ابوعامر راهب - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۲۲

2026-05-14T07:22:46Z

مهدی موسوی در ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۸

2023-07-31T11:18:09Z

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی: پروژه5: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-08-28T07:47:00Z

پروژه5: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

مرضیه الله وکیل جزی: /* ابوعامر در شأن نزول */

2013-02-18T12:23:46Z

‏ابوعامر در شأن نزول

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۳۴

2013-01-15T07:34:04Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۴ نوامبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۵:۳۲

2012-11-04T05:32:05Z

بهرامی: تعیین رده و ویرایش جزیی متن

2012-07-23T09:15:45Z

تعیین رده و ویرایش جزیی متن

بهرامی در ‏۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۹:۰۳

2012-07-23T09:03:43Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۸:۴۱

2012-07-22T08:41:48Z

نمایش تغییرات

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی 'عمرو (عبد عمرو) بن صيفى‌ بن نعمان ‌بن مالك، معروف به ابوعامر راهب، پدر حنظله غس...' ایجاد کرد

2012-07-21T10:55:39Z

صفحه‌ای جدید حاوی 'عمرو (عبد عمرو) بن صيفى‌ بن نعمان ‌بن مالك، معروف به ابوعامر راهب، پدر حنظله غس...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

عمرو (عبد عمرو) بن صيفى‌ بن نعمان ‌بن مالك، معروف به ابوعامر راهب، پدر حنظله غسيل الملائكه.

نسبت ابوعامر به «اوس» مى‌رسد<ref> جمهره انساب‌العرب، ص‌ 333؛ الاستيعاب، ج‌ 1، ص‌ 432.</ref> و بيشتر محدثان، او را از بزرگان قبيله اوس دانسته‌اند؛<ref> السيرة‌النبويه، ج 2، ص 584؛ المغازى، ج 1، ص 205.</ref> ولى ابن‌كثير وى را از سران قبيله خزرج شمرده است.<ref> تفسير ابن ‌كثير، ج‌ 2، ص‌ 402.</ref> وى در جاهليت، از حنفا به شمار مى‌آمد<ref> السيرة‌النبويه، ج‌ 2، ص‌ 585.</ref> كه موحد و معتقد به برانگيخته شدن انسان، پس از [[مرگ]] بودند.<ref> مروج الذهب، ج‌ 1، ص‌ 61 و 71.</ref>

ابوعامر كه نصرانى بودنش در جاهليت نيز گزارش شده،<ref> اسباب النزول، ص‌ 214؛ تفسير ابن‌كثير، ج‌ 2، ص‌ 402.</ref> به رهبانيت روى آورده بود؛ لباس خشن مى‌پوشيد و از دانش اهل ‌كتاب نيز آگاهى داشت؛<ref> السيرة‌النبويه، ج 2، ص‌ 584؛ تفسير ابن ‌كثير، ج 2، ص 402.</ref> از همين رو به «راهب» معروف بود. پس از هجرت به جهت عدم پذيرش اسلام به فرموده پيامبر او را فاسق (كسى كه از طاعت خدا و دين حنيف خارج شده) خواندند.<ref> السيرة‌النبويه، ج‌ 2، ص‌ 585.</ref>

پس از [[جنگ بدر]]، وى همراه با چندين نفر از اهل قبيله‌اش به [[مكه]] فرار كرد و مشركان مكه را همواره به جنگ با پيامبر صلى الله عليه و آله تشويق مى‌كرد.<ref> همان؛ المغازى، ج‌ 2، ص‌ 441.</ref>

ابوعامر در غزوه احد در سپاه مشركان حضور داشت و مى‌كوشيد انصار را در اين غزوه با خود همراه سازد كه بى‌نتيجه ماند.<ref> المغازى، ج‌ 1، ص‌ 223.</ref> اين دشمنى هميشگى وى با خدا و پيامبر، مورد اشاره آيه 107 [[سوره توبه]]/9 نيز هست.

نقل شده كه به پيامبر گفت: با‌هر قومى كه با تو بجنگند، همراه خواهم بود.<ref> روض‌الجنان، ج 10، ص‌ 34؛ تفسير قرطبى، ج 8، ص‌ 163.</ref> وى تا سال فتح مكه در آنجا بسر برد؛ هنگام فتح مكه به طايف رفت<ref> السيرة‌النبوية، ج 2، ص 586؛ التبيان، ج 5، ص 298.</ref> و با اسلام آوردن مردم طايف به شام عزيمت كرد و در آن‌جا، تنها و مطرود از وطن (نهم يا دهم هجرى)<ref> الاستيعاب، ج‌ 1، ص‌ 433.</ref> در «قِنَّسرين»<ref> تفسير قرطبى، ج‌ 8، ص‌ 163.</ref> مُرد.

مرگ وى را به نفرين پيامبر صلى الله عليه و آله دانسته‌اند<ref> تفسير ابن ‌كثير، ج‌ 2، ص‌ 402.</ref> كه پس از آمدن ايشان به [[مدينه]] ادعا كرد پيرو دين حنيف است و وقتى پيامبر فرمود: من بر اين دينم و آن را بى‌پيرايه و پاك آورده‌ام، گفت: خداوند، دروغ‌گو را مطرود و غريب و تنها بميراند و پيامبر با گفتن آمين فرمود: خداوند با كسى كه دروغ مى‌گويد، چنين كند.<ref> السيرة النبوية، ج‌ 2، ص‌ 585.</ref>

'''ابوعامر در شأن نزول:'''

مفسران در ذيل چند آيه از ابوعامر نام برده‌اند كه سبب نزول و مورد اشاره آن آيات بوده است.

