ابوجهل - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۲

2023-07-15T12:32:15Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۶

2023-07-15T11:16:04Z

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۳۸

2020-01-12T06:38:14Z

Aghajani در ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۲۵

2020-01-12T06:25:40Z

Aghajani در ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۰۸

2020-01-12T06:08:46Z

Aghajani در ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۰۵

2020-01-12T06:05:03Z

Aghajani در ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۰۳

2020-01-12T06:03:20Z

Aghajani در ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۵۴

2020-01-12T05:54:10Z

Aghajani در ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۴۶

2020-01-12T05:46:50Z

Aghajani در ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۳۹

2020-01-12T05:39:25Z

@@ سطر ۵۸: / سطر ۵۸: @@
 ===معذب در آخرت===
-{{متن قرآن|«أفَمن وَعَدنه وعداً حَسَناً فَهو لقيه، كَمن متَّعنه مَتعَ الحيوةِ الدُّنيا ثُمّ هو يَومَ القيـمةِ مِن‌المُحضَرينَ»}}؛ آيا كسى كه به او وعده‌اى نيكو داديم و او به آن خواهد رسيد، مانند كسى است كه به بهره زندگانى دنيا بهره‌مندش ساخته‌ايم؛ سپس او در روز قيامت از حاضرشدگان [در صحنه عذاب] است؟ ([[سوره قصص]]/28، 61) با همه اختلافى كه در شأن نزول آيه وجود دارد، نام ابوجهل به صورت مصداق «من‌متّعنه»، برجسته‌تر است.<ref>جامع البيان، مج 11، ج 19، ص 119 و 120؛ مجمع‌البيان، ج7، ص408.</ref>
+{{متن قرآن|«أَفَمَنْ وَعَدْنَاهُ وَعْدًا حَسَنًا فَهُوَ لَاقِيهِ كَمَنْ مَتَّعْنَاهُ مَتَاعَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ثُمَّ هُوَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنَ الْمُحْضَرِينَ»}}؛ آيا كسى كه به او وعده‌اى نيكو داديم و او به آن خواهد رسيد، مانند كسى است كه به بهره زندگانى دنيا بهره‌مندش ساخته‌ايم؛ سپس او در روز قيامت از حاضرشدگان [در صحنه عذاب] است؟ ([[سوره قصص]]/28، 61) با همه اختلافى كه در شأن نزول آيه وجود دارد، نام ابوجهل به صورت مصداق «من‌متّعنه»، برجسته‌تر است.<ref>جامع البيان، مج 11، ج 19، ص 119 و 120؛ مجمع‌البيان، ج7، ص408.</ref>
 ===تمسخر آیات قرآن===

