اذان - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Zamani در ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۰

2024-12-31T13:20:12Z

Zamani در ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۹

2024-12-31T13:19:51Z

Zamani: اذان در لغت

2024-12-31T13:18:05Z

اذان در لغت

Zamani در ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۰۵

2024-06-10T06:05:28Z

Zamani در ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۳۱

2024-06-10T05:31:32Z

Zamani در ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۲۹

2024-06-10T05:29:43Z

مهدی موسوی در ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۱

2023-10-10T08:21:33Z

مهدی موسوی در ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۱۶

2023-10-10T07:16:50Z

Zamani در ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۰۸

2020-04-27T10:08:18Z

Zamani در ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۰۶

2020-04-27T10:06:13Z

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-'''اذان''' مجموعه جملاتی مشخص است که با صدای بلند برای اعلام فرا رسیدن وقت [[نماز]] خوانده می‌شود. اذان به عنوان شاخص‌ترین نمونه از شعائر اسلامی، از حیث محتوا تعالیم پایه‌ای [[اسلام]] را دربر دارد و بر [[تکبیر]] و شهادت به یگانگی [[الله]] و رسالت [[حضرت محمد]] صلی الله علیه وآله و دعوت به نماز به عنوان بهترین عمل مشتمل است.<ref>دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، مدخل اذان و اقامه، ج۷، ص۳۸۵.</ref>
+'''اذان''' مجموعه عبارت های مشخصی است که با صدای بلند برای اعلام فرا رسیدن وقت [[نماز]] خوانده می‌شود. اذان به عنوان شاخص‌ترین نمونه از شعائر اسلامی، از حیث محتوا تعالیم پایه‌ای [[اسلام]] را دربر دارد و بر [[تکبیر]] و شهادت به یگانگی [[الله]] و رسالت [[حضرت محمد]] صلی الله علیه وآله و دعوت به نماز به عنوان بهترین عمل مشتمل است.<ref>دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، مدخل اذان و اقامه، ج۷، ص۳۸۵.</ref>
 ==اذان در لغت ==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-'''«اذان»''' مجموعه اذکاری مشخص است که با صدای بلند برای اعلام فرا رسیدن وقت [[نماز]] خوانده می‌شود. اذان به عنوان شاخص‌ترین نمونه از شعائر اسلامی، از حیث محتوا تعالیم پایه‌ای [[اسلام]] را دربر دارد و بر [[تکبیر]] و شهادت به یگانگی [[الله]] و رسالت [[حضرت محمد]] صلی الله علیه وآله و دعوت به نماز به عنوان بهترین عمل مشتمل است.<ref>دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، مدخل اذان و اقامه، ج۷، ص۳۸۵.</ref>
+'''اذان''' مجموعه جملاتی مشخص است که با صدای بلند برای اعلام فرا رسیدن وقت [[نماز]] خوانده می‌شود. اذان به عنوان شاخص‌ترین نمونه از شعائر اسلامی، از حیث محتوا تعالیم پایه‌ای [[اسلام]] را دربر دارد و بر [[تکبیر]] و شهادت به یگانگی [[الله]] و رسالت [[حضرت محمد]] صلی الله علیه وآله و دعوت به نماز به عنوان بهترین عمل مشتمل است.<ref>دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، مدخل اذان و اقامه، ج۷، ص۳۸۵.</ref>
 ==اذان در لغت ==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-'''«اذان»''' که در لغت به معنای اعلام کردن و آگاه کردن است، مجموعه اذکاری مشخص است که برای اعلام فرا رسیدن وقت [[نماز]] خوانده می‌شود. اذان به عنوان شاخص‌ترین نمونه از شعائر اسلامی، از حیث محتوا تعالیم پایه‌ای [[اسلام]] را دربر دارد و بر [[تکبیر]] و شهادت به یگانگی [[الله]] و رسالت [[حضرت محمد]] صلی الله علیه وآله و دعوت به نماز به عنوان بهترین عمل مشتمل است.<ref>دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، مدخل اذان و اقامه، ج۷، ص۳۸۵.</ref>
+'''«اذان»''' مجموعه اذکاری مشخص است که با صدای بلند برای اعلام فرا رسیدن وقت [[نماز]] خوانده می‌شود. اذان به عنوان شاخص‌ترین نمونه از شعائر اسلامی، از حیث محتوا تعالیم پایه‌ای [[اسلام]] را دربر دارد و بر [[تکبیر]] و شهادت به یگانگی [[الله]] و رسالت [[حضرت محمد]] صلی الله علیه وآله و دعوت به نماز به عنوان بهترین عمل مشتمل است.<ref>دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، مدخل اذان و اقامه، ج۷، ص۳۸۵.</ref>
 ==جملات اذان==

