اثر (علم الحدیث) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۶ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۳۳

2023-08-16T08:33:37Z

مهدی موسوی در ‏۱۶ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۱۸

2023-08-16T07:18:51Z

Zamani: پانویس ها

2020-04-20T07:37:26Z

پانویس ها

سید مهدی خدایی در ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۳:۰۴

2016-02-23T13:04:17Z

سید مهدی خدایی: /* اثر */

2015-11-11T06:09:41Z

‏اثر

سید مهدی خدایی: /* اثر */

2015-11-11T05:12:14Z

‏اثر

Goodosuser: صفحه جدید-نیازمند ویرایش

2015-10-27T03:41:50Z

صفحه جدید-نیازمند ویرایش

صفحهٔ تازه

پس از قرآن کریم یکی از منابع مهم دین مبین اسلام، سنت است که تبیین و تفسیر آیات قرآن را عهده‌دار است. تعابیر «[[حدیث]]»، «[[روایت]]»، «[[سنت]]»، «خبر» و «اثر» هرکدام نشانگر اقوال و آثار برجای مانده از پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) است.

==اثر==
«اثر» و «اثاره» در لغت به معنای نشان، علامت و بازمانده از یک شیء است.[18] این کلمه در آیات [[قرآن]] نیز به همین معنا باز آمده است؛ به عنوان مثال قرآن می‌فرماید: «إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَى وَنَکْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ» [19]

اما به گفته دانشمندان علم‌الحدیث، مفهوم اصطلاحی اثر با مفهوم لغوی آن تفاوت چندانی ندارد؛ زیرا همان‌طور که اثر به معنای بقیه و بازمانده شیء است، در [[علم الحدیث]] نیز این کلمه بر بقایای اقوال و افعال منقول از پیامبر(ص) و سلف صالح اطلاق می‌شود و از این جهت با معنای لغوی آن مغایرت ندارد.[20]

برخی از دانشمندان مانند [[شیخ بهایی]] کلمه اثر را با [[حدیث]] مترادف دانسته‌اند و برخی نیز این دو کلمه را مباین هم می‌دانند به این معنا که: حدیث آن است که از پیامبر(ص) رسیده است اما اثر آن است که از صحابی و دیگران رسیده باشد. لکن شهید ثانی معتقد است که بین اثر و حدیث رابطه عموم و خصوص برقرار است به این معنا که هر حدیث و روایتی قطعاً اثری از پیشینیان است لکن هر اثر به دست آمده ضرورتا منقول از پیامبر(ص) و یا صحابه نیست و علی الظاهر این قول مقرون به صواب است.[21]

ناگفته نماند نوعی از [[تفسیر قرآن]] را [[تفسیر اثری]] یا تفسیر به مأثور گفته‌اند و آن تفسیر با کمک نقل و اثر است، اما در مورد ماده تفسیر اثری بین شیعه و اهل سنت اختلاف نظر وجود دارد به این معنا که از نظر شیعه حدیث پیامبر و امامان معصوم(ع) در شمار مدارک تفسیر اثری می‌باشد، در حالی که اهل سنت آرای رسیده از سوی صحابه و در شرایطی بزرگان تابعین را نیز به عنوان مدارک تفسیر اثری قابل قبول دانسته‌اند.[22]