@@ سطر ۶۷: / سطر ۶۷: @@
 ===مجادله با رسول خدا(ص)===
-{{متن قرآن|«و‌قالوا لَن نُؤمِنَ لَكَ حَتّى تَفجُر لَنا مِن الأرضِ يَنبوعاً × أو تُسقِطَ السَّماءَ كَما زَعمتَ عَلينا كِسَفاً أو تَأتى بِاللّهِ والمَلـئِكةِ قَبيلاً × أو يَكونُ لَكَ بَيتٌ مَن زُخرُف أو تَرقى فى‌السَّماءِ و لَن نُؤمِنَ لِرُقيِّكَ حتّى تُنزِّلَ عَلينا كتباً نَقرؤه قُل سُبحانَ ربّى هَل كُنتُ إلاّ بَشراً رَسولا»}} ([[سوره اسراء]]/17، 90 و 92 و 93) واحدى از ابن‌ عبّاس نقل مى‌كند كه ابوجهل و سران قريش بر آن شدند تا با پيامبر مجادله كنند و از او خواستند تا از كارهايش دست بردارد.
+{{متن قرآن|«وَقَالُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّىٰ تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الْأَرْضِ يَنْبُوعًا × أَوْ تُسْقِطَ السَّمَاءَ كَمَا زَعَمْتَ عَلَيْنَا كِسَفًا أَوْ تَأْتِيَ بِاللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ قَبِيلًا × أَوْ يَكُونَ لَكَ بَيْتٌ مِنْ زُخْرُفٍ أَوْ تَرْقَىٰ فِي السَّمَاءِ وَلَنْ نُؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّىٰ تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتَابًا نَقْرَؤُهُ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّي هَلْ كُنْتُ إِلَّا بَشَرًا رَسُولًا»}} ([[سوره اسراء]]/17، 90 و 92 و 93) واحدى از ابن‌ عبّاس نقل مى‌كند كه ابوجهل و سران قريش بر آن شدند تا با پيامبر مجادله كنند و از او خواستند تا از كارهايش دست بردارد.
 وقتى پافشارى پيامبر را ديدند، تقاضاهاى ديگرى را مطرح كردند كه اين آيات، بيان‌گر آن است:<ref>اسباب النزول، ص‌246 و 247.</ref> و گفتند: هرگز به تو [[ايمان]] نمى‌آوريم، مگر آن‌كه براى ما از زمين چشمه‌اى بجوشانى يا باغى‌ از خرما و انگور داشته باشى و در ميانش، جويباران را جارى سازى يا پاره‌هايى از آسمان را چنان‌كه گمان دارى بر [سر] ما بيندازى يا خدا و فرشتگان را روياروى ما بياورى يا تو را خانه‌اى از زر و زيور باشد و‌ بالا رفتنت را باور نكنيم، مگر آن‌كه كتابى براى ما فرود آورى كه بخوانيمش. بگو پاك و منزه است پروردگارم. آيا من جز بشرى هستم كه‌ پيامبرم؟
 ===استهزاء پیامبر(ص)===
-به نقلى، ابوجهل يكى از مسخره‌كنندگان پيامبر صلى الله عليه و آله و مسلمانان به شمار آمده<ref>التعريف، ص‌163.</ref> كه خداوند درباره آنان آيه 95 [[سوره حجر]]/15 را نازل فرمود: {{متن قرآن|«إنّا كفينك المستهزءين»}}؛ هر چند در ديگر تفاسير، ذيل اين آيه نامى از او به ميان نيامده است.
+به نقلى، ابوجهل يكى از مسخره‌كنندگان پيامبر صلى الله عليه و آله و مسلمانان به شمار آمده<ref>التعريف، ص‌163.</ref> كه خداوند درباره آنان آيه 95 [[سوره حجر]]/15 را نازل فرمود: {{متن قرآن|«إِنَّا كَفَيْنَاكَ الْمُسْتَهْزِئِينَ»}}؛ هر چند در ديگر تفاسير، ذيل اين آيه نامى از او به ميان نيامده است.
 ===تعصبی جاهلانه===
-{{متن قرآن|«و‌مِنهم من يَستَمِعُ إليكَ و جَعَلنا عَلى قُلوبهم أكِنّةً أن يَفقَهوه و فى ءَاذَانهم وَقراً و إن يَروا كُلَّ ءاية لايؤمِنوا بِها حَتّى إذا جاءُوكَ يُجدِلونَك، يَقولُ الَّذين كَفروا إن هذا إلاّ أسطيرالأوَّلين»}}. ([[سوره انعام]]/6‌، 25) گفته‌اند: اين آيه در شأن ابوجهل و ديگر سران مشرك نازل شده كه گرد هم آمده تا در باب سخنان پيامبر گفتگو كنند. ابوسفيان گفت: من بعضى از گفته‌هاى او را حق مى‌دانم؛ اما ابوجهل از او خواست كه هرگز به آن اقرار نكند و‌ در روايت ديگرى است كه گفت: مرگ براى ما از اقرار به آن آسان‌تر است و اين آيه نازل شد.<ref>بغوى، ج‌1، ص‌91.</ref>
