اراده - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۴

2025-05-14T18:04:45Z

Mohammadi: /* متعلّقات اراده */

2025-05-14T18:00:34Z

‏متعلّقات اراده

Mohammadi: /* متعلّقات اراده */

2025-05-14T17:18:55Z

‏متعلّقات اراده

Mohammadi: /* متعلّقات اراده */

2025-05-14T16:46:49Z

‏متعلّقات اراده

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-18T12:47:13Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی در ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۴۵

2023-10-10T11:45:53Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۲۱

2023-10-10T11:21:53Z

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۱:۵۰

2016-01-23T11:50:43Z

سید مهدی خدایی در ‏۲۵ دسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۰۹

2015-12-25T18:09:49Z

بهرامی در ‏۳۰ دسامبر ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۳۹

2013-12-30T10:39:20Z

@@ سطر ۵۹: / سطر ۵۹: @@
 متعلَّق اراده انسان سبب راجح و پسندیده بودن یا مرجوح و ناپسند بودن آن اراده است. برخی امورى که اراده آن‌ها پسندیده است؛ مانند:
-*[[آخرت]]: {{متن قرآن|«... وَمِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ...»}}<ref>[[آیه 152 سوره آل ‌عمران|سوره آل ‌عمران، آیه ۱۵۲.]]</ref>.
+*[[آخرت]]: {{متن قرآن|«... وَمِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ...»}}<ref name=":۰">[[آیه 152 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۵۲.]]</ref>.
-*ثواب آن: {{متن قرآن|«... وَمَنْ يُرِدْ ثَوَابَ الْآخِرَةِ ...»}}<ref>[[آیه 145 سوره آل ‌عمران|همان، آیه ۱۴۵.]]</ref>.
+*ثواب آن: {{متن قرآن|«... وَمَنْ يُرِدْ ثَوَابَ الْآخِرَةِ ...»}}<ref>[[آیه 145 سوره آل عمران|همان، آیه ۱۴۵.]]</ref>.
 *اصلاح: {{متن قرآن|«...  إِنْ يُرِيدَا إِصْلَاحًا ...»}}<ref>[[آیه 35 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۳۵.]]</ref>.
 *[[احصان|تحصّن]] و پاک‌دامنى: {{متن قرآن|«... إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًا ...»}}<ref>[[آیه 33 سوره نور|سوره نور، آیه ۳۳.]]</ref>.
@@ سطر ۶۹: / سطر ۶۹: @@
 برخی امورى که اراده آن‌ها ناپسند است، مانند:
-*[[دنیا]]: {{متن قرآن|«... مِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الدُّنْيَا ...»}}<ref>[[آیه 152 سوره آل ‌عمران|سوره آل ‌عمران، آیه ۱۵۲.]]</ref>؛ در ‌حالى‌ که خداوند، خواهان [[آخرت]] است: {{متن قرآن|«... تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيَا وَاللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ...»}}<ref>[[آیه 67 سوره انفال|سوره انفال، آیه ۶۷.]]</ref>.
+*[[دنیا]]: {{متن قرآن|«... مِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الدُّنْيَا ...»}}<ref name=":۰" />؛ در ‌حالى‌ که خداوند، خواهان [[آخرت]] است: {{متن قرآن|«... تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيَا وَاللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ...»}}<ref>[[آیه 67 سوره انفال|سوره انفال، آیه ۶۷.]]</ref>.
 *گمراهى مؤمنان و انحراف آنان از حق: {{متن قرآن|«... وَيُرِيدُونَ أَنْ تَضِلُّوا السَّبِيلَ»}}<ref>[[آیه 44 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۴۴.]]</ref>.
 *تحریف کلام خدا: {{متن قرآن|«... يُرِيدُونَ أَنْ يُبَدِّلُوا كَلَامَ اللَّهِ ...»}}<ref>[[آیه 15 سوره فتح|سوره فتح، آیه ۱۵.]]</ref>.
@@ سطر ۸۲: / سطر ۸۲: @@
 گاهى انسان، اراده‌اى را به دیگرى نسبت مى‌دهد که در وى وجود ندارد؛ چنان‌که کافران قوم [[حضرت نوح]] علیه‌السلام درباره حضرت به قوم خویش گفتند: او اراده کرده است بر شما برترى طلبد: {{متن قرآن|«... يُرِيدُ أَنْ يَتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْ ...»}}<ref>[[آیه 24 سوره مؤمنون|سوره مؤمنون، آیه ۲۴.]]</ref>.
-گاهى هم برخى وجود اراده‌اى را در خود ادعا مى‌کنند که در آن‌ها وجود ندارد؛ چنان‌که منافقان ادعا مى‌کنند که اراده آنان احسان‌کردن است: {{متن قرآن|«إِنْ أَرَدْنَا إِلاَّ إِحْسَانًا...»}}<ref>[[آیه 62 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۶۲.]]</ref>.
+گاهى هم برخى وجود اراده‌اى را در خود ادعا مى‌کنند که در آن‌ها وجود ندارد؛ چنان‌که منافقان ادعا مى‌کنند که اراده آنان احسان‌کردن است: {{متن قرآن|«... إِنْ أَرَدْنَا إِلَّا إِحْسَانًا ...»}}<ref>[[آیه 62 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۶۲.]]</ref>.
 ==پانویس==