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 اذان [[شیعه]] شامل هیجده جمله است: «اللّه أکبر»، چهار بار، «أشهد أن لا اله الا اللّه»، «أشهد أنّ محمّدا رسول اللّه»، «حىّ على الصّلاة»، «حىّ على الفلاح»، «حىّ على خیرالعمل»، «اللّه أکبر» و «لا اله الا اللّه» هر کدام دوبار.<ref> جواهرالکلام، ج۹، ص۸۱.</ref>
-جمله «أشهد أنّ علیّا ولىّ اللّه» جزء اذان نیست، اما شیعه از جهت اشتیاقی که به آشکار کردن محبت خود به امام علی علیه السلام دارد، این جمله را به جهت تبرک پس از «أشهد أنّ محمّدا رسول اللّه» می گوید. این کار اشکالی در اذان به وجود نمی آورد چرا که حتی از نظر فقهای مذاهب چهارگانه اهل سنت نیز در وسط اذان سخن گفتن اشکالی ندارد فقط شرطش این است که به نحوی طولانی نباشد که به پشت سر هم بودن بخشهای اذان ضرر بزند.<ref>پیرامون مقام عصمت و شهاد ت به حضرت فاطمه در فصول اذان و اقامه، صمدی آملی، مجموعه فرهنگی نجم الدین ساری، ص12</ref> که در این مورد قطعا اینگونه نیست.
+جمله «أشهد أنّ علیّا ولىّ اللّه» جزء اذان نیست اما شیعه از جهت اشتیاقی که به آشکار کردن محبت خود به امام علی علیه السلام دارد، این جمله را به جهت تبرک (نه به عنوان جزئی از اذان) پس از «أشهد أنّ محمّدا رسول اللّه» می گوید که این کار اشکالی در اذان به وجود نمی آورد.<ref>تعدای از علمای اهل سنت در نامه ای از علامه شعرانی در این مورد استفتاء نمودند. علامه شعرانی جواب آنها را به تفصیل بیان داشت. از جمله در آن جواب آمده است: اما علت جائز بودن گفتن این کلام در بین اذان آن است که این سخن حقی است و گفتار مشروعی است و فقهای مذاهب چهارگانه اهل سنت اتفاق نظر دارند که در وسط اذان سخن گفتن اشکالی ندارد فقط شرطش این است که به نحوی طولانی نباشد که به پشت سر هم بودن بخشهای اذان ضرر بزند. (هزار و یک نکته، حسن حسن زاده آملی، نکته 903 (ص 745)</ref>
 مشهور [[اهل ‌سنت]]، با ‌حذف «حىّ على خیرالعمل» و گفتن یک بار «لا إله إلاّ ‌اللّه» در آخر اذان، آن را داراى ۱۵ جمله مى‌دانند. آنان جمله «الصلوة خیرٌ مِن النوم» را در اذان صبح بعد از «حى على الفلاح» مى‌افزایند.<ref> مستمسک العروه، ج‌۵، ص‌۵۴۴‌ـ‌۵۴۵.</ref>
@@ سطر ۳۳: / سطر ۳۳: @@
 *فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود شاهرودى، ج۱، ص۳۲۷.
 *قاموس قرآن، على اکبر قرشى بنایى، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ ششم، ۱۴۱۲ق.
 *پیرامون مقام عصمت و شهاد ت به حضرت فاطمه در فصول اذان و اقامه، صمدی آملی، مجموعه فرهنگی نجم الدین ساری
 {{سنجش کیفی