+{{متن قرآن|«وَمِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ وَجَعَلْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَفِي آذَانِهِمْ وَقْرًا  وَإِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لَا يُؤْمِنُوا بِهَا  حَتَّىٰ إِذَا جَاءُوكَ يُجَادِلُونَكَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَٰذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ»}}. ([[سوره انعام]]/6‌، 25) گفته‌اند: اين آيه در شأن ابوجهل و ديگر سران مشرك نازل شده كه گرد هم آمده تا در باب سخنان پيامبر گفتگو كنند. ابوسفيان گفت: من بعضى از گفته‌هاى او را حق مى‌دانم؛ اما ابوجهل از او خواست كه هرگز به آن اقرار نكند و‌ در روايت ديگرى است كه گفت: مرگ براى ما از اقرار به آن آسان‌تر است و اين آيه نازل شد.<ref>بغوى، ج‌1، ص‌91.</ref>
-از سدّى نقل شده كه اخنس‌ بن‌ شريق در خلوت از ابوجهل درباره پيامبر صلى الله عليه و آله پرسيد و او گفت: به خدا سوگند! محمدصادق است و هرگز دروغ نگفته؛ اما هنگامى كه بنى قصى پرچم مكه‌ را بدست گرفتند؛ پرده‌دار كعبه شدند؛ سقايت حاجيان به دستشان افتاد و سپس نبوت! ديگر چه چيزى براى تيره‌هاى قريش مى‌ماند؟<ref>جامع‌البيان، مج‌5‌، ج‌7، ص‌240.</ref> و اين آيه در شأن آنان نازل شد: {{متن قرآن|«فإنّهم لايُكذِّبونكَ ولكنّ الظـَّلِمينَ بايتِ اللّهِ يَجحَدونَ»}}. ([[سوره انعام]]/6‌، 33) طبرى از ابن‌ كعب نقل كرده كه ابوجهل به پيامبر گفت: ما تو را تكذيب نكرده؛ بلكه آن‌چه را آورده‌اى، تكذيب مى‌كنيم و خداوند اين آيه را فرود‌آورد.<ref>همان.</ref>
+از سدّى نقل شده كه اخنس‌ بن‌ شريق در خلوت از ابوجهل درباره پيامبر صلى الله عليه و آله پرسيد و او گفت: به خدا سوگند! محمدصادق است و هرگز دروغ نگفته؛ اما هنگامى كه بنى قصى پرچم مكه‌ را بدست گرفتند؛ پرده‌دار كعبه شدند؛ سقايت حاجيان به دستشان افتاد و سپس نبوت! ديگر چه چيزى براى تيره‌هاى قريش مى‌ماند؟<ref>جامع‌البيان، مج‌5‌، ج‌7، ص‌240.</ref> و اين آيه در شأن آنان نازل شد: {{متن قرآن|«فَإِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُونَكَ وَلَٰكِنَّ الظَّالِمِينَ بِآيَاتِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ»}}. ([[سوره انعام]]/6‌، 33) طبرى از ابن‌ كعب نقل كرده كه ابوجهل به پيامبر گفت: ما تو را تكذيب نكرده؛ بلكه آن‌چه را آورده‌اى، تكذيب مى‌كنيم و خداوند اين آيه را فرود‌آورد.<ref>همان.</ref>
 ===آزار دادن پیامبر(ص)===
@@ سطر ۸۲: / سطر ۸۲: @@
 === حسادت به رسول خدا===
-در ذيل آيه 124 [[سوره انعام]]/6 {{متن قرآن|«و إذا جاءتهُم ءايةٌ قالوا لن‌نؤمنَ حَتّى نُؤتى مِثلَ ما أُوتِىَ رُسُل اللّهِ اللّه أَعلمُ حيثُ يَجعلُ رِسالَتَه»}} آمده است:<ref>قرطبى، ج‌7، ص‌53‌.</ref> ابوجهل گفت: سوگند به خدا! به او راضى نشده، هرگز از وى پيروى نمى‌كنيم جز اين‌كه بر ما نيز چون او [[وحى]] بيايد كه آيه نازل شد: و چون آنان را نشانه‌اى بيايد، گويند هرگز ايمان نمى‌آوريم مگر آن‌كه‌ مانند آن‌چه به [[پيامبران]] الهى داده شده، به ما نيز داده شود. [بگو] خداوند، بهتر مى‌داند كه رسالت خويش را كجا قرار دهد.
+در ذيل آيه 124 [[سوره انعام]]/6 {{متن قرآن|«وَإِذَا جَاءَتْهُمْ آيَةٌ قَالُوا لَنْ نُؤْمِنَ حَتَّىٰ نُؤْتَىٰ مِثْلَ مَا أُوتِيَ رُسُلُ اللَّهِ  اللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسَالَتَهُ»}} آمده است:<ref>قرطبى، ج‌7، ص‌53‌.</ref> ابوجهل گفت: سوگند به خدا! به او راضى نشده، هرگز از وى پيروى نمى‌كنيم جز اين‌كه بر ما نيز چون او [[وحى]] بيايد كه آيه نازل شد: و چون آنان را نشانه‌اى بيايد، گويند هرگز ايمان نمى‌آوريم مگر آن‌كه‌ مانند آن‌چه به [[پيامبران]] الهى داده شده، به ما نيز داده شود. [بگو] خداوند، بهتر مى‌داند كه رسالت خويش را كجا قرار دهد.
 ===به آیات قرآن گوش نکنید===

