مكنید.<ref> كشف الاسرار، ج‌ 9، ص ‌260؛ تفسیر قرطبى، ج‌ 16، ص‌ 217؛ مجمع البیان، ج‌ 5، ص‌ 203.</ref>
+# بنا به گزارش برخى مفسران آیه ‌12 [[سوره حجرات]]/49 در پى آن نازل شد كه دو تن از صحابه اسامه را به بخل‌ورزى متهم و از سلمان نیز بدگویى كردند كه با نزول آیه از این كار نهى ‌شدند: {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا يَغْتَب بَّعْضُكُم بَعْضًا...»}} اى كسانى ‌كه [[ایمان]] آورده‌اید؛ از بسیارى از گمان‌ها دور باشید؛ زیرا برخى از گمان‌ها گناه است و (در احوال و عیب‌هاى پنهان مردم) كاوش مكنید و از پس یكدیگر بدگویى (غیبت) مكنید.<ref> كشف الاسرار، ج‌ 9، ص ‌260؛ تفسیر قرطبى، ج‌ 16، ص‌ 217؛ مجمع البیان، ج‌ 5، ص‌ 203.</ref>
 ==پانویس==

@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 ==زندگی نامه==
-بر اساس آنچه درباره سن او هنگام رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله (18 تا 20 سال) نوشته‌اند،<ref> الاستیعاب، ج‌ 1، ص‌ 170.</ref> باید در سال‌هاى سوم تا پنجم بعثت در [[مكه]] زاده شده باشد. پدر و مادرش (زید و ام‌ایمن) هر دو آزاد شده (موالى) پیامبر صلی الله علیه و آله بودند.<ref> الطبقات، ج‌ 4، ص‌ 45؛ الاستیعاب، ج‌ 1، ص‌ 170.</ref>
+بر اساس آنچه درباره سن او هنگام رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله (18 تا 20 سال) نوشته‌اند،<ref> الاستیعاب، ج‌ 1، ص‌ 170.</ref> باید در سال‌هاى سوم تا پنجم بعثت در [[مكه]] زاده شده باشد. پدر و مادرش (زید و ام‌ایمن) هر دو آزاد شده (موالى) پیامبر صلی الله علیه و آله بودند.<ref>الطبقات، ج‌4، ص‌45؛ الاستیعاب، ج‌1، ص‌170.</ref>
 وى به همراه پدر و مادرش به [[مدینه]] هجرت كرد<ref> الطبقات، ج‌ 1، ص‌ 183.</ref> و از كسانى بود كه پیامبر صلی الله علیه و آله به ‌سبب خردسالى‌اش، اجازه شركت در غزوه‌هاى بدر و احد را به او نداد.<ref> المغازى، ج‌ 1، ص‌ 216‌ـ‌221.</ref> ابومحمد، ابوزید،<ref> الاستیعاب، ج‌ 1، ص‌ 170.</ref> ابویزید، ابوخارجه و ابوحارثه<ref> سیر اعلام النبلاء، ج‌ 2، ص‌ 497؛ اسدالغابه، ج‌ 1، ص‌ 195.</ref> كنیه‌هاى‌ اوست.
@@ سطر ۴۳: / سطر ۴۳: @@
 # در بازگشت از سریه غالب ‌بن عبدالله لیثى، یكى از مسلمانان كه بر اساس نقلى اسامة ‌بن زید بوده است؛ شخصى را كه كلمه توحید بر زبان جارى ساخته بود به قتل رساند و به اظهار اسلام او توجهى نكرد سپس آیه‌ 94 [[سوره نساء]]/4 نازل شد و اسامه مورد سرزنش پیامبر صلی الله علیه و آله واقع شد.<ref> جامع‌البیان، مج‌ 4، ج‌ 5، ص‌ 304؛ مجمع البیان، ج‌ 3، ص ‌145؛ الطبقات، ج‌ 2، ص‌ 91.</ref>
-# بنا به گزارش برخى مفسران آیه ‌12 [[سوره حجرات]]/49 در پى آن نازل شد كه دو تن از صحابه اسامه را به بخل‌ورزى متهم و از سلمان نیز بدگویى كردند كه با نزول آیه از این كار نهى ‌شدند: «یاَیُّهَا الَّذینَ ءامَنُوا اجتَنِبوا كَثیرًا مِنَ الظَّنِّ اِنَّ بَعضَ الظَّنِّ اِثمٌ ولاتَجَسَّسوا ولا‌یَغتَب بَّعضُكُم بَعضـًا... = اى كسانى ‌كه [[ایمان]] آورده‌اید؛ از بسیارى از گمان‌ها دور باشید؛ زیرا برخى از گمان‌ها گناه است و (در احوال و عیب‌هاى پنهان مردم) كاوش مكنید و از پس یكدیگر بدگویى (غیبت) مكنید».<ref> كشف الاسرار، ج‌ 9، ص ‌260؛ تفسیر قرطبى، ج‌ 16، ص‌ 217؛ مجمع البیان، ج‌ 5، ص‌ 203.</ref>
