احسان - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* انجام کار نیک و عمل صالح */

2025-10-29T10:44:29Z

‏انجام کار نیک و عمل صالح

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-18T12:54:41Z

افزودن الگوی قرآن

Mohammadi: /* احسان در روایات */

2025-03-06T18:37:17Z

‏احسان در روایات

Mohammadi: /* انجام کار نیک و عمل صالح */

2025-03-06T18:34:21Z

‏انجام کار نیک و عمل صالح

Mohammadi: /* انجام کار نیک و عمل صالح */

2025-03-06T18:33:33Z

‏انجام کار نیک و عمل صالح

Mohammadi: /* انجام کار نیک و عمل صالح */

2025-03-06T18:24:32Z

‏انجام کار نیک و عمل صالح

Mohammadi: /* انجام کار نیک و عمل صالح */

2025-03-06T18:18:29Z

‏انجام کار نیک و عمل صالح

Mohammadi: /* انجام کار نیک و عمل صالح */

2025-03-06T18:17:26Z

‏انجام کار نیک و عمل صالح

Mohammadi: /* انجام کار نیک و عمل صالح */

2025-03-06T18:15:55Z

‏انجام کار نیک و عمل صالح

Mohammadi: /* انجام کار نیک و عمل صالح */

2025-03-06T18:14:48Z

‏انجام کار نیک و عمل صالح

@@ سطر ۲۹: / سطر ۲۹: @@
 در کتاب [[مفاهیم اخلاقی ـ دینی قرآن مجید|مفاهیم اخلاقی دینی قرآن مجید]] در این باره چنین آمده است: «فعل «أحسن» که مصدر آن «احسان» است، یکی از اصطلاحات اخلاقی اساسی در قرآن می باشد، عموماً معنای آن «نیکی کردن» است، اما در کاربرد عملی قرآن، این واژه عمدتاً به دو نوع ویژه از «نیکی» اطلاق می شود: [[تقوا]] و پرهیزکاری نسبت به خداوند و همه اعمال انسانی که از آن سرچشمه می گیرد و اعمالی که محرک آن روح حِلم است».<ref>توشیهیکو ایزوتسو، مفاهیم اخلاقی دینی در قرآن مجید، ترجمه دکتر فریدون بدره ای، ص ۴۵۹.</ref> سپس با ذکر قسمتی از این آیه: «{{متن قرآن|{{آیه|12|90}}}}»؛<ref>[[آیه 90 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۹۰.]]</ref>؛ هر کس پروا و شکیبایی پیشه کند، خداوند پاداش نیکوکاران را فرو نمی گذارد، اطلاق اول را توضیح می دهد که: «باید خاطر نشان ساخت که در اینجا محتوای معنایی احسان به تقوا و صبر تعریف شده است که هر دوی آنها از خاصه های انسان مؤمن است.»<ref> پیشین، ص۴۶۳.</ref>
-نویسنده سپس با ذکر آیه «{{متن قرآن|{{آیه|3|133}}}} ﴿﴾ <ref>[[آیه 133 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۳۳.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|3|134}}}}»<ref>[[آیه 134 سوره آل عمران|همان، آیه ۱۳۴.]]</ref>؛ و برای نیل به آمرزش پروردگارتان و بهشتی که پهنای آن هم چند آسمان ها و زمین است و برای پرهیزکاران آماده شده است، بشتابید. کسانی که در راحت و رنج انفاق می کنند و خشم خود را فرو می خورند و از مردمان در می گذرند و خداوند نیکوکاران را دوست دارد، معنی دوم را توضیح می دهد و می نویسد: «کسی که همیشه خواهان دستگیری از مستمندان می باشد، دیر خشم، بخشنده تأذیها و چشم پوشنده از [[قصاص]] و تلافی کردن است، همه اینها تجسم و تجلی فضیلت [[حلم]] است.»<ref>پیشین، ص۴۶۳.</ref>
+نویسنده سپس با ذکر آیه «{{متن قرآن|{{آیه|3|133}}}} 💠<ref>[[آیه 133 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۳۳.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|3|134}}}}»<ref>[[آیه 134 سوره آل عمران|همان، آیه ۱۳۴.]]</ref>؛ و برای نیل به آمرزش پروردگارتان و بهشتی که پهنای آن هم چند آسمان ها و زمین است و برای پرهیزکاران آماده شده است، بشتابید. کسانی که در راحت و رنج انفاق می کنند و خشم خود را فرو می خورند و از مردمان در می گذرند و خداوند نیکوکاران را دوست دارد، معنی دوم را توضیح می دهد و می نویسد: «کسی که همیشه خواهان دستگیری از مستمندان می باشد، دیر خشم، بخشنده تأذیها و چشم پوشنده از [[قصاص]] و تلافی کردن است، همه اینها تجسم و تجلی فضیلت [[حلم]] است.»<ref>پیشین، ص۴۶۳.</ref>
 در کتاب مذکور، اگر چه فقط به همین دو معنی و کاربرد برای واژه احسان اشاره شده و از کاربرد دیگر این واژه غفلت شده است اما این مطلب کتاب قابل توجه است که یکی از کاربردها و معانی احسان را معادل اعمالی می گیرد که ناشی از تقوا و پرهیزکاری می باشد، و این را می توان ادعا نمود که در برخی از کاربردهای واژه احسان در قرآن کریم، این لفظ تقریباً مترادف با رعایت تقوا و پرهیزکاری که شرط اصلی آن اخلاص و نیّت پاک است به کار رفته است. و از صریح ترین آیات در این زمینه، آیات ۴۱ تا ۴۴ [[سوره مرسلات]] است که در آنها واژه «محسنین» هم طراز و هم سنگ واژه «متقین» گرفته شده است و می توان از آن، مقدار ارتباط معنایی «احسان» و تقوا را بدست آورد: «{{متن قرآن|{{آیه|77|41}}}} ﴿﴾ <ref>[[آیه 41 سوره مرسلات|سوره مرسلات، آیه ۴۱.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|77|42}}}} ﴿﴾ <ref>[[آیه 42 سوره مرسلات|همان، آیه ۴۲.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|77|43}}}} ﴿﴾ <ref>[[آیه 43 سوره مرسلات|همان، آیه ۴۳.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|77|44}}}}»<ref>[[آیه 44 سوره مرسلات|همان، آیه ۴۴.]]</ref>؛ پرهیزکاران در سایه ساران و [کنار] چشمه سارانند و میوه هایی که دلخواهشان است، به خاطر کارهایی که کردند، بخورند و بنوشند [خوش و] گوارا، ما بدین گونه نیکوکاران را جزا می دهیم.