@@ سطر ۳۳: / سطر ۳۳: @@
 *فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود شاهرودى، ج۱، ص۳۲۷.
 *قاموس قرآن، على اکبر قرشى بنایى، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ ششم، ۱۴۱۲ق.
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-'''«اذان»''' که در لغت به معنای اعلام کردن و آگاه کردن است، مجموعه اذکاری مشخص است که برای اعلام فرا رسیدن وقت [[نماز]] خوانده می‌شود. اذان به عنوان شاخص‌ترین نمونه از شعائر اسلامی، از حیث محتوا تعالیم پایه ای [[اسلام]] را در بر دارد و بر [[تکبیر]] و شهادت به یگانگی [[الله]] و رسالت [[حضرت محمد]] صلی الله علیه وآله و دعوت به نماز به عنوان بهترین عمل مشتمل است.<ref>دائره المعارف بزرگ اسلامی، مدخل اذان و اقامه، ج7، ص385</ref>
+'''«اذان»''' که در لغت به معنای اعلام کردن و آگاه کردن است، مجموعه اذکاری مشخص است که برای اعلام فرا رسیدن وقت [[نماز]] خوانده می‌شود. اذان به عنوان شاخص‌ترین نمونه از شعائر اسلامی، از حیث محتوا تعالیم پایه‌ای [[اسلام]] را دربر دارد و بر [[تکبیر]] و شهادت به یگانگی [[الله]] و رسالت [[حضرت محمد]] صلی الله علیه وآله و دعوت به نماز به عنوان بهترین عمل مشتمل است.<ref>دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، مدخل اذان و اقامه، ج۷، ص۳۸۵.</ref>
 ==جملات اذان==
-اذان [[شیعه]] شامل هیجده جمله است: «اللّه أكبر»، چهار بار، «أشهد أن لا اله الا اللّه»، «أشهد أنّ محمّدا رسول اللّه»، «حىّ على الصّلاة»، «حىّ على الفلاح»، «حىّ على خیرالعمل»، «اللّه أكبر» و «لا اله الا اللّه» هر كدام دوبار.<ref> جواهرالكلام، ج9، ص81.</ref>
+اذان [[شیعه]] شامل هیجده جمله است: «اللّه أکبر»، چهار بار، «أشهد أن لا اله الا اللّه»، «أشهد أنّ محمّدا رسول اللّه»، «حىّ على الصّلاة»، «حىّ على الفلاح»، «حىّ على خیرالعمل»، «اللّه أکبر» و «لا اله الا اللّه» هر کدام دوبار.<ref> جواهرالکلام، ج۹، ص۸۱.</ref>
-به قول مشهور، جمله «أشهد أنّ علیّا ولىّ اللّه» جزء اذان نیست، لیكن از آن جا كه شهادت به [[توحید]] و [[نبوت]]، بدون شهادت به [[ولایت]] كامل نیست، پسندیده و مطلوب است كه بعد از جمله «أشهد أنّ محمّدا رسول اللّه» شهادت به ولایت [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] و سایر [[معصوم|معصومان]] علیهم‌السلام نیز آورده شود.<ref> العروة الوثقى، ج1، ص602.</ref>
+به قول مشهور، جمله «أشهد أنّ علیّا ولىّ اللّه» جزء اذان نیست، لیکن از آن جا که شهادت به [[توحید]] و [[نبوت]]، بدون شهادت به [[ولایت]] کامل نیست، پسندیده و مطلوب است که بعد از جمله «أشهد أنّ محمّدا رسول اللّه» شهادت به ولایت [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] و سایر [[معصوم|معصومان]] علیهم‌السلام نیز آورده شود.<ref> العروة الوثقى، ج۱، ص۶۰۲.</ref>
-مشهور [[اهل ‌سنت]]، با ‌حذف «حىّ على خیرالعمل» و گفتن یك بار «لا إله إلاّ ‌اللّه» در آخر اذان، آن را داراى 15 جمله مى‌دانند. آنان جمله «الصلوة خیرٌ مِن النوم» را در اذان صبح بعد از «حى على الفلاح» مى‌افزایند.<ref> مستمسك العروه، ج‌5، ص‌544‌ـ‌545.</ref>