# به اتفاق مفسران، مراد از «لِمَن حارَبَ اللّهَ و رَسولَهُ مِن قَبلُ‌...» در آيه 107 [[سوره توبه]]/9 «براى كسى كه از پيش با خدا و پيامبر او به جنگ برخاسته بود‌...» ابوعامر راهب است.

گفته‌اند: سبب ساخت مسجد ضرار به ‌وسيله منافقان، نامه ابوعامر به آن‌ها بود كه نيرو و سلاح تهيه كنند و مسجدى براى او بسازند تا نزد قيصر روم رفته، سپاهى را براى اخراج پيامبر صلى الله عليه و آله و يارانش از [[مدينه]]، با خود به همراه آورد.<ref> اسباب النزول، ص‌ 214.</ref>

اين‌كه بناى مسجد به خواسته او بوده، پذيرفته نيست؛ زيرا وى مسلمان نبوده و ظاهراً منافقان به دنبال نامه ابوعامر، خود تصميم به ساخت مسجد گرفتند تا افزون بر ايجاد تفرقه بين مؤمنان، محلى براى ورود فرستادگان ابوعامر و انتظار آمدن وى با سپاه شام باشد.<ref> البداية والنهايه، ج‌ 5، ص‌ 17؛ التبيان، ج‌ 5، ص‌ 298.</ref>

بنا به روايتى از [[امام كاظم]] عليه‌السلام منافقان [[مدينه]] پس از وفات سعد بن‌ معاذ و پس از عزيمت پيامبر به تبوك، براى رياست ابوعامر بر خود از يكديگر بيعت گرفتند.<ref> [[بحارالانوار]]، ج‌ 21، ص‌ 257.</ref>

# از عكرمه نقل شده كه مراد از «قَومـًا كَفَروا بَعدَ ايمنِهِم» در 86 [[سوره آل ‌عمران]]/3‌ كه خداوند از عدم هدايت آنان خبر داده، 12 نفر از ‌جمله ابوعامر بودند؛<ref> جامع‌البيان، مج‌ 3، ج 3، ص‌ 461؛ الاتقان، ج‌ 2، ص‌ 325.</ref> ولى سياق آيه و آيات قبل از آن اين احتمال را تقويت مى‌كند كه آيه درباره يهوديان بنى‌قريظه و بنى‌نضير باشد.<ref> جامع‌البيان، مج‌ 3، ج‌ 3، ص‌ 462؛ المنار، ج‌ 3، ص‌ 362.</ref>

# در نقلى از ابن‌عباس آمده است كه آيه 51 [[سوره نساء]]/4 از ورود حيىّ بن ‌اخطب و برخى يهوديان بنى‌نضير (بعد از وادار شدن آنان به ترك [[مدينه]] از سوى پيامبر) و نيز ابوعامر بر قريش خبر مى‌دهد كه براى تشويق آنان به جنگ با پيامبر صلى الله عليه و آله بدان‌جا رفته بودند و مشركان را هدايت يافته‌تر از مؤمنان ‌دانستند.<ref> جامع‌البيان، مج‌ 3، ج‌ 3، ص‌ 188.</ref>

# مراد از منافقان در 142 [[سوره نساء]]/4 «مَرَدوا عَلَى‌النِّفاقِ؛ بر نفاق خو گرفته‌اند»<ref> همان، مج‌ 4، ج‌ 5، ص‌ 449؛ مفحمات‌الاقران، ص‌ 77.</ref> و در 101 [[سوره توبه]]/9 عبدالله‌ بن ‌اُبى و ابوعامر و‌... دانسته شده<ref> كشف‌الاسرار، ج‌ 4، ص‌ 206.</ref>؛ ولى با توجه به اسلام نياوردن ابوعامر و عدم حضور وى در مدينه، نمى‌تواند مورد اشاره آيه ‌باشد.

# نيز گفته شده كه مراد از «اَلَّذى ءاتَينهُ ءايتِنا فَانسَلَخَ مِنها فَاَتبَعَهُ الشَّيطنُ‌...» در 175 [[سوره اعراف]]/7 ابوعامر است؛<ref> مجمع‌البيان، ج‌ 4، ص‌ 769.</ref>ولى با توجه به مكى بودن سوره اعراف، ظاهراً اين آيه بر وى تطبيق شده و مراد آيه، بلعم ‌بن ‌باعورا يا امية ‌بن ‌ابى‌ الصلت باشد.<ref> جامع‌البيان، مج 6، ج‌ 9، ص‌ 160‌ـ‌163؛ التبيان، ج 5، ص 31‌ـ‌32.</ref>

==پانویس ==
<references />
===منابع===

سيد محمود دشتى، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد 2، صفحه 33-35

[[رده: دشمنان پیامبر]]

[[رده: شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]