@@ سطر ۶۵: / سطر ۶۵: @@
 |رده= دارد
 }}
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده:اخلاق اجتماعی]]
 [[رده:صفات پسندیده]]
 [[رده: مقاله های مهم]]

@@ سطر ۳۶: / سطر ۳۶: @@
 *[[امیرالمؤمنین]] علیه السلام فرمود: خدا را به خدا بشناسید و رسول را به رسالتش ‍و صاحبان فرمان را به امر به معروف و دادگرى و نیکوکارى بشناسید.<ref>الکافى، ج۱، ص۸۵</ref>
-*از [[امام صادق]] علیه السلام از آیه «و بالوالدین احسانا» سئوال شد که معنى (احسان) چیست؟ آن حضرت فرمود: به آنها به خوبى همکارى کنى و آنها را به زحمت نیندازى که آنها از تو چیزى را بخواهند که به آن نیاز دارند، اگرچه به آنها محتاج و مستمند نباشند. به درستى که خداوند متعال مى فرماید: (هرگز خیر و نیکى را درک نمى کنید تا آن که احسان و بخشش کنید آن چه را که دوست دارید) سپس فرمود: وقتى یکى از آنها یا هر دو به پیرى رسند به آنها حتى اُفّ نگویید اگر آنها را آزار و اذیت می رساند؛ و اگر تو را کتک زدند نباید بر آنها بانگ بزنى و با آنها نیکو سخن بگو و مراد از قول کریم این است که خدا شما را بیامرزد و (مراد از روى رحمت بال تواضع را برایشان فرود آور) این است که با چشم درشت به آنها نگاه نکن و از روى مهربانى به آنها بنگر و مبادا صدایت را از صداى آنها بلندتر کنى و دست خود را از دست آنها بلندتر کنى و خودت را به جلوتر بیندازى.<ref>من لایحضره الفقیه، ج۴، ص۴۰۷</ref>
+*از [[امام صادق]] علیه السلام از آیه '''«و بالوالدین احسانا»''' سئوال شد که معنى (احسان) چیست؟ آن حضرت فرمود: به آنها به خوبى همکارى کنى و آنها را به زحمت نیندازى که آنها از تو چیزى را بخواهند که به آن نیاز دارند، اگرچه به آنها محتاج و مستمند نباشند. به درستى که خداوند متعال مى فرماید: (هرگز خیر و نیکى را درک نمى کنید تا آن که احسان و بخشش کنید آن چه را که دوست دارید) سپس فرمود: وقتى یکى از آنها یا هر دو به پیرى رسند به آنها حتى اُفّ نگویید اگر آنها را آزار و اذیت می رساند؛ و اگر تو را کتک زدند نباید بر آنها بانگ بزنى و با آنها نیکو سخن بگو و مراد از قول کریم این است که خدا شما را بیامرزد و (مراد از روى رحمت بال تواضع را برایشان فرود آور) این است که با چشم درشت به آنها نگاه نکن و از روى مهربانى به آنها بنگر و مبادا صدایت را از صداى آنها بلندتر کنى و دست خود را از دست آنها بلندتر کنى و خودت را به جلوتر بیندازى.<ref>من لایحضره الفقیه، ج۴، ص۴۰۷</ref>