@@ سطر ۵۵: / سطر ۵۵: @@
 ===تمسخر رسول خدا===
-همو از مقاتل مى‌نويسد<ref>روض الجنان، ج13، ص‌130.</ref>: چون ابوجهل و نضر بن حارث، عبادت‌هاى رسول و جدّيت او را ديدند، گفتند: تو خود را به مشقّت مى‌اندازى. در‌ دين‌ ما، اين‌همه رنج نيست و خداى تعالى اين آيات را فرو فرستاد: {{متن قرآن|«طه‌ × ما أنزَلنا عَليكَ القُرءَان لِتَشقى»}}. ([[سوره طه]]/20، 1‌و2)
+همو از مقاتل مى‌نويسد<ref>روض الجنان، ج13، ص‌130.</ref>: چون ابوجهل و نضر بن حارث، عبادت‌هاى رسول و جدّيت او را ديدند، گفتند: تو خود را به مشقّت مى‌اندازى. در‌ دين‌ ما، اين‌همه رنج نيست و خداى تعالى اين آيات را فرو فرستاد: {{متن قرآن|«طه‌ × مَا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقَىٰ»}}. ([[سوره طه]]/20، 1‌و2)
 ===معذب در آخرت===

@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۱: @@
 ===پرده ای بر دیدگان ابوجهل===
-آيات 8 و 9 [[سوره يس]]/36: {{متن قرآن|«إنّا جَعَلنا فى أعنقِهم أغللا فَهى إلى الأَذقان فَهُم مُقمَحون × وَ جَعلنا مِن بَينِ أيديهم سَدّاً وَ مِن خَلفِهم سَدّاً فَأغشَينهم فَهُم لايُبصِرونَ»}}؛ ما در گردن‌هايشان غل‌هايى نهاديم كه تا چانه‌ها است؛ به طورى كه سرهايشان بالا مانده است و از پيش رويشان و از پشت سرشان ديوارى نهاده‌ايم و بر [ديدگان] آنان پرده‌اى افكنده‌ايم؛ از اين‌رو هيچ نمى‌بينند.
+آيات 8 و 9 [[سوره يس]]/36: {{متن قرآن|«إِنَّا جَعَلْنَا فِي أَعْنَاقِهِمْ أَغْلَالًا فَهِيَ إِلَى الْأَذْقَانِ فَهُمْ مُقْمَحُونَ  × وَجَعَلْنَا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْنَاهُمْ فَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ»}}؛ ما در گردن‌هايشان غل‌هايى نهاديم كه تا چانه‌ها است؛ به طورى كه سرهايشان بالا مانده است و از پيش رويشان و از پشت سرشان ديوارى نهاده‌ايم و بر [ديدگان] آنان پرده‌اى افكنده‌ايم؛ از اين‌رو هيچ نمى‌بينند.
 به اعتقاد برخى مفسّران، درباره تصميم ابوجهل به قتل پيامبر هنگام نماز، خداوند بدين‌ گونه وى را ناكام ساخت.<ref>جامع‌البيان، مج‌12، ج‌22، ص‌183؛ مجمع‌البيان، ج‌8‌، ص649 و 650‌.</ref> فخررازى بر آن است كه معناى اين آيه و آيه بعدى، بازداشتن ايشان از اهتدا (راه‌يابى) به وسيله خداوند است.<ref>التفسير الكبير، ج‌26، ص‌45.</ref> ابوالفتوح رازى مى‌نويسد: كنايت است و عبارت به طريق مبالغه از جهل و عناد و نفور ايشان از [[ايمان]] تا پندارى كه ممنوعند از آن به غل و قيد كه به هيچ وجه تن در نمى‌دهند و اختيار نمى‌كنند.<ref>روض‌الجنان، ج‌16، ص‌136.</ref>

@@ سطر ۳۸: / سطر ۳۸: @@
 === انتقام از مسلمانان===
-قرطبى در ذيل آيه 44 و 45 [[سوره قمر]]/54 از ابوجهل ياد مى‌كند كه در روز بدر با اسب خويش تاخت؛ به جلو سپاه آمد و گفت: ما امروز از محمد و اصحاب او انتقام مى‌گيريم و خداوند اين آيه را نازل فرمود: {{متن قرآن|«ام‌يقولون نَحنُ جَميعٌ مُنتَصِرٌ × سَيُهزَم الجَمعُ و يُولّون الدُّبُر»}}؛<ref>قرطبى، ج‌17، ص‌95.</ref> گرچه مكى بودن [[سوره قمر]]، سخن پيشين را تضعيف مى‌كند. از سعد بن ابى وقّاص نقل شده: من تأويل آيه را نمى‌دانستم تا اين‌كه پيامبر صلى الله عليه و آله در روز بدر آن را در مقابل مشركان قرائت كرد. وى از قول ابن عبّاس آورده كه بين نزول آيه و واقعه بدر، هفت سال فاصله بوده است.<ref>قرطبى، ج‌17، ص‌95.</ref>
+قرطبى در ذيل آيه 44 و 45 [[سوره قمر]]/54 از ابوجهل ياد مى‌كند كه در روز بدر با اسب خويش تاخت؛ به جلو سپاه آمد و گفت: ما امروز از محمد و اصحاب او انتقام مى‌گيريم و خداوند اين آيه را نازل فرمود: {{متن قرآن|«أَمْ يَقُولُونَ نَحْنُ جَمِيعٌ مُنْتَصِرٌ × سَيُهزَم الجَمعُ و يُولّون الدُّبُر»}}؛<ref>قرطبى، ج‌17، ص‌95.</ref> گرچه مكى بودن [[سوره قمر]]، سخن پيشين را تضعيف مى‌كند. از سعد بن ابى وقّاص نقل شده: من تأويل آيه را نمى‌دانستم تا اين‌كه پيامبر صلى الله عليه و آله در روز بدر آن را در مقابل مشركان قرائت كرد. وى از قول ابن عبّاس آورده كه بين نزول آيه و واقعه بدر، هفت سال فاصله بوده است.<ref>قرطبى، ج‌17، ص‌95.</ref>
 ===پرده ای بر دیدگان ابوجهل===

@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 ===ابوجهل شقاوت پیشه===
-نام ابوجهل در ذيل آيه {{متن قرآن|«لايَصلها إلاّ الأَشقَى × الَّذى كَذَّبَ وَ تَوَلّى»}} ([[سوره ليل]]92/ 15 و 16) آمده است كه «جز‌ شقاوتْ پيشه وارد آن نشود، همان كسى كه [حق] را انكار كرد و روى‌ برتافت».<ref>الكشّاف، ج‌4، ص‌764.</ref>
+نام ابوجهل در ذيل آيه {{متن قرآن|«لَا يَصْلَاهَا إِلَّا الْأَشْقَى × الَّذِي كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ»}} ([[سوره ليل]]92/ 15 و 16) آمده است كه «جز‌ شقاوتْ پيشه وارد آن نشود، همان كسى كه [حق] را انكار كرد و روى‌ برتافت».<ref>الكشّاف، ج‌4، ص‌764.</ref>
@@ سطر ۳۲: / سطر ۳۲: @@
 === انکار روز جزا===
-برخى مفسران، آيات نخستين [[سوره ماعون]]/107 را در شأن ابوجهل و كافران قريش دانسته‌اند:<ref>قمى، ج2، ص483.</ref> {{متن قرآن|«أرَءَيتَ الّذى يُكذِّبُ بِالدّينِ × فذلكَ الَّذى يَدعُّ اليَتيمَ × و لايَحُضُّ عَلى طَعامِ المِسكينَ»}}؛ آيا كسى را ديده‌اى كه روز جزا را انكار مى‌كند؟ اين همان كسى است كه يتيم را مى‌راند و بر اطعام بينوا ترغيب نمى‌كند.
+برخى مفسران، آيات نخستين [[سوره ماعون]]/107 را در شأن ابوجهل و كافران قريش دانسته‌اند:<ref>قمى، ج2، ص483.</ref> {{متن قرآن|«أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ × فذلكَ الَّذى يَدعُّ اليَتيمَ × و لايَحُضُّ عَلى طَعامِ المِسكينَ»}}؛ آيا كسى را ديده‌اى كه روز جزا را انكار مى‌كند؟ اين همان كسى است كه يتيم را مى‌راند و بر اطعام بينوا ترغيب نمى‌كند.
 === وای بر ابوجهل===

@@ سطر ۱۲: / سطر ۱۲: @@
 ابوجهل از دشمنان سرسخت پيامبر و مسلمانان‌ بود. تلاش و رفتار خشمگينانه و كينه توزانه وى با آنان، در شكنجه تازه مسلمانانى چون ياسر و سميّه<ref>التعريف، ص‌172.</ref> كه به قتل اين زن و شوهر انجاميد،<ref>يعقوبى، ج‌2، ص‌28.</ref> تهمت و افترا به آنان،<ref> التعريف، ص‌172.</ref> جلوگيرى از استماع قرآن،<ref>قرطبى، ج‌15، ص‌236.</ref> و برقرارى رابطه ديگران با پيامبر،<ref> اسباب‌النزول، ص‌381؛ مجمع‌البيان، ج‌10، ص‌584‌.</ref> كوشش براى انعقاد پيمان صحيفه مبنى بر يارى نرساندن به پيامبر صلى الله عليه و آله و كوشش بر عدم نقض آن،<ref>السير والمغازى، ص‌161 و 166.</ref> طراحى قتل پيامبر،<ref> سيره ابن هشام، ج‌2، ص‌480؛ مجمع‌البيان، ج4، ص‌826‌.</ref> به راه انداختن [[جنگ بدر]]<ref>الطبقات، ج‌2، ص‌9؛ يعقوبى، ج2، ص‌45.</ref> و... آشكار است.
-ابوجهل وقتى شنيد كه عيّاش‌ بن ابى‌ربيعه (برادر مادرى‌اش) به اسلام گرويده، هر شيوه‌اى را براى بازگرداندن او به كارگرفت<ref>سيره ابن هشام، ج‌2، ص‌474.</ref> و هنگامى كه اندك ملايمت وليد بن‌ مغيره را به پيامبر دريافت، وى را با حيله بر آن داشت كه كلام خداوند را سحر بخواند.<ref>مجمع‌البيان، ج‌10، ص‌584‌.</ref> آيه 24 و 25 [[سوره مدثر]]/74 {{متن قرآن|«إِنْ هَٰذَا إِلَّا سِحْرٌ يُؤْثَرُ × إِنْ هَٰذَا إِلَّا قَوْلُ الْبَشَرِ»}} بيان‌گر اين واقعه است.<ref>اسباب النزول، ص‌381 و 382.</ref> او براى تضعيف پيامبر و اسلام از هر راهى استفاده مى‌كرد. وقتى آياتِ {{متن قرآن|«و‌ما أدركَ ما سَقَرُ × لاتُبقى وَ لاتَذَرُ × لوّاحةٌ لِلبَشرِ × عَلَيها تِسعَةَ عَشَرَ»}} ([[سوره مدثر]]/74، 27 ـ 30) را شنيد، به قرشيان گفت: آيا هر ده تن از شما، از غلبه بر يك نفر از گماشته‌هاى آتش ناتوانند؛ در حالى كه شمار شما بيش‌تر است؟ رفيق شما [=پيامبر] خبر مى‌دهد كه جهنم نوزده گماشته دارد.<ref>جامع‌البيان، مج14، ج29، ص199؛ مجمع‌البيان، ج‌10، ص‌586‌.</ref>
+ابوجهل وقتى شنيد كه عيّاش‌ بن ابى‌ربيعه (برادر مادرى‌اش) به اسلام گرويده، هر شيوه‌اى را براى بازگرداندن او به كارگرفت<ref>سيره ابن هشام، ج‌2، ص‌474.</ref> و هنگامى كه اندك ملايمت وليد بن‌ مغيره را به پيامبر دريافت، وى را با حيله بر آن داشت كه كلام خداوند را سحر بخواند.<ref>مجمع‌البيان، ج‌10، ص‌584‌.</ref> آيه 24 و 25 [[سوره مدثر]]/74 {{متن قرآن|«إِنْ هَٰذَا إِلَّا سِحْرٌ يُؤْثَرُ × إِنْ هَٰذَا إِلَّا قَوْلُ الْبَشَرِ»}} بيان‌گر اين واقعه است.<ref>اسباب النزول، ص‌381 و 382.</ref> او براى تضعيف پيامبر و اسلام از هر راهى استفاده مى‌كرد. وقتى آياتِ {{متن قرآن|«وَمَا أَدْرَاكَ مَا سَقَرُ × لَا تُبْقِي وَلَا تَذَرُ × لَوَّاحَةٌ لِلْبَشَر ×عَلَيْهَا تِسْعَةَ عَشَرَ»}} ([[سوره مدثر]]/74، 27 ـ 30) را شنيد، به قرشيان گفت: آيا هر ده تن از شما، از غلبه بر يك نفر از گماشته‌هاى آتش ناتوانند؛ در حالى كه شمار شما بيش‌تر است؟ رفيق شما [=پيامبر] خبر مى‌دهد كه جهنم نوزده گماشته دارد.<ref>جامع‌البيان، مج14، ج29، ص199؛ مجمع‌البيان، ج‌10، ص‌586‌.</ref>
 اصرار بيش از حد و جاهلانه او بر مخالفت با پيامبر و اسلام، حتى موجب خشم ديگر سران مكّه شد<ref>السير والمغازى، ص‌166.</ref> و از سوى پيامبر به (ابوجهل) ملقب گرديد.<ref>الاشتقاق، ص‌147؛ انساب الاشراف ج‌1، ص‌141.</ref> وى، در سال دوم هجرى در جنگ بدر كه خود فرماندهى سپاه شرك را به عهده داشت، كشته و به همراه ديگر كشتگان در چاه (قليب) بدر مدفون شد.<ref>جامع‌البيان، مج‌5‌، ج‌7، ص‌240.</ref> او پسر و دخترى داشت؛ امّا نسلش هرگز ادامه نيافت<ref>جمهرة انساب العرب، ص‌145.</ref> و ابتر ماند. عكرمه (فرزند او) پس از [[فتح مكه]] مسلمان شد و‌ پيامبر براى اين‌كه مسلمانى آزرده نشود، مسلمانان را از سبّ ابوجهل منع فرمود.<ref>العقدالفريد، ج2، ص‌386.</ref>