@@ سطر ۶۹: / سطر ۶۹: @@
 برخی امورى که اراده آن‌ها ناپسند است، مانند:
-*[[دنیا]]: {{متن قرآن|«مِنکم مَّن یرِیدُ الدُّنْیا»}} ([[سوره آل ‌عمران]]، ۱۵۲)؛ در ‌حالى‌ که خداوند، خواهان [[آخرت]] است: {{متن قرآن|«تُرِیدُونَ عَرَضَ الدُّنْیا وَاللّهُ یرِیدُ الآخِرَةَ»}} ([[سوره انفال]]، ۶۷)،
+*[[دنیا]]: {{متن قرآن|«... مِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الدُّنْيَا ...»}}<ref>[[آیه 152 سوره آل ‌عمران|سوره آل ‌عمران، آیه ۱۵۲.]]</ref>؛ در ‌حالى‌ که خداوند، خواهان [[آخرت]] است: {{متن قرآن|«... تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيَا وَاللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ...»}}<ref>[[آیه 67 سوره انفال|سوره انفال، آیه ۶۷.]]</ref>.
-*گمراهى مؤمنان و انحراف آنان از حق: {{متن قرآن|«یرِیدُونَ أَن تَضِلُّواْ السَّبِیلَ»}} ([[سوره نساء]]، ۴۴)،
+*گمراهى مؤمنان و انحراف آنان از حق: {{متن قرآن|«... وَيُرِيدُونَ أَنْ تَضِلُّوا السَّبِيلَ»}}<ref>[[آیه 44 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۴۴.]]</ref>.
-*تحریف کلام خدا: {{متن قرآن|«یرِیدُونَ أَن یبَدِّلُوا کلَامَ اللَّهِ»}} ([[سوره فتح]]، ۱۵)،
+*تحریف کلام خدا: {{متن قرآن|«... يُرِيدُونَ أَنْ يُبَدِّلُوا كَلَامَ اللَّهِ ...»}}<ref>[[آیه 15 سوره فتح|سوره فتح، آیه ۱۵.]]</ref>.
-*کار خلاف [[عفت]]: {{متن قرآن|«إِنَّک لَتَعْلَمُ مَا نُرِیدُ»}} ([[سوره هود]]، ۷۹)،
+*کار خلاف [[عفت]]: {{متن قرآن|«... وَإِنَّكَ لَتَعْلَمُ مَا نُرِيدُ»}}<ref>[[آیه 79 سوره هود|سوره هود، آیه ۷۹.]]</ref>.
-*[[ظلم]] و کج‌روى: {{متن قرآن|«وَمَن یرِدْ فِیهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ...»}} ([[سوره حج]]، ۲۵)،
+*[[ظلم]] و کج‌روى: {{متن قرآن|«... وَمَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ ...»}}<ref>[[آیه 25 سوره حج|سوره حج، آیه ۲۵.]]</ref>.
-*فرار از جنگ: {{متن قرآن|«إِن یرِیدُونَ إِلَّا فِرَارًا»}} ([[سوره احزاب]]، ۱۳).
+*فرار از جنگ: {{متن قرآن|«... إِنْ يُرِيدُونَ إِلَّا فِرَارًا»}}<ref>[[آیه 13 سوره احزاب|سوره احزاب، آیه ۱۳.]]</ref>.
-چگونگى برخورد خداوند با انسان‌ها به نوع اراده آنان بستگى دارد. اگر کسى زندگى [[دنیا]] را اراده کند، خداوند در دنیا بخشى از خواسته‌هاى وى را به او مى‌دهد؛ ولى جزاى چنین شخصى در [[آخرت]]، عذاب [[جهنم]] و دورى از رحمت و مغفرت الهى است: {{متن قرآن|«مَّن کانَ یرِیدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهُ فِیهَا مَا نَشَاء لِمَن نُّرِیدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهُ جَهَنَّمَ یصْلاهَا مَذْمُومًا مَّدْحُورًا»}} ([[سوره اسراء]]، ۱۸) و اگر کسى زندگى آخرت را اراده کند و براى رسیدن به آن به ‌گونه‌اى شایسته بکوشد و به [[توحید]] و [[نبوت]] و [[معاد]] اعتقاد داشته باشد، خداوند از او تشکر مى‌کند. به این صورت که افزون بر پذیرش اعمال وى و اعطاى [[ثواب]] به او، وى را ستایش نیز مى‌کند: {{متن قرآن|«وَمَنْ أَرَادَ الآخِرَةَ وَسَعَى لَهَا سَعْیهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئِک کانَ سَعْیهُم مَّشْکورًا»}}. ([[سوره اسراء]]، ۱۹)<ref> المیزان، ج‌۱۳، ص‌۶۳‌ـ‌۶۶‌.</ref>