 *از امام صادق علیه السلام نقل شد که [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلى الله علیه و آله فرمود: آیا به شما خبر بدهم که بهترین خلق در دنیا و [[آخرت]] چه کسى است: [[عفو]] و گذشت از کسى که به شما ستم روا داشته است و [[صله رحم]] کنى از کسى که از شما بریده است و احسان و نیکى کنى به آن کس که به شما بدى کرده است و عطاء بخشش کنى به کسى که شما را محروم ساخته است.<ref>وسائل الشیعة، ج۱۲، ص۱۷۲</ref>
 *[[امام على]] علیه السلام فرمود: یارى نمودن مالى بهترین عمل است و نیکوترین احسان و بخشش کمک مالى به برادران مؤمن است. <ref>مستدرک الوسائل، ج۷، ص۲۱۰</ref>
@@ سطر ۴۴: / سطر ۴۴: @@
 *روزى [[امام علی]] علیه السلام به [[کمیل بن زیاد نخعی|کمیل]] فرمود: به خانواده ات دستور بده تا در تحصیل مکارم اخلاق بکوشند و در تاریکى هاى شب به انجام حاجات مردم و رفع نیازمندى هاى آنها بپردازند. سوگند به خدایى که جان من در دست اوست! هیچ کس بر دل انسان مؤمنى سرور و شادمانى وارد نمی کند مگر آن که خداوند از این عمل خیر، مایه لطفى مى آفریند که در موقع نزول بلا و به هنگام گرفتارى سریع تر از سرعت سیلاب در سراشیبى به امداد او مى رسد و او را از گرفتارى نجات مى دهد.<ref>بحارالانوار، ج۷۱، ص۳۱۴</ref>
 *امام صادق علیه السلام فرمود: اگر نیکویى هشتاد دست بگردد، همه آنها اجر مى گیرند بى آن که از اجر صاحب احسان چیزى کم و کسر گردد.<ref>همان، ج۹۳، ص۱۷۵</ref>
-*حضرت علی(ع) درباره تفاوت رعایت [[عدل]] با رعایت احسان می فرماید: «العدل الانصاف و الاحسان التفضل؛ عدل رعایت انصاف و احسان انعام و بخشش است».<ref>سیدرضی، نهج البلاغه، حکمت ۲۳۱، دارالهجرة قم</ref>
+*حضرت علی علیه السلام درباره تفاوت رعایت [[عدل]] با رعایت احسان می فرماید: {{متن حدیث|«العدل الانصاف و الاحسان التفضل»}}؛ عدل رعایت انصاف و احسان انعام و بخشش است».<ref>سیدرضی، نهج البلاغه، حکمت ۲۳۱، دارالهجرة قم</ref>
-*در مورد معنای خوبی به دیگران، در [[نهج البلاغه]] آمده است: «أحسنوا فی عقب غیرکم تُحفظوا فی عقبکم؛ به بازماندگان دیگران نیکی کنید، تا حرمت بازماندگان شما حفظ شود».<ref>سید رضی، نهج البلاغه، حکمت ۲۶۴.</ref>
+*در مورد معنای خوبی به دیگران، در [[نهج البلاغه]] آمده است: {{متن حدیث|«أحسنوا فی عقب غیرکم تُحفظوا فی عقبکم»}}؛ به بازماندگان دیگران نیکی کنید، تا حرمت بازماندگان شما حفظ شود».<ref>سید رضی، نهج البلاغه، حکمت ۲۶۴.</ref>
 ==پانویس==

@@ سطر ۳۱: / سطر ۳۱: @@
 نویسنده سپس با ذکر آیه «{{متن قرآن|{{آیه|3|133}}}} ﴿﴾ <ref>[[آیه 133 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۳۳.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|3|134}}}}»<ref>[[آیه 134 سوره آل عمران|همان، آیه ۱۳۴.]]</ref>؛ و برای نیل به آمرزش پروردگارتان و بهشتی که پهنای آن هم چند آسمان ها و زمین است و برای پرهیزکاران آماده شده است، بشتابید. کسانی که در راحت و رنج انفاق می کنند و خشم خود را فرو می خورند و از مردمان در می گذرند و خداوند نیکوکاران را دوست دارد، معنی دوم را توضیح می دهد و می نویسد: «کسی که همیشه خواهان دستگیری از مستمندان می باشد، دیر خشم، بخشنده تأذیها و چشم پوشنده از [[قصاص]] و تلافی کردن است، همه اینها تجسم و تجلی فضیلت [[حلم]] است.»<ref>پیشین، ص۴۶۳.</ref>
-در کتاب مذکور، اگر چه فقط به همین دو معنی و کاربرد برای واژه احسان اشاره شده و از کاربرد دیگر این واژه غفلت شده است اما این مطلب کتاب قابل توجه است که یکی از کاربردها و معانی احسان را معادل اعمالی می گیرد که ناشی از تقوا و پرهیزکاری می باشد، و این را می توان ادعا نمود که در برخی از کاربردهای واژه احسان در قرآن کریم، این لفظ تقریباً مترادف با رعایت تقوا و پرهیزکاری که شرط اصلی آن اخلاص و نیّت پاک است به کار رفته است. و از صریح ترین آیات در این زمینه، آیات ۴۱ تا ۴۴ [[سوره مرسلات]] است که در آنها واژه «محسنین» هم طراز و هم سنگ واژه «متقین» گرفته شده است و می توان از آن، مقدار ارتباط معنایی «احسان» و تقوا را بدست آورد: «{{متن قرآن|{{آیه|77|41}}}} ﴿﴾ <ref>[[آیه 41 سوره مرسلات|سوره مرسلات، آیه ۴۱.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|77|42}}}} ﴿﴾ <ref>[[آیه 42 سوره مرسلات|همان، آیه ۴۲.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|77|43}}}} ﴿﴾ <ref>[[آیه 43 سوره مرسلات|همان، آیه ۴۳.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|77|44}}}}»<ref>[[آیه 44 سوره مرسلات|همان، آیه ۴۴ .]]</ref>؛ پرهیزکاران در سایه ساران و [کنار] چشمه سارانند و میوه هایی که دلخواهشان است، به خاطر کارهایی که کردند، بخورند و بنوشند [خوش و] گوارا، ما بدین گونه نیکوکاران را جزا می دهیم.
+در کتاب مذکور، اگر چه فقط به همین دو معنی و کاربرد برای واژه احسان اشاره شده و از کاربرد دیگر این واژه غفلت شده است اما این مطلب کتاب قابل توجه است که یکی از کاربردها و معانی احسان را معادل اعمالی می گیرد که ناشی از تقوا و پرهیزکاری می باشد، و این را می توان ادعا نمود که در برخی از کاربردهای واژه احسان در قرآن کریم، این لفظ تقریباً مترادف با رعایت تقوا و پرهیزکاری که شرط اصلی آن اخلاص و نیّت پاک است به کار رفته است. و از صریح ترین آیات در این زمینه، آیات ۴۱ تا ۴۴ [[سوره مرسلات]] است که در آنها واژه «محسنین» هم طراز و هم سنگ واژه «متقین» گرفته شده است و می توان از آن، مقدار ارتباط معنایی «احسان» و تقوا را بدست آورد: «{{متن قرآن|{{آیه|77|41}}}} ﴿﴾ <ref>[[آیه 41 سوره مرسلات|سوره مرسلات، آیه ۴۱.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|77|42}}}} ﴿﴾ <ref>[[آیه 42 سوره مرسلات|همان، آیه ۴۲.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|77|43}}}} ﴿﴾ <ref>[[آیه 43 سوره مرسلات|همان، آیه ۴۳.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|77|44}}}}»<ref>[[آیه 44 سوره مرسلات|همان، آیه ۴۴.]]</ref>؛ پرهیزکاران در سایه ساران و [کنار] چشمه سارانند و میوه هایی که دلخواهشان است، به خاطر کارهایی که کردند، بخورند و بنوشند [خوش و] گوارا، ما بدین گونه نیکوکاران را جزا می دهیم.
 ==احسان در روایات==