+مشهور [[اهل ‌سنت]]، با ‌حذف «حىّ على خیرالعمل» و گفتن یک بار «لا إله إلاّ ‌اللّه» در آخر اذان، آن را داراى ۱۵ جمله مى‌دانند. آنان جمله «الصلوة خیرٌ مِن النوم» را در اذان صبح بعد از «حى على الفلاح» مى‌افزایند.<ref> مستمسک العروه، ج‌۵، ص‌۵۴۴‌ـ‌۵۴۵.</ref>
-جمله «حىّ على خیرالعمل» نزد [[امامیه]] یكى از جملات اذان است كه در روایت [[معراج]] به آن تصریح شده است.<ref> بحارالانوار، ج‌81‌، ص‌141.</ref> و بر پایه منابع روایى، این فقره در زمان [[ابوبكر]] و [[عمر بن خطاب|عمر]] در اذان گفته مى‌شد، اما عمر با این پندار كه این جمله مردم را از هر كارى به ‌سوى [[نماز]] مى‌كشاند و از [[جهاد]] باز‌مى‌دارد، دستور داد آن را از اذان حذف كنند!<ref> همان، ص‌140.</ref>
+جمله «حىّ على خیرالعمل» نزد [[امامیه]] یکى از جملات اذان است که در روایت [[معراج]] به آن تصریح شده است.<ref> بحارالانوار، ج‌۸۱‌، ص‌۱۴۱.</ref> و بر پایه منابع روایى، این فقره در زمان [[ابوبکر]] و [[عمر بن خطاب|عمر]] در اذان گفته مى‌شد، اما عمر با این پندار که این جمله مردم را از هر کارى به ‌سوى [[نماز]] مى‌کشاند و از [[جهاد]] باز‌مى‌دارد، دستور داد آن را از اذان حذف کنند!<ref> همان، ص‌۱۴۰.</ref>
 ==تشریع اذان==
-از نظر [[شیعه]] و برخى از [[اهل ‌سنت]]، جملات اذان به ‌صورت [[وحى]] به ‌وسیله [[جبرئیل]] بر [[پیامبر اکرم]] عرضه گشت؛<ref> الكافى، ج‌1، ص‌302؛ الفقه الاسلامى، ج‌1، ص‌692.</ref> بر پایه منابع [[امامیه]]، پیامبر(ص) کیفیت اذان را از طریق وحی دریافت کرد. یک بار جبرئیل در شب [[معراج]] بانگ اذان سرداد و چون باری دیگر اذان گفت پیامبر(ص) علی(ع) را دستور داد تا [[بلال]] را فراخوند و او را اذان بیاموزد.<ref>ر.ک: کلینی، الكافى، ج‌1، ص‌302؛ ابن بابویه، من لایحضر الفقیه، ج1، ص183، طوسی، تهذیب، ج 2، 277، الاستبصار، ج 1 ص 306ـ305 برای تفصیل بیشتر، ر.ک: علل، ج 2، 314ـ312</ref>
+از نظر [[شیعه]] و برخى از [[اهل ‌سنت]]، جملات اذان به ‌صورت [[وحى]] به ‌وسیله [[جبرئیل]] بر [[پیامبر اکرم]] عرضه گشت؛<ref> الکافى، ج‌۱، ص‌۳۰۲؛ الفقه الاسلامى، ج‌۱، ص‌۶۹۲.</ref> بر پایه منابع [[امامیه]]، پیامبر(ص) کیفیت اذان را از طریق وحی دریافت کرد. یک بار جبرئیل در شب [[معراج]] بانگ اذان سرداد و چون باری دیگر اذان گفت پیامبر(ص) علی(ع) را دستور داد تا [[بلال]] را فراخوند و او را اذان بیاموزد.<ref>ر.ک: کلینی، الکافى، ج‌۱، ص‌۳۰۲؛ ابن بابویه، من لایحضر الفقیه، ج۱، ص۱۸۳، طوسی، تهذیب، ج ۲، ۲۷۷، الاستبصار، ج ۱ ص ۳۰۶ـ۳۰۵ برای تفصیل بیشتر، ر.ک: علل، ج ۲، ۳۱۴ـ۳۱۲</ref>
-اختلافی در مشروعیت اذان براى [[نماز|نمازهاى]] یومیه اعم از ادا و قضا نیست، لیكن در [[واجب|وجوب]] و [[استحباب]] آن اختلاف است. بیشتر فقها قائل به استحباب آن هستند. اذان براى غیر نمازهاى واجب یومیه، مشروعیت ندارد. لیكن گفتن آن در گوش راست نوزاد در روز تولد، در بیابان هنگام ترس از [[جن|جنیان]]، در گوش كسى كه چهل روز گوشت نخورده و نیز در گوش انسان تندخوى و نیز حیوان چموش، مستحب است.<ref> العروة الوثقى، ج1، ص 601-602.</ref>