@@ سطر ۲۰: / سطر ۲۰: @@
 مفسران در ذیل چند آیه از ابوعامر نام برده‌اند که [[سبب نزول]] و مورد اشاره آن آیات بوده است:
-*به اتفاق مفسران، مراد از {{متن قرآن|«لِمَن حارَبَ اللّهَ و رَسولَهُ مِن قَبلُ‌...»}} «براى کسى که از پیش با خدا و پیامبر او به جنگ برخاسته بود‌...» در آیه {{متن قرآن|«وَالَّذِینَ اتَّخَذُوا مَسْجِدًا ضِرَارًا وَکفْرًا وَتَفْرِیقًا بَینَ الْمُؤْمِنِینَ وَإِرْصَادًا لِمَنْ حَارَبَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ وَلَیحْلِفُنَّ إِنْ أَرَدْنَا إِلَّا الْحُسْنَىٰ وَاللَّهُ یشْهَدُ إِنَّهُمْ لَکاذِبُونَ»}} ([[سوره توبه]]، ۱۰۷) ابوعامر راهب است. گفته‌اند: سبب ساخت [[مسجد ضرار]] به ‌وسیله منافقان، نامه ابوعامر به آن‌ها بود که نیرو و سلاح تهیه کنند و مسجدى براى او بسازند تا نزد قیصر روم رفته، سپاهى را براى اخراج [[پیامبر]] صلى الله علیه و آله و یارانش از [[مدینه]]، با خود به همراه آورد.<ref> اسباب النزول، ص‌ ۲۱۴.</ref> این‌که بناى مسجد به خواسته او بوده، پذیرفته نیست؛ زیرا وى مسلمان نبوده و ظاهراً منافقان به دنبال نامه ابوعامر، خود تصمیم به ساخت مسجد گرفتند تا افزون بر ایجاد تفرقه بین مؤمنان، محلى براى ورود فرستادگان ابوعامر و انتظار آمدن وى با سپاه شام باشد.<ref> البدایة والنهایه، ج‌ ۵، ص‌ ۱۷؛ التبیان، ج‌ ۵، ص‌ ۲۹۸.</ref> بنا به روایتى از [[امام کاظم]] علیه‌السلام منافقان [[مدینه]] پس از وفات سعد بن‌ معاذ و پس از عزیمت پیامبر به تبوک، براى ریاست ابوعامر بر خود از یکدیگر بیعت گرفتند.<ref> بحارالانوار، ج‌ ۲۱، ص‌ ۲۵۷.</ref>
+*به اتفاق مفسران، مراد از {{متن قرآن|«... لِمَنْ حَارَبَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ ...»}} «براى کسى که از پیش با خدا و پیامبر او به جنگ برخاسته بود‌...» در آیه {{متن قرآن|«{{آیه|9|107}}»}}<ref>[[آیه 107 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۱۰۷.]]</ref>، ابوعامر راهب است. گفته‌اند: سبب ساخت [[مسجد ضرار]] به ‌وسیله منافقان، نامه ابوعامر به آن‌ها بود که نیرو و سلاح تهیه کنند و مسجدى براى او بسازند تا نزد قیصر روم رفته، سپاهى را براى اخراج [[پیامبر]] صلى الله علیه و آله و یارانش از [[مدینه]]، با خود به همراه آورد.<ref> اسباب النزول، ص‌ ۲۱۴.</ref> این‌که بناى مسجد به خواسته او بوده، پذیرفته نیست؛ زیرا وى مسلمان نبوده و ظاهراً منافقان به دنبال نامه ابوعامر، خود تصمیم به ساخت مسجد گرفتند تا افزون بر ایجاد تفرقه بین مؤمنان، محلى براى ورود فرستادگان ابوعامر و انتظار آمدن وى با سپاه شام باشد.<ref> البدایة والنهایه، ج‌ ۵، ص‌ ۱۷؛ التبیان، ج‌ ۵، ص‌ ۲۹۸.</ref> بنا به روایتى از [[امام کاظم]] علیه‌السلام منافقان [[مدینه]] پس از وفات سعد بن‌ معاذ و پس از عزیمت پیامبر به تبوک، براى ریاست ابوعامر بر خود از یکدیگر بیعت گرفتند.<ref> بحارالانوار، ج‌ ۲۱، ص‌ ۲۵۷.</ref>