+# بنا به گزارش برخى مفسران آیه ‌12 [[سوره حجرات]]/49 در پى آن نازل شد كه دو تن از صحابه اسامه را به بخل‌ورزى متهم و از سلمان نیز بدگویى كردند كه با نزول آیه از این كار نهى ‌شدند: {{متن قرآن|«یاَیُّهَا الَّذینَ ءامَنُوا اجتَنِبوا كَثیرًا مِنَ الظَّنِّ اِنَّ بَعضَ الظَّنِّ اِثمٌ ولاتَجَسَّسوا ولا‌یَغتَب بَّعضُكُم بَعضـًا...»}} اى كسانى ‌كه [[ایمان]] آورده‌اید؛ از بسیارى از گمان‌ها دور باشید؛ زیرا برخى از گمان‌ها گناه است و (در احوال و عیب‌هاى پنهان مردم) كاوش مكنید و از پس یكدیگر بدگویى (غیبت) مكنید.<ref> كشف الاسرار، ج‌ 9، ص ‌260؛ تفسیر قرطبى، ج‌ 16، ص‌ 217؛ مجمع البیان، ج‌ 5، ص‌ 203.</ref>
 ==پانویس==
@@ سطر ۴۹: / سطر ۴۹: @@
 ==منابع==
-محمد باغستانی، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد 2، صفحه 631-634.
+محمد باغستانی، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد2، صفحه 631-634.
 [[رده: اصحاب پیامبر]]
 [[رده: شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-==اسامة بن ‌زید==
+{{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}
-== زندگی نامه ==
+__toc__
 بر اساس آنچه درباره سن او هنگام رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله (18 تا 20 سال) نوشته‌اند،<ref> الاستیعاب، ج‌ 1، ص‌ 170.</ref> باید در سال‌هاى سوم تا پنجم بعثت در [[مكه]] زاده شده باشد. پدر و مادرش (زید و ام‌ایمن) هر دو آزاد شده (موالى) پیامبر صلی الله علیه و آله بودند.<ref> الطبقات، ج‌ 4، ص‌ 45؛ الاستیعاب، ج‌ 1، ص‌ 170.</ref>
@@ سطر ۳۷: / سطر ۴۰: @@
 بعضى، شمار [[احادیث]] نقل شده از او را 118 مورد مى‌دانند.<ref> سیر اعلام النبلاء، ج‌ 2، ص‌ 507.</ref> سرانجام اسامه در سال 54 یا 58 یا 59 هجرى قمرى درگذشت<ref> الاستیعاب، ج‌ 1، ص‌ 172.</ref> و بر اساس برخى روایات شیعى، امام حسین علیه‌السلام در كنار بستر او حاضر شده با پرداخت بدهى‌هایش در مراسم تكفین وى نیز ‌شركت ‌كردند.<ref> مناقب، ج‌ 4، ص‌ 72‌ـ‌73.</ref>
 ==اسامه در شأن نزول==
 # در بازگشت از سریه غالب ‌بن عبدالله لیثى، یكى از مسلمانان كه بر اساس نقلى اسامة ‌بن زید بوده است؛ شخصى را كه كلمه توحید بر زبان جارى ساخته بود به قتل رساند و به اظهار اسلام او توجهى نكرد سپس آیه‌ 94 [[سوره نساء]]/4 نازل شد و اسامه مورد سرزنش پیامبر صلی الله علیه و آله واقع شد.<ref> جامع‌البیان، مج‌ 4، ج‌ 5، ص‌ 304؛ مجمع البیان، ج‌ 3، ص ‌145؛ الطبقات، ج‌ 2، ص‌ 91.</ref>
 # بنا به گزارش برخى مفسران آیه ‌12 [[سوره حجرات]]/49 در پى آن نازل شد كه دو تن از صحابه اسامه را به بخل‌ورزى متهم و از سلمان نیز بدگویى كردند كه با نزول آیه از این كار نهى ‌شدند: «یاَیُّهَا الَّذینَ ءامَنُوا اجتَنِبوا كَثیرًا مِنَ الظَّنِّ اِنَّ بَعضَ الظَّنِّ اِثمٌ ولاتَجَسَّسوا ولا‌یَغتَب بَّعضُكُم بَعضـًا... = اى كسانى ‌كه [[ایمان]] آورده‌اید؛ از بسیارى از گمان‌ها دور باشید؛ زیرا برخى از گمان‌ها گناه است و (در احوال و عیب‌هاى پنهان مردم) كاوش مكنید و از پس یكدیگر بدگویى (غیبت) مكنید».<ref> كشف الاسرار، ج‌ 9، ص ‌260؛ تفسیر قرطبى، ج‌ 16، ص‌ 217؛ مجمع البیان، ج‌ 5، ص‌ 203.</ref>
-==پانویس ==
+==پانویس==
-<references />
+<references/>
 ==منابع==
+محمد باغستانی، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد 2، صفحه 631-634.