+اما در برخی منابع اهل سنت بدون آنکه آغاز تشریع نماز به وحی باز گردانده شود، چنین آمده است که مسلمانان برای اعلام وقت نماز در انتخاب وسیله ای برای فراخوانی مردم به ادای این فریضه آرائی گوناگون ابراز می داشتند چنانکه برخی بر افروختن آتش یا نواختن ناقوس یا بوق را پیشنهاد می کردند. در این میان، عمر معتقد بود بهتر آن است که مردی را مامور کنند تا مردم را به نماز بخواند و بدین ترتیب پیامبر بلال را بر این کار گمارد.<ref>بخاری، صحیح بخاری، ج ۱ ص ۱۵۰؛ مسلم، صحیح مسلم، ج ۱، ص ۲۸۵</ref>
-==شرایط صحت اذان==
+در برخی منابع نیز گفته شده فقرات اذان در ابتدا در خواب به عبدالله‌ بن ‌زید القا شد،<ref> السیرة النبویه، ابن‌هشام، ج‌۲، ص‌۵۰۸.</ref> اما درباره این روایات [[شافعی]] چنین داوری کرده که اذان برتر از آن است که برگرفته از رویای کسی چون عبدالله بن زید بوده باشد.<ref>نگاه کنید: حاکم نیشابوری، المستدرک، ۱۳۲۴ق، ج۲، ص۱۷۱</ref>
-[[نیت]] (قصد قربت)، دخول وقت [[نماز]]، ترتیب و موالات بین جملات به معناى فاصله طولانى بین آن‌ها نینداختن، به زبان عربى و درست خواندن، از شرایط صحت اذان براى نماز است.<ref> همان، ص 608-609.</ref>
+==احکام و آداب اذان==
-==آداب اذان==
+اختلافی در مشروعیت اذان براى [[نماز|نمازهاى]] یومیه اعم از ادا و قضا نیست، لیکن در [[واجب|وجوب]] و [[استحباب]] آن اختلاف است. بیشتر فقها قائل به استحباب آن هستند؛ اما [[نمازهای مستحب|نمازهای مستحبى]] اذان و اقامه ندارد. همچنین گفتن اذان در گوش راست نوزاد در روز تولد، در بیابان هنگام ترس از [[جن|جنیان]]، در گوش کسى که چهل روز گوشت نخورده و نیز در گوش انسان تندخوى و نیز حیوان چموش، مستحب است.<ref> العروة الوثقى، ج۱، ص ۶۰۱-۶۰۲.</ref>
-رو به قبله اذان گفتن، وقف بر آخر هر جمله، فاصله انداختن میان اذان و اقامه به دو ركعت [[نماز]] یا [[سجده]] و یا یك گام به جلو برداشتن، صحبت نكردن بین جملات و بلند كردن صدا براى مرد، از آداب اذان نماز است.<ref> همان، ص 609-610.</ref>
+[[نیت]] (قصد [[قرب الهی|قربت]])، دخول وقت [[نماز]]، ترتیب و موالات بین جملات به معناى فاصله طولانى بین آن‌ها نینداختن، به زبان عربى و درست خواندن، از شرایط صحت اذان براى نماز است.<ref> همان، ص ۶۰۸-۶۰۹.</ref>
-اقتصار (تخفیف) در اذان، به این معناست که مسافر و كسى كه عجله دارد، مى‌تواند جملات اذان را یك بار بگوید. براى زن نیز جایز است به [[تکبیر|تكبیر]] و شهادتین، بلكه تنها به شهادتین اذان بسنده كند.<ref> همان،‌ ص602-603.</ref>
+برخی از آداب اذان نماز عبارت است از: رو به [[قبله]] اذان گفتن، وقف بر آخر هر جمله، فاصله انداختن میان اذان و اقامه به دو رکعت [[نماز]] یا [[سجده]] و یا یک گام به جلو برداشتن، صحبت نکردن بین جملات اذان و بلند کردن صدا براى مرد.<ref> همان، ص ۶۰۹-۶۱۰.</ref>
 ==پانویس==
 <references />
 ==منابع==
 *دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، عبدالامیر سلیم، مدخل "اذان و اقامه".
-*فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود شاهرودى، ج1، ص327.
+*فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود شاهرودى، ج۱، ص۳۲۷.
 *قاموس قرآن، على اکبر قرشى بنایى، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ ششم، ۱۴۱۲ق.
 {{سنجش کیفی

