احسن ‌القصص - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۹

2026-03-14T09:39:59Z

Mohammadi: /* مصداق احسن‌القصص */

2025-09-30T13:27:35Z

‏مصداق احسن‌القصص

Mohammadi: /* مصداق احسن‌القصص */

2025-09-30T13:25:38Z

‏مصداق احسن‌القصص

Mohammadi: /* مصداق احسن‌القصص */

2025-09-30T13:23:40Z

‏مصداق احسن‌القصص

Mohammadi: /* احسن‌القصص در قرآن */

2025-09-30T13:20:12Z

‏احسن‌القصص در قرآن

مهدی موسوی در ‏۲۶ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۴

2023-08-26T12:04:51Z

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۳ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۰۶

2020-02-03T06:06:47Z

سید مهدی خدایی: پروژه5: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-09-06T04:49:46Z

پروژه5: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

Zamani: رتبه مقاله

2018-07-01T04:14:53Z

رتبه مقاله

مرضیه الله وکیل جزی: /* منابع */

2014-02-13T06:58:50Z

‏منابع

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 == احسن‌القصص در قرآن ==
-تعبیر «أحسن القصص» در سومین ‌آیه [[سوره یوسف]] آمده ‌است: {{متن قرآن|«{{آیه|12|3}}»}}<ref>[[آیه 3 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۳.]]</ref>؛ ما ‌نیکوترین قصه (یا قصه‌سرایى) را به موجب این [[قرآن]] که به تو [[وحى]] نمودیم، بر تو حکایت مى‌کنیم و تو قطعاً پیش از آن از بى‌خبران بودى.
+تعبیر «أحسن القصص» در سومین ‌آیه [[سوره یوسف]] آمده ‌است: «{{متن قرآن|{{آیه|12|3}}}}<ref>[[آیه 3 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۳.]]</ref>؛ ما ‌نیکوترین قصه (یا قصه‌سرایى) را به موجب این [[قرآن]] که به تو [[وحى]] نمودیم، بر تو حکایت مى‌کنیم و تو قطعاً پیش از آن از بى‌خبران بودى».
 «أحسن» صفت تفضیلى به ‌معناى نیکوترین و شگفت‌انگیزترین<ref> تفسیر قرطبى، ج‌ ۹، ص‌ ۸۰.</ref> و «قصص» مصدر به ‌معناى پیگیرى و جستجوى چیزى است<ref> مفردات، ص‌ ۶۷۱، «قصص»؛ تفسیر قرطبى، ج‌ ۹، ص‌ ۸۰.</ref> و گویا داستان را از آن روى قصه نامیده‌اند که راوى، آن را جزء به جزء پى مى‌گیرد.<ref> الکشاف، ج‌ ۲، ص‌ ۴۴۱؛ التفسیرالکبیر، ج‌ ۱۸، ص‌ ۸۵.</ref>