-*از عکرمه نقل شده که مراد از {{متن قرآن|« قَوْمًا کفَرُواْ بَعْدَ إِیمَانِهِمْ»}} در آیه {{متن قرآن|«کیفَ یهْدِی اللَّهُ قَوْمًا کفَرُوا بَعْدَ إِیمَانِهِمْ وَشَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَجَاءَهُمُ الْبَینَاتُ وَاللَّهُ لَا یهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ»}} ([[سوره آل ‌عمران]]، ۸۶) که خداوند از عدم هدایت آنان خبر داده، ۱۲ نفر از ‌جمله ابوعامر بودند؛<ref> جامع‌البیان، مج‌ ۳، ج ۳، ص‌ ۴۶۱؛ الاتقان، ج‌ ۲، ص‌ ۳۲۵.</ref> ولى [[سیاق آیات|سیاق]] آیه و آیات قبل از آن این احتمال را تقویت مى‌کند که آیه درباره یهودیان [[بنی قریظه|بنى‌قریظه]] و [[بنی نضیر|بنى‌نضیر]] باشد.<ref> جامع‌البیان، ج‌ ۳، ص‌ ۴۶۲؛ المنار، ج‌ ۳، ص‌ ۳۶۲.</ref>
+*از عکرمه نقل شده که مراد از {{متن قرآن|«... قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ ...»}} در آیه {{متن قرآن|«{{آیه|3|86}}»}}<ref>[[آیه 86 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۸۶.]]</ref>، که خداوند از عدم هدایت آنان خبر داده، ۱۲ نفر از ‌جمله ابوعامر بودند؛<ref> جامع‌البیان، مج‌ ۳، ج ۳، ص‌ ۴۶۱؛ الاتقان، ج‌ ۲، ص‌ ۳۲۵.</ref> ولى [[سیاق آیات|سیاق]] آیه و آیات قبل از آن این احتمال را تقویت مى‌کند که آیه درباره یهودیان [[بنی قریظه|بنى‌قریظه]] و [[بنی نضیر|بنى‌نضیر]] باشد.<ref> جامع‌البیان، ج‌ ۳، ص‌ ۴۶۲؛ المنار، ج‌ ۳، ص‌ ۳۶۲.</ref>
-*در نقلى از [[عبدالله بن عباس|ابن‌عباس]] آمده است که آیه {{متن قرآن|«أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِینَ أُوتُوا نَصِیبًا مِنَ الْکتَابِ یؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوتِ وَیقُولُونَ لِلَّذِینَ کفَرُوا هَٰؤُلَاءِ أَهْدَىٰ مِنَ الَّذِینَ آمَنُوا سَبِیلًا»}} ([[سوره نساء]]، ۵۱) از ورود حیىّ بن ‌اخطب و برخى یهودیان بنى‌نضیر (بعد از وادار شدن آنان به ترک مدینه از سوى پیامبر) و نیز ابوعامر بر [[قریش]] خبر مى‌دهد که براى تشویق آنان به جنگ با پیامبر صلى الله علیه و آله بدان‌جا رفته بودند و مشرکان را هدایت یافته‌تر از مؤمنان ‌دانستند.<ref> جامع‌البیان، ج‌ ۳، ص‌ ۱۸۸.</ref>
+*در نقلى از [[عبدالله بن عباس|ابن‌عباس]] آمده است که آیه {{متن قرآن|«{{آیه|4|51}}»}}<ref>[[آیه 51 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۵۱.]]</ref> از ورود حیىّ بن ‌اخطب و برخى یهودیان بنى‌نضیر (بعد از وادار شدن آنان به ترک مدینه از سوى پیامبر) و نیز ابوعامر بر [[قریش]] خبر مى‌دهد که براى تشویق آنان به جنگ با پیامبر صلى الله علیه و آله بدان‌جا رفته بودند و مشرکان را هدایت یافته‌تر از مؤمنان ‌دانستند.<ref> جامع‌البیان، ج‌ ۳، ص‌ ۱۸۸.</ref>