@@ سطر ۲۹: / سطر ۲۹: @@
 در کتاب [[مفاهیم اخلاقی ـ دینی قرآن مجید|مفاهیم اخلاقی دینی قرآن مجید]] در این باره چنین آمده است: «فعل «أحسن» که مصدر آن «احسان» است، یکی از اصطلاحات اخلاقی اساسی در قرآن می باشد، عموماً معنای آن «نیکی کردن» است، اما در کاربرد عملی قرآن، این واژه عمدتاً به دو نوع ویژه از «نیکی» اطلاق می شود: [[تقوا]] و پرهیزکاری نسبت به خداوند و همه اعمال انسانی که از آن سرچشمه می گیرد و اعمالی که محرک آن روح حِلم است».<ref>توشیهیکو ایزوتسو، مفاهیم اخلاقی دینی در قرآن مجید، ترجمه دکتر فریدون بدره ای، ص ۴۵۹.</ref> سپس با ذکر قسمتی از این آیه: «{{متن قرآن|{{آیه|12|90}}}}»؛<ref>[[آیه 90 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۹۰.]]</ref>؛ هر کس پروا و شکیبایی پیشه کند، خداوند پاداش نیکوکاران را فرو نمی گذارد، اطلاق اول را توضیح می دهد که: «باید خاطر نشان ساخت که در اینجا محتوای معنایی احسان به تقوا و صبر تعریف شده است که هر دوی آنها از خاصه های انسان مؤمن است.»<ref> پیشین، ص۴۶۳.</ref>
-نویسنده سپس با ذکر آیه «{{متن قرآن|{{آیه|3|133}}}}﴿﴾<ref>[[آیه 133 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۳۳.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|3|134}}}}<ref>[[آیه 134 سوره آل عمران|همان، آیه ۱۳۴.]]</ref>؛ و برای نیل به آمرزش پروردگارتان و بهشتی که پهنای آن هم چند آسمان ها و زمین است و برای پرهیزکاران آماده شده است، بشتابید. کسانی که در راحت و رنج انفاق می کنند و خشم خود را فرو می خورند و از مردمان در می گذرند و خداوند نیکوکاران را دوست دارد، معنی دوم را توضیح می دهد و می نویسد: «کسی که همیشه خواهان دستگیری از مستمندان می باشد، دیر خشم، بخشنده تأذیها و چشم پوشنده از [[قصاص]] و تلافی کردن است، همه اینها تجسم و تجلی فضیلت [[حلم]] است.»<ref>پیشین، ص۴۶۳.</ref>
+نویسنده سپس با ذکر آیه «{{متن قرآن|{{آیه|3|133}}}} ﴿﴾ <ref>[[آیه 133 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۳۳.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|3|134}}}}»<ref>[[آیه 134 سوره آل عمران|همان، آیه ۱۳۴.]]</ref>؛ و برای نیل به آمرزش پروردگارتان و بهشتی که پهنای آن هم چند آسمان ها و زمین است و برای پرهیزکاران آماده شده است، بشتابید. کسانی که در راحت و رنج انفاق می کنند و خشم خود را فرو می خورند و از مردمان در می گذرند و خداوند نیکوکاران را دوست دارد، معنی دوم را توضیح می دهد و می نویسد: «کسی که همیشه خواهان دستگیری از مستمندان می باشد، دیر خشم، بخشنده تأذیها و چشم پوشنده از [[قصاص]] و تلافی کردن است، همه اینها تجسم و تجلی فضیلت [[حلم]] است.»<ref>پیشین، ص۴۶۳.</ref>
