احتضار - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۳ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۴۲

2023-08-23T11:42:39Z

مهدی موسوی در ‏۲۳ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۶

2023-08-23T11:16:41Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: /* رویدادهاى زمان احتضار */

2023-08-23T07:27:55Z

‏رویدادهاى زمان احتضار

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۳ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۲۷

2023-08-23T06:27:15Z

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۳۲

2019-09-29T11:32:54Z

سید مهدی خدایی: پروژه5: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-09-04T12:43:16Z

پروژه5: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۰ مهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۵:۰۶

2014-05-10T05:06:09Z

عربصالحی: افزودن محتوا با منبع جدید

2014-05-07T11:25:41Z

افزودن محتوا با منبع جدید

نمایش تغییرات

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۱۱:۱۰

2013-02-27T11:10:20Z

نمایش تغییرات

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|دائرة المعارف قرآن کریم}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} '''اح...' ایجاد کرد

2013-02-19T09:22:07Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|دائرة المعارف قرآن کریم}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} '''اح...' ایجاد کرد

نمایش تغییرات

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-'''«اِحتضار»''' در اصطلاح به‌ معناى زمان فرا رسیدن [[مرگ]] و ظهور علائم آن است و به کسی که در آستانه جان دادن و خروج [[روح]] از بدن قرار گرفته، «مُحتَضَر» گویند. در [[قرآن|قرآن کریم]] با تعابیرى مانند «اذا حَضرَ أحدَهم‌ الموتُ» از «احتضار» یاد شده و برخی احوال آن در آیاتی بیان گردیده است.
+'''«اِحتضار»''' در اصطلاح به‌ معناى فرا رسیدن زمان [[مرگ]] و ظهور علائم آن است و به کسی که در آستانه جان دادن و خروج [[روح]] از بدن قرار گرفته، «مُحتَضَر» گویند. در [[قرآن|قرآن کریم]] با تعابیرى مانند «اذا حَضرَ أحدَهم‌ الموتُ» از «احتضار» یاد شده و برخی احوال آن در آیاتی بیان گردیده است.
 ==واژه‌شناسی احتضار==
@@ سطر ۱۲۹: / سطر ۱۲۹: @@
 *مستحب است این دعا را به محتضر تلقین کنند: «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِىَ الْکثِیرَ مِنْ مَعاصِیک وَ اقْبَلْ مِنّى الْیسیرَ مِنْ طاعَتِک یا مَنْ یقْبَلُ الْیسِیرَ وَ یعْفُو عَنِ الْکثِیرِ اقْبَلْ مِنِّى الْیسِیرَ وَاعْفُ عَنِّى الْکثیرَ إِنَّک انْتَ الْعَفُوُّ الْغَفُورُ اللَّهُمَّ ارْحَمْ فَإِنَّک رَحیم».
 *تنها گذاشتن محتضر و گذاشتن چیز سنگین روی شکم او و بودن [[جنابت‌‌‌‌‌|جُنُب]] و حائض نزد او و همچنین حرف زدن زیاد و گریه کردن و تنها گذاشتن زنها نزد او [[مکروه]] است.<ref>براى آگاهى بیشتر در مورد احکام محتضر ر.ک: توضیح المسائل یکى از مراجع، بخش احکام محتضر.</ref>
 ==پانویس==
 <references />
 ==منابع==
 *"احتضار"، دائرةالمعارف قرآن کریم، جلد ۲.
 *"احتضار و قبض روح"، [http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/porsemanbooks/Books/2/6.htm پرسمان قرآنی معاد]، بازیابی: ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۳.