@@ سطر ۱۲: / سطر ۱۲: @@
 ابوجهل از دشمنان سرسخت پيامبر و مسلمانان‌ بود. تلاش و رفتار خشمگينانه و كينه توزانه وى با آنان، در شكنجه تازه مسلمانانى چون ياسر و سميّه<ref>التعريف، ص‌172.</ref> كه به قتل اين زن و شوهر انجاميد،<ref>يعقوبى، ج‌2، ص‌28.</ref> تهمت و افترا به آنان،<ref> التعريف، ص‌172.</ref> جلوگيرى از استماع قرآن،<ref>قرطبى، ج‌15، ص‌236.</ref> و برقرارى رابطه ديگران با پيامبر،<ref> اسباب‌النزول، ص‌381؛ مجمع‌البيان، ج‌10، ص‌584‌.</ref> كوشش براى انعقاد پيمان صحيفه مبنى بر يارى نرساندن به پيامبر صلى الله عليه و آله و كوشش بر عدم نقض آن،<ref>السير والمغازى، ص‌161 و 166.</ref> طراحى قتل پيامبر،<ref> سيره ابن هشام، ج‌2، ص‌480؛ مجمع‌البيان، ج4، ص‌826‌.</ref> به راه انداختن [[جنگ بدر]]<ref>الطبقات، ج‌2، ص‌9؛ يعقوبى، ج2، ص‌45.</ref> و... آشكار است.
-ابوجهل وقتى شنيد كه عيّاش‌ بن ابى‌ربيعه (برادر مادرى‌اش) به اسلام گرويده، هر شيوه‌اى را براى بازگرداندن او به كارگرفت<ref>سيره ابن هشام، ج‌2، ص‌474.</ref> و هنگامى كه اندك ملايمت وليد بن‌ مغيره را به پيامبر دريافت، وى را با حيله بر آن داشت كه كلام خداوند را سحر بخواند.<ref>مجمع‌البيان، ج‌10، ص‌584‌.</ref> آيه 24 و 25 [[سوره مدثر]]/74 {{متن قرآن|«إن هذا إلاّ سِحرٌ يُؤثَر × إن هذا إلاّ قَولُ البَشرِ»}} بيان‌گر اين واقعه است.<ref>اسباب النزول، ص‌381 و 382.</ref> او براى تضعيف پيامبر و اسلام از هر راهى استفاده مى‌كرد. وقتى آياتِ {{متن قرآن|«و‌ما أدركَ ما سَقَرُ × لاتُبقى وَ لاتَذَرُ × لوّاحةٌ لِلبَشرِ × عَلَيها تِسعَةَ عَشَرَ»}} ([[سوره مدثر]]/74، 27 ـ 30) را شنيد، به قرشيان گفت: آيا هر ده تن از شما، از غلبه بر يك نفر از گماشته‌هاى آتش ناتوانند؛ در حالى كه شمار شما بيش‌تر است؟ رفيق شما [=پيامبر] خبر مى‌دهد كه جهنم نوزده گماشته دارد.<ref>جامع‌البيان، مج14، ج29، ص199؛ مجمع‌البيان، ج‌10، ص‌586‌.</ref>