-در کتاب مذکور، اگر چه فقط به همین دو معنی و کاربرد برای واژه احسان اشاره شده و از کاربرد دیگر این واژه غفلت شده است اما این مطلب کتاب قابل توجه است که یکی از کاربردها و معانی احسان را معادل اعمالی می گیرد که ناشی از تقوا و پرهیزکاری می باشد، و این را می توان ادعا نمود که در برخی از کاربردهای واژه احسان در قرآن کریم، این لفظ تقریباً مترادف با رعایت تقوا و پرهیزکاری که شرط اصلی آن اخلاص و نیّت پاک است به کار رفته است. و از صریح ترین آیات در این زمینه، آیات ۴۱ تا ۴۴ [[سوره مرسلات]] است که در آنها واژه «محسنین» هم طراز و هم سنگ واژه «متقین» گرفته شده است و می توان از آن، مقدار ارتباط معنایی «احسان» و تقوا را بدست آورد: {{متن قرآن|«إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی ظِلالٍ وَعُیُونٍ * وَفَوَاکِهَ مِمَّا یَشْتَهُونَ * کُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِیئًا بِمَا کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ * إِنَّا کَذَلِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنِینَ»}}؛ پرهیزکاران در سایه ساران و [کنار] چشمه سارانند و میوه هایی که دلخواهشان است، به خاطر کارهایی که کردند، بخورند و بنوشند [خوش و] گوارا، ما بدین گونه نیکوکاران را جزا می دهیم.
+در کتاب مذکور، اگر چه فقط به همین دو معنی و کاربرد برای واژه احسان اشاره شده و از کاربرد دیگر این واژه غفلت شده است اما این مطلب کتاب قابل توجه است که یکی از کاربردها و معانی احسان را معادل اعمالی می گیرد که ناشی از تقوا و پرهیزکاری می باشد، و این را می توان ادعا نمود که در برخی از کاربردهای واژه احسان در قرآن کریم، این لفظ تقریباً مترادف با رعایت تقوا و پرهیزکاری که شرط اصلی آن اخلاص و نیّت پاک است به کار رفته است. و از صریح ترین آیات در این زمینه، آیات ۴۱ تا ۴۴ [[سوره مرسلات]] است که در آنها واژه «محسنین» هم طراز و هم سنگ واژه «متقین» گرفته شده است و می توان از آن، مقدار ارتباط معنایی «احسان» و تقوا را بدست آورد: «{{متن قرآن|{{آیه|77|41}}}} ﴿﴾ <ref>[[آیه 41 سوره مرسلات|سوره مرسلات، آیه ۴۱.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|77|42}}}} ﴿﴾ <ref>[[آیه 42 سوره مرسلات|همان، آیه ۴۲.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|77|43}}}} ﴿﴾ <ref>[[آیه 43 سوره مرسلات|همان، آیه ۴۳.]]</ref> {{متن قرآن|{{آیه|77|44}}}}»<ref>[[آیه 44 سوره مرسلات|همان، آیه ۴۴ .]]</ref>؛ پرهیزکاران در سایه ساران و [کنار] چشمه سارانند و میوه هایی که دلخواهشان است، به خاطر کارهایی که کردند، بخورند و بنوشند [خوش و] گوارا، ما بدین گونه نیکوکاران را جزا می دهیم.
 ==احسان در روایات==