==منابع==
[http://tebyan-zn.ir/News-Article/Religion_Thoughts/exemplum_anecdote_religious/ghodsi_anecdotes/2013/7/8/114352.html تبیان زنجان]
{{الگو:اصطلاحات حدیثی}}
[18]. المعجم الوسیط، ج 1، ص 5.
[19]. یس / 12.
[20]. علم الحدیث و درایه الحدیث، ص 12.
[21]. درایه، شهید ثانی، به نقل از: علم حدیث و نقش آن در شناخت و تهذیب حدیث، ص 22.
[22]. مناهل العرفان، عبدالعظیم زرقانی، ج 1، ص 481.
[[رده:اصطلاحات حدیثی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-«اَثَر» و «اثاره» در لغت به معنای نشان، علامت و بازمانده از یک شیء است.<ref>المعجم الوسیط، ج ۱، ص ۵.</ref> این کلمه در آیات [[قرآن]] نیز به همین معنا آمده است؛ به عنوان مثال می‌فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَى وَنَکْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ»}}.<ref>سوره یس، ۱۲.</ref>
+'''«اَثَر»''' و «اثاره» در لغت به معنای نشان، علامت و بازمانده از یک شیء است.<ref>المعجم الوسیط، ج ۱، ص ۵.</ref> این کلمه در آیات [[قرآن]] نیز به همین معنا آمده است؛ به عنوان مثال می‌فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَى وَنَکْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ»}}.<ref>سوره یس، ۱۲.</ref> همچنین در کلام عرب گفته می شود: «ذهبتُ فی اثرِ فلانٍ، یعنی او را پیروی کردم، پای برجای پای او نهادم و رفتم». اثر الحدیث، یعنی اینکه کسی از کسانی گزارش کند و آثارشان را بازگوید. الماثره، مکرمت و بزرگی‌ها را گویند، چون نسل در نسل و عصرها و عصرها گزارش می‌شود.<ref>فراهیدی، العین، ج ۸، ص ۲۳۷. </ref>
 اما به گفته دانشمندان [[علوم حدیث|علم‌الحدیث]]، مفهوم اصطلاحی «اثر» با مفهوم لغوی آن تفاوت چندانی ندارد؛ زیرا همان‌طور که اثر به معنای بقیه و بازمانده شیء است، در علم الحدیث نیز این کلمه بر بقایا و بازمانده اقوال و افعال منقول از [[پیامبر|پیامبر اسلام]] (صلی الله علیه وآله) و سلف صالح اطلاق می‌شود و از این جهت با معنای لغوی آن مغایرت ندارد.<ref>علم الحدیث و درایه الحدیث، ص ۱۲.</ref>
 برخی از دانشمندان مانند [[شیخ بهایی]] کلمه اثر را با «[[حدیث]]» مترادف دانسته‌اند و برخی نیز این دو کلمه را مباین هم می‌دانند، به این معنا که: حدیث آن است که از پیامبر(ص) رسیده است اما اثر آن است که از [[صحابی]] و دیگران رسیده باشد. لکن [[شهید ثانی]] معتقد است که بین اثر و حدیث رابطه عموم و خصوص برقرار است، یعنی هر حدیث و روایتی قطعاً اثری از پیشینیان است، لکن هر اثر به دست آمده ضرورتا منقول از پیامبر(ص) و یا صحابه نیست و علی الظاهر این قول مقرون به صواب است.<ref>درایه، شهید ثانی، به نقل از: علم حدیث و نقش آن در شناخت و تهذیب حدیث، ص ۲۲.</ref>
 ناگفته نماند که نوعی از [[تفسیر قرآن]] را [[تفسیر مأثور]] یا تفسیر روایی گفته‌اند و آن تفسیر با کمک نقل و اثر است، اما در مورد ماده تفسیر اثری بین [[شیعه]] و [[اهل سنت]] اختلاف نظر وجود دارد، به این معنا که از نظر شیعه تنها حدیث پیامبر و [[امامان معصوم]](ع) در شمار مدارک تفسیر اثری می‌باشد، در حالی که اهل سنت آرای رسیده از سوی صحابه و در شرایطی بزرگان [[تابعین]] را نیز به عنوان مدارک تفسیر اثری قابل قبول دانسته‌اند.<ref>مناهل العرفان فی علوم القرآن، عبدالعظیم زرقانی، ج ۱، ص ۴۸۱.</ref>