@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 برخى دیگر افزوده‌اند: احسن بودن قرآن از آن رو است که داستان‌هاى واقعى [[پیامبران]] در آن گزارش شده،<ref> التحقیق، ج‌ ۹، ص‌ ۲۷۶.</ref> و ساحت مقدس آنان از [[تهمت|تهمت‌هاى]] زشت [[اهل کتاب|اهل ‌کتاب]] منزه شده است. داستان‌هاى معمولى، بیشتر جنبه سرگرمى و تخدیر دارد؛ ولى داستان‌هاى قرآن بیدارگر است و پرده ضخیم غفلت‌ها و نادانى‌ها را کنار مى‌زند، درسِ [[عبرت]]، سازنده و مؤثر است.
-گروهى دیگر، داستان [[حضرت یوسف]] را مصداق «احسن‌القصص» مى‌دانند.<ref> کشف الاسرار، ج‌ ۵، ص‌ ۴؛ تفسیر بغوى، ج‌ ۲، ص‌ ۳۴۴.</ref> مخالفان این دیدگاه مى‌گویند: میان آیات [[قرآن]] هیچ‌گونه تمایز و تفاضلى وجود ندارد؛ بدین جهت، احسن را به «حسن» [[تفسیر]] کرده‌اند؛<ref> روض الجنان، ج‌ ۱۱، ص‌ ۶؛ البحر المحیط، ج‌ ۶، ص‌ ۲۳۶.</ref> اما به نظر مى‌رسد که برترى بخشى از قرآن بر سایر آیات، نقصى بر [[معجزه|اعجاز]] آن نیست. روایتى از [[امام على]] علیه‌السلام نیز این سخن را تأیید مى‌کند که فرمود: همه داستان‌هاى قرآن نیکو است؛ ولى قصه یوسف نیکوتر است؛<ref> الجامع الستین، ص‌ ۳۸.</ref> افزون بر آن که آیه بعدى<ref>{{متن قرآن|«{{آیه|12|4}}»}}</ref><ref>[[آیه 4 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۴.]]</ref>.</ref> بدل اشتمال از احسن‌القصص است.<ref> الکشاف، ج‌ ۲، ص‌ ۴۴۱؛ نمونه، ج‌ ۹، ص‌ ۳۰۱.</ref>
+گروهى دیگر، داستان [[حضرت یوسف]] را مصداق «احسن‌القصص» مى‌دانند.<ref> کشف الاسرار، ج‌ ۵، ص‌ ۴؛ تفسیر بغوى، ج‌ ۲، ص‌ ۳۴۴.</ref> مخالفان این دیدگاه مى‌گویند: میان آیات [[قرآن]] هیچ‌گونه تمایز و تفاضلى وجود ندارد؛ بدین جهت، احسن را به «حسن» [[تفسیر]] کرده‌اند؛<ref> روض الجنان، ج‌ ۱۱، ص‌ ۶؛ البحر المحیط، ج‌ ۶، ص‌ ۲۳۶.</ref> اما به نظر مى‌رسد که برترى بخشى از قرآن بر سایر آیات، نقصى بر [[معجزه|اعجاز]] آن نیست. روایتى از [[امام على]] علیه‌السلام نیز این سخن را تأیید مى‌کند که فرمود: همه داستان‌هاى قرآن نیکو است؛ ولى قصه یوسف نیکوتر است؛<ref> الجامع الستین، ص‌ ۳۸.</ref> افزون بر آن که آیه بعدى<ref>{{متن قرآن|«{{آیه|12|4}}»}}</ref><ref>[[آیه 4 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۴.]]</ref> بدل اشتمال از احسن‌القصص است.<ref> الکشاف، ج‌ ۲، ص‌ ۴۴۱؛ نمونه، ج‌ ۹، ص‌ ۳۰۱.</ref>
 گروهى دیگر، [[سوره یوسف]] را در مقایسه با داستان‌هاى غیرقرآنى برتر شمرده‌اند. این دیدگاه در تأیید گفتار خویش شأن نزولى متفاوت با آنچه پیش از این آمد، آورده است که حکایت از برترى داستان یوسف در قرآن بر مورد مشابه آن در [[تورات]] دارد.<ref> عرائس‌المجالس، ص‌ ۸۴؛ تفسیر بقاعى، ج‌ ۴، ص‌ ۷.</ref>