 [[رده: اصحاب پیامبر]]
 [[رده: شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-===اسامة بن ‌زید===
+==اسامة بن ‌زید==
-فرزند حارثه، از تیره بنى ‌كلب و صحابى [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله.
+'''''فرزند حارثه، از تیره بنى ‌كلب و صحابى [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله.'''
 بر اساس آنچه درباره سن او هنگام رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله (18 تا 20 سال) نوشته‌اند،<ref> الاستیعاب، ج‌ 1، ص‌ 170.</ref> باید در سال‌هاى سوم تا پنجم بعثت در [[مكه]] زاده شده باشد. پدر و مادرش (زید و ام‌ایمن) هر دو آزاد شده (موالى) پیامبر صلی الله علیه و آله بودند.<ref> الطبقات، ج‌ 4، ص‌ 45؛ الاستیعاب، ج‌ 1، ص‌ 170.</ref>
@@ سطر ۳۵: / سطر ۳۷: @@
 بعضى، شمار [[احادیث]] نقل شده از او را 118 مورد مى‌دانند.<ref> سیر اعلام النبلاء، ج‌ 2، ص‌ 507.</ref> سرانجام اسامه در سال 54 یا 58 یا 59 هجرى قمرى درگذشت<ref> الاستیعاب، ج‌ 1، ص‌ 172.</ref> و بر اساس برخى روایات شیعى، امام حسین علیه‌السلام در كنار بستر او حاضر شده با پرداخت بدهى‌هایش در مراسم تكفین وى نیز ‌شركت ‌كردند.<ref> مناقب، ج‌ 4، ص‌ 72‌ـ‌73.</ref>
-'''اسامه در شأن نزول:'''
 # در بازگشت از سریه غالب ‌بن عبدالله لیثى، یكى از مسلمانان كه بر اساس نقلى اسامة ‌بن زید بوده است؛ شخصى را كه كلمه توحید بر زبان جارى ساخته بود به قتل رساند و به اظهار اسلام او توجهى نكرد سپس آیه‌ 94 [[سوره نساء]]/4 نازل شد و اسامه مورد سرزنش پیامبر صلی الله علیه و آله واقع شد.<ref> جامع‌البیان، مج‌ 4، ج‌ 5، ص‌ 304؛ مجمع البیان، ج‌ 3، ص ‌145؛ الطبقات، ج‌ 2، ص‌ 91.</ref>
 # بنا به گزارش برخى مفسران آیه ‌12 [[سوره حجرات]]/49 در پى آن نازل شد كه دو تن از صحابه اسامه را به بخل‌ورزى متهم و از سلمان نیز بدگویى كردند كه با نزول آیه از این كار نهى ‌شدند: «یاَیُّهَا الَّذینَ ءامَنُوا اجتَنِبوا كَثیرًا مِنَ الظَّنِّ اِنَّ بَعضَ الظَّنِّ اِثمٌ ولاتَجَسَّسوا ولا‌یَغتَب بَّعضُكُم بَعضـًا... = اى كسانى ‌كه [[ایمان]] آورده‌اید؛ از بسیارى از گمان‌ها دور باشید؛ زیرا برخى از گمان‌ها گناه است و (در احوال و عیب‌هاى پنهان مردم) كاوش مكنید و از پس یكدیگر بدگویى (غیبت) مكنید».<ref> كشف الاسرار، ج‌ 9، ص ‌260؛ تفسیر قرطبى، ج‌ 16، ص‌ 217؛ مجمع البیان، ج‌ 5، ص‌ 203.</ref>
 ==پانویس ==
 <references />
-===منابع===
+==منابع==
 محمد باغستانی، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد 2، صفحه 631-634

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۸ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۰۰
(بدون تفاوت)