ابوعبیده جراح - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۳ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۱

2023-08-03T12:01:17Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۳ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۲

2023-08-03T10:52:24Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ ابوعُبَيده جَرّاح را به ابوعبیده جراح منتقل کرد

2023-08-03T10:24:37Z

مهدی موسوی صفحهٔ ابوعُبَيده جَرّاح را به ابوعبیده جراح منتقل کرد

Aghajani در ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۲۹

2019-09-22T06:29:47Z

Aghajani در ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۲۷

2019-09-22T06:27:25Z

Aghajani در ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۲۶

2019-09-22T06:26:36Z

Aghajani در ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۲۶

2019-09-22T06:26:31Z

مرضیه الله وکیل جزی: /* ابوعبیده در شأن نزول */

2013-02-13T11:57:06Z

‏ابوعبیده در شأن نزول

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۴۶

2013-01-15T07:46:56Z

نمایش تغییرات

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۴ نوامبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۲۹

2012-11-04T05:29:38Z

@@ سطر ۷۳: / سطر ۷۳: @@
 # نقل است كه آیه‌ 51 [[سوره قلم]]/68 در شأن ابوعبیده و دوستانش نازل شده است؛ آنگاه كه پس از نصب على علیه‌السلام به امامت و خلافت در غدیرخم به یكدیگر مى‌گویند: چشمان پیامبر را ببین كه همچون چشمان دیوانگان مى‌چرخد:<ref> الكافى، ج‌ 4، ص‌ 566‌ـ‌567؛ [[بحارالانوار]]، ج‌ 37، ص‌ 172.</ref> {{متن قرآن|«وَإِن يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ»}}؛ هر چند با توجه به نزول آیه كه پیش از هجرت بوده و نیز سیاق آن، این نقل را نمى‌توان پذیرفت.
 # آیه‌ 74 [[سوره توبه]]/9: {{متن قرآن|«يَحْلِفُونَ بِاللّهِ مَا قَالُواْ وَلَقَدْ قَالُواْ كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُواْ بَعْدَ إِسْلاَمِهِمْ وَهَمُّواْ بِمَا لَمْ يَنَالُواْ...‌»}}؛ اینان به خدا سوگند یاد مى‌كنند كه نگفته‌اند؛ ولى به راستى سخن كفرآمیز را گفته‌اند و پس از اسلام ‌آورد نشان كافر شده و آهنگِ كارى را كرده‌اند كه به آن دست نیافتند‌..‌. به نقل از حذیفه و عمار آیه درباره عده‌اى از ‌جمله ابوعبیده نازل شده كه بر آن بودند پیامبر صلی الله علیه و آله را به‌گونه‌اى از پاى درآورند.<ref> بحارالانوار، ج‌ 21، ص‌ 222‌ـ‌223؛ البرهان، ج‌ 2، ص‌ 819.</ref>
-# از [[امام ‌باقر]] و [[امام كاظم]] علیهماالسلام نیز در ذیل آیه‌ 108 [[سوره نساء]]/4: {{متن قرآن|«إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لاَ يَرْضَى مِنَ الْقَوْلِ»}} نقل شده كه این آیه در شأن چند تن از ‌جمله ابوعبیده است كه در مجالس خود سخنانى برخلاف رضایت خدا بر زبان مى‌آوردند.<ref> تفسیر عیاشى، ج‌ 1، ص‌ 275.</ref><p>كلینى از [[امام صادق]] علیه‌السلام نقل مى‌كند كه آیات 79‌ـ‌80 [[سوره زخرف]]/43: {{متن قرآن|«أَمْ أَبْرَمُوا أَمْرًا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ × أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُم»}} در شأن همه آنان نازل شده كه در نشستى پنهانى بر آن شدند تا پس از پیامبر صلی الله علیه و آله نگذارند خلافت در بنى‌هاشم باشد،<ref> الكافى، ج‌ 8، ص‌ 179‌ـ‌180، بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 325.</ref> و در این معاهده، ابوعبیده نقش كاتب را داشته است.<ref> الكافى، ج‌ 1، ص‌ 421؛ البرهان، ج‌ 4، ص‌ 884.</ref></p><p>خداوند در این آیات سخن از توطئه آنان به ‌میان آورده، مى‌فرماید: آنان مى‌پندارند ما اسرار پنهانشان را نمى‌دانیم. در همین روایت آیات 25‌ـ‌26 [[سوره محمد]]/47 نیز بر این افراد تطبیق شده<ref> همان.</ref> كه پس از روشن شدن راه هدایت به گذشته جاهلى خویش بازگشته مرتد شدند. آیه ‌7 [[سوره مجادله]]/58 را نیز درباره ابوعبیده و جلسه مخفیانه پیش گفته دانسته‌اند:<ref> بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 365.</ref> «مَا يَكُونُ مِن نَّجْوَى ثَلَاثَةٍ...».</p>
+# از [[امام ‌باقر]] و [[امام كاظم]] علیهماالسلام نیز در ذیل آیه‌ 108 [[سوره نساء]]/4: {{متن قرآن|«إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لاَ يَرْضَى مِنَ الْقَوْلِ»}} نقل شده كه این آیه در شأن چند تن از ‌جمله ابوعبیده است كه در مجالس خود سخنانى برخلاف رضایت خدا بر زبان مى‌آوردند.<ref> تفسیر عیاشى، ج‌ 1، ص‌ 275.</ref><p>كلینى از [[امام صادق]] علیه‌السلام نقل مى‌كند كه آیات 79‌ـ‌80 [[سوره زخرف]]/43: {{متن قرآن|«أَمْ أَبْرَمُوا أَمْرًا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ × أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُم»}} در شأن همه آنان نازل شده كه در نشستى پنهانى بر آن شدند تا پس از پیامبر صلی الله علیه و آله نگذارند خلافت در بنى‌هاشم باشد،<ref> الكافى، ج‌ 8، ص‌ 179‌ـ‌180، بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 325.</ref> و در این معاهده، ابوعبیده نقش كاتب را داشته است.<ref> الكافى، ج‌ 1، ص‌ 421؛ البرهان، ج‌ 4، ص‌ 884.</ref></p><p>خداوند در این آیات سخن از توطئه آنان به ‌میان آورده، مى‌فرماید: آنان مى‌پندارند ما اسرار پنهانشان را نمى‌دانیم. در همین روایت آیات 25‌ـ‌26 [[سوره محمد]]/47 نیز بر این افراد تطبیق شده<ref> همان.</ref> كه پس از روشن شدن راه هدایت به گذشته جاهلى خویش بازگشته مرتد شدند. آیه ‌7 [[سوره مجادله]]/58 را نیز درباره ابوعبیده و جلسه مخفیانه پیش گفته دانسته‌اند:<ref> بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 365.</ref> {{متن قرآن|«مَا يَكُونُ مِن نَّجْوَى ثَلَاثَةٍ...»}}.</p>
 ==پانویس==

@@ سطر ۷۳: / سطر ۷۳: @@
 # نقل است كه آیه‌ 51 [[سوره قلم]]/68 در شأن ابوعبیده و دوستانش نازل شده است؛ آنگاه كه پس از نصب على علیه‌السلام به امامت و خلافت در غدیرخم به یكدیگر مى‌گویند: چشمان پیامبر را ببین كه همچون چشمان دیوانگان مى‌چرخد:<ref> الكافى، ج‌ 4، ص‌ 566‌ـ‌567؛ [[بحارالانوار]]، ج‌ 37، ص‌ 172.</ref> {{متن قرآن|«وَإِن يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ»}}؛ هر چند با توجه به نزول آیه كه پیش از هجرت بوده و نیز سیاق آن، این نقل را نمى‌توان پذیرفت.
 # آیه‌ 74 [[سوره توبه]]/9: {{متن قرآن|«يَحْلِفُونَ بِاللّهِ مَا قَالُواْ وَلَقَدْ قَالُواْ كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُواْ بَعْدَ إِسْلاَمِهِمْ وَهَمُّواْ بِمَا لَمْ يَنَالُواْ...‌»}}؛ اینان به خدا سوگند یاد مى‌كنند كه نگفته‌اند؛ ولى به راستى سخن كفرآمیز را گفته‌اند و پس از اسلام ‌آورد نشان كافر شده و آهنگِ كارى را كرده‌اند كه به آن دست نیافتند‌..‌. به نقل از حذیفه و عمار آیه درباره عده‌اى از ‌جمله ابوعبیده نازل شده كه بر آن بودند پیامبر صلی الله علیه و آله را به‌گونه‌اى از پاى درآورند.<ref> بحارالانوار، ج‌ 21، ص‌ 222‌ـ‌223؛ البرهان، ج‌ 2، ص‌ 819.</ref>
-# از [[امام ‌باقر]] و [[امام كاظم]] علیهماالسلام نیز در ذیل آیه‌ 108 [[سوره نساء]]/4: «إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لاَ يَرْضَى مِنَ الْقَوْلِ» نقل شده كه این آیه در شأن چند تن از ‌جمله ابوعبیده است كه در مجالس خود سخنانى برخلاف رضایت خدا بر زبان مى‌آوردند.<ref> تفسیر عیاشى، ج‌ 1، ص‌ 275.</ref><p>كلینى از [[امام صادق]] علیه‌السلام نقل مى‌كند كه آیات 79‌ـ‌80 [[سوره زخرف]]/43: {{متن قرآن|«أَمْ أَبْرَمُوا أَمْرًا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ × أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُم»}} در شأن همه آنان نازل شده كه در نشستى پنهانى بر آن شدند تا پس از پیامبر صلی الله علیه و آله نگذارند خلافت در بنى‌هاشم باشد،<ref> الكافى، ج‌ 8، ص‌ 179‌ـ‌180، بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 325.</ref> و در این معاهده، ابوعبیده نقش كاتب را داشته است.<ref> الكافى، ج‌ 1، ص‌ 421؛ البرهان، ج‌ 4، ص‌ 884.</ref></p><p>خداوند در این آیات سخن از توطئه آنان به ‌میان آورده، مى‌فرماید: آنان مى‌پندارند ما اسرار پنهانشان را نمى‌دانیم. در همین روایت آیات 25‌ـ‌26 [[سوره محمد]]/47 نیز بر این افراد تطبیق شده<ref> همان.</ref> كه پس از روشن شدن راه هدایت به گذشته جاهلى خویش بازگشته مرتد شدند. آیه ‌7 [[سوره مجادله]]/58 را نیز درباره ابوعبیده و جلسه مخفیانه پیش گفته دانسته‌اند:<ref> بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 365.</ref> «مَا يَكُونُ مِن نَّجْوَى ثَلَاثَةٍ...».</p>
+# از [[امام ‌باقر]] و [[امام كاظم]] علیهماالسلام نیز در ذیل آیه‌ 108 [[سوره نساء]]/4: {{متن قرآن|«إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لاَ يَرْضَى مِنَ الْقَوْلِ»}} نقل شده كه این آیه در شأن چند تن از ‌جمله ابوعبیده است كه در مجالس خود سخنانى برخلاف رضایت خدا بر زبان مى‌آوردند.<ref> تفسیر عیاشى، ج‌ 1، ص‌ 275.</ref><p>كلینى از [[امام صادق]] علیه‌السلام نقل مى‌كند كه آیات 79‌ـ‌80 [[سوره زخرف]]/43: {{متن قرآن|«أَمْ أَبْرَمُوا أَمْرًا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ × أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُم»}} در شأن همه آنان نازل شده كه در نشستى پنهانى بر آن شدند تا پس از پیامبر صلی الله علیه و آله نگذارند خلافت در بنى‌هاشم باشد،<ref> الكافى، ج‌ 8، ص‌ 179‌ـ‌180، بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 325.</ref> و در این معاهده، ابوعبیده نقش كاتب را داشته است.<ref> الكافى، ج‌ 1، ص‌ 421؛ البرهان، ج‌ 4، ص‌ 884.</ref></p><p>خداوند در این آیات سخن از توطئه آنان به ‌میان آورده، مى‌فرماید: آنان مى‌پندارند ما اسرار پنهانشان را نمى‌دانیم. در همین روایت آیات 25‌ـ‌26 [[سوره محمد]]/47 نیز بر این افراد تطبیق شده<ref> همان.</ref> كه پس از روشن شدن راه هدایت به گذشته جاهلى خویش بازگشته مرتد شدند. آیه ‌7 [[سوره مجادله]]/58 را نیز درباره ابوعبیده و جلسه مخفیانه پیش گفته دانسته‌اند:<ref> بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 365.</ref> «مَا يَكُونُ مِن نَّجْوَى ثَلَاثَةٍ...».</p>
 ==پانویس==

@@ سطر ۷۳: / سطر ۷۳: @@
 # نقل است كه آیه‌ 51 [[سوره قلم]]/68 در شأن ابوعبیده و دوستانش نازل شده است؛ آنگاه كه پس از نصب على علیه‌السلام به امامت و خلافت در غدیرخم به یكدیگر مى‌گویند: چشمان پیامبر را ببین كه همچون چشمان دیوانگان مى‌چرخد:<ref> الكافى، ج‌ 4، ص‌ 566‌ـ‌567؛ [[بحارالانوار]]، ج‌ 37، ص‌ 172.</ref> {{متن قرآن|«وَإِن يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ»}}؛ هر چند با توجه به نزول آیه كه پیش از هجرت بوده و نیز سیاق آن، این نقل را نمى‌توان پذیرفت.
 # آیه‌ 74 [[سوره توبه]]/9: {{متن قرآن|«يَحْلِفُونَ بِاللّهِ مَا قَالُواْ وَلَقَدْ قَالُواْ كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُواْ بَعْدَ إِسْلاَمِهِمْ وَهَمُّواْ بِمَا لَمْ يَنَالُواْ...‌»}}؛ اینان به خدا سوگند یاد مى‌كنند كه نگفته‌اند؛ ولى به راستى سخن كفرآمیز را گفته‌اند و پس از اسلام ‌آورد نشان كافر شده و آهنگِ كارى را كرده‌اند كه به آن دست نیافتند‌..‌. به نقل از حذیفه و عمار آیه درباره عده‌اى از ‌جمله ابوعبیده نازل شده كه بر آن بودند پیامبر صلی الله علیه و آله را به‌گونه‌اى از پاى درآورند.<ref> بحارالانوار، ج‌ 21، ص‌ 222‌ـ‌223؛ البرهان، ج‌ 2، ص‌ 819.</ref>
-# از [[امام ‌باقر]] و [[امام كاظم]] علیهماالسلام نیز در ذیل آیه‌ 108 [[سوره نساء]]/4: {{متن قرآن|«إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لاَ يَرْضَى مِنَ الْقَوْلِ»}} نقل شده كه این آیه در شأن چند تن از ‌جمله ابوعبیده است كه در مجالس خود سخنانى برخلاف رضایت خدا بر زبان مى‌آوردند.<ref> تفسیر عیاشى، ج‌ 1، ص‌ 275.</ref><p>كلینى از [[امام صادق]] علیه‌السلام نقل مى‌كند كه آیات 79‌ـ‌80 [[سوره زخرف]]/43: {{متن قرآن|«أَمْ أَبْرَمُوا أَمْرًا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ × أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُم»}} در شأن همه آنان نازل شده كه در نشستى پنهانى بر آن شدند تا پس از پیامبر صلی الله علیه و آله نگذارند خلافت در بنى‌هاشم باشد،<ref> الكافى، ج‌ 8، ص‌ 179‌ـ‌180، بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 325.</ref> و در این معاهده، ابوعبیده نقش كاتب را داشته است.<ref> الكافى، ج‌ 1، ص‌ 421؛ البرهان، ج‌ 4، ص‌ 884.</ref></p><p>خداوند در این آیات سخن از توطئه آنان به ‌میان آورده، مى‌فرماید: آنان مى‌پندارند ما اسرار پنهانشان را نمى‌دانیم. در همین روایت آیات 25‌ـ‌26 [[سوره محمد]]/47 نیز بر این افراد تطبیق شده<ref> همان.</ref> كه پس از روشن شدن راه هدایت به گذشته جاهلى خویش بازگشته مرتد شدند. آیه ‌7 [[سوره مجادله]]/58 را نیز درباره ابوعبیده و جلسه مخفیانه پیش گفته دانسته‌اند:<ref> بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 365.</ref> «مَا يَكُونُ مِن نَّجْوَى ثَلَاثَةٍ...».</p>
+# از [[امام ‌باقر]] و [[امام كاظم]] علیهماالسلام نیز در ذیل آیه‌ 108 [[سوره نساء]]/4: «إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لاَ يَرْضَى مِنَ الْقَوْلِ» نقل شده كه این آیه در شأن چند تن از ‌جمله ابوعبیده است كه در مجالس خود سخنانى برخلاف رضایت خدا بر زبان مى‌آوردند.<ref> تفسیر عیاشى، ج‌ 1، ص‌ 275.</ref><p>كلینى از [[امام صادق]] علیه‌السلام نقل مى‌كند كه آیات 79‌ـ‌80 [[سوره زخرف]]/43: {{متن قرآن|«أَمْ أَبْرَمُوا أَمْرًا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ × أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُم»}} در شأن همه آنان نازل شده كه در نشستى پنهانى بر آن شدند تا پس از پیامبر صلی الله علیه و آله نگذارند خلافت در بنى‌هاشم باشد،<ref> الكافى، ج‌ 8، ص‌ 179‌ـ‌180، بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 325.</ref> و در این معاهده، ابوعبیده نقش كاتب را داشته است.<ref> الكافى، ج‌ 1، ص‌ 421؛ البرهان، ج‌ 4، ص‌ 884.</ref></p><p>خداوند در این آیات سخن از توطئه آنان به ‌میان آورده، مى‌فرماید: آنان مى‌پندارند ما اسرار پنهانشان را نمى‌دانیم. در همین روایت آیات 25‌ـ‌26 [[سوره محمد]]/47 نیز بر این افراد تطبیق شده<ref> همان.</ref> كه پس از روشن شدن راه هدایت به گذشته جاهلى خویش بازگشته مرتد شدند. آیه ‌7 [[سوره مجادله]]/58 را نیز درباره ابوعبیده و جلسه مخفیانه پیش گفته دانسته‌اند:<ref> بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 365.</ref> «مَا يَكُونُ مِن نَّجْوَى ثَلَاثَةٍ...».</p>
 ==پانویس==

@@ سطر ۷۳: / سطر ۷۳: @@
 # نقل است كه آیه‌ 51 [[سوره قلم]]/68 در شأن ابوعبیده و دوستانش نازل شده است؛ آنگاه كه پس از نصب على علیه‌السلام به امامت و خلافت در غدیرخم به یكدیگر مى‌گویند: چشمان پیامبر را ببین كه همچون چشمان دیوانگان مى‌چرخد:<ref> الكافى، ج‌ 4، ص‌ 566‌ـ‌567؛ [[بحارالانوار]]، ج‌ 37، ص‌ 172.</ref> {{متن قرآن|«وَإِن يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ»}}؛ هر چند با توجه به نزول آیه كه پیش از هجرت بوده و نیز سیاق آن، این نقل را نمى‌توان پذیرفت.
 # آیه‌ 74 [[سوره توبه]]/9: {{متن قرآن|«يَحْلِفُونَ بِاللّهِ مَا قَالُواْ وَلَقَدْ قَالُواْ كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُواْ بَعْدَ إِسْلاَمِهِمْ وَهَمُّواْ بِمَا لَمْ يَنَالُواْ...‌»}}؛ اینان به خدا سوگند یاد مى‌كنند كه نگفته‌اند؛ ولى به راستى سخن كفرآمیز را گفته‌اند و پس از اسلام ‌آورد نشان كافر شده و آهنگِ كارى را كرده‌اند كه به آن دست نیافتند‌..‌. به نقل از حذیفه و عمار آیه درباره عده‌اى از ‌جمله ابوعبیده نازل شده كه بر آن بودند پیامبر صلی الله علیه و آله را به‌گونه‌اى از پاى درآورند.<ref> بحارالانوار، ج‌ 21، ص‌ 222‌ـ‌223؛ البرهان، ج‌ 2، ص‌ 819.</ref>
-# از [[امام ‌باقر]] و [[امام كاظم]] علیهماالسلام نیز در ذیل آیه‌ 108 [[سوره نساء]]/4: «إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لاَ يَرْضَى مِنَ الْقَوْلِ» نقل شده كه این آیه در شأن چند تن از ‌جمله ابوعبیده است كه در مجالس خود سخنانى برخلاف رضایت خدا بر زبان مى‌آوردند.<ref> تفسیر عیاشى، ج‌ 1، ص‌ 275.</ref><p>كلینى از [[امام صادق]] علیه‌السلام نقل مى‌كند كه آیات 79‌ـ‌80 [[سوره زخرف]]/43: {{متن قرآن|«أَمْ أَبْرَمُوا أَمْرًا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ × أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُم»}} در شأن همه آنان نازل شده كه در نشستى پنهانى بر آن شدند تا پس از پیامبر صلی الله علیه و آله نگذارند خلافت در بنى‌هاشم باشد،<ref> الكافى، ج‌ 8، ص‌ 179‌ـ‌180، بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 325.</ref> و در این معاهده، ابوعبیده نقش كاتب را داشته است.<ref> الكافى، ج‌ 1، ص‌ 421؛ البرهان، ج‌ 4، ص‌ 884.</ref></p><p>خداوند در این آیات سخن از توطئه آنان به ‌میان آورده، مى‌فرماید: آنان مى‌پندارند ما اسرار پنهانشان را نمى‌دانیم. در همین روایت آیات 25‌ـ‌26 [[سوره محمد]]/47 نیز بر این افراد تطبیق شده<ref> همان.</ref> كه پس از روشن شدن راه هدایت به گذشته جاهلى خویش بازگشته مرتد شدند. آیه ‌7 [[سوره مجادله]]/58 را نیز درباره ابوعبیده و جلسه مخفیانه پیش گفته دانسته‌اند:<ref> بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 365.</ref> «مَا يَكُونُ مِن نَّجْوَى ثَلَاثَةٍ...».</p>
+# از [[امام ‌باقر]] و [[امام كاظم]] علیهماالسلام نیز در ذیل آیه‌ 108 [[سوره نساء]]/4: {{متن قرآن|«إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لاَ يَرْضَى مِنَ الْقَوْلِ»}} نقل شده كه این آیه در شأن چند تن از ‌جمله ابوعبیده است كه در مجالس خود سخنانى برخلاف رضایت خدا بر زبان مى‌آوردند.<ref> تفسیر عیاشى، ج‌ 1، ص‌ 275.</ref><p>كلینى از [[امام صادق]] علیه‌السلام نقل مى‌كند كه آیات 79‌ـ‌80 [[سوره زخرف]]/43: {{متن قرآن|«أَمْ أَبْرَمُوا أَمْرًا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ × أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُم»}} در شأن همه آنان نازل شده كه در نشستى پنهانى بر آن شدند تا پس از پیامبر صلی الله علیه و آله نگذارند خلافت در بنى‌هاشم باشد،<ref> الكافى، ج‌ 8، ص‌ 179‌ـ‌180، بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 325.</ref> و در این معاهده، ابوعبیده نقش كاتب را داشته است.<ref> الكافى، ج‌ 1، ص‌ 421؛ البرهان، ج‌ 4، ص‌ 884.</ref></p><p>خداوند در این آیات سخن از توطئه آنان به ‌میان آورده، مى‌فرماید: آنان مى‌پندارند ما اسرار پنهانشان را نمى‌دانیم. در همین روایت آیات 25‌ـ‌26 [[سوره محمد]]/47 نیز بر این افراد تطبیق شده<ref> همان.</ref> كه پس از روشن شدن راه هدایت به گذشته جاهلى خویش بازگشته مرتد شدند. آیه ‌7 [[سوره مجادله]]/58 را نیز درباره ابوعبیده و جلسه مخفیانه پیش گفته دانسته‌اند:<ref> بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 365.</ref> «مَا يَكُونُ مِن نَّجْوَى ثَلَاثَةٍ...».</p>
 ==پانویس==

@@ سطر ۶۶: / سطر ۶۶: @@
 با توجه به جایگاه ابوعبیده در [[تاریخ اسلام]] و نقش‌آفرینى‌هاى وى در جریان خلافت ابوبكر و عمر در كتاب‌هاى تفسیرى، نگاه شیعه و سنى درباره او همگون ‌نیست.
-# در ذیل آیه 172 [[سوره آل ‌عمران]]/3 از ابن‌عباس آمده است:<ref> الدر المنثور، ج‌ 2، ص‌ 385.</ref> پس از جنگ احد، وقتى پیامبر صلی الله علیه و آله خواست با سپاهى از مسلمانان به تعقیب مشركان برود، عده‌اى با وجود خستگى و آثار ناشى از شكست و نیز ترس و وحشت به آن حضرت پاسخ مثبت دادند و خداوند در وصف آنان فرمود: {{متن قرآن|«اَلَّذینَ استَجابوالِلّهِ والرَّسولِ مِن بَعدِ ما‌اَصابَهُمُ القَرحُ لِلَّذینَ اَحسَنوا مِنهُم واتَّقوا اَجرٌ ‌عَظیم»}}.<p>خداوند در این آیه به آنان كه دعوت خدا و پیامبر را اجابت كرده و پرهیزكار و نیكوكار بوده‌اند، وعده پاداش بزرگ داده است. در ضمنِ روایت پیشین نام ابوعبیده نیز آمده است.</p>
+# در ذیل آیه 172 [[سوره آل ‌عمران]]/3 از ابن‌عباس آمده است:<ref> الدر المنثور، ج‌ 2، ص‌ 385.</ref> پس از جنگ احد، وقتى پیامبر صلی الله علیه و آله خواست با سپاهى از مسلمانان به تعقیب مشركان برود، عده‌اى با وجود خستگى و آثار ناشى از شكست و نیز ترس و وحشت به آن حضرت پاسخ مثبت دادند و خداوند در وصف آنان فرمود: {{متن قرآن|«الَّذِينَ اسْتَجَابُواْ لِلّهِ وَالرَّسُولِ مِن بَعْدِ مَآ أَصَابَهُمُ الْقَرْحُ لِلَّذِينَ أَحْسَنُواْ مِنْهُمْ وَاتَّقَواْ أَجْرٌ عَظِيمٌ»}}.<p>خداوند در این آیه به آنان كه دعوت خدا و پیامبر را اجابت كرده و پرهیزكار و نیكوكار بوده‌اند، وعده پاداش بزرگ داده است. در ضمنِ روایت پیشین نام ابوعبیده نیز آمده است.</p>
-# سیوطى به نقل از ابن‌عباس، بخشى از آیه ‌29 [[سوره فتح]]/48: {{متن قرآن|«...‌سیماهُم فى وُجوهِهِم مِن اَثَرِ السُّجودِ»}} را اشاره به چند تن، از ‌جمله ابوعبیده مى‌داند؛<ref> الدر المنثور، ج‌ 7، ص‌ 544.</ref> اما نظر به دیگر مصادیقى كه سیوطى در ذیل این آیه بیان مى‌كند، آشكارا بدست مى‌آید كه ذكر این مصادیق از باب فضیلت‌سازى است.
+# سیوطى به نقل از ابن‌عباس، بخشى از آیه ‌29 [[سوره فتح]]/48: {{متن قرآن|«...‌سِيمَاهُمْ فِي وُجُوهِهِم مِّنْ أَثَرِ السُّجُودِ...»}} را اشاره به چند تن، از ‌جمله ابوعبیده مى‌داند؛<ref>الدر المنثور، ج‌ 7، ص‌ 544.</ref> اما نظر به دیگر مصادیقى كه سیوطى در ذیل این آیه بیان مى‌كند، آشكارا بدست مى‌آید كه ذكر این مصادیق از باب فضیلت‌سازى است.
-# آیه 22 [[سوره مجادله]]/58: {{متن قرآن|«لاتَجِدُ قَومـًا یُؤمِنونَ بِاللّهِ والیَومِ الأخِرِ یوادّونَ مَن حادَّ اللّهَ و رَسولَهُ ولَو كانوا ءاباءَهُم اَو اَبناءَهُم اَو اِخونَهُم»}}؛ قومى را نَیابى كه به خداوند و روز بازپسین [[ایمان]] داشته باشند و با كسانى‌ كه با خداوند و پیامبر او مخالفت مى‌ورزند، دوستى كنند؛ هر چند پدرانشان یا فرزندانشان یا خاندانشان باشند.<p>ابن ‌شوذب بر آن است كه این آیه درباره ابوعبیده نازل شده كه پدرش را در [[جنگ بدر]] به ناچار كشت؛<ref> المعجم الكبیر، ج‌ 1، ص‌ 155؛ تفسیر ابن ‌كثیر، ج‌ 4، ص‌ 352؛ الدرالمنثور، ج‌ 8، ص‌ 86.</ref> البته با توجه به آنچه از واقدى منقول‌ است كه پدر ابوعبیده پیش از ظهور اسلام از دنیا رفته بود،<ref> تاریخ دمشق، ج‌ 25، ص‌ 447؛ تهذیب التهذیب، ج‌ 5، ص‌ 67.</ref> پذیرش سخن ابن ‌شوذب ناموجه مى‌نماید.</p>
+# آیه 22 [[سوره مجادله]]/58: {{متن قرآن|«لَا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءهُمْ أَوْ أَبْنَاءهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ»}}؛ قومى را نَیابى كه به خداوند و روز بازپسین [[ایمان]] داشته باشند و با كسانى‌ كه با خداوند و پیامبر او مخالفت مى‌ورزند، دوستى كنند؛ هر چند پدرانشان یا فرزندانشان یا خاندانشان باشند.<p>ابن ‌شوذب بر آن است كه این آیه درباره ابوعبیده نازل شده كه پدرش را در [[جنگ بدر]] به ناچار كشت؛<ref> المعجم الكبیر، ج‌ 1، ص‌ 155؛ تفسیر ابن ‌كثیر، ج‌ 4، ص‌ 352؛ الدرالمنثور، ج‌ 8، ص‌ 86.</ref> البته با توجه به آنچه از واقدى منقول‌ است كه پدر ابوعبیده پیش از ظهور اسلام از دنیا رفته بود،<ref> تاریخ دمشق، ج‌ 25، ص‌ 447؛ تهذیب التهذیب، ج‌ 5، ص‌ 67.</ref> پذیرش سخن ابن ‌شوذب ناموجه مى‌نماید.</p>
-# ماوردى در ذیل آیه 9 [[سوره انسان]]/76، به نقلى چنین آورده است: این آیه به كسانى اشاره دارد كه سرپرستى اسراى بدر را بر عهده گرفتند و ابوعبیده نیز از آنان بود:<ref> تفسیر ماوردى، ج‌ 6، ص‌ 167.</ref><p>{{متن قرآن|«إِنَّما نُطعِمُكُم لِوَجهِ اللّهِ لانُریدُ مِنكُم جَزاءً و لاشُكورا»}}؛ ما فقط براى خشنودى خداوند شما را اطعام مى‌كنیم؛ از شما نه پاداشى مى‌خواهیم و نه سپاسى. اما با توجه به قبل آیه و سیاق مجموعه آیات و نیز آنچه مفسران [[شیعه]] و سنى گفته‌اند، شأن نزول آن نذر [[امام على]] و [[حضرت فاطمه]] علیهماالسلام و ایثارگرى‌هاى آنان است؛<ref> تفسیر قمى، ج‌ 2، ص‌ 422؛ كشف‌الاسرار، ج‌ 10، ص‌ 320؛ الكشّاف، ج 4، ص‌ 670.</ref> بنابراین هیچ ارتباطى به سرپرستى اسیران جنگ بدر ندارد.</p>
+# ماوردى در ذیل آیه 9 [[سوره انسان]]/76، به نقلى چنین آورده است: این آیه به كسانى اشاره دارد كه سرپرستى اسراى بدر را بر عهده گرفتند و ابوعبیده نیز از آنان بود:<ref> تفسیر ماوردى، ج‌ 6، ص‌ 167.</ref><p>{{متن قرآن|«إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَاء وَلَا شُكُورًا»}}؛ ما فقط براى خشنودى خداوند شما را اطعام مى‌كنیم؛ از شما نه پاداشى مى‌خواهیم و نه سپاسى. اما با توجه به قبل آیه و سیاق مجموعه آیات و نیز آنچه مفسران [[شیعه]] و سنى گفته‌اند، شأن نزول آن نذر [[امام على]] و [[حضرت فاطمه]] علیهماالسلام و ایثارگرى‌هاى آنان است؛<ref> تفسیر قمى، ج‌ 2، ص‌ 422؛ كشف‌الاسرار، ج‌ 10، ص‌ 320؛ الكشّاف، ج 4، ص‌ 670.</ref> بنابراین هیچ ارتباطى به سرپرستى اسیران جنگ بدر ندارد.</p>
-# قتاده از حسن بصرى نقل مى‌كند كه آیه‌ 90 [[سوره مائده]]/5، پس از آن نازل شد كه جمعى از ‌جمله ابوعبیده جراح، در خانه سعد بن ‌ابى وقاص گرد آمدند و پس از صرف غذا با شراب پذیرایى شدند و چون خبر به پیامبر صلی الله علیه و آله رسید، این آیه نازل شد: {{متن قرآن|«یاَیُّهَا‌الَّذینَ ءامَنوا اِنَّمَا الخَمرُ... رِجسٌ مِن عَمَلِ الشَّیطنِ فَاجتَنِبوُه»}} و بدین ‌گونه از نوشیدن شراب نهى شدند.<ref> البرهان، ج‌ 2، ص‌ 360.</ref>
+# قتاده از حسن بصرى نقل مى‌كند كه آیه‌ 90 [[سوره مائده]]/5، پس از آن نازل شد كه جمعى از ‌جمله ابوعبیده جراح، در خانه سعد بن ‌ابى وقاص گرد آمدند و پس از صرف غذا با شراب پذیرایى شدند و چون خبر به پیامبر صلی الله علیه و آله رسید، این آیه نازل شد: {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِنَّمَا الْخَمْرُ... رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ...»}} و بدین ‌گونه از نوشیدن شراب نهى شدند.<ref> البرهان، ج‌ 2، ص‌ 360.</ref>
-# نقل است كه آیه‌ 51 [[سوره قلم]]/68 در شأن ابوعبیده و دوستانش نازل شده است؛ آنگاه كه پس از نصب على علیه‌السلام به امامت و خلافت در غدیرخم به یكدیگر مى‌گویند: چشمان پیامبر را ببین كه همچون چشمان دیوانگان مى‌چرخد:<ref> الكافى، ج‌ 4، ص‌ 566‌ـ‌567؛ [[بحارالانوار]]، ج‌ 37، ص‌ 172.</ref> {{متن قرآن|«و‌اِن یَكادُ الَّذینَ كَفَروا لَیُزلِقونَكَ باَبصرِهِم لَمّا سَمِعُوا الذِّكرَ و یَقولونَ اِنَّهُ لَمجنون»}}؛ هر چند با توجه به نزول آیه كه پیش از هجرت بوده و نیز سیاق آن، این نقل را نمى‌توان پذیرفت.
+# نقل است كه آیه‌ 51 [[سوره قلم]]/68 در شأن ابوعبیده و دوستانش نازل شده است؛ آنگاه كه پس از نصب على علیه‌السلام به امامت و خلافت در غدیرخم به یكدیگر مى‌گویند: چشمان پیامبر را ببین كه همچون چشمان دیوانگان مى‌چرخد:<ref> الكافى، ج‌ 4، ص‌ 566‌ـ‌567؛ [[بحارالانوار]]، ج‌ 37، ص‌ 172.</ref> {{متن قرآن|«وَإِن يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ»}}؛ هر چند با توجه به نزول آیه كه پیش از هجرت بوده و نیز سیاق آن، این نقل را نمى‌توان پذیرفت.
-# آیه‌ 74 [[سوره توبه]]/9: {{متن قرآن|«یَحلِفونَ بِاللّهِ ما قالوا ولَقد قالوا كَلِمَةَ الكُفرِ بَعدَ اِسلمِهِم و هَمّوا بِما لَم‌یَنالوا...‌»}}؛ اینان به خدا سوگند یاد مى‌كنند كه نگفته‌اند؛ ولى به راستى سخن كفرآمیز را گفته‌اند و پس از اسلام ‌آورد نشان كافر شده و آهنگِ كارى را كرده‌اند كه به آن دست نیافتند‌..‌. به نقل از حذیفه و عمار آیه درباره عده‌اى از ‌جمله ابوعبیده نازل شده كه بر آن بودند پیامبر صلی الله علیه و آله را به‌گونه‌اى از پاى درآورند.<ref> بحارالانوار، ج‌ 21، ص‌ 222‌ـ‌223؛ البرهان، ج‌ 2، ص‌ 819.</ref>
+# آیه‌ 74 [[سوره توبه]]/9: {{متن قرآن|«يَحْلِفُونَ بِاللّهِ مَا قَالُواْ وَلَقَدْ قَالُواْ كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُواْ بَعْدَ إِسْلاَمِهِمْ وَهَمُّواْ بِمَا لَمْ يَنَالُواْ...‌»}}؛ اینان به خدا سوگند یاد مى‌كنند كه نگفته‌اند؛ ولى به راستى سخن كفرآمیز را گفته‌اند و پس از اسلام ‌آورد نشان كافر شده و آهنگِ كارى را كرده‌اند كه به آن دست نیافتند‌..‌. به نقل از حذیفه و عمار آیه درباره عده‌اى از ‌جمله ابوعبیده نازل شده كه بر آن بودند پیامبر صلی الله علیه و آله را به‌گونه‌اى از پاى درآورند.<ref> بحارالانوار، ج‌ 21، ص‌ 222‌ـ‌223؛ البرهان، ج‌ 2، ص‌ 819.</ref>
-# از [[امام ‌باقر]] و [[امام كاظم]] علیهماالسلام نیز در ذیل آیه‌ 108 [[سوره نساء]]/4: «اِذ یُبَیِّتونَ ما لایَرضى مِن القَولِ» نقل شده كه این آیه در شأن چند تن از ‌جمله ابوعبیده است كه در مجالس خود سخنانى برخلاف رضایت خدا بر زبان مى‌آوردند.<ref> تفسیر عیاشى، ج‌ 1، ص‌ 275.</ref><p>كلینى از [[امام صادق]] علیه‌السلام نقل مى‌كند كه آیات 79‌ـ‌80 [[سوره زخرف]]/43: {{متن قرآن|«اَم اَبرَموا اَمرًا فَاِنّا مُبرِمون × اَم یَحسَبونَ اَنّا لانَسمَعُ سِرَّهُم و نَجوهُم»}} در شأن همه آنان نازل شده كه در نشستى پنهانى بر آن شدند تا پس از پیامبر صلی الله علیه و آله نگذارند خلافت در بنى‌هاشم باشد،<ref> الكافى، ج‌ 8، ص‌ 179‌ـ‌180، بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 325.</ref> و در این معاهده، ابوعبیده نقش كاتب را داشته است.<ref> الكافى، ج‌ 1، ص‌ 421؛ البرهان، ج‌ 4، ص‌ 884.</ref></p><p>خداوند در این آیات سخن از توطئه آنان به ‌میان آورده، مى‌فرماید: آنان مى‌پندارند ما اسرار پنهانشان را نمى‌دانیم. در همین روایت آیات 25‌ـ‌26 [[سوره محمد]]/47 نیز بر این افراد تطبیق شده<ref> همان.</ref> كه پس از روشن شدن راه هدایت به گذشته جاهلى خویش بازگشته مرتد شدند. آیه ‌7 [[سوره مجادله]]/58 را نیز درباره ابوعبیده و جلسه مخفیانه پیش گفته دانسته‌اند:<ref> بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 365.</ref> «ما یَكونُ مِن نَجوى ثَلثَة‌...».</p>
+# از [[امام ‌باقر]] و [[امام كاظم]] علیهماالسلام نیز در ذیل آیه‌ 108 [[سوره نساء]]/4: «إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لاَ يَرْضَى مِنَ الْقَوْلِ» نقل شده كه این آیه در شأن چند تن از ‌جمله ابوعبیده است كه در مجالس خود سخنانى برخلاف رضایت خدا بر زبان مى‌آوردند.<ref> تفسیر عیاشى، ج‌ 1، ص‌ 275.</ref><p>كلینى از [[امام صادق]] علیه‌السلام نقل مى‌كند كه آیات 79‌ـ‌80 [[سوره زخرف]]/43: {{متن قرآن|«أَمْ أَبْرَمُوا أَمْرًا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ × أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُم»}} در شأن همه آنان نازل شده كه در نشستى پنهانى بر آن شدند تا پس از پیامبر صلی الله علیه و آله نگذارند خلافت در بنى‌هاشم باشد،<ref> الكافى، ج‌ 8، ص‌ 179‌ـ‌180، بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 325.</ref> و در این معاهده، ابوعبیده نقش كاتب را داشته است.<ref> الكافى، ج‌ 1، ص‌ 421؛ البرهان، ج‌ 4، ص‌ 884.</ref></p><p>خداوند در این آیات سخن از توطئه آنان به ‌میان آورده، مى‌فرماید: آنان مى‌پندارند ما اسرار پنهانشان را نمى‌دانیم. در همین روایت آیات 25‌ـ‌26 [[سوره محمد]]/47 نیز بر این افراد تطبیق شده<ref> همان.</ref> كه پس از روشن شدن راه هدایت به گذشته جاهلى خویش بازگشته مرتد شدند. آیه ‌7 [[سوره مجادله]]/58 را نیز درباره ابوعبیده و جلسه مخفیانه پیش گفته دانسته‌اند:<ref> بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 365.</ref> «مَا يَكُونُ مِن نَّجْوَى ثَلَاثَةٍ...».</p>
 ==پانویس==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۴
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''''عامِر ‌بن عبدالله ‌بن جراح ‌بن هلال، از بنى ‌حارث‌ بن فهر<ref> السیروالمغازى، ص‌ 226؛ المعجم الكبیر، ج‌ 1، ص‌ 154.</ref> از اصحاب [[رسول ‌خدا]] صلی الله علیه و آله'''.''
+{{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}
 __TOC__
 == زندگی نامه ==
 از زندگى پیش از [[اسلام]] او اطلاعى در دست نیست. فقط گفته‌اند: یكى از معدود افرادى بود كه پیش از ظهور اسلام در [[مكه]]، خواندن و نوشتن مى‌دانست.<ref> فتوح البلدان، ص‌ 457.</ref> پس از بعثت پیامبر صلی الله علیه و آله او را از نخستین اسلام‌آورندگان برشمرده‌اند<ref> السیرة النبویه، ج‌ 1، ص‌ 252.</ref> كه گویا اسلام وى، پیش از ورود حضرت به خانه ارقم بوده است.<ref> المستدرك، ج‌ 3، ص‌ 299.</ref>
@@ سطر ۲۵: / سطر ۳۰: @@
 ابوعبیده، گذشته از فعالیت‌هاى رزمى در چند برنامه تبلیغى نیز حضور داشت. گفته‌اند كه پیامبر او را پس از درخواست مُبلّغ از سوى اهالى نجران به آن‌ها معرفى كرد<ref> المستدرك، ج‌ 3، ص‌ 299.</ref> و چون اهالى‌ نجران به شكایت از كارگزارشان نزد پیامبر آمده، از او خواستند تا كسى را براى برقرارى عدالت به دیارشان بفرستد، حضرت ابوعبیده را با وصف «قوى امین» به آن دیار فرستاد.<ref> المستدرك، ج‌ 3، ص ‌297؛ كنزالعمال، ج‌ 13، ص‌ 215.</ref>
 ==ابوعبیده پس از پیامبر صلی الله علیه و آله==
 ابوعبیده در وقایع سیاسى ـ اجتماعىِ پس از پیامبر نقشى برجسته داشت. او یكى از سه تن سازنده جریان سقیفه<ref> تاریخ یعقوبى، ج‌ 2، ص‌ 123.</ref> و كسى بود كه به احتمال بسیار، پیش از درگذشت [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله برنامه‌هایى را در جلسات مخفى، براى خلافت طراحى كرده بود.<ref> الكافى، ج‌ 8، ص‌ 179‌ـ‌180؛ تاریخ العرب، ص‌ 196.</ref>
@@ سطر ۵۹: / سطر ۶۲: @@
 ابوعبیده از راویان پیامبر صلی الله علیه و آله بود و افرادى چون جابر بن ‌عبدالله، سمرة بن ‌جندب و دیگران از او روایت كرده‌اند.<ref> سیراعلام النبلاء، ج‌ 1، ص‌ 6؛ تهذیب‌التهذیب، ج‌ 5، ص‌ 66.</ref> نظر به حوادث سیاسى پس از پیامبر و نقش‌آفرینى ابوعبیده در شكل‌گیرى خلافت، مى‌توان به آنچه در باب فضایل او آمده به دیده تردید نگریست؛ به ‌ویژه كه بیشترین آن‌ها از زبان دو خلیفه نخست ‌است.
 ==ابوعبیده در شأن نزول==
 با توجه به جایگاه ابوعبیده در [[تاریخ اسلام]] و نقش‌آفرینى‌هاى وى در جریان خلافت ابوبكر و عمر در كتاب‌هاى تفسیرى، نگاه شیعه و سنى درباره او همگون ‌نیست.
@@ سطر ۷۴: / سطر ۷۵: @@
 # از [[امام ‌باقر]] و [[امام كاظم]] علیهماالسلام نیز در ذیل آیه‌ 108 [[سوره نساء]]/4: «اِذ یُبَیِّتونَ ما لایَرضى مِن القَولِ» نقل شده كه این آیه در شأن چند تن از ‌جمله ابوعبیده است كه در مجالس خود سخنانى برخلاف رضایت خدا بر زبان مى‌آوردند.<ref> تفسیر عیاشى، ج‌ 1، ص‌ 275.</ref><p>كلینى از [[امام صادق]] علیه‌السلام نقل مى‌كند كه آیات 79‌ـ‌80 [[سوره زخرف]]/43: «اَم اَبرَموا اَمرًا فَاِنّا مُبرِمون × اَم یَحسَبونَ اَنّا لانَسمَعُ سِرَّهُم و نَجوهُم» در شأن همه آنان نازل شده كه در نشستى پنهانى بر آن شدند تا پس از پیامبر صلی الله علیه و آله نگذارند خلافت در بنى‌هاشم باشد،<ref> الكافى، ج‌ 8، ص‌ 179‌ـ‌180، بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 325.</ref> و در این معاهده، ابوعبیده نقش كاتب را داشته است.<ref> الكافى، ج‌ 1، ص‌ 421؛ البرهان، ج‌ 4، ص‌ 884.</ref></p><p>خداوند در این آیات سخن از توطئه آنان به ‌میان آورده، مى‌فرماید: آنان مى‌پندارند ما اسرار پنهانشان را نمى‌دانیم. در همین روایت آیات 25‌ـ‌26 [[سوره محمد]]/47 نیز بر این افراد تطبیق شده<ref> همان.</ref> كه پس از روشن شدن راه هدایت به گذشته جاهلى خویش بازگشته مرتد شدند. آیه ‌7 [[سوره مجادله]]/58 را نیز درباره ابوعبیده و جلسه مخفیانه پیش گفته دانسته‌اند:<ref> بحارالانوار، ج‌ 24، ص‌ 365.</ref> «ما یَكونُ مِن نَجوى ثَلثَة‌...».</p>
 ==منابع==
 سید علیرضا واسعى، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد 2، صفحه 35-42.
 [[رده: اصحاب پیامبر]]
 [[رده: شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]