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 اذان به معنى اعلام است‏ و اذان اسلام را از آن جهت‏ اذان‏ گفته‏‌اند كه مؤذّن با صداى بلند دخول وقت را اعلام می‌كند.<ref>قاموس قرآن، ج‏1، ص57</ref>
-==تشریع==
+==جملات اذان==
 اذان شیعه هیجده جمله است: «اللّه أكبر»، چهار بار، «أشهد أن لا اله الا اللّه»، «أشهد أنّ محمّدا رسول اللّه»، «حىّ على الصّلاة»، «حىّ على الفلاح»، «حىّ على خیرالعمل»، «اللّه أكبر» و «لا اله الا اللّه» هر كدام دوبار.<ref> جواهرالكلام، ج9، ص81.</ref>
@@ سطر ۱۷: / سطر ۱۳: @@
 جمله «حىّ على خیرالعمل» نزد امامیه یكى از جملات اذان است كه در روایت [[معراج]] به آن تصریح شده است.<ref> بحارالانوار، ج‌81‌، ص‌141.</ref> و بر پایه منابع روایى، این فقره در زمان ابوبكر و عمر در اذان گفته مى‌شد و عمر با این پندار كه این جمله مردم را از هر كارى به ‌سوى [[نماز]] مى‌كشاند و از جهاد باز‌مى‌دارد، دستور داد آن را از اذان حذف كنند.<ref> همان، ص‌140.</ref>
 ==اقسام اذان==

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 ==اذان در لغت ==
+اذان به معنى اعلام است‏ و اذان اسلام را از آن جهت‏ اذان‏ گفته‏‌اند كه مؤذّن با صداى بلند دخول وقت را اعلام می‌كند.<ref>قاموس قرآن، ج‏1، ص57</ref>
 ==تشریع==
@@ سطر ۴۲: / سطر ۴۱: @@
 ==منابع==
 *عبدالامیر سلیم، مدخل «اذان و اقامه» در دائره المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.
-* فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، مؤسسه دائرة‌المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌1، ص 327.
+*فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، مؤسسه دائرة‌المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌1، ص 327.
-* اذان، سید عباس رضوی، دائرة المعارف قرآن کریم، ج 2، ص 410-412.
+*اذان، سید عباس رضوی، دائرة المعارف قرآن کریم، ج2، ص 410-412.
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده