ادب - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* ادب شاگرد در برابر استاد */

2025-04-05T18:18:14Z

‏ادب شاگرد در برابر استاد

Mohammadi: /* ادب برخورد با سفیهان و نادانان */

2025-04-05T18:17:03Z

‏ادب برخورد با سفیهان و نادانان

Mohammadi: /* ادب برخورد با مخالفان عقیدتى */

2025-04-05T18:16:12Z

‏ادب برخورد با مخالفان عقیدتى

Mohammadi: /* ادب برخورد با سفیهان و نادانان */

2025-04-05T16:42:49Z

‏ادب برخورد با سفیهان و نادانان

Mohammadi: /* ادب برخورد با سفیهان و نادانان */

2025-04-05T16:41:11Z

‏ادب برخورد با سفیهان و نادانان

Mohammadi: /* ادب نشستن در مجالس‌ عمومى */

2025-04-05T16:31:17Z

‏ادب نشستن در مجالس‌ عمومى

Mohammadi: /* ادب نشستن در مجالس‌ عمومى */

2025-04-05T16:27:07Z

‏ادب نشستن در مجالس‌ عمومى

Mohammadi: /* ادب مهمانی و مهمانداری */

2025-04-05T16:22:42Z

‏ادب مهمانی و مهمانداری

Mohammadi: /* برخی از آداب عمومى در قرآن */

2025-04-05T12:44:50Z

‏برخی از آداب عمومى در قرآن

نمایش تغییرات

Mohammadi: /* ادب در روایات */

2025-04-05T11:55:46Z

‏ادب در روایات

@@ سطر ۵۸: / سطر ۵۸: @@
 *درخواست خود را جهت یادگیرى با استفهام آغاز کرد: {{متن قرآن|«قَالَ لَهُ مُوسَىٰ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَىٰ أَنْ تُعَلِّمَنِ ...»}}<ref>[[آیه 66 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۶۶.]]</ref>.
 *مبدأ علم خضر را به جهت تکریم ذکر نکرد و با صیغه مجهول آورد.
-*علم او را رشدآفرین دانست: {{متن قرآن|«... مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا»<ref>[[آیه 66 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۶۶.]]</ref>.}}.<ref>المیزان، ج‌۱۳، ص‌۳۴۳.</ref>
+*علم او را رشدآفرین دانست: {{متن قرآن|«... مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا»<ref>همان.</ref>.}}.<ref>المیزان، ج‌۱۳، ص‌۳۴۳.</ref>
 ===ادب ورود به خانه دیگران===

@@ سطر ۹۰: / سطر ۹۰: @@
 رعایت ادب در برخورد با جاهلان و نادانان از ویژگى‌هاى بندگان ممتاز خداوند است: {{متن قرآن|«وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا»}}.<ref>[[آیه 63 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۶۳.]]</ref>
-و این ادب چیزى جز برخورد و رفتارى کریمانه با آنان نیست: {{متن قرآن|«... وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَامًا»}}.<ref>[[آیه 72 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۷۲.]]</ref>؛ چنان‌که در آیاتى دیگر به حسن گفتار با سفیهان و نادانان سفارش شده است: {{متن قرآن|«...‌ وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفًا»}}.<ref>[[آیه 5 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۵.]]</ref>
+و این ادب چیزى جز برخورد و رفتارى کریمانه با آنان نیست: {{متن قرآن|«... وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَامًا»}}.<ref>[[آیه 72 سوره فرقان|همان، آیه ۷۲.]]</ref>؛ چنان‌که در آیاتى دیگر به حسن گفتار با سفیهان و نادانان سفارش شده است: {{متن قرآن|«...‌ وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفًا»}}.<ref>[[آیه 5 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۵.]]</ref>
 ===ادب برخورد با مخالفان عقیدتى===