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 ==مفهوم احتضار در قرآن==
-كلمه احتضار (به‌ معناى حضور مرگ) در [[قرآن]] نيامده؛ اما با تعابير ديگرى از حاضر شدن [[مرگ]] ([[سوره نساء]]/4، 18) آمدن سكرات مرگ ([[سوره ق]]/50، 19) قرار‌ گرفتن در غمرات مرگ ([[سوره انعام]]/6، 93) آمدن‌ مرگ (سوره انعام/6، 61) رسيدن جان به گلو ([[سوره واقعه]]/56، 83) توفى به‌ معناى گرفتن و نگه‌دارى روح<ref>الميزان، ج‌16، ص‌251 و ج‌3، ص‌206.</ref> ([[سوره نحل]]/16، 32) و نظاير آن سخن رفته است. در آيه‌ 30 [[سوره قيامت]]/75 با واژه «مساق» به قطع تعلق روح از بدن اشاره شده است: «اِلى رَبِّكَ يَومَئِذ المَساق». مساق، مصدر ميمى به‌ معناى «سَوق» و معناى آيه اين است كه انسان در حال احتضار، به‌ سوى خداوند سوق داده مى‌شود.
+كلمه احتضار (به‌ معناى حضور مرگ) در [[قرآن]] نيامده؛ اما با تعابير ديگرى از حاضر شدن [[مرگ]] ([[سوره نساء]]/4، 18) آمدن سكرات مرگ ([[سوره ق]]/50، 19) قرار‌ گرفتن در غمرات مرگ ([[سوره انعام]]/6، 93) آمدن‌ مرگ (سوره انعام/6، 61) رسيدن جان به گلو ([[سوره واقعه]]/56، 83) توفى به‌ معناى گرفتن و نگه‌دارى روح<ref>الميزان، ج‌16، ص‌251 و ج‌3، ص‌206.</ref> ([[سوره نحل]]/16، 32) و نظاير آن سخن رفته است. در آيه‌ 30 [[سوره قيامت]]/75 با واژه «مساق» به قطع تعلق روح از بدن اشاره شده است: {{متن قرآن|«اِلى رَبِّكَ يَومَئِذ المَساق»}}. مساق، مصدر ميمى به‌ معناى «سَوق» و معناى آيه اين است كه انسان در حال احتضار، به‌ سوى خداوند سوق داده مى‌شود.
 از تعبير «مساق» استفاده مى‌شود كه انسان در پيمودن اين راه، هيچ‌گونه اختيارى ندارد<ref>همان، ج20، ص‌113.</ref> و كاربرد لفظ سوق در اين‌ گونه آيات به كراهت توده انسان‌ها از پديده [[مرگ]] صعوبت آن و مراحل پس از آن اشاره‌ دارد.
@@ سطر ۳۷: / سطر ۳۷: @@
 '''2. نااميدى از شفاى محتضر:'''
-در زمان احتضار، خويشاوندان و دوستان محتضر كه در اطراف وى هستند، از روى نااميدى مى‌گويند: چه كسى مى‌تواند او را شفا دهد؟<ref>التبيان، ج‌10، ص‌200؛ الميزان، ج‌20، ص‌113.</ref> «و‌قيِل مَن رَاق». ([[سوره قيامت]]/75، 27) بر اساس روايتى از [[امام‌ باقر]] عليه السلام گوينده اين سخن (من راق) خود محتضر است.<ref>نورالثقلين، ج‌5، ص‌465.</ref> برخى گفته‌اند: «راق» به‌ معناى بالابرنده است نه شفا‌دهنده و گوينده اين سخن، فرشتگانند كه مى‌پرسند: چه كسى روح او را بالا مى‌برد: فرشتگان رحمت يا فرشتگان عذاب؟<ref> جامع‌البيان، مج14، ج29، ص242؛ التبيان، ج‌10، ص‌200؛ الدر المنثور، ج‌8‌، ص‌361.</ref> و نيز روايت شده كه فرشتگان، از نزديك شدن به كافر كراهت دارند و ملك‌الموت مى‌گويد: چه كسى روح اين كافر را بالا خواهد برد؟<ref>تفسير قرطبى، ج‌19، ص‌73.</ref>
+در زمان احتضار، خويشاوندان و دوستان محتضر كه در اطراف وى هستند، از روى نااميدى مى‌گويند: چه كسى مى‌تواند او را شفا دهد؟<ref>التبيان، ج‌10، ص‌200؛ الميزان، ج‌20، ص‌113.</ref> {{متن قرآن|«وَقِيلَ مَنْ رَاقٍ»}}. ([[سوره قيامت]]/75، 27) بر اساس روايتى از [[امام‌ باقر]] عليه السلام گوينده اين سخن (من راق) خود محتضر است.<ref>نورالثقلين، ج‌5، ص‌465.</ref> برخى گفته‌اند: «راق» به‌ معناى بالابرنده است نه شفا‌دهنده و گوينده اين سخن، فرشتگانند كه مى‌پرسند: چه كسى روح او را بالا مى‌برد: فرشتگان رحمت يا فرشتگان عذاب؟<ref> جامع‌البيان، مج14، ج29، ص242؛ التبيان، ج‌10، ص‌200؛ الدر المنثور، ج‌8‌، ص‌361.</ref> و نيز روايت شده كه فرشتگان، از نزديك شدن به كافر كراهت دارند و ملك‌الموت مى‌گويد: چه كسى روح اين كافر را بالا خواهد برد؟<ref>تفسير قرطبى، ج‌19، ص‌73.</ref>
 '''3. يقين محتضر به جدايى:'''
@@ سطر ۶۹: / سطر ۶۹: @@
 فرشتگان جان اهل ايمان را با ملاطفت و بشارت آنان به از بين رفتن ترس و غم مى‌ستانند؛ بدين‌گونه كه از عذاب خدا ترسان و براى ثواب او غمگين مباشيد، يا از امور آخرت كه در پيش داريد، مترسيد و درباره آن‌چه مانند زن و فرزند به‌ جا نهاده‌ايد، محزون نباشيد:<ref> مجمع‌البيان، ج‌9، ص‌17.</ref>
-{{متن قرآن|«اِنَّ الَّذينَ قالوا رَبُّنَا اللّهُ ثُمَّ استَقموا تَتَنَزَّلُ عَلَيهِمُ المَلئِكَةُ اَلاّ تَخافوا ولاتَحزَنوا واَبشِروا بِالجَنَّةِ الَّتى كُنتُم توعَدون»}}. ([[سوره فصلت]]/41، 30) بنابر روايتى از [[امام‌ صادق]] عليه السلام نيز آيه پيشين به نزول [[فرشتگان]] در حالت احتضار اشاره دارد.<ref>همان.</ref> به نظر برخى، عبارت «كُنتُم توعَدون» كه به‌صورت ماضى استمرارى است بر تنزّل فرشتگان مزبور، پس از مرگ دلالت‌ مى‌كند.<ref>الميزان، ج‌17، ص‌390.</ref>
+{{متن قرآن|«اِنَّ الَّذينَ قالوا رَبُّنَا اللّهُ ثُمَّ استَقموا تَتَنَزَّلُ عَلَيهِمُ المَلئِكَةُ اَلاّ تَخافوا ولاتَحزَنوا واَبشِروا بِالجَنَّةِ الَّتى كُنتُم توعَدون»}}. ([[سوره فصلت]]/41، 30) بنابر روايتى از [[امام‌ صادق]] عليه السلام نيز آيه پيشين به نزول [[فرشتگان]] در حالت احتضار اشاره دارد.<ref>همان.</ref> به نظر برخى، عبارت {{متن قرآن|«كُنتُم توعَدون»}} كه به‌صورت ماضى استمرارى است بر تنزّل فرشتگان مزبور، پس از مرگ دلالت‌ مى‌كند.<ref>الميزان، ج‌17، ص‌390.</ref>
 خداوند در آيه‌ 64 [[سوره يونس]]/10 به مؤمنان پارسا، بشارت در دنيا و آخرت را وعده مى‌دهد: {{متن قرآن|«لَهُمُ‌البُشرى فِى الحَيوةِ الدُّنيا و فِى الأخِرَةِ»}} در حديثى از رسول‌ اكرم صلى الله عليه و آله آمده: بشارت در دنيا رؤياهاى نيكويى است كه مؤمن مى‌بيند و بشارت در آخرت، بشارت در زمان [[مرگ]] است.<ref> من لا‌يحضره الفقيه، ج‌1، ص‌150.</ref>

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 ==واژه شناسی احتضار==
@@ سطر ۱۲۹: / سطر ۱۳۱: @@
 * دائرةالمعارف قرآن کریم، جلد 2، ذیل مدخل ''احتضار'' از ابوالفضل خوش منش و بخش فلسفه و كلام.
 * احتضار و قبض روح، [http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/porsemanbooks/Books/2/6.htm پرسمان قرآنی معاد]، بازیابی: 17 اردیبهشت 1393.
 [[رده:احکام میت]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{نیازمند ویرایش فنی}}
+==واژه شناسی احتضار==
-== واژه شناسی احتضار ==
+واژه «احتضار»، مصدر ثلاثى مزيد از باب افتعال و از ريشه «ح ض ر» و از نظر لغوى به‌ معناى غايب نبودن<ref>القاموس المحيط، ج‌1، ص‌534.</ref> و در اصطلاح به‌ معناى جان كندن<ref>جواهرالكلام، ج4، ص5؛ الدرالمنثور، ج2، ص460؛ المصباح، ص140.</ref> و حضور مرگ است<ref>القاموس‌المحيط، ج‌1، ص‌535؛ اقرب‌الموارد، ج‌1، ص‌667.</ref> و مراد از حضور مرگ (انتقال از دنيا به [[آخرت]]) حضور اسباب و مقدمات آن مى‌باشد؛<ref>مجمع‌البيان، ج‌3، ص‌37؛ الكاشف، ج‌7، ص‌334‌ـ‌335؛ تفسير قرطبى، ج‌2، ص‌173.</ref> به‌ گونه‌اى كه شخص، چيزهاى غيرمادى مانند فرشته [[مرگ]] را ببيند و از زندگى دنيايى نااميد شده به مرگ خويش اطمينان يابد.<ref>مجمع‌البيان، ج3، ص37.</ref>
-واژه «احتضار»، مصدر ثلاثى مزيد از باب افتعال و از ريشه «ح ض ر» و از نظر لغوى به‌ معناى غايب نبودن<ref>القاموس المحيط، ج‌1، ص‌534.</ref> و در اصطلاح، به‌معناى جان كندن<ref>جواهرالكلام، ج4، ص5؛ الدرالمنثور، ج2، ص460؛ المصباح، ص140.</ref> و حضور مرگ است<ref> القاموس‌المحيط، ج‌1، ص‌535؛ اقرب‌الموارد، ج‌1، ص‌667.</ref> و مراد از حضور مرگ (انتقال از دنيا به [[آخرت]]) حضور اسباب و مقدمات آن مى‌باشد؛<ref>مجمع‌البيان، ج‌3، ص‌37؛ الكاشف، ج‌7، ص‌334‌ـ‌335؛ تفسير قرطبى، ج‌2، ص‌173.</ref> به‌ گونه‌اى كه شخص، چيزهاى غيرمادى مانند فرشته [[مرگ]] را ببيند و از زندگى دنيايى نااميد شده، به مرگ خويش اطمينان يابد.<ref>مجمع‌البيان، ج3، ص37.</ref> عرب حاضر شدن سبب مرگ را كنايه از مسبّب مى‌داند.<ref>تفسير قرطبى، ج‌2، ص‌173.</ref> به شخص در حال احتضار، «محتضَر» و «محضور» گفته مى‌شود.<ref>المصباح، ص‌140؛ تاج العروس، ج‌6، ص‌291.</ref> ناگفته نماند كه اصطلاح احتضار، مربوط به مرگ تدريجى بوده، درباره مرگ دفعى به‌ كار نمى‌رود؛ البته دفعى بودن مرگ، دليل خوب يا بد بودن شخص نيست. طبق حديثى، مرگ دفعى تخفيف و راحتى براى مؤمن، و گرفتارى و غضب براى كافر است؛<ref>من لا‌يحضره الفقيه، ج‌1، ص‌151.</ref> زيرا مؤمن با توبه، استغفار و وصيت خود را آماده [[مرگ]] و در يك لحظه جانش را به خداوند تسليم مى‌كند؛ ولى كافر اين آمادگى را ندارد.<ref>تفسير موضوعى، ج‌5، ص‌21.</ref>
+عرب حاضر شدن سبب مرگ را كنايه از مسبّب مى‌داند.<ref>تفسير قرطبى، ج‌2، ص‌173.</ref> به شخص در حال احتضار، «محتضَر» و «محضور» گفته مى‌شود.<ref>المصباح، ص‌140؛ تاج العروس، ج‌6، ص‌291.</ref> ناگفته نماند كه اصطلاح احتضار مربوط به مرگ تدريجى بوده، درباره مرگ دفعى بكار نمى‌رود؛ البته دفعى بودن مرگ دليل خوب يا بد بودن شخص نيست. طبق حديثى مرگ دفعى تخفيف و راحتى براى مؤمن و گرفتارى و غضب براى كافر است؛<ref>من لا‌يحضره الفقيه، ج‌1، ص‌151.</ref> زيرا مؤمن با توبه، استغفار و وصيت خود را آماده [[مرگ]] و در يك لحظه جانش را به خداوند تسليم مى‌كند؛ ولى كافر اين آمادگى را ندارد.<ref>تفسير موضوعى، ج‌5، ص‌21.</ref>
-== مفهوم احتضار در قرآن ==
+==مفهوم احتضار در قرآن==
 كلمه احتضار (به‌ معناى حضور مرگ) در [[قرآن]] نيامده؛ اما با تعابير ديگرى از حاضر شدن [[مرگ]] ([[سوره نساء]]/4، 18) آمدن سكرات مرگ ([[سوره ق]]/50، 19) قرار‌ گرفتن در غمرات مرگ ([[سوره انعام]]/6، 93) آمدن‌ مرگ (سوره انعام/6، 61) رسيدن جان به گلو ([[سوره واقعه]]/56، 83) توفى به‌ معناى گرفتن و نگه‌دارى روح<ref>الميزان، ج‌16، ص‌251 و ج‌3، ص‌206.</ref> ([[سوره نحل]]/16، 32) و نظاير آن سخن رفته است. در آيه‌ 30 [[سوره قيامت]]/75 با واژه «مساق» به قطع تعلق روح از بدن اشاره شده است: «اِلى رَبِّكَ يَومَئِذ المَساق». مساق، مصدر ميمى به‌ معناى «سَوق» و معناى آيه اين است كه انسان در حال احتضار، به‌ سوى خداوند سوق داده مى‌شود.
@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 {{متن قرآن|«فَاِذا جاءَ الخَوفُ رَاَيتَهُم يَنظُرونَ اِلَيكَ تَدورُ اَعيُنُهُم كَالَّذى يُغشى عَلَيهِ مِنَ المَوتِ‌...»}}. ([[سوره احزاب]]/33، 19) در بيان كراهت شديد گروهى از مؤمنان غافل از شركت در [[جنگ بدر]] آمده است: «يُجدِلونَكَ فِى الحَقِّ بَعدَ ما تَبَيَّنَ كَاَنَّما يُساقونَ اِلَى المَوتِ و هُم يَنظُرون»}}؛ با تو درباره حق بعد از آن‌كه روشن شد، مجادله مى‌كنند. گويى آنان را به‌ سوى مرگ مى‌رانند و ايشان (به آن) مى‌نگرند.([[سوره انفال]]/8، 6)
-==روى‌دادهاى زمان احتضار==
+==رویدادهاى زمان احتضار==
 '''1. رسيدن جان به گلو:'''
@@ سطر ۷۵: / سطر ۷۵: @@
 بنابر حديثى نبوى، ملك الموت و كمك‌كنندگانش (فرشتگان ديگر) براى قبض روح مؤمن به وى نزديك نمى‌شوند؛ مگر پس از سلام بر او و بشارت او به بهشت.<ref>من لا‌يحضره الفقيه، ج‌1، ص‌152.</ref> فقيهان براى مؤمنان، درباره مسلمان در حال احتضار، احكامى اعمّ از واجب، مستحب و مكروه ذكر كرده‌اند.<ref>جواهرالكلام، ج‌4، ص‌6‌ـ‌30.</ref>
-'''مشاهده اهل بيت(ع)'''
+'''6. مشاهده اهل بيت علیهم السلام:'''
-امام صادق(ع) مى فرمايد: از دوستان و دشمنان ما كسى نمى ميرد، مگر آن كه رسول خدا(ص) و اميرمؤمنان و امام حسن و امام حسين(ع) را مى بيند [و آنها نيز] او را مى بينند و بشارت مى دهند و اگر از غير دوستان ما باشد آنها (پيامبر(ص) و امامان(ع)) را مى بيند درحالى كه احساس بدى مى كند.<ref> بحارالأنوار، ج 6، ص 181. </ref>
+[[امام صادق]] علیه السلام مى فرمايد: از دوستان و دشمنان ما كسى نمى ميرد، مگر آن كه [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله و اميرمؤمنان و [[امام حسن]] و [[امام حسين]] علیهم السلام را مى بيند [و آنها نيز] او را مى بينند و بشارت مى دهند و اگر از غير دوستان ما باشد آنها (پيامبر صلی الله علیه و آله و امامان علیهم السلام) را مى بيند در حالى كه احساس بدى مى كند.<ref>بحارالأنوار، ج6، ص181.</ref>