+چگونگى برخورد خداوند با انسان‌ها به نوع اراده آنان بستگى دارد. اگر کسى زندگى [[دنیا]] را اراده کند، خداوند در دنیا بخشى از خواسته‌هاى وى را به او مى‌دهد؛ ولى جزاى چنین شخصى در [[آخرت]]، عذاب [[جهنم]] و دورى از رحمت و مغفرت الهى است: {{متن قرآن|«مَنْ كَانَ يُرِيدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهُ فِيهَا مَا نَشَاءُ لِمَنْ نُرِيدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهُ جَهَنَّمَ يَصْلَاهَا مَذْمُومًا مَدْحُورًا»}}<ref>[[آیه 18 سوره اسراء|سوره اسراء، آیه ۱۸.]]</ref>؛ و اگر کسى زندگى آخرت را اراده کند و براى رسیدن به آن به ‌گونه‌اى شایسته بکوشد و به [[توحید]] و [[نبوت]] و [[معاد]] اعتقاد داشته باشد، خداوند از او تشکر مى‌کند. به این صورت که افزون بر پذیرش اعمال وى و اعطاى [[ثواب]] به او، وى را ستایش نیز مى‌کند: {{متن قرآن|«وَمَنْ أَرَادَ الْآخِرَةَ وَسَعَىٰ لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَٰئِكَ كَانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُورًا»}}<ref>[[آیه 19 سوره اسراء|همان، آیه ۱۹.]]</ref>.<ref> المیزان، ج‌۱۳، ص‌۶۳‌ـ‌۶۶‌.</ref>
 ناگفته نماند که مقصود از اراده دنیا در آیات [[قرآن]]، آن است که شخص دنیا را به ‌صورت مستقل قصد نماید و از آخرت اعراض و آن را فراموش کند؛<ref> همان، ص‌۶۳‌.</ref> پس انسان مى‌تواند هم دنیا و هم آخرت را اراده کند به این صورت که دنیا را به تبع آخرت بخواهد.<ref> مجمع‌البیان، ج‌۶، ص‌۶۲۸‌.</ref>
-گاهى انسان، اراده‌اى را به دیگرى نسبت مى‌دهد که در وى وجود ندارد؛ چنان‌که کافران قوم [[حضرت نوح]] علیه‌السلام درباره حضرت به قوم خویش گفتند: او اراده کرده است بر شما برترى طلبد: {{متن قرآن|« یرِیدُ أَن یتَفَضَّلَ عَلَیکمْ»}} ([[سوره مؤمنون]]، ۲۴).
+گاهى انسان، اراده‌اى را به دیگرى نسبت مى‌دهد که در وى وجود ندارد؛ چنان‌که کافران قوم [[حضرت نوح]] علیه‌السلام درباره حضرت به قوم خویش گفتند: او اراده کرده است بر شما برترى طلبد: {{متن قرآن|«... يُرِيدُ أَنْ يَتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْ ...»}}<ref>[[آیه 24 سوره مؤمنون|سوره مؤمنون، آیه ۲۴.]]</ref>.
-گاهى هم برخى وجود اراده‌اى را در خود ادعا مى‌کنند که در آن‌ها وجود ندارد؛ چنان‌که منافقان ادعا مى‌کنند که اراده آنان احسان‌کردن است: {{متن قرآن|«إِنْ أَرَدْنَا إِلاَّ إِحْسَانًا...»}} ([[سوره نساء]]، ۶۲).
+گاهى هم برخى وجود اراده‌اى را در خود ادعا مى‌کنند که در آن‌ها وجود ندارد؛ چنان‌که منافقان ادعا مى‌کنند که اراده آنان احسان‌کردن است: {{متن قرآن|«إِنْ أَرَدْنَا إِلاَّ إِحْسَانًا...»}}<ref>[[آیه 62 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۶۲.]]</ref>.
 ==پانویس==