@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 برخى دیگر افزوده‌اند: احسن بودن قرآن از آن رو است که داستان‌هاى واقعى [[پیامبران]] در آن گزارش شده،<ref> التحقیق، ج‌ ۹، ص‌ ۲۷۶.</ref> و ساحت مقدس آنان از [[تهمت|تهمت‌هاى]] زشت [[اهل کتاب|اهل ‌کتاب]] منزه شده است. داستان‌هاى معمولى، بیشتر جنبه سرگرمى و تخدیر دارد؛ ولى داستان‌هاى قرآن بیدارگر است و پرده ضخیم غفلت‌ها و نادانى‌ها را کنار مى‌زند، درسِ [[عبرت]]، سازنده و مؤثر است.
-گروهى دیگر، داستان [[حضرت یوسف]] را مصداق «احسن‌القصص» مى‌دانند.<ref> کشف الاسرار، ج‌ ۵، ص‌ ۴؛ تفسیر بغوى، ج‌ ۲، ص‌ ۳۴۴.</ref> مخالفان این دیدگاه مى‌گویند: میان آیات [[قرآن]] هیچ‌گونه تمایز و تفاضلى وجود ندارد؛ بدین جهت، احسن را به «حسن» [[تفسیر]] کرده‌اند؛<ref> روض الجنان، ج‌ ۱۱، ص‌ ۶؛ البحر المحیط، ج‌ ۶، ص‌ ۲۳۶.</ref> اما به نظر مى‌رسد که برترى بخشى از قرآن بر سایر آیات، نقصى بر [[معجزه|اعجاز]] آن نیست. روایتى از [[امام على]] علیه‌السلام نیز این سخن را تأیید مى‌کند که فرمود: همه داستان‌هاى قرآن نیکو است؛ ولى قصه یوسف نیکوتر است؛<ref> الجامع الستین، ص‌ ۳۸.</ref> افزون بر آن که آیه بعدى<ref>{{متن قرآن|«{{آیه|12|4}}»}}<ref>[[آیه 4 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۴.]]</ref>.</ref> بدل اشتمال از احسن‌القصص است.<ref> الکشاف، ج‌ ۲، ص‌ ۴۴۱؛ نمونه، ج‌ ۹، ص‌ ۳۰۱.</ref>
+گروهى دیگر، داستان [[حضرت یوسف]] را مصداق «احسن‌القصص» مى‌دانند.<ref> کشف الاسرار، ج‌ ۵، ص‌ ۴؛ تفسیر بغوى، ج‌ ۲، ص‌ ۳۴۴.</ref> مخالفان این دیدگاه مى‌گویند: میان آیات [[قرآن]] هیچ‌گونه تمایز و تفاضلى وجود ندارد؛ بدین جهت، احسن را به «حسن» [[تفسیر]] کرده‌اند؛<ref> روض الجنان، ج‌ ۱۱، ص‌ ۶؛ البحر المحیط، ج‌ ۶، ص‌ ۲۳۶.</ref> اما به نظر مى‌رسد که برترى بخشى از قرآن بر سایر آیات، نقصى بر [[معجزه|اعجاز]] آن نیست. روایتى از [[امام على]] علیه‌السلام نیز این سخن را تأیید مى‌کند که فرمود: همه داستان‌هاى قرآن نیکو است؛ ولى قصه یوسف نیکوتر است؛<ref> الجامع الستین، ص‌ ۳۸.</ref> افزون بر آن که آیه بعدى<ref>{{متن قرآن|«{{آیه|12|4}}»}}</ref><ref>[[آیه 4 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۴.]]</ref>.</ref> بدل اشتمال از احسن‌القصص است.<ref> الکشاف، ج‌ ۲، ص‌ ۴۴۱؛ نمونه، ج‌ ۹، ص‌ ۳۰۱.</ref>
 گروهى دیگر، [[سوره یوسف]] را در مقایسه با داستان‌هاى غیرقرآنى برتر شمرده‌اند. این دیدگاه در تأیید گفتار خویش شأن نزولى متفاوت با آنچه پیش از این آمد، آورده است که حکایت از برترى داستان یوسف در قرآن بر مورد مشابه آن در [[تورات]] دارد.<ref> عرائس‌المجالس، ص‌ ۸۴؛ تفسیر بقاعى، ج‌ ۴، ص‌ ۷.</ref>