@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 ===انجام کار نیک و عمل صالح===
-همچنان که در [[سوره زمر]] آمده است: «{{متن قرآن|{{آیه|39|10}}}}»؛<ref>[[آیه 10 سوره زمر|سوره زمر، آیه ۱۰.]]</ref>؛ بگو ای بندگان مومن از پروردگارتان پروا کنید، برای کسانی که در این دنیا نیکی کنند [و اعمال صالح انجام دهند] پاداش نیکو است. در این آیه «احسان» در مورد انجام [[عمل صالح]] و نیکو و بروز رفتارهای شایسته به کار رفته است.
+همچنان که در [[سوره زمر]] آمده است: «{{متن قرآن|{{آیه|39|10}}}}»<ref>[[آیه 10 سوره زمر|سوره زمر، آیه ۱۰.]]</ref>؛ بگو ای بندگان مومن از پروردگارتان پروا کنید، برای کسانی که در این دنیا نیکی کنند [و اعمال صالح انجام دهند] پاداش نیکو است. در این آیه «احسان» در مورد انجام [[عمل صالح]] و نیکو و بروز رفتارهای شایسته به کار رفته است.
-و در [[سوره انعام]] آمده است: «{{آیه|6|54}}}}»؛<ref>[[آیه 54 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۱۵۴.]]</ref> به موسی کتاب آسمانی دادیم، برای اینکه نعمت را بر کسی که نیکی [و اعمال صالح] انجام داده بود... . در این آیه اعطای کتاب آسمانی به خاطر انجام رفتار نیک و اعمال صالح از سوی [[حضرت موسی]] یا کلیه پیروان او (بنابر اختلاف تفاسیر) ذکر شده است.<ref>درباره آیاتی که واژه احسان در آنها در این معنی و وجه سوم، به کار رفته است رجوع کنید به: نحل/ ۳۰، نمل ۹۰ رحمن/ ۶۰، آل عمران/ ۱۷۲، مائده/ ۹۳، یونس/ ۲۶، زمر/ ۱۰، اسراء/ ۷، نساء/ ۱۲۸، قصص/ ۷۷ و بقره/ ۱۹۵.</ref>
+و در [[سوره انعام]] آمده است: «{{متن قرآن|{{آیه|6|54}}}}»؛<ref>[[آیه 54 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۱۵۴.]]</ref> به موسی کتاب آسمانی دادیم، برای اینکه نعمت را بر کسی که نیکی [و اعمال صالح] انجام داده بود... . در این آیه اعطای کتاب آسمانی به خاطر انجام رفتار نیک و اعمال صالح از سوی [[حضرت موسی]] یا کلیه پیروان او (بنابر اختلاف تفاسیر) ذکر شده است.<ref>درباره آیاتی که واژه احسان در آنها در این معنی و وجه سوم، به کار رفته است رجوع کنید به: نحل/ ۳۰، نمل ۹۰ رحمن/ ۶۰، آل عمران/ ۱۷۲، مائده/ ۹۳، یونس/ ۲۶، زمر/ ۱۰، اسراء/ ۷، نساء/ ۱۲۸، قصص/ ۷۷ و بقره/ ۱۹۵.</ref>
 البته روشن است که نیکی و انعام و تفضل به غیر، که یکی از معانی کاربردی احسان است و قبلاً از آن بحث شد، از جهت اینکه به خودی خود یک کار خوب و نیک و رفتاری صالح محسوب می شود، داخل در محدوده این معنی سوم بوده و این معنای از احسان شامل آن نیز می شود.