@@ سطر ۴۶: / سطر ۴۶: @@
 ==متعلّقات اراده==
-مقتضاى صفت اراده آن است که متعلَّق داشته باشد. اراده [[شیطان]] در [[قرآن]] فقط به چیزى تعلق گرفته است که به ضرر معنوى [[انسان]] باشد؛ مانند گمراه کردن انسان‌ها: {{متن قرآن|«... وَيُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُضِلَّهُمْ ...»}}<ref>[[آیه 60 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۶۰.]]</ref> و ایجاد دشمنى میان آنان: {{متن قرآن|«إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ ...»}}<ref>[[آیه 91 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۹۱.]]</ref>. قرآن با توجه به این مطلب از انسان‌ها مى‌خواهد تا در برابر اراده شیطان مقاومت و گناهانى مانند [[شراب خواری|شراب‌خوارى]] و [[قمار|قماربازى]] را که شیطان خواستار آن است، ترک کنند: {{متن قرآن|«... فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ»}}<ref>همان.</ref>. روشن است که اراده شیطان چون به انسان مرتبط است، تأثیر آن در ‌صورت مقاومت انسان، کم و در ‌صورت پذیرش یا سستى او، فراوان مى‌شود.
+مقتضاى صفت اراده آن است که متعلَّق داشته باشد. اراده [[شیطان]] در [[قرآن]] فقط به چیزى تعلق گرفته است که به ضرر معنوى [[انسان]] باشد؛ مانند:
 اراده انسان به امور گوناگونى تعلق مى‌گیرد. حتى ممکن است انسان به عللى مانند نادانى، گمراهى و [[لجاجت]] و ... امورى را اراده کند که از توان وى خارج است؛ چنان‌که چیزى را اراده کند که مخالف خواست تکوینى خدا است؛ مانند
@@ سطر ۵۴: / سطر ۵۸: @@
 *هدایت کردن گمراهانى که دیگر قابل هدایت نیستند: {{متن قرآن|«... أَتُرِيدُونَ أَنْ تَهْدُوا مَنْ أَضَلَّ اللَّهُ ...»}}<ref>[[آیه 88 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۸۸.]]</ref>.
-متعلَّق اراده انسان سبب راجح و پسندیده بودن یا مرجوح و ناپسند بودن آن اراده است. برخی امورى که اراده آن‌ها پسندیده است؛ مانند
+متعلَّق اراده انسان سبب راجح و پسندیده بودن یا مرجوح و ناپسند بودن آن اراده است. برخی امورى که اراده آن‌ها پسندیده است؛ مانند:
-*[[آخرت]]: {{متن قرآن|«وَمِنکم مَّن یرِیدُ الآخِرَةَ»}} ([[سوره آل ‌عمران]]، ۱۵۲)،
+*[[آخرت]]: {{متن قرآن|«... وَمِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ...»}}<ref>[[آیه 152 سوره آل ‌عمران|سوره آل ‌عمران، آیه ۱۵۲.]]</ref>.
-*ثواب آن: {{متن قرآن|«وَمَن یرِدْ ثَوَابَ الآخِرَةِ...»}} ([[سوره آل ‌عمران]]، ۱۴۵)،
+*ثواب آن: {{متن قرآن|«... وَمَنْ يُرِدْ ثَوَابَ الْآخِرَةِ ...»}}<ref>[[آیه 145 سوره آل ‌عمران|همان، آیه ۱۴۵.]]</ref>.
-*اصلاح: {{متن قرآن|«إِن یرِیدَا إِصْلاَحًا»}} ([[سوره نساء]]، ۳۵)،
+*اصلاح: {{متن قرآن|«...  إِنْ يُرِيدَا إِصْلَاحًا ...»}}<ref>[[آیه 35 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۳۵.]]</ref>.
-*[[احصان|تحصّن]] و پاک‌دامنى: {{متن قرآن|«إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًا»}} ([[سوره نور]]، ۳۳)،
+*[[احصان|تحصّن]] و پاک‌دامنى: {{متن قرآن|«... إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًا ...»}}<ref>[[آیه 33 سوره نور|سوره نور، آیه ۳۳.]]</ref>.
-*تذکر و [[شکر|شکر]]: {{متن قرآن|« لِّمَنْ أَرَادَ أَن یذَّکرَ أَوْ أَرَادَ شُکورًا»}} ([[سوره فرقان]]، ۶۲)،
+*تذکر و [[شکر|شکر]]: {{متن قرآن|«... لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يَذَّكَّرَ أَوْ أَرَادَ شُكُورًا»}}<ref>[[آیه 62 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۶۲.]]</ref>.
-*وجه اللّه: {{متن قرآن|«یرِیدُونَ وَجْهَهُ»}} ([[سوره انعام]]، ۵۲)،
+*وجه اللّه: {{متن قرآن|«... يُرِيدُونَ وَجْهَهُ ...»}}<ref>[[آیه 52 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۵۲.]]</ref>.
-*[[عزت|عزّت]]: {{متن قرآن|«مَن کانَ یرِیدُ الْعِزَّةَ...»}} ([[سوره فاطر]]، ۱۰)،
+*[[عزت|عزّت]]: {{متن قرآن|«مَنْ كَانَ يُرِيدُ الْعِزَّةَ ...»}}<ref>[[آیه 10 سوره فاطر|سوره فاطر، آیه ۱۰.]]</ref>.
-*کامل کردن دوره شیردادن به نوزاد: {{متن قرآن|«...لِمَنْ أَرَادَ أَن یتِمَّ الرَّضَاعَةَ»}} ([[سوره بقره]]، ۲۳۳).
+*کامل کردن دوره شیردادن به نوزاد: {{متن قرآن|«... لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ ...»}}<ref>[[آیه 233 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۳۳.]]</ref>.
 برخی امورى که اراده آن‌ها ناپسند است، مانند:

@@ سطر ۴۶: / سطر ۴۶: @@
 ==متعلّقات اراده==
-مقتضاى صفت اراده آن است که متعلَّق داشته باشد. اراده [[شیطان]] در [[قرآن]] فقط به چیزى تعلق گرفته است که به ضرر معنوى [[انسان]] باشد؛ مانند گمراه کردن انسان‌ها: {{متن قرآن|«وَیرِیدُ الشَّیطَانُ أَن یضِلَّهُمْ»}} ([[سوره نساء]]، ۶۰) و ایجاد دشمنى میان آنان: {{متن قرآن|«إِنَّمَا یرِیدُ الشَّیطَانُ أَن یوقِعَ بَینَکمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاء فِی الْخَمْرِ وَالْمَیسِرِ وَیصُدَّکمْ عَن ذِکرِ اللّهِ وَعَنِ الصَّلاَةِ»}}. ([[سوره مائده]]، ۹۱) قرآن با توجه به این مطلب از انسان‌ها مى‌خواهد تا در برابر اراده شیطان مقاومت و گناهانى مانند [[شراب خواری|شراب‌خوارى]] و [[قمار|قماربازى]] را که شیطان خواستار آن است، ترک کنند: {{متن قرآن|«...فَهَلْ أَنتُم مُّنتَهُونَ»}}. ([[سوره مائده]]، ۹۱) روشن است که اراده شیطان چون به انسان مرتبط است، تأثیر آن در ‌صورت مقاومت انسان، کم و در ‌صورت پذیرش یا سستى او، فراوان مى‌شود.
+مقتضاى صفت اراده آن است که متعلَّق داشته باشد. اراده [[شیطان]] در [[قرآن]] فقط به چیزى تعلق گرفته است که به ضرر معنوى [[انسان]] باشد؛ مانند گمراه کردن انسان‌ها: {{متن قرآن|«... وَيُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُضِلَّهُمْ ...»}}<ref>[[آیه 60 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۶۰.]]</ref> و ایجاد دشمنى میان آنان: {{متن قرآن|«إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ ...»}}<ref>[[آیه 91 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۹۱.]]</ref>. قرآن با توجه به این مطلب از انسان‌ها مى‌خواهد تا در برابر اراده شیطان مقاومت و گناهانى مانند [[شراب خواری|شراب‌خوارى]] و [[قمار|قماربازى]] را که شیطان خواستار آن است، ترک کنند: {{متن قرآن|«... فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ»}}<ref>همان.</ref>. روشن است که اراده شیطان چون به انسان مرتبط است، تأثیر آن در ‌صورت مقاومت انسان، کم و در ‌صورت پذیرش یا سستى او، فراوان مى‌شود.
-اراده انسان به امور گوناگونى تعلق مى‌گیرد. حتى ممکن است انسان به عللى مانند نادانى، گمراهى و [[لجاجت]] و ... امورى را اراده کند که از توان وى خارج است؛ چنان‌که چیزى را اراده کند که مخالف خواست تکوینى خدا است؛ مانند خروج از [[جهنم]]: {{متن قرآن|«یرِیدُونَ أَن یخْرُجُواْ مِنَ النَّارِ وَمَا هُم بِخَارِجِینَ مِنْهَا»}} ([[سوره مائده]]، ۳۷)، خاموش کردن نور خدا: {{متن قرآن|«یرِیدُونَ أَن یطْفِؤُواْ نُورَ اللّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَیأْبَى اللّهُ إِلاَّ أَن یتِمَّ نُورَهُ»}} ([[سوره توبه]]، ۳۲)، نیرنگ به [[پیامبر اسلام|پیامبر]] و خیانت به او: {{متن قرآن|«وَأَرَادُوا بِهِ کیدًا فَجَعَلْنَاهُمُ الْأَخْسَرِینَ»}} ([[سوره انبیاء]]، ۷۰) و حتی هدایت کردن گمراهانى که دیگر قابل هدایت نیستند: {{متن قرآن|«أَتُرِیدُونَ أَن تَهْدُواْ مَنْ أَضَلَّ اللّهُ»}}. ([[سوره نساء]]،‌ ۸۸)
+اراده انسان به امور گوناگونى تعلق مى‌گیرد. حتى ممکن است انسان به عللى مانند نادانى، گمراهى و [[لجاجت]] و ... امورى را اراده کند که از توان وى خارج است؛ چنان‌که چیزى را اراده کند که مخالف خواست تکوینى خدا است؛ مانند