@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 کسانى‌ که معتقدند احسن‌القصص یکى از نام‌هاى قرآن است، به ادله‌اى چند استناد کرده‌اند. از ‌جمله در [[شأن نزول]] آیه گفته‌اند: گروهى از [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه و آله<ref> کشف‌الاسرار، ج‌ ۵، ص‌ ۴.</ref> یا [[سلمان فارسی|سلمان]]<ref> روض الجنان، ج‌ ۱۱، ص‌ ۶.</ref> خواستند تا داستان یا داستان‌هاى [[تورات]] را برایشان نقل کند که آیه پیشین نازل شد و قرآن را بهترین داستان معرفى کرد.
-اینان به روایتى از پیامبر صلى الله علیه و آله و نیز [[امام على]] و [[امام باقر]] علیهماالسلام در تأیید این ادعا استناد کرده‌اند که مى‌گوید: راست‌ترین گفتار و نیکوترین داستان، کتاب خداست: «و ‌إنّ کتاب اللّه أصدق الحدیث و أحسن القصص».<ref> نورالثقلین، ج‌ ۲، ص‌ ۴۰۹.</ref>
+اینان به روایتى از پیامبر صلى الله علیه و آله و نیز [[امام على]] و [[امام باقر]] علیهماالسلام در تأیید این ادعا استناد کرده‌اند که مى‌گوید: راست‌ترین گفتار و نیکوترین داستان، کتاب خداست: {{متن حدیث|«و ‌إنّ کتاب اللّه أصدق الحدیث و أحسن القصص»}}<ref> نورالثقلین، ج‌ ۲، ص‌ ۴۰۹.</ref>.
 بنابراین نظر، چنین نامیدن قرآن بدین جهت است که بخش قابل توجهى از آن را داستان‌ها تشکیل داده‌اند. این گروه براى احسن بودن [[قرآن]] وجوه گوناگونى را برشمرده‌اند که بخشى از آن‌ها به ‌ویژگى‌هاى برترى کل قرآن و بخش عمده دیگر به جهات برترى داستان‌هاى آن بر سایر داستان‌ها اشاره دارد و یادآور دیدگاه غیرمشهورى است که مصداق احسن القصص را داستان‌هاى قرآن مى‌داند. مجموعه این وجوه چنین است: در قرآن حکایت‌هاى امت‌هاى گذشته و حوادث آینده و همه آنچه بندگان تا روز [[قیامت]] به آن نیاز دارند با بهترین لفظ و برترین نظم و ترتیب آمده است.<ref> مجمع‌البیان، ج‌ ۵، ص‌ ۳۱۷.</ref>
@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 برخى دیگر افزوده‌اند: احسن بودن قرآن از آن رو است که داستان‌هاى واقعى [[پیامبران]] در آن گزارش شده،<ref> التحقیق، ج‌ ۹، ص‌ ۲۷۶.</ref> و ساحت مقدس آنان از [[تهمت|تهمت‌هاى]] زشت [[اهل کتاب|اهل ‌کتاب]] منزه شده است. داستان‌هاى معمولى، بیشتر جنبه سرگرمى و تخدیر دارد؛ ولى داستان‌هاى قرآن بیدارگر است و پرده ضخیم غفلت‌ها و نادانى‌ها را کنار مى‌زند، درسِ [[عبرت]]، سازنده و مؤثر است.
-گروهى دیگر، داستان [[حضرت یوسف]] را مصداق «احسن‌القصص» مى‌دانند.<ref> کشف الاسرار، ج‌ ۵، ص‌ ۴؛ تفسیر بغوى، ج‌ ۲، ص‌ ۳۴۴.</ref> مخالفان این دیدگاه مى‌گویند: میان آیات [[قرآن]] هیچ‌گونه تمایز و تفاضلى وجود ندارد؛ بدین جهت، احسن را به «حسن» [[تفسیر]] کرده‌اند؛<ref> روض الجنان، ج‌ ۱۱، ص‌ ۶؛ البحر المحیط، ج‌ ۶، ص‌ ۲۳۶.</ref> اما به نظر مى‌رسد که برترى بخشى از قرآن بر سایر آیات، نقصى بر [[معجزه|اعجاز]] آن نیست. روایتى از [[امام على]] علیه‌السلام نیز این سخن را تأیید مى‌کند که فرمود: همه داستان‌هاى قرآن نیکو است؛ ولى قصه یوسف نیکوتر است؛<ref> الجامع الستین، ص‌ ۳۸.</ref> افزون بر آن که آیه بعدى {{متن قرآن|«إِذْ قَالَ یوسُفُ...»}} بدل اشتمال از احسن‌القصص است.<ref> الکشاف، ج‌ ۲، ص‌ ۴۴۱؛ نمونه، ج‌ ۹، ص‌ ۳۰۱.</ref>
+گروهى دیگر، داستان [[حضرت یوسف]] را مصداق «احسن‌القصص» مى‌دانند.<ref> کشف الاسرار، ج‌ ۵، ص‌ ۴؛ تفسیر بغوى، ج‌ ۲، ص‌ ۳۴۴.</ref> مخالفان این دیدگاه مى‌گویند: میان آیات [[قرآن]] هیچ‌گونه تمایز و تفاضلى وجود ندارد؛ بدین جهت، احسن را به «حسن» [[تفسیر]] کرده‌اند؛<ref> روض الجنان، ج‌ ۱۱، ص‌ ۶؛ البحر المحیط، ج‌ ۶، ص‌ ۲۳۶.</ref> اما به نظر مى‌رسد که برترى بخشى از قرآن بر سایر آیات، نقصى بر [[معجزه|اعجاز]] آن نیست. روایتى از [[امام على]] علیه‌السلام نیز این سخن را تأیید مى‌کند که فرمود: همه داستان‌هاى قرآن نیکو است؛ ولى قصه یوسف نیکوتر است؛<ref> الجامع الستین، ص‌ ۳۸.</ref> افزون بر آن که آیه بعدى<ref>{{متن قرآن|«{{آیه|12|4}}»}}<ref>[[آیه 4 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۴.]]</ref>.</ref> بدل اشتمال از احسن‌القصص است.<ref> الکشاف، ج‌ ۲، ص‌ ۴۴۱؛ نمونه، ج‌ ۹، ص‌ ۳۰۱.</ref>
 گروهى دیگر، [[سوره یوسف]] را در مقایسه با داستان‌هاى غیرقرآنى برتر شمرده‌اند. این دیدگاه در تأیید گفتار خویش شأن نزولى متفاوت با آنچه پیش از این آمد، آورده است که حکایت از برترى داستان یوسف در قرآن بر مورد مشابه آن در [[تورات]] دارد.<ref> عرائس‌المجالس، ص‌ ۸۴؛ تفسیر بقاعى، ج‌ ۴، ص‌ ۷.</ref>
@@ سطر ۳۷: / سطر ۳۷: @@
 به نظر [[علامه طباطبایى]]، اگر قصص به ‌معناى اسم مصدر (داستان) باشد، حکایت یوسف از این جهت بهترین داستان است که در آن [[اخلاص]] یوسف در بندگى و محبت خداوند را به بنده‌اش حکایت مى‌کند که چگونه یوسف را از حضیض ذلت به اوج عزت کشاند و اگر به ‌معناى مصدر (قصه‌سرایى) باشد، معناى احسن بودنِ قصه یوسف آن است که نقل این داستان به روشى که خداوند نقل کرد، بهترین شیوه سراییدن است، زیرا با این‌که قصه‌اى عاشقانه است به عفیف‌ترین صورت بیان ‌شده است.<ref> المیزان، ج ۱۱، ص‌ ۷۶.</ref>
 ==پانویس==
 <references />