@@ سطر ۹۶: / سطر ۹۶: @@
 دین [[اسلام]]، افزون بر آن‌ که مسلمانان را به رعایت [[اخلاق]] و آداب با یکدیگر مى‌خواند، به آنان سفارش مى‌کند که در برخورد با مخالفان عقیدتى هم آداب را رعایت کنند:
-*رعایت ادب در گفتار و پرهیز از سبّ و ناسزاگویى: {{متن قرآن|«و‌لاتَسُبُّوا الَّذینَ یدعونَ مِن دونِ اللّهِ فَیسُبُّوا اللّهَ عَدوًا بِغَیرِ عِلم‌...».}} ([[سوره انعام]]، ۱۰۸).
+*رعایت ادب در گفتار و پرهیز از سبّ و ناسزاگویى: {{متن قرآن|«وَلَا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍ ...».}}<ref>[[آیه 108 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۱۰۸.]]</ref>.
-*سخن گفتن با آنان با نرمى و [[مدارا]]: {{متن قرآن|«اِذهَبا اِلى فِرعَونَ اِنَّهُ طَغى × فَقولا لَهُ قَولاً لَینـًا لَعَلَّهُ یتَذَکرُ اَو یخشى»}} ([[سوره طه]]، ۴۳‌ـ‌۴۴).
+*سخن گفتن با آنان با نرمى و [[مدارا]]: «{{متن قرآن|{{آیه|20|43}} 💠<ref>[[آیه 43 سوره طه|سوره طه، آیه ۴۳‌.]]</ref> {{آیه|20|44}}<ref>[[آیه 44 سوره طه|همان، آیه ۴۴.]]</ref>}}».
-*دعوت آنان همراه با پند نیکو: {{متن قرآن|«اُدعُ اِلى سَبیلِ رَبِّک بِالحِکمَةِ والمَوعِظَةِ الحَسَنَةِ»}} ([[سوره نحل]]، ۱۲۵) و... .
+*دعوت آنان همراه با پند نیکو: {{متن قرآن|«ادْعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ ...»}}<ref>[[آیه 125 سوره نحل|سوره نحل، آیه ۱۲۵.]]</ref>.
 ===ادب در امور جنسى===

@@ سطر ۹۰: / سطر ۹۰: @@
 رعایت ادب در برخورد با جاهلان و نادانان از ویژگى‌هاى بندگان ممتاز خداوند است: {{متن قرآن|«وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا»}}.<ref>[[آیه 63 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۶۳.]]</ref>
-و این ادب چیزى جز برخورد و رفتارى کریمانه با آنان نیست: {{متن قرآن|«... وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَامًا»}}.<ref>[[آیه 72 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۷۲.]]</ref> ([[سوره فرقان]]، ۷۲)؛ چنان‌که در آیاتى دیگر به حسن گفتار با سفیهان و نادانان سفارش شده است: {{متن قرآن|«...‌ وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفًا»}}.<ref>[[آیه 5 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۵.]]</ref>
+و این ادب چیزى جز برخورد و رفتارى کریمانه با آنان نیست: {{متن قرآن|«... وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَامًا»}}.<ref>[[آیه 72 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۷۲.]]</ref>؛ چنان‌که در آیاتى دیگر به حسن گفتار با سفیهان و نادانان سفارش شده است: {{متن قرآن|«...‌ وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفًا»}}.<ref>[[آیه 5 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۵.]]</ref>
 ===ادب برخورد با مخالفان عقیدتى===