-'''وسوسه شيطان براى نابودى ايمان'''
+امام صادق علیه السلام، درباره بشارت مؤمنان به هنگام احتضار از سوى پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله و امامان معصوم علیهم السلام استناد به اين آيه شريف مى كند كه خداوند متعال مى فرمايد: {{متن قرآن|«الَّذِينَ ءَامَنُوا وَ كَانُوا يَتَّقُون ×  لَهُمُ الْبُشْرَى فِى الْحَيَوةِ الدُّنْيَا وَ فِى الاَْخِرَة»}}؛<ref>[[سوره يونس]]، آيه 63ـ64.</ref> همانان كه ايمان آورده و پرهيزكارى ورزيده اند. در زندگى دنيا و آخرت مژده براى آنان است.
-از مسائل مهم به هنگام مرگ تلاش شيطان براى از بين بردن ايمان است. راه خلاصى آن، تسلط بر دلايل ايمان و اصول عقائد با ادله قطعى و صفاى خاطر و حفظ كردن آنها است. هم چنين خواندن دعاى عديله كه در مفاتيح الجنان آمده است.<ref> شيخ عباس قمى، منازل الاخره، ص 12 ـ 13. </ref>
+'''7. وسوسه شيطان براى نابودى ايمان:'''
 ==شدايد احتضار==
@@ سطر ۱۱۶: / سطر ۱۱۷: @@
 احتضار انسان‌هاى مؤمن و موحّد به [[بهشت]] و آسايش در عالم [[برزخ]] متصل مى‌شود: {{متن قرآن|«قيلَ ادخُلِ الجَنَّةَ‌...»}}. ([[سوره يس]]/36، 26)<ref>الميزان، ج‌17، ص‌79.</ref> و احتضار ستمگران و كافران به جهنّم و عذاب برزخى متصل مى‌گردد؛ چنان‌كه قوم نوح با غرق شدن، داخل آتش شدند: {{متن قرآن|«مِمّا خَطيتِهِم اُغرِقوا فَاُدخِلوا نارًا»}} ([[سوره نوح]]/71، 25)<ref>همان، ج‌20، ص‌36.</ref> و قوم فرعون در آتش برزخى به سر مى‌برند: {{متن قرآن|«اَلنّارُ يُعرَضونَ‌عَلَيها غُدُوًّاوعَشيـًّا...»}}. ([[سوره غافر]]/40، 46).<ref>همان، ج1، ص350.</ref>
-== احكام محتضر ==
+==احكام محتضر==
-. مستحب است براى راحت شدن محتضر بر بالين او سوره مباركه «يس»، «الصافات»، «احزاب»، «آية الكرسى»، آيه پنجاه و چهارم از سوره «اعراف» و سه آيه آخر سوره «بقره» بلكه هر چه از قرآن، ممكن است بخوانند.
+# مستحب است براى راحت شدن محتضر بر بالين او «[[سوره يس]]»، «[[سوره صافات]]»، «[[سوره احزاب]]»، «[[آية الكرسى]]»، آيه پنجاه و چهارم از «[[سوره اعراف]]» و سه آيه آخر «[[سوره بقره]]» بلكه هر چه از قرآن، ممكن است بخوانند.
-. واجب است او را رو به قبله بخوابانند.
+# واجب است او را رو به قبله بخوابانند.
-. مستحب است وى را شهادتين و كلمات فرج تلقين دهند.<ref> براى آگاهى بيشتر در مورد احكام محتضر ر.ك: توضيح المسائل يكى از مراجع، بخش احكام محتضر. </ref>
+# مستحب است وى را شهادتين و كلمات فرج تلقين دهند.<ref>براى آگاهى بيشتر در مورد احكام محتضر ر.ك: توضيح المسائل يكى از مراجع، بخش احكام محتضر.</ref>
 ==پانویس==
@@ سطر ۱۲۷: / سطر ۱۲۸: @@
 ==منابع==
 * دائرةالمعارف قرآن کریم، جلد 2، ذیل مدخل ''احتضار'' از ابوالفضل خوش منش و بخش فلسفه و كلام.
-*احتضار و قبض روح،[http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/porsemanbooks/Books/2/6.htm پرسمان قرآنی معاد]،بازیابی: 17 اردیبهشت 1393.
+* احتضار و قبض روح، [http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/porsemanbooks/Books/2/6.htm پرسمان قرآنی معاد]، بازیابی: 17 اردیبهشت 1393.
 [[رده:احکام میت]]