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 == احسن‌القصص در قرآن ==
-تعبیر «أحسن القصص» در سومین ‌آیه [[سوره یوسف]] آمده ‌است: {{متن قرآن|«نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیک أَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَا أَوْحَینَا إِلَیک هَـذَا الْقُرْآنَ وَإِن کنتَ مِن قَبْلِهِ لَمِنَ الْغَافِلِینَ»}}؛ ما ‌نیکوترین قصه (یا قصه‌سرایى) را به موجب این [[قرآن]] که به تو [[وحى]] نمودیم، بر تو حکایت مى‌کنیم و تو قطعاً پیش از آن از بى‌خبران بودى.
+تعبیر «أحسن القصص» در سومین ‌آیه [[سوره یوسف]] آمده ‌است: {{متن قرآن|«{{آیه|12|3}}»}}<ref>[[آیه 3 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۳.]]</ref>؛ ما ‌نیکوترین قصه (یا قصه‌سرایى) را به موجب این [[قرآن]] که به تو [[وحى]] نمودیم، بر تو حکایت مى‌کنیم و تو قطعاً پیش از آن از بى‌خبران بودى.
 «أحسن» صفت تفضیلى به ‌معناى نیکوترین و شگفت‌انگیزترین<ref> تفسیر قرطبى، ج‌ ۹، ص‌ ۸۰.</ref> و «قصص» مصدر به ‌معناى پیگیرى و جستجوى چیزى است<ref> مفردات، ص‌ ۶۷۱، «قصص»؛ تفسیر قرطبى، ج‌ ۹، ص‌ ۸۰.</ref> و گویا داستان را از آن روى قصه نامیده‌اند که راوى، آن را جزء به جزء پى مى‌گیرد.<ref> الکشاف، ج‌ ۲، ص‌ ۴۴۱؛ التفسیرالکبیر، ج‌ ۱۸، ص‌ ۸۵.</ref>