-*برخی مراد از منافقان در آیه {{متن قرآن|«إِنَّ الْمُنَافِقِینَ یخَادِعُونَ اللَّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ وَإِذَا قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ قَامُوا کسَالَىٰ یرَاءُونَ النَّاسَ وَلَا یذْکرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِیلًا»}} ([[سوره نساء]]، ۱۴۲)<ref> همان، ج‌ ۵، ص‌ ۴۴۹؛ مفحمات‌الاقران، ص‌ ۷۷.</ref> و مراد از {{متن قرآن|«مَرَدوا عَلَى‌النِّفاقِ»}} در {{متن قرآن|«وَمِمَّنْ حَوْلَکمْ مِنَ الْأَعْرَابِ مُنَافِقُونَ وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِینَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ لَا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُمْ مَرَّتَینِ ثُمَّ یرَدُّونَ إِلَىٰ عَذَابٍ عَظِیمٍ»}} ([[سوره توبه]]، ۱۰۱) عبدالله‌ بن ‌اُبى و ابوعامر و‌... دانسته اند<ref> کشف‌الاسرار، ج‌ ۴، ص‌ ۲۰۶.</ref>؛ ولى با توجه به اسلام نیاوردن ابوعامر و عدم حضور وى در مدینه، نمى‌تواند مورد اشاره آیه ‌باشد.
+*برخی مراد از منافقان در آیه {{متن قرآن|«{{آیه|4|142}}»}}<ref>[[آیه 142 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۱۴۲.]]</ref> <ref> همان، ج‌ ۵، ص‌ ۴۴۹؛ مفحمات‌الاقران، ص‌ ۷۷.</ref> و مراد از {{متن قرآن|«مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ»}} در {{متن قرآن|«{{آیه|9|101}}»}}<ref>[[آیه 101 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۱۰۱.]]</ref> عبدالله‌ بن ‌اُبى و ابوعامر و‌... دانسته اند<ref> کشف‌الاسرار، ج‌ ۴، ص‌ ۲۰۶.</ref>؛ ولى با توجه به اسلام نیاوردن ابوعامر و عدم حضور وى در مدینه، نمى‌تواند مورد اشاره آیه ‌باشد.
-*نیز گفته شده که مراد از {{متن قرآن|«وَاتْلُ عَلَیهِمْ نَبَأَ الَّذِی آتَینَاهُ آیاتِنَا فَانسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّیطَانُ...»}} در ۱۷۵ [[سوره اعراف]] ابوعامر است؛<ref> مجمع‌البیان، ج‌ ۴، ص‌ ۷۶۹.</ref> ولى با توجه به [[سوره های مکی و مدنی|مکى]] بودن سوره اعراف، ظاهراً این آیه بر وى تطبیق شده و مراد آیه، [[بلعم باعورا|بلعم ‌بن ‌باعورا]] یا امیة ‌بن ‌ابى‌ الصلت باشد.<ref> جامع‌البیان، مج ۶، ج‌ ۹، ص‌ ۱۶۰‌ـ‌۱۶۳؛ التبیان، ج ۵، ص ۳۱‌ـ‌۳۲.</ref>
+*نیز گفته شده که مراد آیه {{متن قرآن|«{{آیه|7|175}}»}}<ref>[[آیه 175 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۱۷۵.]]</ref> ابوعامر است؛<ref> مجمع‌البیان، ج‌ ۴، ص‌ ۷۶۹.</ref> ولى با توجه به [[سوره های مکی و مدنی|مکى]] بودن سوره اعراف، ظاهراً این آیه بر وى تطبیق شده و مراد آیه، [[بلعم باعورا|بلعم ‌بن ‌باعورا]] یا امیة ‌بن ‌ابى‌ الصلت باشد.<ref> جامع‌البیان، مج ۶، ج‌ ۹، ص‌ ۱۶۰‌ـ‌۱۶۳؛ التبیان، ج ۵، ص ۳۱‌ـ‌۳۲.</ref>
 ==پانویس==
 <references />