-متعلَّق اراده انسان سبب راجح و پسندیده بودن یا مرجوح و ناپسند بودن آن اراده است. برخی امورى که اراده آن‌ها پسندیده است؛ مانند [[آخرت]]: {{متن قرآن|«وَمِنکم مَّن یرِیدُ الآخِرَةَ»}} ([[سوره آل ‌عمران]]، ۱۵۲)، ثواب آن: {{متن قرآن|«وَمَن یرِدْ ثَوَابَ الآخِرَةِ...»}} ([[سوره آل ‌عمران]]، ۱۴۵)، اصلاح: {{متن قرآن|«إِن یرِیدَا إِصْلاَحًا»}} ([[سوره نساء]]، ۳۵)، [[احصان|تحصّن]] و پاک‌دامنى: {{متن قرآن|«إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًا»}} ([[سوره نور]]، ۳۳)، تذکر و [[شکر|شکر]]: {{متن قرآن|« لِّمَنْ أَرَادَ أَن یذَّکرَ أَوْ أَرَادَ شُکورًا»}} ([[سوره فرقان]]، ۶۲)، وجه اللّه: {{متن قرآن|«یرِیدُونَ وَجْهَهُ»}} ([[سوره انعام]]، ۵۲)، [[عزت|عزّت]]: {{متن قرآن|«مَن کانَ یرِیدُ الْعِزَّةَ...»}} ([[سوره فاطر]]، ۱۰)، و کامل کردن دوره شیردادن به نوزاد: {{متن قرآن|«...لِمَنْ أَرَادَ أَن یتِمَّ الرَّضَاعَةَ»}} ([[سوره بقره]]، ۲۳۳).
+متعلَّق اراده انسان سبب راجح و پسندیده بودن یا مرجوح و ناپسند بودن آن اراده است. برخی امورى که اراده آن‌ها پسندیده است؛ مانند
-برخی امورى که اراده آن‌ها ناپسند است، مانند: [[دنیا]]: {{متن قرآن|«مِنکم مَّن یرِیدُ الدُّنْیا»}} ([[سوره آل ‌عمران]]، ۱۵۲)؛ در ‌حالى‌ که خداوند، خواهان [[آخرت]] است: {{متن قرآن|«تُرِیدُونَ عَرَضَ الدُّنْیا وَاللّهُ یرِیدُ الآخِرَةَ»}} ([[سوره انفال]]، ۶۷)، گمراهى مؤمنان و انحراف آنان از حق: {{متن قرآن|«یرِیدُونَ أَن تَضِلُّواْ السَّبِیلَ»}} ([[سوره نساء]]، ۴۴)، تحریف کلام خدا: {{متن قرآن|«یرِیدُونَ أَن یبَدِّلُوا کلَامَ اللَّهِ»}} ([[سوره فتح]]، ۱۵)، کار خلاف [[عفت]]: {{متن قرآن|«إِنَّک لَتَعْلَمُ مَا نُرِیدُ»}} ([[سوره هود]]، ۷۹)، [[ظلم]] و کج‌روى: {{متن قرآن|«وَمَن یرِدْ فِیهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ...»}} ([[سوره حج]]، ۲۵)، فرار از جنگ: {{متن قرآن|«إِن یرِیدُونَ إِلَّا فِرَارًا»}} ([[سوره احزاب]]، ۱۳).
+برخی امورى که اراده آن‌ها ناپسند است، مانند:
 چگونگى برخورد خداوند با انسان‌ها به نوع اراده آنان بستگى دارد. اگر کسى زندگى [[دنیا]] را اراده کند، خداوند در دنیا بخشى از خواسته‌هاى وى را به او مى‌دهد؛ ولى جزاى چنین شخصى در [[آخرت]]، عذاب [[جهنم]] و دورى از رحمت و مغفرت الهى است: {{متن قرآن|«مَّن کانَ یرِیدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهُ فِیهَا مَا نَشَاء لِمَن نُّرِیدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهُ جَهَنَّمَ یصْلاهَا مَذْمُومًا مَّدْحُورًا»}} ([[سوره اسراء]]، ۱۸) و اگر کسى زندگى آخرت را اراده کند و براى رسیدن به آن به ‌گونه‌اى شایسته بکوشد و به [[توحید]] و [[نبوت]] و [[معاد]] اعتقاد داشته باشد، خداوند از او تشکر مى‌کند. به این صورت که افزون بر پذیرش اعمال وى و اعطاى [[ثواب]] به او، وى را ستایش نیز مى‌کند: {{متن قرآن|«وَمَنْ أَرَادَ الآخِرَةَ وَسَعَى لَهَا سَعْیهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئِک کانَ سَعْیهُم مَّشْکورًا»}}. ([[سوره اسراء]]، ۱۹)<ref> المیزان، ج‌۱۳، ص‌۶۳‌ـ‌۶۶‌.</ref>
@@ سطر ۶۱: / سطر ۷۹: @@
 گاهى هم برخى وجود اراده‌اى را در خود ادعا مى‌کنند که در آن‌ها وجود ندارد؛ چنان‌که منافقان ادعا مى‌کنند که اراده آنان احسان‌کردن است: {{متن قرآن|«إِنْ أَرَدْنَا إِلاَّ إِحْسَانًا...»}} ([[سوره نساء]]، ۶۲).
 ==پانویس==
 <references />