@@ سطر ۸۸: / سطر ۸۸: @@
 ===ادب برخورد با سفیهان و نادانان===
-رعایت ادب در برخورد با جاهلان و نادانان از ویژگى‌هاى بندگان ممتاز خداوند است: {{متن قرآن|«و‌عِبادُ الرَّحمنِ الَّذینَ یمشونَ عَلَى الاَرضِ هَونـًا و اِذا خاطَبَهُمُ الجهِلونَ قالوا سَلما»}} ([[سوره فرقان]]، ۶۳).
+رعایت ادب در برخورد با جاهلان و نادانان از ویژگى‌هاى بندگان ممتاز خداوند است: {{متن قرآن|«وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا»}}.<ref>[[آیه 63 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۶۳.]]</ref>
-و این ادب چیزى جز برخورد و رفتارى کریمانه با آنان نیست: {{متن قرآن|«...‌و‌اِذا مَرّوا بِاللَّغوِ مَرّوا کراما»}} ([[سوره فرقان]]، ۷۲)؛ چنان‌که در آیاتى دیگر به حسن گفتار با سفیهان و نادانان سفارش شده است: {{متن قرآن|«...‌و‌قولوا لَهُم قَولاً مَعروفا»}} ([[سوره نساء]]، ۵).
+و این ادب چیزى جز برخورد و رفتارى کریمانه با آنان نیست: {{متن قرآن|«... وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَامًا»}}.<ref>[[آیه 72 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۷۲.]]</ref> ([[سوره فرقان]]، ۷۲)؛ چنان‌که در آیاتى دیگر به حسن گفتار با سفیهان و نادانان سفارش شده است: {{متن قرآن|«...‌ وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفًا»}}.<ref>[[آیه 5 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۵.]]</ref>
 ===ادب برخورد با مخالفان عقیدتى===

@@ سطر ۸۲: / سطر ۸۲: @@
 ===ادب نشستن در مجالس‌ عمومى===
-از آداب اجتماعى مورد توجه قرآن، جا دادن به تازه واردان در مجالس عمومى است: {{متن قرآن|«یاَیهَا الَّذینَ ءامَنوا اِذا قیلَ لَکم تَفَسَّحوا فِى المَجلِسِ فَافسَحوا یفسَحِ اللّهُ لَکم... یرفَعِ اللّهُ الَّذینَ ءامَنوا مِنکم والَّذینَ اوتُواالعِلمَ دَرَجت‌...»}}.<ref>[[آیه 11 سوره مجادله|سوره مجادله، آیه ۱۱.]]</ref>
+از آداب اجتماعى مورد توجه قرآن، جا دادن به تازه واردان در مجالس عمومى است: {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا فِي الْمَجَالِسِ فَافْسَحُوا يَفْسَحِ اللَّهُ لَكُمْ ... يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ ...»}}.<ref>[[آیه 11 سوره مجادله|سوره مجادله، آیه ۱۱.]]</ref>
 [[شأن نزول]] این [[آیه]] درباره گروهى از شرکت کنندگان در [[جنگ بدر]] است که در «[[اصحاب صفه|صفّه]]» بر پیامبر و یارانش وارد شدند. پیامبر دستور داد که حاضران به آنان جاى دهند. برخى این عمل پیامبر صلى الله علیه و آله را نوعى ادب آموزى و درس احترام گذاشتن به پیش‌گامان [[جهاد]] و [[ایمان]] دانسته‌اند.<ref>تفسیر نمونه، ج‌۲۳، ص‌۴۳۹.</ref>