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}
@@ سطر ۳۵: / سطر ۳۶: @@
 ==منابع==
 سید محمود دشتى، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد 2، صفحه 33-35.
 [[رده: دشمنان پیامبر]]
 [[رده: شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]

@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 # به اتفاق مفسران، مراد از {{متن قرآن|«لِمَن حارَبَ اللّهَ و رَسولَهُ مِن قَبلُ‌...»}} در آیه 107 [[سوره توبه]]/9 «براى كسى كه از پیش با خدا و پیامبر او به جنگ برخاسته بود‌...» ابوعامر راهب است.<p>گفته‌اند: سبب ساخت مسجد ضرار به ‌وسیله منافقان، نامه ابوعامر به آن‌ها بود كه نیرو و سلاح تهیه كنند و مسجدى براى او بسازند تا نزد قیصر روم رفته، سپاهى را براى اخراج پیامبر صلى الله علیه و آله و یارانش از [[مدینه]]، با خود به همراه آورد.<ref> اسباب النزول، ص‌ 214.</ref></p><p>این‌كه بناى مسجد به خواسته او بوده، پذیرفته نیست؛ زیرا وى مسلمان نبوده و ظاهراً منافقان به دنبال نامه ابوعامر، خود تصمیم به ساخت مسجد گرفتند تا افزون بر ایجاد تفرقه بین مؤمنان، محلى براى ورود فرستادگان ابوعامر و انتظار آمدن وى با سپاه شام باشد.<ref> البدایة والنهایه، ج‌ 5، ص‌ 17؛ التبیان، ج‌ 5، ص‌ 298.</ref></p><p>بنا به روایتى از [[امام كاظم]] علیه‌السلام منافقان [[مدینه]] پس از وفات سعد بن‌ معاذ و پس از عزیمت پیامبر به تبوك، براى ریاست ابوعامر بر خود از یكدیگر بیعت گرفتند.<ref> [[بحارالانوار]]، ج‌ 21، ص‌ 257.</ref></p>
-# از عكرمه نقل شده كه مراد از {{متن قرآن|«قَومـًا كَفَروا بَعدَ ایمنِهِم»}} در 86 [[سوره آل ‌عمران]]/3‌ كه خداوند از عدم هدایت آنان خبر داده، 12 نفر از ‌جمله ابوعامر بودند؛<ref> جامع‌البیان، مج‌ 3، ج 3، ص‌ 461؛ الاتقان، ج‌ 2، ص‌ 325.</ref> ولى سیاق آیه و آیات قبل از آن این احتمال را تقویت مى‌كند كه آیه درباره یهودیان بنى‌قریظه و بنى‌نضیر باشد.<ref> جامع‌البیان، مج‌ 3، ج‌ 3، ص‌ 462؛ المنار، ج‌ 3، ص‌ 362.</ref>
+# از عكرمه نقل شده كه مراد از {{متن قرآن|« قَوْمًا كَفَرُواْ بَعْدَ إِيمَانِهِمْ»}} در 86 [[سوره آل ‌عمران]]/3‌ كه خداوند از عدم هدایت آنان خبر داده، 12 نفر از ‌جمله ابوعامر بودند؛<ref> جامع‌البیان، مج‌ 3، ج 3، ص‌ 461؛ الاتقان، ج‌ 2، ص‌ 325.</ref> ولى سیاق آیه و آیات قبل از آن این احتمال را تقویت مى‌كند كه آیه درباره یهودیان بنى‌قریظه و بنى‌نضیر باشد.<ref> جامع‌البیان، مج‌ 3، ج‌ 3، ص‌ 462؛ المنار، ج‌ 3، ص‌ 362.</ref>
 # در نقلى از ابن‌عباس آمده است كه آیه 51 [[سوره نساء]]/4 از ورود حیىّ بن ‌اخطب و برخى یهودیان بنى‌نضیر (بعد از وادار شدن آنان به ترك [[مدینه]] از سوى پیامبر) و نیز ابوعامر بر قریش خبر مى‌دهد كه براى تشویق آنان به جنگ با پیامبر صلى الله علیه و آله بدان‌جا رفته بودند و مشركان را هدایت یافته‌تر از مؤمنان ‌دانستند.<ref> جامع‌البیان، مج‌ 3، ج‌ 3، ص‌ 188.</ref>
 # مراد از منافقان در 142 [[سوره نساء]]/4 {{متن قرآن|«مَرَدوا عَلَى‌النِّفاقِ»}}؛ بر نفاق خو گرفته‌اند.<ref> همان، مج‌ 4، ج‌ 5، ص‌ 449؛ مفحمات‌الاقران، ص‌ 77.</ref> و در 101 [[سوره توبه]]/9 عبدالله‌ بن ‌اُبى و ابوعامر و‌... دانسته شده<ref> كشف‌الاسرار، ج‌ 4، ص‌ 206.</ref>؛ ولى با توجه به اسلام نیاوردن ابوعامر و عدم حضور وى در مدینه، نمى‌تواند مورد اشاره آیه ‌باشد.
-# نیز گفته شده كه مراد از {{متن قرآن|«اَلَّذى ءاتَینهُ ءایتِنا فَانسَلَخَ مِنها فَاَتبَعَهُ الشَّیطنُ‌...»}} در 175 [[سوره اعراف]]/7 ابوعامر است؛<ref> مجمع‌البیان، ج‌ 4، ص‌ 769.</ref>ولى با توجه به مكى بودن سوره اعراف، ظاهراً این آیه بر وى تطبیق شده و مراد آیه، بلعم ‌بن ‌باعورا یا امیة ‌بن ‌ابى‌ الصلت باشد.<ref> جامع‌البیان، مج 6، ج‌ 9، ص‌ 160‌ـ‌163؛ التبیان، ج 5، ص 31‌ـ‌32.</ref>
+# نیز گفته شده كه مراد از {{متن قرآن|«وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِيَ آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا فَانسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ...»}} در 175 [[سوره اعراف]]/7 ابوعامر است؛<ref> مجمع‌البیان، ج‌ 4، ص‌ 769.</ref>ولى با توجه به مكى بودن سوره اعراف، ظاهراً این آیه بر وى تطبیق شده و مراد آیه، بلعم ‌بن ‌باعورا یا امیة ‌بن ‌ابى‌ الصلت باشد.<ref> جامع‌البیان، مج 6، ج‌ 9، ص‌ 160‌ـ‌163؛ التبیان، ج 5، ص 31‌ـ‌32.</ref>
 ==پانویس==

@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 مفسران در ذیل چند آیه از ابوعامر نام برده‌اند كه سبب نزول و مورد اشاره آن آیات بوده است.
-# به اتفاق مفسران، مراد از «لِمَن حارَبَ اللّهَ و رَسولَهُ مِن قَبلُ‌...» در آیه 107 [[سوره توبه]]/9 «براى كسى كه از پیش با خدا و پیامبر او به جنگ برخاسته بود‌...» ابوعامر راهب است.<p>گفته‌اند: سبب ساخت مسجد ضرار به ‌وسیله منافقان، نامه ابوعامر به آن‌ها بود كه نیرو و سلاح تهیه كنند و مسجدى براى او بسازند تا نزد قیصر روم رفته، سپاهى را براى اخراج پیامبر صلى الله علیه و آله و یارانش از [[مدینه]]، با خود به همراه آورد.<ref> اسباب النزول، ص‌ 214.</ref></p><p>این‌كه بناى مسجد به خواسته او بوده، پذیرفته نیست؛ زیرا وى مسلمان نبوده و ظاهراً منافقان به دنبال نامه ابوعامر، خود تصمیم به ساخت مسجد گرفتند تا افزون بر ایجاد تفرقه بین مؤمنان، محلى براى ورود فرستادگان ابوعامر و انتظار آمدن وى با سپاه شام باشد.<ref> البدایة والنهایه، ج‌ 5، ص‌ 17؛ التبیان، ج‌ 5، ص‌ 298.</ref></p><p>بنا به روایتى از [[امام كاظم]] علیه‌السلام منافقان [[مدینه]] پس از وفات سعد بن‌ معاذ و پس از عزیمت پیامبر به تبوك، براى ریاست ابوعامر بر خود از یكدیگر بیعت گرفتند.<ref> [[بحارالانوار]]، ج‌ 21، ص‌ 257.</ref></p>
+# به اتفاق مفسران، مراد از {{متن قرآن|«لِمَن حارَبَ اللّهَ و رَسولَهُ مِن قَبلُ‌...»}} در آیه 107 [[سوره توبه]]/9 «براى كسى كه از پیش با خدا و پیامبر او به جنگ برخاسته بود‌...» ابوعامر راهب است.<p>گفته‌اند: سبب ساخت مسجد ضرار به ‌وسیله منافقان، نامه ابوعامر به آن‌ها بود كه نیرو و سلاح تهیه كنند و مسجدى براى او بسازند تا نزد قیصر روم رفته، سپاهى را براى اخراج پیامبر صلى الله علیه و آله و یارانش از [[مدینه]]، با خود به همراه آورد.<ref> اسباب النزول، ص‌ 214.</ref></p><p>این‌كه بناى مسجد به خواسته او بوده، پذیرفته نیست؛ زیرا وى مسلمان نبوده و ظاهراً منافقان به دنبال نامه ابوعامر، خود تصمیم به ساخت مسجد گرفتند تا افزون بر ایجاد تفرقه بین مؤمنان، محلى براى ورود فرستادگان ابوعامر و انتظار آمدن وى با سپاه شام باشد.<ref> البدایة والنهایه، ج‌ 5، ص‌ 17؛ التبیان، ج‌ 5، ص‌ 298.</ref></p><p>بنا به روایتى از [[امام كاظم]] علیه‌السلام منافقان [[مدینه]] پس از وفات سعد بن‌ معاذ و پس از عزیمت پیامبر به تبوك، براى ریاست ابوعامر بر خود از یكدیگر بیعت گرفتند.<ref> [[بحارالانوار]]، ج‌ 21، ص‌ 257.</ref></p>
-# از عكرمه نقل شده كه مراد از «قَومـًا كَفَروا بَعدَ ایمنِهِم» در 86 [[سوره آل ‌عمران]]/3‌ كه خداوند از عدم هدایت آنان خبر داده، 12 نفر از ‌جمله ابوعامر بودند؛<ref> جامع‌البیان، مج‌ 3، ج 3، ص‌ 461؛ الاتقان، ج‌ 2، ص‌ 325.</ref> ولى سیاق آیه و آیات قبل از آن این احتمال را تقویت مى‌كند كه آیه درباره یهودیان بنى‌قریظه و بنى‌نضیر باشد.<ref> جامع‌البیان، مج‌ 3، ج‌ 3، ص‌ 462؛ المنار، ج‌ 3، ص‌ 362.</ref>
+# از عكرمه نقل شده كه مراد از {{متن قرآن|«قَومـًا كَفَروا بَعدَ ایمنِهِم»}} در 86 [[سوره آل ‌عمران]]/3‌ كه خداوند از عدم هدایت آنان خبر داده، 12 نفر از ‌جمله ابوعامر بودند؛<ref> جامع‌البیان، مج‌ 3، ج 3، ص‌ 461؛ الاتقان، ج‌ 2، ص‌ 325.</ref> ولى سیاق آیه و آیات قبل از آن این احتمال را تقویت مى‌كند كه آیه درباره یهودیان بنى‌قریظه و بنى‌نضیر باشد.<ref> جامع‌البیان، مج‌ 3، ج‌ 3، ص‌ 462؛ المنار، ج‌ 3، ص‌ 362.</ref>
 # در نقلى از ابن‌عباس آمده است كه آیه 51 [[سوره نساء]]/4 از ورود حیىّ بن ‌اخطب و برخى یهودیان بنى‌نضیر (بعد از وادار شدن آنان به ترك [[مدینه]] از سوى پیامبر) و نیز ابوعامر بر قریش خبر مى‌دهد كه براى تشویق آنان به جنگ با پیامبر صلى الله علیه و آله بدان‌جا رفته بودند و مشركان را هدایت یافته‌تر از مؤمنان ‌دانستند.<ref> جامع‌البیان، مج‌ 3، ج‌ 3، ص‌ 188.</ref>
-# مراد از منافقان در 142 [[سوره نساء]]/4 «مَرَدوا عَلَى‌النِّفاقِ؛ بر نفاق خو گرفته‌اند»<ref> همان، مج‌ 4، ج‌ 5، ص‌ 449؛ مفحمات‌الاقران، ص‌ 77.</ref> و در 101 [[سوره توبه]]/9 عبدالله‌ بن ‌اُبى و ابوعامر و‌... دانسته شده<ref> كشف‌الاسرار، ج‌ 4، ص‌ 206.</ref>؛ ولى با توجه به اسلام نیاوردن ابوعامر و عدم حضور وى در مدینه، نمى‌تواند مورد اشاره آیه ‌باشد.
+# مراد از منافقان در 142 [[سوره نساء]]/4 {{متن قرآن|«مَرَدوا عَلَى‌النِّفاقِ»}}؛ بر نفاق خو گرفته‌اند.<ref> همان، مج‌ 4، ج‌ 5، ص‌ 449؛ مفحمات‌الاقران، ص‌ 77.</ref> و در 101 [[سوره توبه]]/9 عبدالله‌ بن ‌اُبى و ابوعامر و‌... دانسته شده<ref> كشف‌الاسرار، ج‌ 4، ص‌ 206.</ref>؛ ولى با توجه به اسلام نیاوردن ابوعامر و عدم حضور وى در مدینه، نمى‌تواند مورد اشاره آیه ‌باشد.
-# نیز گفته شده كه مراد از «اَلَّذى ءاتَینهُ ءایتِنا فَانسَلَخَ مِنها فَاَتبَعَهُ الشَّیطنُ‌...» در 175 [[سوره اعراف]]/7 ابوعامر است؛<ref> مجمع‌البیان، ج‌ 4، ص‌ 769.</ref>ولى با توجه به مكى بودن سوره اعراف، ظاهراً این آیه بر وى تطبیق شده و مراد آیه، بلعم ‌بن ‌باعورا یا امیة ‌بن ‌ابى‌ الصلت باشد.<ref> جامع‌البیان، مج 6، ج‌ 9، ص‌ 160‌ـ‌163؛ التبیان، ج 5، ص 31‌ـ‌32.</ref>
+# نیز گفته شده كه مراد از {{متن قرآن|«اَلَّذى ءاتَینهُ ءایتِنا فَانسَلَخَ مِنها فَاَتبَعَهُ الشَّیطنُ‌...»}} در 175 [[سوره اعراف]]/7 ابوعامر است؛<ref> مجمع‌البیان، ج‌ 4، ص‌ 769.</ref>ولى با توجه به مكى بودن سوره اعراف، ظاهراً این آیه بر وى تطبیق شده و مراد آیه، بلعم ‌بن ‌باعورا یا امیة ‌بن ‌ابى‌ الصلت باشد.<ref> جامع‌البیان، مج 6، ج‌ 9، ص‌ 160‌ـ‌163؛ التبیان، ج 5، ص 31‌ـ‌32.</ref>
 ==پانویس==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''''عمرو (عبد عمرو) بن صیفى‌ بن نعمان ‌بن مالك، معروف به ابوعامر راهب، پدر حنظله غسیل الملائكه.'''''
+{{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}
 __TOC__
-== زندگی نامه ==
+عمرو (عبد عمرو) بن صیفى‌ بن نعمان ‌بن مالك، معروف به ابوعامر راهب، پدر حنظله غسیل الملائكه.
 نسبت ابوعامر به «اوس» مى‌رسد<ref> جمهره انساب‌العرب، ص‌ 333؛ الاستیعاب، ج‌ 1، ص‌ 432.</ref> و بیشتر محدثان، او را از بزرگان قبیله اوس دانسته‌اند؛<ref> السیرة‌النبویه، ج 2، ص 584؛ المغازى، ج 1، ص 205.</ref> ولى ابن‌كثیر وى را از سران قبیله خزرج شمرده است.<ref> تفسیر ابن ‌كثیر، ج‌ 2، ص‌ 402.</ref> وى در جاهلیت، از حنفا به شمار مى‌آمد<ref> السیرة‌النبویه، ج‌ 2، ص‌ 585.</ref> كه موحد و معتقد به برانگیخته شدن انسان، پس از [[مرگ]] بودند.<ref> مروج الذهب، ج‌ 1، ص‌ 61 و 71.</ref>
@@ سطر ۱۶: / سطر ۲۰: @@
 مرگ وى را به نفرین پیامبر صلى الله علیه و آله دانسته‌اند<ref> تفسیر ابن ‌كثیر، ج‌ 2، ص‌ 402.</ref> كه پس از آمدن ایشان به [[مدینه]] ادعا كرد پیرو دین حنیف است و وقتى پیامبر فرمود: من بر این دینم و آن را بى‌پیرایه و پاك آورده‌ام، گفت: خداوند، دروغ‌گو را مطرود و غریب و تنها بمیراند و پیامبر با گفتن آمین فرمود: خداوند با كسى كه دروغ مى‌گوید، چنین كند.<ref> السیرة النبویة، ج‌ 2، ص‌ 585.</ref>
 ==ابوعامر در شأن نزول==
 مفسران در ذیل چند آیه از ابوعامر نام برده‌اند كه سبب نزول و مورد اشاره آن آیات بوده است.
@@ سطر ۲۸: / سطر ۳۰: @@
 # نیز گفته شده كه مراد از «اَلَّذى ءاتَینهُ ءایتِنا فَانسَلَخَ مِنها فَاَتبَعَهُ الشَّیطنُ‌...» در 175 [[سوره اعراف]]/7 ابوعامر است؛<ref> مجمع‌البیان، ج‌ 4، ص‌ 769.</ref>ولى با توجه به مكى بودن سوره اعراف، ظاهراً این آیه بر وى تطبیق شده و مراد آیه، بلعم ‌بن ‌باعورا یا امیة ‌بن ‌ابى‌ الصلت باشد.<ref> جامع‌البیان، مج 6، ج‌ 9، ص‌ 160‌ـ‌163؛ التبیان، ج 5، ص 31‌ـ‌32.</ref>
-==پانویس ==
+==پانویس==
-<references />
+<references/>
 ==منابع==
+سید محمود دشتى، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد 2، صفحه 33-35.
 [[رده: دشمنان پیامبر]]
 [[رده: شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]