ابولبابه انصاری - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۵

2026-05-19T13:15:41Z

Mohammadi در ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۴۰

2026-05-19T12:40:16Z

مهدی موسوی در ‏۶ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۱۳

2023-08-06T07:13:47Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ ابولُبابه انصارى را به ابولبابه انصاری منتقل کرد

2023-08-06T05:43:41Z

مهدی موسوی صفحهٔ ابولُبابه انصارى را به ابولبابه انصاری منتقل کرد

مرضیه الله وکیل جزی: /* ابولبابه در شأن نزول */

2013-02-13T13:15:03Z

‏ابولبابه در شأن نزول

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۸:۰۳

2013-01-15T08:03:32Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۴ نوامبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۲۱

2012-11-04T05:21:31Z

بهرامی: ویرایش جزیی متن

2012-07-24T04:12:28Z

ویرایش جزیی متن

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۸:۴۵

2012-07-22T08:45:06Z

نمایش تغییرات

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی 'بشير‌ بن عبدالمنذر بن زَنْبَر (زُبَير) الاستيعاب، ج‌ 4، ص‌ 303؛ الثقات، ج‌ 3، ...' ایجاد کرد

2012-07-21T11:00:00Z

صفحه‌ای جدید حاوی 'بشير‌ بن عبدالمنذر بن زَنْبَر (زُبَير)<ref> الاستيعاب، ج‌ 4، ص‌ 303؛ الثقات، ج‌ 3، ...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

بشير‌ بن عبدالمنذر بن زَنْبَر (زُبَير)<ref> الاستيعاب، ج‌ 4، ص‌ 303؛ الثقات، ج‌ 3، ص‌ 32.</ref> بن ‌زيد انصارى از قبيله اوس، تيره عمرو بن ‌عوف<ref> جمهرة انساب‌العرب، ص‌ 334؛ الاستيعاب، ج‌ 4، ص‌ 303؛ اسدالغابه، ج‌ 2، ص‌ 285.</ref> و از توبه‌كنندگان زمان پيامبر صلى الله عليه و آله از او به نام رفاعه<ref> تاريخ يحيى‌ بن معين، ج‌ 1، ص‌ 108؛ حلية‌الاولياء، ج‌ 1، ص‌ 366؛ رجال الطوسى، ص‌ 39.</ref> نيز ياد ‌شده است. برخى برآنند كه «رفاعة بن‌المنذر» نام برادر وى است.<ref> الثقات، ج‌ 3، ص‌ 32؛ الاصابه، ج 2، ص 409.</ref>

ابولبابه در بيعت عقبه دوم و در غزوه بدر نيز حضور داشت؛<ref> رجال الطوسى، ص‌ 27؛ الاستيعاب، ج 4، ص 303.</ref> ولى مشهور برآنند كه پيامبر صلى الله عليه و آله در غزوه بدر دستور داد: ابولبابه از روحاء به [[مدينه]] بازگردد و جانشين آن حضرت باشد و همانند حاضران در بدر، سهم او را از غنايم پرداخت.<ref> الطبقات، ج 3، ص‌ 348؛ المغازى، ج 1، ص 159؛ السيرة النبويه، ج 2، ص‌ 688.</ref>

در غزوه «سويق و بنى‌قَينُقاع» نيز وى را در مدينه به جاى خود گذاشت.<ref> المغازى، ج‌ 1، ص‌ 180؛ السيرة النبويه، ج 3، ص‌ 45 و 49؛ تاريخ‌ طبرى، ج‌ 2، ص‌ 49‌ـ‌50.</ref> وى در غزوه اُحد و ديگر جنگ‌ها حضور داشت.<ref> الطبقات، ج 3، ص 348؛ الاستيعاب، ج 4، ص‌ 304.</ref> در غزوه حنين، پرچم قبيله بنى عمرو بن عوف<ref> المغازى، ج 3، 896.</ref> و در [[فتح مكه]]، پرچم بنى‌خطمه<ref> همان، ج‌ 2، ص‌ 800.</ref>يا بنى‌عمرو بن عوف<ref> الطبقات، ج 3، ص 349؛ الاستيعاب، ج 4، ص‌ 304.</ref> را حمل مى‌كرد؛ اما بنا به نقل يعقوبى، پيامبر صلى الله عليه و آله در فتح مكه، او را جانشين خود در مدينه قرار داد.<ref> تاريخ يعقوبى، ج‌ 2، ص‌ 58.</ref>

وى از راويان [[حديث]] بود<ref> رجال الطوسى، ص‌ 27؛ الجرح والتعديل، ج‌ 1، ص‌ 375؛ الثقات، ج 3، ص‌ 32.</ref> و عده‌اى از او روايت كرده‌اند.<ref> الجرح والتعديل، ج‌ 1، ص‌ 375.</ref> [[ابن ‌شهر آشوب]] او را در رديف كسانى آورده كه حديث غدير را روايت كرده‌اند.<ref> مناقب، ج‌ 3، ص‌ 35.</ref>

بر اساس‌ روايتى منسوب به [[امام حسن عسکری]] عليه‌السلام ابولبابه در ميان كسانى بود كه پس از هجرت [[رسول خدا]] صلى الله عليه و آله به [[مدينه]]، در پى رد و انكار حضرت برآمدند؛ ولى با معجزه‌اى كه به وقوع پيوست به ناچار تسليم شدند.<ref> تفسير منسوب به [[امام حسن عسكرى]] عليه‌السلام، ص‌ 92‌ـ‌96.</ref>

برخى نيز گفته‌اند: خصومت او بر سر نخله‌اى با يتيمى از انصار بود كه پيامبر صلى الله عليه و آله به نفع او حكم فرمود؛ ولى پس از مشاهده ناراحتى شديد آن يتيم، از او خواست نخله را به ازاى نخله‌اى در [[بهشت]] به يتيم واگذارد و او نپذيرفت.<ref> المغازى، ج‌ 1، ص‌ 281، و ج‌ 2، ص‌ 505.</ref>

نيز گفته‌اند: پس از انهدام و تخريب مسجد ضرار، ابولبابه از چوب‌هاى آن منزلى بنا كرد؛ ولى در آن خانه هيچ خير و بركتى ‌حاصل نمى‌شد.<ref> همان، ج‌ 3، ص‌ 1047.</ref> وفات او را در زمان خلافت ‌[[امام على]] عليه‌السلام<ref> الثقات، ج‌ 3، ص‌ 32؛ الطبقات، ج‌ 3، ص‌ 349.</ref> يا بعد از سال پنجاهم هجرى ذكر ‌كرده‌اند.<ref> تهذيب الكمال، ج‌ 34، ص‌ 233؛ الاصابه، ج‌ 7، ص‌ 290.</ref>

آنچه سبب شهرت ‌ابولبابه در [[تاريخ اسلام]] شده است، داستان خيانت او و توبه‌اش در جريان محاصره يهود بنى‌قريظه و نيز تخلفش از غزوه تبوك و بستن خود به ستون مسجد و نزول آياتى در شأن او است.

'''ابولبابه در شأن نزول:'''

# «ياَيُّهَا الَّذينَ ءامَنوا لاتَخونُوا اللّهَ والرَّسولَ وتَخونوا اَمنتِكُم و اَنتُم تَعلَمون × واعلَموا اَنَّما اَمولُكُم و اَولدُكُم فِتنَةٌ و اَنَّ اللّهَ عِندَهُ اَجرٌ عَظيم؛ اى كسانى‌ كه [[ايمان]] آورده‌ايد، به خدا و پيامبر خيانت نكنيد و (نيز) در امانت‌هاى خود خيانت روا مداريد؛ در ‌حالى ‌كه مى‌دانيد (اين كار، گناه بزرگى است) و بدانيد كه اموال و اولاد شما وسيله آزمايش است و (براى كسانى ‌كه از عهده امتحان برآيند) پاداش عظيمى نزد خدا است». ([[سوره انفال]]/8، 27‌ـ‌28)

واحدى،<ref> اسباب النزول، ص‌ 193.</ref> زمخشرى،<ref> الكشاف، ج‌ 2، ص‌ 213‌ـ‌214.</ref> طبرسى،<ref> مجمع البيان، ج‌ 4، ص ‌823.</ref> از كلبى، زهرى و قتاده روايت كرده‌اند كه در ماجراى محاصره يهود بنى‌قريظه پس از آن كه پيامبر صلى الله عليه و آله پيشنهاد صلح آنان را رد كرد بنا به تقاضاى آنان، ابولبابه را نزدشان فرستاد و فرمود: تنها بايد حكميت سعد بن معاذ را بپذيرند.

آن‌ها با ابولبابه مشورت كردند كه آيا شايسته است حكميت سعد ‌بن معاذ را بپذيرند؟ ابولبابه با اشاره به گلوى خود به آنان فهماند كه اگر بپذيرند كشته خواهند شد و بدين ترتيب به خدا و پيامبر خيانت كرد و اين آيه درباره او نازل شد. بر اساس روايتى از [[امام باقر]] عليه‌السلام مراد از خيانت، معصيت است.<ref> تفسير قمى، ج‌ 1، ص‌ 270.</ref> برخى معتقدند اموال و فرزندان ابولبابه كه نزد بنى‌قريظه بود، او را به چنين خيانتى واداشت.<ref> مجمع‌البيان، ج‌ 4، ص‌ 823.</ref>

# نقل است كه آيه «يأيّها الّذين ءامنَوُا لاتَتّخِذوا اليَهودَ والنّصرى أَولِياءَ بَعضُهُم أولِيَاءُ بَعض و مَن يَتَولَّهم مِنكُم فإنّه مِنهم إنّ اللّهَ لايَهدى القوَم الظـلِمينَ؛ اى كسانى‌ كه [[ايمان]] آورده‌ايد! يهود و نصارا را ولىّ (و دوست و تكيه‌گاه خود) نگيريد. آنان اولياى يكديگرند و كسانى‌ كه از شما با آنان دوستى كنند، از آن‌ها هستند. خداوند جمعيت ستم‌كار را هدايت نمى‌كند». ([[سوره مائده]]/5،51) درباره ابولبابه در داستان خيانت او نازل شده است.<ref> جامع‌البيان، مج 4، ج 6، ص‌ 373؛ مجمع البيان، ج‌ 3، ص‌ 318.</ref>

# طبرى<ref> جامع البيان، مج‌ 4، ج‌ 6، ص‌ 315.</ref> از سدى نقل مى‌كند كه آيه «ياَيُّهَا الرَّسولُ لايَحزُنكَ الَّذينَ يُسرِعونَ فِى الكُفرِ مِنَ الَّذينَ قالوا ءامَنّا بِاَفوهِهِم ولَم تُؤمِن قُلوبُهُم؛ اى فرستاده (خدا!) آن‌ها كه در مسير كفر شتاب مى‌كنند و با زبان مى‌گويند: [[ايمان]] آورديم؛ حال آن ‌كه قلب آن‌ها ايمان نياورده است، تو را اندوهگين نسازد». (سوره مائده/5،41) درباره همو و همين واقعه است.

# «وءاخَرونَ اعتَرَفوا بِذُنوبِهِم خَلَطوا عَمَلاً صلِحـًا و ءاخَرَ سَيِّئـًا عَسَى اللّهُ اَن يَتوبَ عَلَيهِم اِنَّ اللّهَ غَفورٌ رَحيم؛ و گروهى ديگر به گناهان خود اعتراف كردند و كار خوب و بد را به ‌هم آميختند. اميد است كه خداوند [[توبه]] ايشان را بپذيرد. همانا خداوند آمرزنده و مهربان است». ([[سوره توبه]]/9،102)

بنا به نقل مفسران، اين آيه درباره ابولبابه و همراهان او در تخلف از غزوه تبوك و توبه آنان نازل شده؛(28) اما بر اساس پاره‌اى روايات، اين آيه درباره او و ماجراى بنى‌قريظه فرود آمده ‌است.<ref> جامع‌البيان، مج 7، ج 10، ص ‌21؛ مجمع‌البيان، ج‌ 5، ص‌ 101.</ref>

# «خُذ مِن اَمولِهِم صَدَقَةً تُطَهِّرهُم و ‌تُزَكّيهِم بِها و صَلِّ عَلَيهِم اِنَّ صَلَوتَكَ سَكَنٌ لَهُم واللّهُ سَميعٌ عَليم؛ از اموال ايشان صدقه‌اى (‌=‌زكات) بگير تا با آن آن‌ها را پاكسازى و پرورش دهى و (هنگام گرفتن [[زكات]]) براى آن‌ها دعا كن كه دعاى تو، مايه آرامش آن‌ها است و خداوند شنوا و دانا است». (سوره توبه/9،103)

گفته‌اند: پس از آن‌كه خداوند توبه متخلفان از جنگ تبوك را پذيرفت و پيامبر صلى الله عليه و آله آن‌ها را از ستون باز ‌كرد، ابولبابه همه اموال خود را پيش [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله آورده، از حضرت خواست كه آن‌ها را در راه خدا [[انفاق]] كند.

پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: هنوز دستورى در اين‌باره بر من نازل نشده است. چيزى نگذشت كه آيه ‌پيشين نازل شد و فرمان داد كه پيامبر قسمتى از اموال آن‌ها را بگيرد.<ref> جامع‌البيان، ج‌ 7، ص‌ 23‌ـ‌24؛ مجمع‌البيان، ج‌ 5، ص‌ 101؛ روض‌الجنان، ج‌ 10، ص‌ 26.</ref> به نقل ابن‌كثير پس از پذيرفته‌ شدن توبه ابولبابه، جز خير در اسلام از او ديده نشد.<ref> البداية والنهايه، ج‌ 5، ص‌ 21.</ref>

==پانویس ==
<references />
(26). جامع البيان، مج 7، ج 10، ص ‌19‌ـ‌22؛ التبيان، ج 5، ص 29؛ مجمع‌البيان، ج 5، ص 101.

===منابع===

محمد خراسانى، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد 2، صفحه 46-49.

[[رده: شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]

[[رده: اصحاب پیامبر]]

@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 ==ابولبابه در شأن نزول آیات==
-*{{متن قرآن|«یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تَخُونُواْ اللّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُواْ أَمَانَاتِکمْ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ * وَاعْلَمُواْ أَنَّمَا أَمْوَالُکمْ وَأَوْلاَدُکمْ فِتْنَةٌ وَأَنَّ اللّهَ عِندَهُ أَجْرٌ عَظِیمٌ»}}؛ اى کسانى‌ که [[ایمان]] آورده‌اید، به خدا و پیامبر خیانت نکنید و (نیز) در امانت‌هاى خود خیانت روا مدارید؛ در ‌حالى ‌که مى‌دانید (این کار، گناه بزرگى است) و بدانید که اموال و اولاد شما وسیله آزمایش است و (براى کسانى ‌که از عهده امتحان برآیند) پاداش عظیمى نزد خدا است. ([[سوره انفال]]، ۲۷‌ـ‌۲۸) [[واحدی نیشابوری|واحدی]]،<ref> اسباب النزول، ص‌ ۱۹۳.</ref> [[زمخشرى]]،<ref> الکشاف، ج‌ ۲، ص‌ ۲۱۳‌ـ‌۲۱۴.</ref> [[طبرسى]]،<ref> مجمع البیان، ج‌ ۴، ص ‌۸۲۳.</ref> از کلبى، زهرى و قتاده روایت کرده‌اند که در ماجراى محاصره یهود [[بنی قریظه|بنى‌قریظه]] پس از آن که پیامبر صلى الله علیه وآله پیشنهاد صلح آنان را رد کرد، بنا به تقاضاى آنان، ابولبابه را نزدشان فرستاد و فرمود: تنها باید حکمیت [[سعد بن معاذ]] را بپذیرند. آن‌ها با ابولبابه مشورت کردند که آیا شایسته است حکمیت سعد ‌بن معاذ را بپذیرند؟ ابولبابه با اشاره به گلوى خود به آنان فهماند که اگر بپذیرند کشته خواهند شد و بدین ترتیب به خدا و پیامبر خیانت کرد و این آیه درباره او نازل شد. بر اساس روایتى از [[امام باقر]] علیه‌السلام مراد از خیانت، معصیت است.<ref> تفسیر قمى، ج‌ ۱، ص‌ ۲۷۰.</ref> برخى معتقدند اموال و فرزندان ابولبابه که نزد بنى‌قریظه بود، او را به چنین خیانتى واداشت.<ref> مجمع‌البیان، ج‌ ۴، ص‌ ۸۲۳.</ref>
+*«{{متن قرآن|{{آیه|8|27}} 💠<ref>[[آیه 27 سوره انفال|سوره انفال، آیه ۲۷‌.]]</ref> {{آیه|8|28}}<ref>[[آیه 28 سوره انفال|همان، آیه ۲۸.]]</ref>}}؛ اى کسانى‌ که [[ایمان]] آورده‌اید، به خدا و پیامبر خیانت نکنید و (نیز) در امانت‌هاى خود خیانت روا مدارید؛ در ‌حالى ‌که مى‌دانید (این کار، گناه بزرگى است) و بدانید که اموال و اولاد شما وسیله آزمایش است و (براى کسانى ‌که از عهده امتحان برآیند) پاداش عظیمى نزد خدا است». [[واحدی نیشابوری|واحدی]]،<ref> اسباب النزول، ص‌ ۱۹۳.</ref> [[زمخشرى]]،<ref> الکشاف، ج‌ ۲، ص‌ ۲۱۳‌ـ‌۲۱۴.</ref> [[طبرسى]]،<ref> مجمع البیان، ج‌ ۴، ص ‌۸۲۳.</ref> از کلبى، زهرى و قتاده روایت کرده‌اند که در ماجراى محاصره یهود [[بنی قریظه|بنى‌قریظه]] پس از آن که پیامبر صلى الله علیه وآله پیشنهاد صلح آنان را رد کرد، بنا به تقاضاى آنان، ابولبابه را نزدشان فرستاد و فرمود: تنها باید حکمیت [[سعد بن معاذ]] را بپذیرند. آن‌ها با ابولبابه مشورت کردند که آیا شایسته است حکمیت سعد ‌بن معاذ را بپذیرند؟ ابولبابه با اشاره به گلوى خود به آنان فهماند که اگر بپذیرند کشته خواهند شد و بدین ترتیب به خدا و پیامبر خیانت کرد و این آیه درباره او نازل شد. بر اساس روایتى از [[امام باقر]] علیه‌السلام مراد از خیانت، معصیت است.<ref> تفسیر قمى، ج‌ ۱، ص‌ ۲۷۰.</ref> برخى معتقدند اموال و فرزندان ابولبابه که نزد بنى‌قریظه بود، او را به چنین خیانتى واداشت.<ref> مجمع‌البیان، ج‌ ۴، ص‌ ۸۲۳.</ref>
-*نقل است که آیه {{متن قرآن|«یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَتَتَّخِذُواْ الْیهُودَ وَالنَّصَارَى أَوْلِیاء بَعْضُهُمْ أَوْلِیاء بَعْضٍ وَمَن یتَوَلَّهُم مِّنکمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ إِنَّ اللّهَ لاَیهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ»}}؛ اى کسانى‌ که [[ایمان]] آورده‌اید! یهود و نصارا را ولىّ نگیرید. آنان اولیاى یکدیگرند و کسانى‌ که از شما با آنان دوستى کنند، از آن‌ها هستند. خداوند جمعیت ستم‌کار را هدایت نمى‌کند. ([[سوره مائده]]، ۵۱) درباره ابولبابه در داستان خیانت او نازل شده است.<ref> جامع‌البیان، مج ۴، ج ۶، ص‌ ۳۷۳؛ مجمع البیان، ج‌ ۳، ص‌ ۳۱۸.</ref>
+*نقل است که آیه «{{متن قرآن|{{آیه|5|51}}}}<ref>[[آیه 51 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۵۱.]]</ref>؛ اى کسانى‌ که [[ایمان]] آورده‌اید! یهود و نصارا را ولىّ نگیرید. آنان اولیاى یکدیگرند و کسانى‌ که از شما با آنان دوستى کنند، از آن‌ها هستند. خداوند جمعیت ستم‌کار را هدایت نمى‌کند» درباره ابولبابه در داستان خیانت او نازل شده است.<ref> جامع‌البیان، مج ۴، ج ۶، ص‌ ۳۷۳؛ مجمع البیان، ج‌ ۳، ص‌ ۳۱۸.</ref>
-*[[محمد بن جریر طبری|طبرى]]<ref> جامع البیان، مج‌ ۴، ج‌ ۶، ص‌ ۳۱۵.</ref> از سُدى نقل مى‌کند که آیه {{متن قرآن|«یا أَیهَا الرَّسُولُ لاَیحْزُنک الَّذِینَ یسَارِعُونَ فِی الْکفْرِ مِنَ الَّذِینَ قَالُواْ آمَنَّا بِأَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِن قُلُوبُهُمْ»}}؛ اى سول خدا آن‌ها که در مسیر کفر شتاب مى‌کنند و با زبان مى‌گویند: ایمان آوردیم؛ حال آن ‌که قلب آن‌ها ایمان نیاورده است، تو را اندوهگین نسازد. (سوره مائده، ۴۱) درباره ابولبابه و همین واقعه است.
+*[[محمد بن جریر طبری|طبرى]]<ref> جامع البیان، مج‌ ۴، ج‌ ۶، ص‌ ۳۱۵.</ref> از سُدى نقل مى‌کند که آیه «{{متن قرآن|{{آیه|5|41}}}}<ref>[[آیه 41 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۴۱.]]</ref>؛ اى سول خدا آن‌ها که در مسیر کفر شتاب مى‌کنند و با زبان مى‌گویند: ایمان آوردیم؛ حال آن ‌که قلب آن‌ها ایمان نیاورده است، تو را اندوهگین نسازد» درباره ابولبابه و همین واقعه است.
-*{{متن قرآن|«وَآخَرُونَ اعْتَرَفُواْ بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُواْ عَمَلاً صَالِحًا وَآخَرَ سَیئًا عَسَى اللّهُ أَن یتُوبَ عَلَیهِمْ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ»}}؛ و گروهى دیگر به گناهان خود اعتراف کردند و کار خوب و بد را به ‌هم آمیختند. امید است که خداوند [[توبه]] ایشان را بپذیرد. همانا خداوند آمرزنده و مهربان است. ([[سوره توبه]]، ۱۰۲) بنا به نقل مفسران، این آیه درباره ابولبابه و همراهان او در تخلف از [[غزوه تبوک]] و توبه آنان نازل شده؛<ref>جامع البیان، مج ۷، ج ۱۰، ص ‌۱۹‌ـ‌۲۲؛ التبیان، ج ۵، ص ۲۹؛ مجمع‌البیان، ج ۵، ص ۱۰۱.</ref> اما بر اساس پاره‌اى روایات، این آیه درباره او و ماجراى بنى‌قریظه فرود آمده ‌است.<ref> جامع‌البیان، مج ۷، ج ۱۰، ص ‌۲۱؛ مجمع‌البیان، ج‌ ۵، ص‌ ۱۰۱.</ref>
+*«{{متن قرآن|{{آیه|9|102}}}}<ref>[[آیه 102 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۱۰۲.]]</ref>؛ و گروهى دیگر به گناهان خود اعتراف کردند و کار خوب و بد را به ‌هم آمیختند. امید است که خداوند [[توبه]] ایشان را بپذیرد. همانا خداوند آمرزنده و مهربان است»، بنا به نقل مفسران، این آیه درباره ابولبابه و همراهان او در تخلف از [[غزوه تبوک]] و توبه آنان نازل شده؛<ref>جامع البیان، مج ۷، ج ۱۰، ص ‌۱۹‌ـ‌۲۲؛ التبیان، ج ۵، ص ۲۹؛ مجمع‌البیان، ج ۵، ص ۱۰۱.</ref> اما بر اساس پاره‌اى روایات، این آیه درباره او و ماجراى بنى‌قریظه فرود آمده ‌است.<ref> جامع‌البیان، مج ۷، ج ۱۰، ص ‌۲۱؛ مجمع‌البیان، ج‌ ۵، ص‌ ۱۰۱.</ref>
-*{{متن قرآن|«خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَکیهِم بِهَا وَصَلِّ عَلَیهِمْ إِنَّ صَلاَتَک سَکنٌ لَّهُمْ وَاللّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ»}}؛ از اموال ایشان صدقه‌اى (‌[[زکات]]) بگیر تا با آن آن‌ها را پاکسازى و پرورش دهى و (هنگام گرفتن زکات) براى آن‌ها دعا کن که دعاى تو، مایه آرامش آن‌ها است و خداوند شنوا و دانا است». (سوره توبه، ۱۰۳) گفته‌اند: پس از آن‌که خداوند توبه متخلفان از جنگ تبوک را پذیرفت و پیامبر صلى الله علیه و آله آن‌ها را از ستون باز ‌کرد، ابولبابه همه اموال خود را پیش [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله آورده، از حضرت خواست که آن‌ها را در راه خدا [[انفاق]] کند. پیامبر صلى الله علیه و آله فرمود: هنوز دستورى در این‌باره بر من نازل نشده است. چیزى نگذشت که این آیه ‌نازل شد و فرمان داد که پیامبر قسمتى از اموال آن‌ها را بگیرد.<ref> جامع‌البیان، ج‌ ۷، ص‌ ۲۳‌ـ‌۲۴؛ مجمع‌البیان، ج‌ ۵، ص‌ ۱۰۱؛ روض‌الجنان، ج‌ ۱۰، ص‌ ۲۶.</ref> به نقل ابن‌کثیر پس از پذیرفته‌ شدن توبه ابولبابه، جز خیر در اسلام از او دیده نشد.<ref> البدایة والنهایه، ج‌ ۵، ص‌ ۲۱.</ref>
+*«{{متن قرآن|{{آیه|9|103}}}}<ref>[[آیه 103 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۱۰۳.]]</ref>؛ از اموال ایشان صدقه‌اى (‌[[زکات]]) بگیر تا با آن آن‌ها را پاکسازى و پرورش دهى و (هنگام گرفتن زکات) براى آن‌ها دعا کن که دعاى تو، مایه آرامش آن‌ها است و خداوند شنوا و دانا است». گفته‌اند: پس از آن‌که خداوند توبه متخلفان از جنگ تبوک را پذیرفت و پیامبر صلى الله علیه و آله آن‌ها را از ستون باز ‌کرد، ابولبابه همه اموال خود را پیش [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله آورده، از حضرت خواست که آن‌ها را در راه خدا [[انفاق]] کند. پیامبر صلى الله علیه و آله فرمود: هنوز دستورى در این‌باره بر من نازل نشده است. چیزى نگذشت که این آیه ‌نازل شد و فرمان داد که پیامبر قسمتى از اموال آن‌ها را بگیرد.<ref> جامع‌البیان، ج‌ ۷، ص‌ ۲۳‌ـ‌۲۴؛ مجمع‌البیان، ج‌ ۵، ص‌ ۱۰۱؛ روض‌الجنان، ج‌ ۱۰، ص‌ ۲۶.</ref> به نقل ابن‌کثیر پس از پذیرفته‌ شدن توبه ابولبابه، جز خیر در اسلام از او دیده نشد.<ref> البدایة والنهایه، ج‌ ۵، ص‌ ۲۱.</ref>
 ==پانویس==
 <references />

@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 ابولبابه در [[بیعت عقبه]] دوم و در [[غزوه بدر]] حضور داشت؛<ref> رجال الطوسى، ص‌ ۲۷؛ الاستیعاب، ج ۴، ص ۳۰۳.</ref> ولى مشهور برآنند که [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه و آله در غزوه بدر دستور داد: ابولبابه از روحاء به [[مدینه]] بازگردد و جانشین آن حضرت باشد و همانند حاضران در بدر، سهم او را از غنایم پرداخت.<ref> الطبقات، ج۳، ص‌ ۳۴۸؛ المغازى، ج ۱، ص ۱۵۹؛ السیرة النبویه، ج ۲، ص‌ ۶۸۸.</ref>
-پیامبر در [[غزوه سویق]] و [[غزوه بنی قینقاع|غزوه بنى‌قَینُقاع]] نیز ابولبابه را در مدینه به جاى خود گذاشت.<ref> المغازى، ج‌ ۱، ص‌ ۱۸۰؛ السیرة النبویه، ج ۳، ص‌ ۴۵ و ۴۹؛ تاریخ‌ طبرى، ج‌ ۲، ص‌ ۴۹‌ـ‌۵۰.</ref> اما وى در [[غزوه احد|غزوه اُحد]] و دیگر جنگ‌ها در رکاب پیامبر (ص) پیکار کرد.<ref> الطبقات، ج ۳، ص ۳۴۸؛ الاستیعاب، ج ۴، ص‌ ۳۰۴.</ref> او در [[غزوه حنین]]، پرچم قبیله بنى عمرو بن عوف<ref> المغازى، ج ۳، ۸۹۶.</ref> و در [[فتح مکه]]، پرچم بنى‌خطمه<ref> همان، ج‌ ۲، ص‌ ۸۰۰.</ref> یا بنى‌عمرو بن عوف<ref> الطبقات، ج ۳، ص ۳۴۹؛ الاستیعاب، ج ۴، ص‌ ۳۰۴.</ref> را حمل مى‌کرد؛ اما بنا به نقل [[ابن واضح یعقوبی|یعقوبى]]، پیامبر صلى الله علیه و آله در فتح مکه، او را جانشین خود در مدینه قرار داد.<ref> تاریخ یعقوبى، ج‌ ۲، ص‌ ۵۸.</ref>
+پیامبر در [[غزوه سویق]] و [[غزوه بنی قینقاع|غزوه بنى‌قَینُقاع]] نیز ابولبابه را در مدینه به جاى خود گذاشت.<ref> المغازى، ج‌ ۱، ص‌ ۱۸۰؛ السیرة النبویه، ج ۳، ص‌ ۴۵ و ۴۹؛ تاریخ‌ طبرى، ج‌ ۲، ص‌ ۴۹‌ـ‌۵۰.</ref> اما وى در [[غزوه احد|غزوه اُحد]] و دیگر جنگ‌ها در رکاب پیامبر صلى الله علیه وآله پیکار کرد.<ref> الطبقات، ج ۳، ص ۳۴۸؛ الاستیعاب، ج ۴، ص‌ ۳۰۴.</ref> او در [[غزوه حنین]]، پرچم قبیله بنى عمرو بن عوف<ref> المغازى، ج ۳، ۸۹۶.</ref> و در [[فتح مکه]]، پرچم بنى‌خطمه<ref> همان، ج‌ ۲، ص‌ ۸۰۰.</ref> یا بنى‌عمرو بن عوف<ref> الطبقات، ج ۳، ص ۳۴۹؛ الاستیعاب، ج ۴، ص‌ ۳۰۴.</ref> را حمل مى‌کرد؛ اما بنا به نقل [[ابن واضح یعقوبی|یعقوبى]]، پیامبر صلى الله علیه و آله در فتح مکه، او را جانشین خود در مدینه قرار داد.<ref> تاریخ یعقوبى، ج‌ ۲، ص‌ ۵۸.</ref>
-سبب شهرت ‌ابولبابه در [[تاریخ اسلام]] مربوط به [[غزوه بنی قریظه|غزوۀ بنی قریظه]] است. در این [[غزوات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله|غزوه]]، چون [[یهود|یهودیان]] از محاصره به تنگ آمدند، کسی نزد پیامبر (ص) فرستادند و تقاضا کردند ابولبابه را که از هم‌پیمانان آنان بود، پیش ایشان فرستد و گفته‌اند پیامبر (ص) نخست او را مأمور جنگ با آنان کرده بود.<ref>واقدی، ۲ / ۵۰۷.</ref> ابولبابه به قلعه رفت و به اشاره‌ای، آنان را از صلح با پیامبر (ص) بازداشت. ولی اندکی بعد از کار خود پشیمان شد و به [[مسجد النبی (ص)|مسجد پیامبر]] (ص) رفت و خود را به ستونی از ستونهای مسجد بست و سوگند خورد که تا حق تعالی [[توبه|توبۀ]] وی را قبول نکند، خود را از ستون باز نگشاید.<ref>واقدی، ۲ / ۵۰۵-۵۰۷؛ سیره ابن هشام، ۳ / ۲۴۷- ۲۴۸.</ref> اما روایتهای دیگری نشان می‌دهد که سبب این کار، خودداری او از حضور در [[غزوه تبوک|جنگ تبوک]] بوده است.<ref>محمد بن مسلم زهری، المغازی النبوبة، ۱۱۱-۱۱۲.</ref>
+سبب شهرت ‌ابولبابه در [[تاریخ اسلام]] مربوط به [[غزوه بنی قریظه|غزوۀ بنی قریظه]] است. در این [[غزوات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله|غزوه]]، چون [[یهود|یهودیان]] از محاصره به تنگ آمدند، کسی نزد پیامبر صلى الله علیه وآله فرستادند و تقاضا کردند ابولبابه را که از هم‌پیمانان آنان بود، پیش ایشان فرستد و گفته‌اند پیامبر صلى الله علیه وآله نخست او را مأمور جنگ با آنان کرده بود.<ref>واقدی، ۲ / ۵۰۷.</ref> ابولبابه به قلعه رفت و به اشاره‌ای، آنان را از صلح با پیامبر صلى الله علیه وآله بازداشت. ولی اندکی بعد از کار خود پشیمان شد و به [[مسجد النبی (ص)|مسجد پیامبر]] صلى الله علیه وآله رفت و خود را به ستونی از ستونهای مسجد بست و سوگند خورد که تا حق تعالی [[توبه|توبۀ]] وی را قبول نکند، خود را از ستون باز نگشاید.<ref>واقدی، ۲ / ۵۰۵-۵۰۷؛ سیره ابن هشام، ۳ / ۲۴۷- ۲۴۸.</ref> اما روایتهای دیگری نشان می‌دهد که سبب این کار، خودداری او از حضور در [[غزوه تبوک|جنگ تبوک]] بوده است.<ref>محمد بن مسلم زهری، المغازی النبوبة، ۱۱۱-۱۱۲.</ref>
 ابولبابه از راویان [[حدیث]] پیامبر بود<ref> رجال الطوسى، ص‌ ۲۷؛ الجرح والتعدیل، ج‌ ۱، ص‌ ۳۷۵؛ الثقات، ج ۳، ص‌ ۳۲.</ref> و عده‌اى از جمله دو پسرش سائب و عبدالرحمن و نیز عبدالله بن عمر و عبدالله بن کعب قرظی از او روایت کرده‌اند.<ref> الجرح والتعدیل، ج‌ ۱، ص‌ ۳۷۵.</ref> [[ابن ‌شهر آشوب]] او را در ردیف کسانى آورده که [[حدیث غدیر]] را روایت کرده‌اند.<ref> مناقب، ج‌ ۳، ص‌ ۳۵.</ref>

@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 ==ابولبابه در شأن نزول==
-# {{متن قرآن|«یاَیُّهَا الَّذینَ ءامَنوا لاتَخونُوا اللّهَ والرَّسولَ وتَخونوا اَمنتِكُم و اَنتُم تَعلَمون × واعلَموا اَنَّما اَمولُكُم و اَولدُكُم فِتنَةٌ و اَنَّ اللّهَ عِندَهُ اَجرٌ عَظیم»}}؛ اى كسانى‌ كه [[ایمان]] آورده‌اید، به خدا و پیامبر خیانت نكنید و (نیز) در امانت‌هاى خود خیانت روا مدارید؛ در ‌حالى ‌كه مى‌دانید (این كار، گناه بزرگى است) و بدانید كه اموال و اولاد شما وسیله آزمایش است و (براى كسانى ‌كه از عهده امتحان برآیند) پاداش عظیمى نزد خدا است. ([[سوره انفال]]/8، 27‌ـ‌28)<p>واحدى،<ref> اسباب النزول، ص‌ 193.</ref> زمخشرى،<ref> الكشاف، ج‌ 2، ص‌ 213‌ـ‌214.</ref> طبرسى،<ref> مجمع البیان، ج‌ 4، ص ‌823.</ref> از كلبى، زهرى و قتاده روایت كرده‌اند كه در ماجراى محاصره یهود بنى‌قریظه پس از آن كه پیامبر صلى الله علیه و آله پیشنهاد صلح آنان را رد كرد بنا به تقاضاى آنان، ابولبابه را نزدشان فرستاد و فرمود: تنها باید حكمیت سعد بن معاذ را بپذیرند.</p><p>آن‌ها با ابولبابه مشورت كردند كه آیا شایسته است حكمیت سعد ‌بن معاذ را بپذیرند؟ ابولبابه با اشاره به گلوى خود به آنان فهماند كه اگر بپذیرند كشته خواهند شد و بدین ترتیب به خدا و پیامبر خیانت كرد و این آیه درباره او نازل شد. بر اساس روایتى از [[امام باقر]] علیه‌السلام مراد از خیانت، معصیت است.<ref> تفسیر قمى، ج‌ 1، ص‌ 270.</ref> برخى معتقدند اموال و فرزندان ابولبابه كه نزد بنى‌قریظه بود، او را به چنین خیانتى واداشت.<ref> مجمع‌البیان، ج‌ 4، ص‌ 823.</ref></p>
+# {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَخُونُواْ اللّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُواْ أَمَانَاتِكُمْ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ × وَاعْلَمُواْ أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلاَدُكُمْ فِتْنَةٌ وَأَنَّ اللّهَ عِندَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ»}}؛ اى كسانى‌ كه [[ایمان]] آورده‌اید، به خدا و پیامبر خیانت نكنید و (نیز) در امانت‌هاى خود خیانت روا مدارید؛ در ‌حالى ‌كه مى‌دانید (این كار، گناه بزرگى است) و بدانید كه اموال و اولاد شما وسیله آزمایش است و (براى كسانى ‌كه از عهده امتحان برآیند) پاداش عظیمى نزد خدا است. ([[سوره انفال]]/8، 27‌ـ‌28)<p>واحدى،<ref> اسباب النزول، ص‌ 193.</ref> زمخشرى،<ref> الكشاف، ج‌ 2، ص‌ 213‌ـ‌214.</ref> طبرسى،<ref> مجمع البیان، ج‌ 4، ص ‌823.</ref> از كلبى، زهرى و قتاده روایت كرده‌اند كه در ماجراى محاصره یهود بنى‌قریظه پس از آن كه پیامبر صلى الله علیه و آله پیشنهاد صلح آنان را رد كرد بنا به تقاضاى آنان، ابولبابه را نزدشان فرستاد و فرمود: تنها باید حكمیت سعد بن معاذ را بپذیرند.</p><p>آن‌ها با ابولبابه مشورت كردند كه آیا شایسته است حكمیت سعد ‌بن معاذ را بپذیرند؟ ابولبابه با اشاره به گلوى خود به آنان فهماند كه اگر بپذیرند كشته خواهند شد و بدین ترتیب به خدا و پیامبر خیانت كرد و این آیه درباره او نازل شد. بر اساس روایتى از [[امام باقر]] علیه‌السلام مراد از خیانت، معصیت است.<ref> تفسیر قمى، ج‌ 1، ص‌ 270.</ref> برخى معتقدند اموال و فرزندان ابولبابه كه نزد بنى‌قریظه بود، او را به چنین خیانتى واداشت.<ref> مجمع‌البیان، ج‌ 4، ص‌ 823.</ref></p>
-# نقل است كه آیه {{متن قرآن|«یأیّها الّذین ءامنَوُا لاتَتّخِذوا الیَهودَ والنّصرى أَولِیاءَ بَعضُهُم أولِیَاءُ بَعض و مَن یَتَولَّهم مِنكُم فإنّه مِنهم إنّ اللّهَ لایَهدى القوَم الظـلِمینَ»}}؛ اى كسانى‌ كه [[ایمان]] آورده‌اید! یهود و نصارا را ولىّ (و دوست و تكیه‌گاه خود) نگیرید. آنان اولیاى یكدیگرند و كسانى‌ كه از شما با آنان دوستى كنند، از آن‌ها هستند. خداوند جمعیت ستم‌كار را هدایت نمى‌كند. ([[سوره مائده]]/5،51) درباره ابولبابه در داستان خیانت او نازل شده است.<ref> جامع‌البیان، مج 4، ج 6، ص‌ 373؛ مجمع البیان، ج‌ 3، ص‌ 318.</ref>
+# نقل است كه آیه {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَتَتَّخِذُواْ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى أَوْلِيَاء بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاء بَعْضٍ وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ إِنَّ اللّهَ لاَيَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ»}}؛ اى كسانى‌ كه [[ایمان]] آورده‌اید! یهود و نصارا را ولىّ (و دوست و تكیه‌گاه خود) نگیرید. آنان اولیاى یكدیگرند و كسانى‌ كه از شما با آنان دوستى كنند، از آن‌ها هستند. خداوند جمعیت ستم‌كار را هدایت نمى‌كند. ([[سوره مائده]]/5، 51) درباره ابولبابه در داستان خیانت او نازل شده است.<ref> جامع‌البیان، مج 4، ج 6، ص‌ 373؛ مجمع البیان، ج‌ 3، ص‌ 318.</ref>
-# طبرى<ref> جامع البیان، مج‌ 4، ج‌ 6، ص‌ 315.</ref> از سدى نقل مى‌كند كه آیه {{متن قرآن|«یاَیُّهَا الرَّسولُ لایَحزُنكَ الَّذینَ یُسرِعونَ فِى الكُفرِ مِنَ الَّذینَ قالوا ءامَنّا بِاَفوهِهِم ولَم تُؤمِن قُلوبُهُم»}}؛ اى فرستاده (خدا!) آن‌ها كه در مسیر كفر شتاب مى‌كنند و با زبان مى‌گویند: [[ایمان]] آوردیم؛ حال آن ‌كه قلب آن‌ها ایمان نیاورده است، تو را اندوهگین نسازد. (سوره مائده/5،41) درباره همو و همین واقعه است.
+# طبرى<ref> جامع البیان، مج‌ 4، ج‌ 6، ص‌ 315.</ref> از سدى نقل مى‌كند كه آیه {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لاَيَحْزُنكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنَ الَّذِينَ قَالُواْ آمَنَّا بِأَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِن قُلُوبُهُمْ»}}؛ اى فرستاده (خدا!) آن‌ها كه در مسیر كفر شتاب مى‌كنند و با زبان مى‌گویند: [[ایمان]] آوردیم؛ حال آن ‌كه قلب آن‌ها ایمان نیاورده است، تو را اندوهگین نسازد. (سوره مائده/5، 41) درباره همو و همین واقعه است.
-# {{متن قرآن|«وءاخَرونَ اعتَرَفوا بِذُنوبِهِم خَلَطوا عَمَلاً صلِحـًا و ءاخَرَ سَیِّئـًا عَسَى اللّهُ اَن یَتوبَ عَلَیهِم اِنَّ اللّهَ غَفورٌ رَحیم»}}؛ و گروهى دیگر به گناهان خود اعتراف كردند و كار خوب و بد را به ‌هم آمیختند. امید است كه خداوند [[توبه]] ایشان را بپذیرد. همانا خداوند آمرزنده و مهربان است. ([[سوره توبه]]/9،102)<p>بنا به نقل مفسران، این آیه درباره ابولبابه و همراهان او در تخلف از غزوه تبوك و توبه آنان نازل شده؛<ref>جامع البیان، مج 7، ج 10، ص ‌19‌ـ‌22؛ التبیان، ج 5، ص 29؛ مجمع‌البیان، ج 5، ص 101.</ref> اما بر اساس پاره‌اى روایات، این آیه درباره او و ماجراى بنى‌قریظه فرود آمده ‌است.<ref> جامع‌البیان، مج 7، ج 10، ص ‌21؛ مجمع‌البیان، ج‌ 5، ص‌ 101.</ref></p>
+# {{متن قرآن|«وَآخَرُونَ اعْتَرَفُواْ بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُواْ عَمَلاً صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا عَسَى اللّهُ أَن يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ»}}؛ و گروهى دیگر به گناهان خود اعتراف كردند و كار خوب و بد را به ‌هم آمیختند. امید است كه خداوند [[توبه]] ایشان را بپذیرد. همانا خداوند آمرزنده و مهربان است. ([[سوره توبه]]/9، 102)<p>بنا به نقل مفسران، این آیه درباره ابولبابه و همراهان او در تخلف از غزوه تبوك و توبه آنان نازل شده؛<ref>جامع البیان، مج 7، ج 10، ص ‌19‌ـ‌22؛ التبیان، ج 5، ص 29؛ مجمع‌البیان، ج 5، ص 101.</ref> اما بر اساس پاره‌اى روایات، این آیه درباره او و ماجراى بنى‌قریظه فرود آمده ‌است.<ref> جامع‌البیان، مج 7، ج 10، ص ‌21؛ مجمع‌البیان، ج‌ 5، ص‌ 101.</ref></p>
-# {{متن قرآن|«خُذ مِن اَمولِهِم صَدَقَةً تُطَهِّرهُم و ‌تُزَكّیهِم بِها و صَلِّ عَلَیهِم اِنَّ صَلَوتَكَ سَكَنٌ لَهُم واللّهُ سَمیعٌ عَلیم»}}؛ از اموال ایشان صدقه‌اى (‌=‌زكات) بگیر تا با آن آن‌ها را پاكسازى و پرورش دهى و (هنگام گرفتن [[زكات]]) براى آن‌ها دعا كن كه دعاى تو، مایه آرامش آن‌ها است و خداوند شنوا و دانا است». (سوره توبه/9،103)<p>گفته‌اند: پس از آن‌كه خداوند توبه متخلفان از جنگ تبوك را پذیرفت و پیامبر صلى الله علیه و آله آن‌ها را از ستون باز ‌كرد، ابولبابه همه اموال خود را پیش [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله آورده، از حضرت خواست كه آن‌ها را در راه خدا [[انفاق]] كند.</p><p>پیامبر صلى الله علیه و آله فرمود: هنوز دستورى در این‌باره بر من نازل نشده است. چیزى نگذشت كه آیه ‌پیشین نازل شد و فرمان داد كه پیامبر قسمتى از اموال آن‌ها را بگیرد.<ref> جامع‌البیان، ج‌ 7، ص‌ 23‌ـ‌24؛ مجمع‌البیان، ج‌ 5، ص‌ 101؛ روض‌الجنان، ج‌ 10، ص‌ 26.</ref> به نقل ابن‌كثیر پس از پذیرفته‌ شدن توبه ابولبابه، جز خیر در اسلام از او دیده نشد.<ref> البدایة والنهایه، ج‌ 5، ص‌ 21.</ref></p>
+# {{متن قرآن|«خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاَتَكَ سَكَنٌ لَّهُمْ وَاللّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ»}}؛ از اموال ایشان صدقه‌اى (‌=‌زكات) بگیر تا با آن آن‌ها را پاكسازى و پرورش دهى و (هنگام گرفتن [[زكات]]) براى آن‌ها دعا كن كه دعاى تو، مایه آرامش آن‌ها است و خداوند شنوا و دانا است». (سوره توبه/9، 103)<p>گفته‌اند: پس از آن‌كه خداوند توبه متخلفان از جنگ تبوك را پذیرفت و پیامبر صلى الله علیه و آله آن‌ها را از ستون باز ‌كرد، ابولبابه همه اموال خود را پیش [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله آورده، از حضرت خواست كه آن‌ها را در راه خدا [[انفاق]] كند.</p><p>پیامبر صلى الله علیه و آله فرمود: هنوز دستورى در این‌باره بر من نازل نشده است. چیزى نگذشت كه آیه ‌پیشین نازل شد و فرمان داد كه پیامبر قسمتى از اموال آن‌ها را بگیرد.<ref> جامع‌البیان، ج‌ 7، ص‌ 23‌ـ‌24؛ مجمع‌البیان، ج‌ 5، ص‌ 101؛ روض‌الجنان، ج‌ 10، ص‌ 26.</ref> به نقل ابن‌كثیر پس از پذیرفته‌ شدن توبه ابولبابه، جز خیر در اسلام از او دیده نشد.<ref> البدایة والنهایه، ج‌ 5، ص‌ 21.</ref></p>
 ==پانویس==

@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 ==زندگی نامه==
-ابولبابه در بیعت عقبه دوم و در غزوه بدر نیز حضور داشت؛<ref> رجال الطوسى، ص‌ 27؛ الاستیعاب، ج 4، ص 303.</ref> ولى مشهور برآنند كه پیامبر صلى الله علیه و آله در غزوه بدر دستور داد: ابولبابه از روحاء به [[مدینه]] بازگردد و جانشین آن حضرت باشد و همانند حاضران در بدر، سهم او را از غنایم پرداخت.<ref> الطبقات، ج 3، ص‌ 348؛ المغازى، ج 1، ص 159؛ السیرة النبویه، ج 2، ص‌ 688.</ref>
+ابولبابه در بیعت عقبه دوم و در غزوه بدر نیز حضور داشت؛<ref> رجال الطوسى، ص‌ 27؛ الاستیعاب، ج 4، ص 303.</ref> ولى مشهور برآنند كه پیامبر صلى الله علیه و آله در غزوه بدر دستور داد: ابولبابه از روحاء به [[مدینه]] بازگردد و جانشین آن حضرت باشد و همانند حاضران در بدر، سهم او را از غنایم پرداخت.<ref> الطبقات، ج3، ص‌ 348؛ المغازى، ج 1، ص 159؛ السیرة النبویه، ج 2، ص‌ 688.</ref>
 در غزوه «سویق و بنى‌قَینُقاع» نیز وى را در مدینه به جاى خود گذاشت.<ref> المغازى، ج‌ 1، ص‌ 180؛ السیرة النبویه، ج 3، ص‌ 45 و 49؛ تاریخ‌ طبرى، ج‌ 2، ص‌ 49‌ـ‌50.</ref> وى در غزوه اُحد و دیگر جنگ‌ها حضور داشت.<ref> الطبقات، ج 3، ص 348؛ الاستیعاب، ج 4، ص‌ 304.</ref> در غزوه حنین، پرچم قبیله بنى عمرو بن عوف<ref> المغازى، ج 3، 896.</ref> و در [[فتح مكه]]، پرچم بنى‌خطمه<ref> همان، ج‌ 2، ص‌ 800.</ref>یا بنى‌عمرو بن عوف<ref> الطبقات، ج 3، ص 349؛ الاستیعاب، ج 4، ص‌ 304.</ref> را حمل مى‌كرد؛ اما بنا به نقل یعقوبى، پیامبر صلى الله علیه و آله در فتح مكه، او را جانشین خود در مدینه قرار داد.<ref> تاریخ یعقوبى، ج‌ 2، ص‌ 58.</ref>
@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 ==ابولبابه در شأن نزول==
-# «یاَیُّهَا الَّذینَ ءامَنوا لاتَخونُوا اللّهَ والرَّسولَ وتَخونوا اَمنتِكُم و اَنتُم تَعلَمون × واعلَموا اَنَّما اَمولُكُم و اَولدُكُم فِتنَةٌ و اَنَّ اللّهَ عِندَهُ اَجرٌ عَظیم؛ اى كسانى‌ كه [[ایمان]] آورده‌اید، به خدا و پیامبر خیانت نكنید و (نیز) در امانت‌هاى خود خیانت روا مدارید؛ در ‌حالى ‌كه مى‌دانید (این كار، گناه بزرگى است) و بدانید كه اموال و اولاد شما وسیله آزمایش است و (براى كسانى ‌كه از عهده امتحان برآیند) پاداش عظیمى نزد خدا است». ([[سوره انفال]]/8، 27‌ـ‌28)<p>واحدى،<ref> اسباب النزول، ص‌ 193.</ref> زمخشرى،<ref> الكشاف، ج‌ 2، ص‌ 213‌ـ‌214.</ref> طبرسى،<ref> مجمع البیان، ج‌ 4، ص ‌823.</ref> از كلبى، زهرى و قتاده روایت كرده‌اند كه در ماجراى محاصره یهود بنى‌قریظه پس از آن كه پیامبر صلى الله علیه و آله پیشنهاد صلح آنان را رد كرد بنا به تقاضاى آنان، ابولبابه را نزدشان فرستاد و فرمود: تنها باید حكمیت سعد بن معاذ را بپذیرند.</p><p>آن‌ها با ابولبابه مشورت كردند كه آیا شایسته است حكمیت سعد ‌بن معاذ را بپذیرند؟ ابولبابه با اشاره به گلوى خود به آنان فهماند كه اگر بپذیرند كشته خواهند شد و بدین ترتیب به خدا و پیامبر خیانت كرد و این آیه درباره او نازل شد. بر اساس روایتى از [[امام باقر]] علیه‌السلام مراد از خیانت، معصیت است.<ref> تفسیر قمى، ج‌ 1، ص‌ 270.</ref> برخى معتقدند اموال و فرزندان ابولبابه كه نزد بنى‌قریظه بود، او را به چنین خیانتى واداشت.<ref> مجمع‌البیان، ج‌ 4، ص‌ 823.</ref></p>
+# {{متن قرآن|«یاَیُّهَا الَّذینَ ءامَنوا لاتَخونُوا اللّهَ والرَّسولَ وتَخونوا اَمنتِكُم و اَنتُم تَعلَمون × واعلَموا اَنَّما اَمولُكُم و اَولدُكُم فِتنَةٌ و اَنَّ اللّهَ عِندَهُ اَجرٌ عَظیم»}}؛ اى كسانى‌ كه [[ایمان]] آورده‌اید، به خدا و پیامبر خیانت نكنید و (نیز) در امانت‌هاى خود خیانت روا مدارید؛ در ‌حالى ‌كه مى‌دانید (این كار، گناه بزرگى است) و بدانید كه اموال و اولاد شما وسیله آزمایش است و (براى كسانى ‌كه از عهده امتحان برآیند) پاداش عظیمى نزد خدا است. ([[سوره انفال]]/8، 27‌ـ‌28)<p>واحدى،<ref> اسباب النزول، ص‌ 193.</ref> زمخشرى،<ref> الكشاف، ج‌ 2، ص‌ 213‌ـ‌214.</ref> طبرسى،<ref> مجمع البیان، ج‌ 4، ص ‌823.</ref> از كلبى، زهرى و قتاده روایت كرده‌اند كه در ماجراى محاصره یهود بنى‌قریظه پس از آن كه پیامبر صلى الله علیه و آله پیشنهاد صلح آنان را رد كرد بنا به تقاضاى آنان، ابولبابه را نزدشان فرستاد و فرمود: تنها باید حكمیت سعد بن معاذ را بپذیرند.</p><p>آن‌ها با ابولبابه مشورت كردند كه آیا شایسته است حكمیت سعد ‌بن معاذ را بپذیرند؟ ابولبابه با اشاره به گلوى خود به آنان فهماند كه اگر بپذیرند كشته خواهند شد و بدین ترتیب به خدا و پیامبر خیانت كرد و این آیه درباره او نازل شد. بر اساس روایتى از [[امام باقر]] علیه‌السلام مراد از خیانت، معصیت است.<ref> تفسیر قمى، ج‌ 1، ص‌ 270.</ref> برخى معتقدند اموال و فرزندان ابولبابه كه نزد بنى‌قریظه بود، او را به چنین خیانتى واداشت.<ref> مجمع‌البیان، ج‌ 4، ص‌ 823.</ref></p>
-# نقل است كه آیه «یأیّها الّذین ءامنَوُا لاتَتّخِذوا الیَهودَ والنّصرى أَولِیاءَ بَعضُهُم أولِیَاءُ بَعض و مَن یَتَولَّهم مِنكُم فإنّه مِنهم إنّ اللّهَ لایَهدى القوَم الظـلِمینَ؛ اى كسانى‌ كه [[ایمان]] آورده‌اید! یهود و نصارا را ولىّ (و دوست و تكیه‌گاه خود) نگیرید. آنان اولیاى یكدیگرند و كسانى‌ كه از شما با آنان دوستى كنند، از آن‌ها هستند. خداوند جمعیت ستم‌كار را هدایت نمى‌كند». ([[سوره مائده]]/5،51) درباره ابولبابه در داستان خیانت او نازل شده است.<ref> جامع‌البیان، مج 4، ج 6، ص‌ 373؛ مجمع البیان، ج‌ 3، ص‌ 318.</ref>
+# نقل است كه آیه {{متن قرآن|«یأیّها الّذین ءامنَوُا لاتَتّخِذوا الیَهودَ والنّصرى أَولِیاءَ بَعضُهُم أولِیَاءُ بَعض و مَن یَتَولَّهم مِنكُم فإنّه مِنهم إنّ اللّهَ لایَهدى القوَم الظـلِمینَ»}}؛ اى كسانى‌ كه [[ایمان]] آورده‌اید! یهود و نصارا را ولىّ (و دوست و تكیه‌گاه خود) نگیرید. آنان اولیاى یكدیگرند و كسانى‌ كه از شما با آنان دوستى كنند، از آن‌ها هستند. خداوند جمعیت ستم‌كار را هدایت نمى‌كند. ([[سوره مائده]]/5،51) درباره ابولبابه در داستان خیانت او نازل شده است.<ref> جامع‌البیان، مج 4، ج 6، ص‌ 373؛ مجمع البیان، ج‌ 3، ص‌ 318.</ref>
-# طبرى<ref> جامع البیان، مج‌ 4، ج‌ 6، ص‌ 315.</ref> از سدى نقل مى‌كند كه آیه «یاَیُّهَا الرَّسولُ لایَحزُنكَ الَّذینَ یُسرِعونَ فِى الكُفرِ مِنَ الَّذینَ قالوا ءامَنّا بِاَفوهِهِم ولَم تُؤمِن قُلوبُهُم؛ اى فرستاده (خدا!) آن‌ها كه در مسیر كفر شتاب مى‌كنند و با زبان مى‌گویند: [[ایمان]] آوردیم؛ حال آن ‌كه قلب آن‌ها ایمان نیاورده است، تو را اندوهگین نسازد». (سوره مائده/5،41) درباره همو و همین واقعه است.
+# طبرى<ref> جامع البیان، مج‌ 4، ج‌ 6، ص‌ 315.</ref> از سدى نقل مى‌كند كه آیه {{متن قرآن|«یاَیُّهَا الرَّسولُ لایَحزُنكَ الَّذینَ یُسرِعونَ فِى الكُفرِ مِنَ الَّذینَ قالوا ءامَنّا بِاَفوهِهِم ولَم تُؤمِن قُلوبُهُم»}}؛ اى فرستاده (خدا!) آن‌ها كه در مسیر كفر شتاب مى‌كنند و با زبان مى‌گویند: [[ایمان]] آوردیم؛ حال آن ‌كه قلب آن‌ها ایمان نیاورده است، تو را اندوهگین نسازد. (سوره مائده/5،41) درباره همو و همین واقعه است.
-# «وءاخَرونَ اعتَرَفوا بِذُنوبِهِم خَلَطوا عَمَلاً صلِحـًا و ءاخَرَ سَیِّئـًا عَسَى اللّهُ اَن یَتوبَ عَلَیهِم اِنَّ اللّهَ غَفورٌ رَحیم؛ و گروهى دیگر به گناهان خود اعتراف كردند و كار خوب و بد را به ‌هم آمیختند. امید است كه خداوند [[توبه]] ایشان را بپذیرد. همانا خداوند آمرزنده و مهربان است». ([[سوره توبه]]/9،102)<p>بنا به نقل مفسران، این آیه درباره ابولبابه و همراهان او در تخلف از غزوه تبوك و توبه آنان نازل شده؛<ref>جامع البیان، مج 7، ج 10، ص ‌19‌ـ‌22؛ التبیان، ج 5، ص 29؛ مجمع‌البیان، ج 5، ص 101.</ref> اما بر اساس پاره‌اى روایات، این آیه درباره او و ماجراى بنى‌قریظه فرود آمده ‌است.<ref> جامع‌البیان، مج 7، ج 10، ص ‌21؛ مجمع‌البیان، ج‌ 5، ص‌ 101.</ref></p>
+# {{متن قرآن|«وءاخَرونَ اعتَرَفوا بِذُنوبِهِم خَلَطوا عَمَلاً صلِحـًا و ءاخَرَ سَیِّئـًا عَسَى اللّهُ اَن یَتوبَ عَلَیهِم اِنَّ اللّهَ غَفورٌ رَحیم»}}؛ و گروهى دیگر به گناهان خود اعتراف كردند و كار خوب و بد را به ‌هم آمیختند. امید است كه خداوند [[توبه]] ایشان را بپذیرد. همانا خداوند آمرزنده و مهربان است. ([[سوره توبه]]/9،102)<p>بنا به نقل مفسران، این آیه درباره ابولبابه و همراهان او در تخلف از غزوه تبوك و توبه آنان نازل شده؛<ref>جامع البیان، مج 7، ج 10، ص ‌19‌ـ‌22؛ التبیان، ج 5، ص 29؛ مجمع‌البیان، ج 5، ص 101.</ref> اما بر اساس پاره‌اى روایات، این آیه درباره او و ماجراى بنى‌قریظه فرود آمده ‌است.<ref> جامع‌البیان، مج 7، ج 10، ص ‌21؛ مجمع‌البیان، ج‌ 5، ص‌ 101.</ref></p>
-# «خُذ مِن اَمولِهِم صَدَقَةً تُطَهِّرهُم و ‌تُزَكّیهِم بِها و صَلِّ عَلَیهِم اِنَّ صَلَوتَكَ سَكَنٌ لَهُم واللّهُ سَمیعٌ عَلیم؛ از اموال ایشان صدقه‌اى (‌=‌زكات) بگیر تا با آن آن‌ها را پاكسازى و پرورش دهى و (هنگام گرفتن [[زكات]]) براى آن‌ها دعا كن كه دعاى تو، مایه آرامش آن‌ها است و خداوند شنوا و دانا است». (سوره توبه/9،103)<p>گفته‌اند: پس از آن‌كه خداوند توبه متخلفان از جنگ تبوك را پذیرفت و پیامبر صلى الله علیه و آله آن‌ها را از ستون باز ‌كرد، ابولبابه همه اموال خود را پیش [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله آورده، از حضرت خواست كه آن‌ها را در راه خدا [[انفاق]] كند.</p><p>پیامبر صلى الله علیه و آله فرمود: هنوز دستورى در این‌باره بر من نازل نشده است. چیزى نگذشت كه آیه ‌پیشین نازل شد و فرمان داد كه پیامبر قسمتى از اموال آن‌ها را بگیرد.<ref> جامع‌البیان، ج‌ 7، ص‌ 23‌ـ‌24؛ مجمع‌البیان، ج‌ 5، ص‌ 101؛ روض‌الجنان، ج‌ 10، ص‌ 26.</ref> به نقل ابن‌كثیر پس از پذیرفته‌ شدن توبه ابولبابه، جز خیر در اسلام از او دیده نشد.<ref> البدایة والنهایه، ج‌ 5، ص‌ 21.</ref></p>
+# {{متن قرآن|«خُذ مِن اَمولِهِم صَدَقَةً تُطَهِّرهُم و ‌تُزَكّیهِم بِها و صَلِّ عَلَیهِم اِنَّ صَلَوتَكَ سَكَنٌ لَهُم واللّهُ سَمیعٌ عَلیم»}}؛ از اموال ایشان صدقه‌اى (‌=‌زكات) بگیر تا با آن آن‌ها را پاكسازى و پرورش دهى و (هنگام گرفتن [[زكات]]) براى آن‌ها دعا كن كه دعاى تو، مایه آرامش آن‌ها است و خداوند شنوا و دانا است». (سوره توبه/9،103)<p>گفته‌اند: پس از آن‌كه خداوند توبه متخلفان از جنگ تبوك را پذیرفت و پیامبر صلى الله علیه و آله آن‌ها را از ستون باز ‌كرد، ابولبابه همه اموال خود را پیش [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله آورده، از حضرت خواست كه آن‌ها را در راه خدا [[انفاق]] كند.</p><p>پیامبر صلى الله علیه و آله فرمود: هنوز دستورى در این‌باره بر من نازل نشده است. چیزى نگذشت كه آیه ‌پیشین نازل شد و فرمان داد كه پیامبر قسمتى از اموال آن‌ها را بگیرد.<ref> جامع‌البیان، ج‌ 7، ص‌ 23‌ـ‌24؛ مجمع‌البیان، ج‌ 5، ص‌ 101؛ روض‌الجنان، ج‌ 10، ص‌ 26.</ref> به نقل ابن‌كثیر پس از پذیرفته‌ شدن توبه ابولبابه، جز خیر در اسلام از او دیده نشد.<ref> البدایة والنهایه، ج‌ 5، ص‌ 21.</ref></p>
 ==پانویس==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-== ابولُبابه انصارى ==
+{{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}
-'''''بشیر‌ بن عبدالمنذر بن زَنْبَر (زُبَیر)<ref> الاستیعاب، ج‌ 4، ص‌ 303؛ الثقات، ج‌ 3، ص‌ 32.</ref> بن ‌زید انصارى از قبیله اوس، تیره عمرو بن ‌عوف<ref> جمهرة انساب‌العرب، ص‌ 334؛ الاستیعاب، ج‌ 4، ص‌ 303؛ اسدالغابه، ج‌ 2، ص‌ 285.</ref> و از توبه‌كنندگان زمان پیامبر صلى الله علیه و آله از او به نام رفاعه<ref> تاریخ یحیى‌ بن معین، ج‌ 1، ص‌ 108؛ حلیة‌الاولیاء، ج‌ 1، ص‌ 366؛ رجال الطوسى، ص‌ 39.</ref> نیز یاد ‌شده است. برخى برآنند كه «رفاعة بن‌المنذر» نام برادر وى است.<ref> الثقات، ج‌ 3، ص‌ 32؛ الاصابه، ج 2، ص 409.</ref>'''
-''
 ابولبابه در بیعت عقبه دوم و در غزوه بدر نیز حضور داشت؛<ref> رجال الطوسى، ص‌ 27؛ الاستیعاب، ج 4، ص 303.</ref> ولى مشهور برآنند كه پیامبر صلى الله علیه و آله در غزوه بدر دستور داد: ابولبابه از روحاء به [[مدینه]] بازگردد و جانشین آن حضرت باشد و همانند حاضران در بدر، سهم او را از غنایم پرداخت.<ref> الطبقات، ج 3، ص‌ 348؛ المغازى، ج 1، ص 159؛ السیرة النبویه، ج 2، ص‌ 688.</ref>
@@ سطر ۱۸: / سطر ۲۲: @@
 آنچه سبب شهرت ‌ابولبابه در [[تاریخ اسلام]] شده است، داستان خیانت او و توبه‌اش در جریان محاصره یهود بنى‌قریظه و نیز تخلفش از غزوه تبوك و بستن خود به ستون مسجد و نزول آیاتى در شأن او است.
 ==ابولبابه در شأن نزول==
 # «یاَیُّهَا الَّذینَ ءامَنوا لاتَخونُوا اللّهَ والرَّسولَ وتَخونوا اَمنتِكُم و اَنتُم تَعلَمون × واعلَموا اَنَّما اَمولُكُم و اَولدُكُم فِتنَةٌ و اَنَّ اللّهَ عِندَهُ اَجرٌ عَظیم؛ اى كسانى‌ كه [[ایمان]] آورده‌اید، به خدا و پیامبر خیانت نكنید و (نیز) در امانت‌هاى خود خیانت روا مدارید؛ در ‌حالى ‌كه مى‌دانید (این كار، گناه بزرگى است) و بدانید كه اموال و اولاد شما وسیله آزمایش است و (براى كسانى ‌كه از عهده امتحان برآیند) پاداش عظیمى نزد خدا است». ([[سوره انفال]]/8، 27‌ـ‌28)<p>واحدى،<ref> اسباب النزول، ص‌ 193.</ref> زمخشرى،<ref> الكشاف، ج‌ 2، ص‌ 213‌ـ‌214.</ref> طبرسى،<ref> مجمع البیان، ج‌ 4، ص ‌823.</ref> از كلبى، زهرى و قتاده روایت كرده‌اند كه در ماجراى محاصره یهود بنى‌قریظه پس از آن كه پیامبر صلى الله علیه و آله پیشنهاد صلح آنان را رد كرد بنا به تقاضاى آنان، ابولبابه را نزدشان فرستاد و فرمود: تنها باید حكمیت سعد بن معاذ را بپذیرند.</p><p>آن‌ها با ابولبابه مشورت كردند كه آیا شایسته است حكمیت سعد ‌بن معاذ را بپذیرند؟ ابولبابه با اشاره به گلوى خود به آنان فهماند كه اگر بپذیرند كشته خواهند شد و بدین ترتیب به خدا و پیامبر خیانت كرد و این آیه درباره او نازل شد. بر اساس روایتى از [[امام باقر]] علیه‌السلام مراد از خیانت، معصیت است.<ref> تفسیر قمى، ج‌ 1، ص‌ 270.</ref> برخى معتقدند اموال و فرزندان ابولبابه كه نزد بنى‌قریظه بود، او را به چنین خیانتى واداشت.<ref> مجمع‌البیان، ج‌ 4، ص‌ 823.</ref></p>
 # نقل است كه آیه «یأیّها الّذین ءامنَوُا لاتَتّخِذوا الیَهودَ والنّصرى أَولِیاءَ بَعضُهُم أولِیَاءُ بَعض و مَن یَتَولَّهم مِنكُم فإنّه مِنهم إنّ اللّهَ لایَهدى القوَم الظـلِمینَ؛ اى كسانى‌ كه [[ایمان]] آورده‌اید! یهود و نصارا را ولىّ (و دوست و تكیه‌گاه خود) نگیرید. آنان اولیاى یكدیگرند و كسانى‌ كه از شما با آنان دوستى كنند، از آن‌ها هستند. خداوند جمعیت ستم‌كار را هدایت نمى‌كند». ([[سوره مائده]]/5،51) درباره ابولبابه در داستان خیانت او نازل شده است.<ref> جامع‌البیان، مج 4، ج 6، ص‌ 373؛ مجمع البیان، ج‌ 3، ص‌ 318.</ref>
 # طبرى<ref> جامع البیان، مج‌ 4، ج‌ 6، ص‌ 315.</ref> از سدى نقل مى‌كند كه آیه «یاَیُّهَا الرَّسولُ لایَحزُنكَ الَّذینَ یُسرِعونَ فِى الكُفرِ مِنَ الَّذینَ قالوا ءامَنّا بِاَفوهِهِم ولَم تُؤمِن قُلوبُهُم؛ اى فرستاده (خدا!) آن‌ها كه در مسیر كفر شتاب مى‌كنند و با زبان مى‌گویند: [[ایمان]] آوردیم؛ حال آن ‌كه قلب آن‌ها ایمان نیاورده است، تو را اندوهگین نسازد». (سوره مائده/5،41) درباره همو و همین واقعه است.
-# «وءاخَرونَ اعتَرَفوا بِذُنوبِهِم خَلَطوا عَمَلاً صلِحـًا و ءاخَرَ سَیِّئـًا عَسَى اللّهُ اَن یَتوبَ عَلَیهِم اِنَّ اللّهَ غَفورٌ رَحیم؛ و گروهى دیگر به گناهان خود اعتراف كردند و كار خوب و بد را به ‌هم آمیختند. امید است كه خداوند [[توبه]] ایشان را بپذیرد. همانا خداوند آمرزنده و مهربان است». ([[سوره توبه]]/9،102)<p>بنا به نقل مفسران، این آیه درباره ابولبابه و همراهان او در تخلف از غزوه تبوك و توبه آنان نازل شده؛(28) اما بر اساس پاره‌اى روایات، این آیه درباره او و ماجراى بنى‌قریظه فرود آمده ‌است.<ref> جامع‌البیان، مج 7، ج 10، ص ‌21؛ مجمع‌البیان، ج‌ 5، ص‌ 101.</ref></p>
+# «وءاخَرونَ اعتَرَفوا بِذُنوبِهِم خَلَطوا عَمَلاً صلِحـًا و ءاخَرَ سَیِّئـًا عَسَى اللّهُ اَن یَتوبَ عَلَیهِم اِنَّ اللّهَ غَفورٌ رَحیم؛ و گروهى دیگر به گناهان خود اعتراف كردند و كار خوب و بد را به ‌هم آمیختند. امید است كه خداوند [[توبه]] ایشان را بپذیرد. همانا خداوند آمرزنده و مهربان است». ([[سوره توبه]]/9،102)<p>بنا به نقل مفسران، این آیه درباره ابولبابه و همراهان او در تخلف از غزوه تبوك و توبه آنان نازل شده؛<ref>جامع البیان، مج 7، ج 10، ص ‌19‌ـ‌22؛ التبیان، ج 5، ص 29؛ مجمع‌البیان، ج 5، ص 101.</ref> اما بر اساس پاره‌اى روایات، این آیه درباره او و ماجراى بنى‌قریظه فرود آمده ‌است.<ref> جامع‌البیان، مج 7، ج 10، ص ‌21؛ مجمع‌البیان، ج‌ 5، ص‌ 101.</ref></p>
 # «خُذ مِن اَمولِهِم صَدَقَةً تُطَهِّرهُم و ‌تُزَكّیهِم بِها و صَلِّ عَلَیهِم اِنَّ صَلَوتَكَ سَكَنٌ لَهُم واللّهُ سَمیعٌ عَلیم؛ از اموال ایشان صدقه‌اى (‌=‌زكات) بگیر تا با آن آن‌ها را پاكسازى و پرورش دهى و (هنگام گرفتن [[زكات]]) براى آن‌ها دعا كن كه دعاى تو، مایه آرامش آن‌ها است و خداوند شنوا و دانا است». (سوره توبه/9،103)<p>گفته‌اند: پس از آن‌كه خداوند توبه متخلفان از جنگ تبوك را پذیرفت و پیامبر صلى الله علیه و آله آن‌ها را از ستون باز ‌كرد، ابولبابه همه اموال خود را پیش [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله آورده، از حضرت خواست كه آن‌ها را در راه خدا [[انفاق]] كند.</p><p>پیامبر صلى الله علیه و آله فرمود: هنوز دستورى در این‌باره بر من نازل نشده است. چیزى نگذشت كه آیه ‌پیشین نازل شد و فرمان داد كه پیامبر قسمتى از اموال آن‌ها را بگیرد.<ref> جامع‌البیان، ج‌ 7، ص‌ 23‌ـ‌24؛ مجمع‌البیان، ج‌ 5، ص‌ 101؛ روض‌الجنان، ج‌ 10، ص‌ 26.</ref> به نقل ابن‌كثیر پس از پذیرفته‌ شدن توبه ابولبابه، جز خیر در اسلام از او دیده نشد.<ref> البدایة والنهایه، ج‌ 5، ص‌ 21.</ref></p>
 ==پانویس==
-==پانویس ==
+<references/>
 ==منابع==
 محمد خراسانى، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد 2، صفحه 46-49.
 [[رده: شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]
 [[رده: اصحاب پیامبر]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۴۳
(بدون تفاوت)