@@ سطر ۷۶: / سطر ۷۶: @@
 ===ادب مهمانی و مهمانداری===
-برخى مفسران از آیات قرآن کریم، آدابى را براى [[مهمانی و مهمانداری|مهمان دارى]] استفاده کرده‌اند: پس از ورود مهمان بى‌درنگ به پذیرایى او مبادرت شود و مهمان کم‌تر در انتظار پذیرایى بماند و میزبان، پنهانى و دور از چشم مهمان براى فراهم ساختن غذا اقدام کند تا او وى را از این کار باز‌ندارد:<ref> مجمع‌البیان، ج‌۹، ص‌۲۳۷؛ الصافى، ج‌۵، ص‌۷۱.</ref>{{متن قرآن|«هَل اَتک حَدیثُ ضَیفِ اِبرهیمَ المُکرَمین... فَراغَ اِلى اَهلِهِ فَجاءَ بِعِجل سَمین»}} ([[سوره ذاریات]]، ۲۴‌ـ‌۲۶).
+برخى مفسران از آیات قرآن کریم، آدابى را براى [[مهمانی و مهمانداری|مهمان دارى]] استفاده کرده‌اند: پس از ورود مهمان بى‌درنگ به پذیرایى او مبادرت شود و مهمان کم‌تر در انتظار پذیرایى بماند و میزبان، پنهانى و دور از چشم مهمان براى فراهم ساختن غذا اقدام کند تا او وى را از این کار باز‌ندارد:<ref> مجمع‌البیان، ج‌۹، ص‌۲۳۷؛ الصافى، ج‌۵، ص‌۷۱.</ref>{{متن قرآن|«هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْرَاهِيمَ الْمُكْرَمِينَ 💠<ref>[[آیه 24 سوره ذاریات|سوره ذاریات، آیه ۲۴‌.]]</ref> ...💠 فَرَاغَ إِلَىٰ أَهْلِهِ فَجَاءَ بِعِجْلٍ سَمِينٍ<ref>[[آیه 26 سوره ذاریات|همان، آیه ۲۶.]]</ref>»}}.
-مهمان نیز نباید بدون دعوت به خانه کسى برود و پس از پذیرایى و تناول غذا نیز بیش از حد معمول در خانه میزبان نماند تا مزاحم او و خانواده‌اش نشود: {{متن قرآن|«اِذا دُعیتُم فَادخُلوا فَاِذا طَعِمتُم فَانتَشِروا‌...»}} ([[سوره احزاب]]، ۵۳).
+مهمان نیز نباید بدون دعوت به خانه کسى برود و پس از پذیرایى و تناول غذا نیز بیش از حد معمول در خانه میزبان نماند تا مزاحم او و خانواده‌اش نشود: {{متن قرآن|«... إِذَا دُعِيتُمْ فَادْخُلُوا فَإِذَا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوا ...»}}.<ref>[[آیه 53 سوره احزاب|سوره احزاب، آیه ۵۳.]]</ref>
 ===ادب نشستن در مجالس‌ عمومى===