@@ سطر ۶۵: / سطر ۶۵: @@
 ==منابع==
 *[[دائرة المعارف قرآن کریم (کتاب)|دایرةالمعارف قرآن کریم]]، جلد ۲، مدخل "اراده"، از محمدحسین حشمت‌پور.
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده:اخلاق فردی]]
 [[رده:اصطلاحات کلامی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۱:۵۰
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	«اراده: صفت ترجیح‌دهنده یكى از دو طرف فعل و ترك، همراه با علم و شعور».		«اراده: صفت ترجیح‌دهنده یكى از دو طرف فعل و ترك، همراه با علم و شعور».

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 «اراده: صفت ترجیح‌دهنده یكى از دو طرف فعل و ترك، همراه با علم و شعور».
 اراده، مصدر باب افعال به ‌معناى خواستن و به چیزى میل و رغبت كردن<ref> القاموس‌المحیط، ج‌1، ص‌415 «رود».</ref> و از ماده «رَوْد» به ‌معناى طلب و رفت و آمد در جستجوى چیزى<ref> اقرب‌الموارد، ج2، ص455 «رود»؛ شمس‌العلوم، ج4، ص2681؛ المنجد، ص‌286 «راد».</ref> است.
 اراده در [[فلسفه]] و [[كلام]] به ‌صورت‌هاى گوناگونى تعریف شده است؛ مانند حالتى كه پس از تصور منافع و مصالح براى فاعل حاصل مى‌شود؛<ref> گوهر مراد، ص‌250.</ref> صفتى كه صاحبش را به یكى از دو طرف مقدور سوق مى‌دهد؛<ref> شرح المنظومه، ج‌3، ص‌647‌.</ref> صفتى كه به واسطه آن، از دو طرفِ ممكن یك طرف همراه با علم و شعور ترجیح داده مى‌شود؛<ref> المیزان، ج‌1، ص‌106.</ref> علمى كه سبب صدور فعل مى‌شود بدون آن‌كه این صدور از روى كراهت و جبر باشد؛<ref> درة‌التاج، ص‌569.</ref> صفتى كه اقتضاى صاحبش را بالفعل و تأثیر او را تمام مى‌كند كه در حق تعالى عبارت از علم عنایى یعنى علم به نظام احسن است و در انسان، غیر از علم به ‌شمار مى‌رود.<ref> دررالفوائد، ج‌2، ص‌78.</ref>
@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 موضوع این مقاله، اراده غیرخداوند است كه در [[قرآن]] 90 بار بكار رفته و ضمن آن به موارد گوناگون اراده انسان‌ها مانند اراده خوبى‌ها، اراده بدى‌ها، اراده دنیا، اراده آخرت، اراده پاداش گرفتن، اراده برترى یافتن، اراده وجه الله، اراده عزت، یا اراده امورى كه توانایى انجام آن‌ها را ندارند، اشاره و نیز بیان شده كه اراده شیطان، گمراه كردن انسان‌ها و ایجاد دشمنى بین آن‌ها است.
-'''تفاوت اراده با دیگر عناوین مشابه:'''
+==تفاوت اراده با دیگر عناوین مشابه==
 اراده با عناوین مشابهى نظیر اختیار، مشیت و قصد فرق دارد و این تفاوت چنین تبیین مى‌شود:
@@ سطر ۴۳: / سطر ۴۳: @@
 اراده مربوط به آینده و رضا مربوط به گذشته یا حال است.<ref> الفروق اللغویه، ص‌34.</ref> محبت اگر به ‌معناى شهوت نباشد، مزیتى دارد كه در اراده نیست زیرا وقتى گفته مى‌شود: «اُحبّه»، یعنى هیچ نوع بدى را براى او نمى‌خواهم؛ ولى وقتى گفته مى‌شود: «ارید له الخیر»، به این معنا نیست كه هیچ‌گونه بدى را براى او نمى‌خواهم.<ref> همان، ص‌484.</ref> اراده، میلى اختیارى ولى شوق، میلى طبیعى است؛ افزون بر این ‌كه گاهى شوق هست و اراده نیست و گاهى اراده هست و شوق نیست.<ref> اسفار، ج‌4، ص‌113.</ref>