-در کتاب [[مفاهیم اخلاقی ـ دینی قرآن مجید|مفاهیم اخلاقی دینی قرآن مجید]] در این باره چنین آمده است: «فعل «أحسن» که مصدر آن «احسان» است، یکی از اصطلاحات اخلاقی اساسی در قرآن می باشد، عموماً معنای آن «نیکی کردن» است، اما در کاربرد عملی قرآن، این واژه عمدتاً به دو نوع ویژه از «نیکی» اطلاق می شود: [[تقوا]] و پرهیزکاری نسبت به خداوند و همه اعمال انسانی که از آن سرچشمه می گیرد و اعمالی که محرک آن روح حِلم است».<ref>توشیهیکو ایزوتسو، مفاهیم اخلاقی دینی در قرآن مجید، ترجمه دکتر فریدون بدره ای، ص ۴۵۹.</ref> سپس با ذکر قسمتی از این آیه: «{{آیه|12|90}}}}»؛<ref>[[آیه 90 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۹۰.]]</ref>؛ هر کس پروا و شکیبایی پیشه کند، خداوند پاداش نیکوکاران را فرو نمی گذارد، اطلاق اول را توضیح می دهد که: «باید خاطر نشان ساخت که در اینجا محتوای معنایی احسان به تقوا و صبر تعریف شده است که هر دوی آنها از خاصه های انسان مؤمن است.»<ref> پیشین، ص۴۶۳.</ref>
+در کتاب [[مفاهیم اخلاقی ـ دینی قرآن مجید|مفاهیم اخلاقی دینی قرآن مجید]] در این باره چنین آمده است: «فعل «أحسن» که مصدر آن «احسان» است، یکی از اصطلاحات اخلاقی اساسی در قرآن می باشد، عموماً معنای آن «نیکی کردن» است، اما در کاربرد عملی قرآن، این واژه عمدتاً به دو نوع ویژه از «نیکی» اطلاق می شود: [[تقوا]] و پرهیزکاری نسبت به خداوند و همه اعمال انسانی که از آن سرچشمه می گیرد و اعمالی که محرک آن روح حِلم است».<ref>توشیهیکو ایزوتسو، مفاهیم اخلاقی دینی در قرآن مجید، ترجمه دکتر فریدون بدره ای، ص ۴۵۹.</ref> سپس با ذکر قسمتی از این آیه: «{{متن قرآن|{{آیه|12|90}}}}»؛<ref>[[آیه 90 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۹۰.]]</ref>؛ هر کس پروا و شکیبایی پیشه کند، خداوند پاداش نیکوکاران را فرو نمی گذارد، اطلاق اول را توضیح می دهد که: «باید خاطر نشان ساخت که در اینجا محتوای معنایی احسان به تقوا و صبر تعریف شده است که هر دوی آنها از خاصه های انسان مؤمن است.»<ref> پیشین، ص۴۶۳.</ref>
 نویسنده سپس با ذکر آیه {{متن قرآن|«وَسَارِعُوا إِلَی مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّکُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالأرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِینَ * الَّذِینَ یُنْفِقُونَ فِی السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْکَاظِمِینَ الْغَیْظَ وَالْعَافِینَ عَنِ النَّاسِ وَاللَّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ»}}<ref>آل عمران/۱۳۳ و ۱۳۴.</ref>؛ و برای نیل به آمرزش پروردگارتان و بهشتی که پهنای آن هم چند آسمان ها و زمین است و برای پرهیزکاران آماده شده است، بشتابید. کسانی که در راحت و رنج انفاق می کنند و خشم خود را فرو می خورند و از مردمان در می گذرند و خداوند نیکوکاران را دوست دارد، معنی دوم را توضیح می دهد و می نویسد: «کسی که همیشه خواهان دستگیری از مستمندان می باشد، دیر خشم، بخشنده تأذیها و چشم پوشنده از [[قصاص]] و تلافی کردن است، همه اینها تجسم و تجلی فضیلت [[حلم]] است.»<ref>پیشین، ص۴۶۳.</ref>