@@ سطر ۱۵: / سطر ۱۵: @@
 ==ادب در روایات==
-*از نکات مهم مربوط به معاشرت، آن است که آنچه را درباره خود نمی‌پسندی، درباره دیگران هم روا ندانی و آنچه نسبت به خویش دوست می‌داری، برای دیگران هم بخواهی. به فرموده [[حضرت علی|امام علی]] علیه السلام: «کفاک أدَبا لِنَفسِک اجتِنابُ ما تَکرَهُهُ مِن غَیرِک»؛<ref>حکمت ۴۱۲ نهج البلاغه.</ref> در ادب کردن تو نسبت به خویشتن، همین تو را بس که آنچه را از دیگری ناپسند می بینی از آن پرهیز کنی. همچنین می فرماید: «اذا رأیتَ فی غیرک خُلقاً ذمیماً فتجنّب من نفسک أمثالَه»؛<ref>میزان الحکمه، ج ۱، ص ۷۰، حدیث ۳۷۴.</ref> هر گاه در دیگری اخلاق ناپسندی را دیدی، بپرهیز که آن گونه رفتار در خودت نباشد!
+*از نکات مهم مربوط به معاشرت، آن است که آنچه را درباره خود نمی‌پسندی، درباره دیگران هم روا ندانی و آنچه نسبت به خویش دوست می‌داری، برای دیگران هم بخواهی. به فرموده [[حضرت علی|امام علی]] علیه السلام: {{متن حدیث|«کفاک أدَبا لِنَفسِک اجتِنابُ ما تَکرَهُهُ مِن غَیرِک»}}<ref>[https://ahlolbait.com/content/18939/%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA-412-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D8%AE%D9%88%D8%AF نهج البلاغه، حکمت ۴۱۲.]</ref>؛ در ادب کردن تو نسبت به خویشتن، همین تو را بس که آنچه را از دیگری ناپسند می بینی از آن پرهیز کنی. همچنین می فرماید: {{متن حدیث|«اذا رأیتَ فی غیرک خُلقاً ذمیماً فتجنّب من نفسک أمثالَه»}}<ref>میزان الحکمه، ج ۱، ص ۷۰، حدیث ۳۷۴.</ref>؛ هر گاه در دیگری اخلاق ناپسندی را دیدی، بپرهیز که آن گونه رفتار در خودت نباشد!
-*هر کس حدّ و مرز خود را بشناسد و از آن فراتر نرود، دارای ادب است. بی ادبی، نوعی ورود به منطقه ممنوعه و پایمال کردن حدّ و حریم در برخوردهاست. امام علی علیه السلام می‌فرماید: «افضل الأدب أن یقفَ الانسان علی حدّه و لا یتعدّی قدرَه»؛<ref>غررالحکم و دررالکلم.</ref> برترین ادب، آن است که انسان بر سر حدّ و مرز و اندازه خویش بایستد و از قدر خود فراتر نرود.
+*هر کس حدّ و مرز خود را بشناسد و از آن فراتر نرود، دارای ادب است. بی ادبی، نوعی ورود به منطقه ممنوعه و پایمال کردن حدّ و حریم در برخوردهاست. امام علی علیه السلام می‌فرماید: {{متن حدیث|«افضل الأدب أن یقفَ الانسان علی حدّه و لا یتعدّی قدرَه»}}<ref>غررالحکم و دررالکلم.</ref>؛ برترین ادب، آن است که انسان بر سر حدّ و مرز و اندازه خویش بایستد و از قدر خود فراتر نرود.
 *حسب و نسب هم با ادب، ارج می یابد. شرافت خانوادگی وقتی تکمیل می‌شود که همراه با ادب باشد، پس حسب و نسب آدمی بدون رعایت ادب ارزشی ندارد. امام علی علیه السلام فرمود: «ادب نیکوترین حسب است و زیادتی دارد بر سایر حسب‌ها.»<ref>وسایل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج۶، ص۲۲۱.  </ref>
-*امام علی علیه السلام می‌فرماید: «و باید از کسانی نباشی که پند دادن به آن‌ها سود نرساند مگر هنگامی که به آزردن و رنجاندنشان بکوشی. زیرا خردمند به ادب و یاد دادن پند می‌آموزد و چهارپایان پیروی نمی‌کنند مگر به زدن.»<ref>نهج البلاغه، نامه ۳۱.</ref>
+*امام علی علیه السلام می‌فرماید: «و باید از کسانی نباشی که پند دادن به آن‌ها سود نرساند مگر هنگامی که به آزردن و رنجاندنشان بکوشی. زیرا خردمند به ادب و یاد دادن پند می‌آموزد و چهارپایان پیروی نمی‌کنند مگر به زدن.»<ref>[https://ahlolbait.com/content/15049/%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-31-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 نهج البلاغه، نامه ۳۱.]</ref>
 *یکی از نکاتی که در روایات درباره ادب دیده می‌شود، ارتباط ادب با کمال انسانی است؛ اینکه شخصیت آدمی مرتبط با ادب می‌باشد و هر قدر ادب افزوده گردد شخصیت آدمی نیز بالاتر می‌رود. امام علی علیه السلام می‌فرماید: «ای مؤمن، علم و ادب ارزش وجود توست. در تحصیل علم کوشش نما. زیرا به هر مقداری که بر دانش و ادبت افزوده شود قدر و قیمت تو افزایش می‌یابد.»<ref>مشکاة الانوار، ابوالفضل علی بن حسن طبرسی، ص۲۶۷.    </ref>
 *در [[تربیت دینی|تربیت]] فرزند مهمترین نکته‌ای که باید مدّ نظر داشت آموزش ادب است. وظیفه هر پدر و مادری این است که فرزند را ادب پسندیده بیاموزد. امام علی علیه السلام در ضمن نامه خود به فرزندش [[امام حسن]] علیه السلام نوشته است: «فرزند عزیزم، در راه ادب آموزی تو از فرصت استفاده کردم و قبل از آنکه دل کودکانه‌ات سخت شود و عقل به اندیشه‌های دیگری مشغول گردد به تربیت مبادرت نمودم و وظیفه پدری خود را انجام دادم.»<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۳۱.</ref> و [[امام سجاد علیه السلام|حضرت سجاد]] علیه السلام فرمود: «حق فرزندت به تو این است که بدانی...، موظفی فرزندت را با آداب و اخلاق پسندیده پرورش دهی».<ref>مکارم الاخلاق، شیخ حسن طبرسی، ج۲، ص۳۴۵.</ref>
@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 <span class="tooltiptext"><span class="outlink"></span></span><span class="tooltiptext"><span class="outlink"></span></span><span class="tooltiptext"><span class="outlink"></span></span><span class="tooltiptext"><span class="outlink"></span></span>
-*امام علی علیه السلام درباره لزوم ادب پیشوایان می‌فرماید: «مَنْ نَصَبَ نَفْسَهُ لِلنَّاسِ إِمَاماً، فَلْیبْدَأْ بِتَعْلِیمِ نَفْسِهِ قَبْلَ تَعْلِیمِ غَیرِهِ؛ وَ لْیکنْ تَأْدِیبُهُ بِسِیرَتِهِ قَبْلَ تَأْدِیبِهِ بِلِسَانِهِ؛ وَ مُعَلِّمُ نَفْسِهِ وَ مُؤَدِّبُهَا، أَحَقُّ بِالْإِجْلَالِ مِنْ مُعَلِّمِ النَّاسِ وَ مُؤَدِّبِهِمْ‏.» کسى که خود را در مقام پیشوایى و امامت بر مردم قرار مى‌دهد باید پیش از آنکه به تعلیم دیگران مى‌پردازد به تعلیم خویش بپردازد و باید تأدیب و تعلیم او نسبت به دیگران پیش از آنکه با زبانش باشد با عمل صورت گیرد و کسى که معلّم و ادب‌ کننده خویشتن است به احترام سزاوارتر از کسى است که معلّم ومربّى مردم است.<ref>نهج البلاغه، حکمت ۷۳.</ref>
+*امام علی علیه السلام درباره لزوم ادب پیشوایان می‌فرماید: {{متن حدیث|«مَنْ نَصَبَ نَفْسَهُ لِلنَّاسِ إِمَاماً، فَلْیبْدَأْ بِتَعْلِیمِ نَفْسِهِ قَبْلَ تَعْلِیمِ غَیرِهِ؛ وَ لْیکنْ تَأْدِیبُهُ بِسِیرَتِهِ قَبْلَ تَأْدِیبِهِ بِلِسَانِهِ؛ وَ مُعَلِّمُ نَفْسِهِ وَ مُؤَدِّبُهَا، أَحَقُّ بِالْإِجْلَالِ مِنْ مُعَلِّمِ النَّاسِ وَ مُؤَدِّبِهِمْ‏»}}<ref>[https://ahlolbait.com/content/16913/%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA-73-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 نهج البلاغه، حکمت ۷۳.]</ref>. کسى که خود را در مقام پیشوایى و امامت بر مردم قرار مى‌دهد باید پیش از آنکه به تعلیم دیگران مى‌پردازد به تعلیم خویش بپردازد و باید تأدیب و تعلیم او نسبت به دیگران پیش از آنکه با زبانش باشد با عمل صورت گیرد و کسى که معلّم و ادب‌ کننده خویشتن است به احترام سزاوارتر از کسى است که معلّم ومربّى مردم است.
 ==برخی از آداب عمومى در قرآن==