-'''مبادى اراده:'''
+==مبادى اراده==
 همان ‌گونه كه انجام هر فعل اختیارى به اراده مسبوق است، خود اراده نیز به مبادى و عللى مسبوق است كه باعث تحقق اراده‌اى خاص مى‌شوند. در آیاتى از [[قرآن]] به برخى از این مبادى اشاره شده؛ مانند این‌كه [[ایمان]] آوردن انسان در پى آن است كه خداوند، ایمان را محبوب وى قرار داده در قلب او زینت دهد. ([[سوره حجرات]]/49، 7)
@@ سطر ۵۵: / سطر ۵۵: @@
 قسم اول منشأ پیدایش اراده‌اى مى‌شود كه مخصوص مقربان است. آن‌ها با این اراده، خیرات یقینى را مى‌طلبند. قسم دوم، اراده‌اى را پدید مى‌آورد كه به اصحاب یمین اختصاص دارد. آنان با این اراده به سمت خیرات ‌آخرتى مى‌روند. قسم سوم باعث پیدایش اراده‌اى مى‌شود كه خاص اصحاب شمال است. آنان با این اراده، همه همت خویش را متوجه امور دنیایى مى‌كنند.<ref> شرح المنظومه، ج‌3، ص‌648‌؛ شرح الاسماء، ص‌344‌ـ‌349؛ دررالفوائد، ج‌2، ص‌84‌.</ref>
-'''متعلّقات اراده:'''
+==متعلّقات اراده==
 مقتضاى صفت اراده آن است كه متعلَّق داشته باشد. اراده [[شیطان]] در [[قرآن]] فقط به چیزى تعلق گرفته است كه به ضرر معنوى انسان باشد؛ مانند گمراه كردن انسان‌ها: {{متن قرآن|«وَيُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَن يُضِلَّهُمْ»}} ([[سوره نساء]]/4، 60) و ایجاد دشمنى میان آنان: {{متن قرآن|«إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَن يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاء فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَن ذِكْرِ اللّهِ وَعَنِ الصَّلاَةِ»}}. ([[سوره مائده]]/5، 91) قرآن با توجه به این مطلب از انسان‌ها مى‌خواهد تا در برابر اراده شیطان مقاومت و گناهانى مانند شراب‌خوارى و قماربازى را كه شیطان خواستار آن است، ترك كنند: {{متن قرآن|«...فَهَلْ أَنتُم مُّنتَهُونَ»}}. ([[سوره مائده]]/5، 91) روشن است كه اراده شیطان چون به انسان مرتبط است، تأثیر آن در ‌صورت مقاومت انسان كم و در ‌صورت پذیرش یا سستى او فراوان مى‌شود.
@@ سطر ۸۳: / سطر ۸۳: @@
 ==منابع==
-دایره المعارف قرآن کریم، جلد 2، مدخل اراده، از محمدحسین حشمت‌پور و بخش فلسفه و کلام.
+*دایره المعارف قرآن کریم، جلد 2، مدخل اراده، از محمدحسین حشمت‌پور و بخش فلسفه و کلام.
 [[رده: اخلاق فردی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۳۹
سطر ۱:		سطر ۱:
−	{{~~بخشی از یک کتاب~~}}	+	{{الگو:مدخل دائرة المعارف\|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}

	«اراده: صفت ترجیح‌دهنده یكى از دو طرف فعل و ترك، همراه با علم و شعور».		«اراده: صفت ترجیح‌دهنده یكى از دو طرف فعل و ترك، همراه با علم و شعور».