@@ سطر ۲۶: / سطر ۲۶: @@
 گروهى دیگر، داستان یوسف را مصداق «احسن‌القصص» مى‌دانند.<ref> كشف الاسرار، ج‌ 5، ص‌ 4؛ تفسیر بغوى، ج‌ 2، ص‌ 344.</ref> مخالفان این دیدگاه مى‌گویند: میان آیات [[قرآن]] هیچ‌گونه تمایز و تفاضلى وجود ندارد؛ بدین جهت، احسن را به «حسن» تفسیر كرده‌اند؛<ref> روض الجنان، ج‌ 11، ص‌ 6؛ البحر المحیط، ج‌ 6، ص‌ 236.</ref> اما به نظر مى‌رسد كه برترى بخشى از قرآن بر سایر آیات، نقصى بر اعجاز آن نیست.
-روایتى از [[امام على]] علیه‌السلام نیز این سخن را تأیید مى‌كند كه فرمود: همه داستان‌هاى قرآن نیكو است؛ ولى قصه یوسف نیكوتر است؛<ref> الجامع الستین، ص‌ 38.</ref> افزون بر آن كه آیه بعدى «اِذ قالَ یوسُفُ...» بدل اشتمال از احسن‌القصص است.<ref> الكشاف، ج‌ 2، ص‌ 441؛ نمونه، ج‌ 9، ص‌ 301.</ref>
+روایتى از [[امام على]] علیه‌السلام نیز این سخن را تأیید مى‌كند كه فرمود: همه داستان‌هاى قرآن نیكو است؛ ولى قصه یوسف نیكوتر است؛<ref> الجامع الستین، ص‌ 38.</ref> افزون بر آن كه آیه بعدى {{متن قرآن|«إِذْ قَالَ يُوسُفُ...»}} بدل اشتمال از احسن‌القصص است.<ref> الكشاف، ج‌ 2، ص‌ 441؛ نمونه، ج‌ 9، ص‌ 301.</ref>
 گروهى دیگر، [[سوره یوسف]] را در مقایسه با داستان‌هاى غیرقرآنى برتر شمرده‌اند. این دیدگاه در تأیید گفتار خویش شأن نزولى متفاوت با آنچه پیش از این آمد، آورده است كه حكایت از برترى داستان یوسف در قرآن بر مورد مشابه آن در [[تورات]] دارد.<ref> عرائس‌المجالس، ص‌ 84؛ تفسیر بقاعى، ج‌ 4، ص‌ 7.</ref>

@@ سطر ۴۹: / سطر ۴۹: @@
 {{قرآن}}
 [[رده:اسامی و اوصاف قرآن]]
 [[رده: واژگان قرآنی]]
 [[رده:قصه‌های قرآنی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۴:۱۴
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	{{مدخل دائرة المعارف\|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}		{{مدخل دائرة المعارف\|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}