@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۳: @@
 {{پانویس}}
 ==منابع==
 *اصطلاحات حدیثی، علیرضا کمالی، مجله معارف، اسفند ۱۳۸۶، شماره ۵۴.
-* اصطلاحات حدیثی، علیرضا کمالی، مجله معارف، اسفند ۱۳۸۶، شماره ۵۴.
+*برگرفته از مقاله "تدوین حدیث"، فصلنامه علوم حدیث، شماره ۱.
 {{الگو:اصطلاحات حدیثی}}
 {{حدیث}}
 [[رده:اصطلاحات حدیثی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-«اثر» و «اثاره» در لغت به معنای نشان، علامت و بازمانده از یک شیء است.<ref>المعجم الوسیط، ج 1، ص 5.</ref> این کلمه در آیات [[قرآن]] نیز به همین معنا باز آمده است؛ به عنوان مثال قرآن می‌فرماید: «إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَى وَنَکْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ»<ref>یس / 12.</ref>
+«اَثَر» و «اثاره» در لغت به معنای نشان، علامت و بازمانده از یک شیء است.<ref>المعجم الوسیط، ج ۱، ص ۵.</ref> این کلمه در آیات [[قرآن]] نیز به همین معنا آمده است؛ به عنوان مثال می‌فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَى وَنَکْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ»}}.<ref>سوره یس، ۱۲.</ref>
-اما به گفته دانشمندان [[علوم حدیث|علم‌الحدیث]]، مفهوم اصطلاحی اثر با مفهوم لغوی آن تفاوت چندانی ندارد؛ زیرا همان‌طور که اثر به معنای بقیه و بازمانده شیء است، در علم الحدیث نیز این کلمه بر بقایای اقوال و افعال منقول از پیامبر(ص) و سلف صالح اطلاق می‌شود و از این جهت با معنای لغوی آن مغایرت ندارد.<ref>علم الحدیث و درایه الحدیث، ص 12.</ref>
+اما به گفته دانشمندان [[علوم حدیث|علم‌الحدیث]]، مفهوم اصطلاحی «اثر» با مفهوم لغوی آن تفاوت چندانی ندارد؛ زیرا همان‌طور که اثر به معنای بقیه و بازمانده شیء است، در علم الحدیث نیز این کلمه بر بقایا و بازمانده اقوال و افعال منقول از [[پیامبر|پیامبر اسلام]] (صلی الله علیه وآله) و سلف صالح اطلاق می‌شود و از این جهت با معنای لغوی آن مغایرت ندارد.<ref>علم الحدیث و درایه الحدیث، ص ۱۲.</ref>
-برخی از دانشمندان مانند [[شیخ بهایی]] کلمه اثر را با [[حدیث]] مترادف دانسته‌اند و برخی نیز این دو کلمه را مباین هم می‌دانند به این معنا که: حدیث آن است که از پیامبر(ص) رسیده است اما اثر آن است که از صحابی و دیگران رسیده باشد. لکن شهید ثانی معتقد است که بین اثر و حدیث رابطه عموم و خصوص برقرار است به این معنا که هر حدیث و روایتی قطعاً اثری از پیشینیان است لکن هر اثر به دست آمده ضرورتا منقول از پیامبر(ص) و یا صحابه نیست و علی الظاهر این قول مقرون به صواب است.<ref>درایه، شهید ثانی، به نقل از: علم حدیث و نقش آن در شناخت و تهذیب حدیث، ص 22.</ref>
+برخی از دانشمندان مانند [[شیخ بهایی]] کلمه اثر را با «[[حدیث]]» مترادف دانسته‌اند و برخی نیز این دو کلمه را مباین هم می‌دانند، به این معنا که: حدیث آن است که از پیامبر(ص) رسیده است اما اثر آن است که از [[صحابی]] و دیگران رسیده باشد. لکن [[شهید ثانی]] معتقد است که بین اثر و حدیث رابطه عموم و خصوص برقرار است، یعنی هر حدیث و روایتی قطعاً اثری از پیشینیان است، لکن هر اثر به دست آمده ضرورتا منقول از پیامبر(ص) و یا صحابه نیست و علی الظاهر این قول مقرون به صواب است.<ref>درایه، شهید ثانی، به نقل از: علم حدیث و نقش آن در شناخت و تهذیب حدیث، ص ۲۲.</ref>
-ناگفته نماند نوعی از [[تفسیر قرآن]] را [[تفسیر اثری]] یا تفسیر به مأثور گفته‌اند و آن تفسیر با کمک نقل و اثر است، اما در مورد ماده تفسیر اثری بین شیعه و اهل سنت اختلاف نظر وجود دارد به این معنا که از نظر شیعه حدیث پیامبر و امامان معصوم(ع) در شمار مدارک تفسیر اثری می‌باشد، در حالی که اهل سنت آرای رسیده از سوی صحابه و در شرایطی بزرگان تابعین را نیز به عنوان مدارک تفسیر اثری قابل قبول دانسته‌اند.<ref>مناهل العرفان، عبدالعظیم زرقانی، ج 1، ص 481.</ref>
+ناگفته نماند که نوعی از [[تفسیر قرآن]] را [[تفسیر مأثور]] یا تفسیر روایی گفته‌اند و آن تفسیر با کمک نقل و اثر است، اما در مورد ماده تفسیر اثری بین [[شیعه]] و [[اهل سنت]] اختلاف نظر وجود دارد، به این معنا که از نظر شیعه تنها حدیث پیامبر و [[امامان معصوم]](ع) در شمار مدارک تفسیر اثری می‌باشد، در حالی که اهل سنت آرای رسیده از سوی صحابه و در شرایطی بزرگان [[تابعین]] را نیز به عنوان مدارک تفسیر اثری قابل قبول دانسته‌اند.<ref>مناهل العرفان فی علوم القرآن، عبدالعظیم زرقانی، ج ۱، ص ۴۸۱.</ref>
-== پانویس ==
+==پانویس==
 {{پانویس}}
-==منبع==
+==منابع==
-کمالی، عليرضا، اصطلاحات حدیثی، معارف، اسفند 1386، شماره 54.
 {{الگو:اصطلاحات حدیثی}}
 {{حدیث}}
 [[رده:اصطلاحات حدیثی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۳:۰۴
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	پس از قرآن کریم یکی از منابع مهم دین مبین اسلام، سنت است که تبیین و تفسیر آیات قرآن را عهده‌دار است. تعابیر «[[حدیث]]»، «[[روایت]]»، «[[سنت]]»، «خبر» و «اثر» هرکدام نشانگر اقوال و آثار برجای مانده از پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) است.		پس از قرآن کریم یکی از منابع مهم دین مبین اسلام، سنت است که تبیین و تفسیر آیات قرآن را عهده‌دار است. تعابیر «[[حدیث]]»، «[[روایت]]»، «[[سنت]]»، «خبر» و «اثر» هرکدام نشانگر اقوال و آثار برجای مانده از پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) است.

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 ==اثر==
- «اثر» و «اثاره» در لغت به معنای نشان، علامت و بازمانده از یک شیء است.[18] این کلمه در آیات [[قرآن]] نیز به همین معنا باز آمده است؛ به عنوان مثال قرآن می‌فرماید: «إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَى وَنَکْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ» [19]
+«اثر» و «اثاره» در لغت به معنای نشان، علامت و بازمانده از یک شیء است.[18] این کلمه در آیات [[قرآن]] نیز به همین معنا باز آمده است؛ به عنوان مثال قرآن می‌فرماید: «إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی الْمَوْتَى وَنَکْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ» [19]
 اما به گفته دانشمندان علم‌الحدیث، مفهوم اصطلاحی اثر با مفهوم لغوی آن تفاوت چندانی ندارد؛ زیرا همان‌طور که اثر به معنای بقیه و بازمانده شیء است، در [[علم الحدیث]] نیز این کلمه بر بقایای اقوال و افعال منقول از پیامبر(ص) و سلف صالح اطلاق می‌شود و از این جهت با معنای لغوی آن مغایرت ندارد.[20]