+ابوجهل وقتى شنيد كه عيّاش‌ بن ابى‌ربيعه (برادر مادرى‌اش) به اسلام گرويده، هر شيوه‌اى را براى بازگرداندن او به كارگرفت<ref>سيره ابن هشام، ج‌2، ص‌474.</ref> و هنگامى كه اندك ملايمت وليد بن‌ مغيره را به پيامبر دريافت، وى را با حيله بر آن داشت كه كلام خداوند را سحر بخواند.<ref>مجمع‌البيان، ج‌10، ص‌584‌.</ref> آيه 24 و 25 [[سوره مدثر]]/74 {{متن قرآن|«إِنْ هَٰذَا إِلَّا سِحْرٌ يُؤْثَرُ × إِنْ هَٰذَا إِلَّا قَوْلُ الْبَشَرِ»}} بيان‌گر اين واقعه است.<ref>اسباب النزول، ص‌381 و 382.</ref> او براى تضعيف پيامبر و اسلام از هر راهى استفاده مى‌كرد. وقتى آياتِ {{متن قرآن|«و‌ما أدركَ ما سَقَرُ × لاتُبقى وَ لاتَذَرُ × لوّاحةٌ لِلبَشرِ × عَلَيها تِسعَةَ عَشَرَ»}} ([[سوره مدثر]]/74، 27 ـ 30) را شنيد، به قرشيان گفت: آيا هر ده تن از شما، از غلبه بر يك نفر از گماشته‌هاى آتش ناتوانند؛ در حالى كه شمار شما بيش‌تر است؟ رفيق شما [=پيامبر] خبر مى‌دهد كه جهنم نوزده گماشته دارد.<ref>جامع‌البيان، مج14، ج29، ص199؛ مجمع‌البيان، ج‌10، ص‌586‌.</ref>
 اصرار بيش از حد و جاهلانه او بر مخالفت با پيامبر و اسلام، حتى موجب خشم ديگر سران مكّه شد<ref>السير والمغازى، ص‌166.</ref> و از سوى پيامبر به (ابوجهل) ملقب گرديد.<ref>الاشتقاق، ص‌147؛ انساب الاشراف ج‌1، ص‌141.</ref> وى، در سال دوم هجرى در جنگ بدر كه خود فرماندهى سپاه شرك را به عهده داشت، كشته و به همراه ديگر كشتگان در چاه (قليب) بدر مدفون شد.<ref>جامع‌البيان، مج‌5‌، ج‌7، ص‌240.</ref> او پسر و دخترى داشت؛ امّا نسلش هرگز ادامه نيافت<ref>جمهرة انساب العرب، ص‌145.</ref> و ابتر ماند. عكرمه (فرزند او) پس از [[فتح مكه]] مسلمان شد و‌ پيامبر براى اين‌كه مسلمانى آزرده نشود، مسلمانان را از سبّ ابوجهل منع فرمود.<ref>العقدالفريد، ج2، ص‌386.</ref>
@@ سطر ۲۰: / سطر ۲۰: @@
 === ابوجهل بازدارنده از نماز===
-{{متن قرآن|«أَرَءَيتَ الَّذِى يَنهى × عَبداً إذا صَلّى × أَرَءَيتَ إن كانَ على الهُدى × أو أَمَر بِالتَّقوى × أَرَءَيتَ إن كذَّبَ و تَوَلّى × ألَم يَعلم بِأَنَّ‌اللّهَ يَرى»}}؛ آيا كسى كه بنده‌اى را چون به نماز برمى‌خيزد؛ باز مى‌دارد، نگريسته‌اى؟ آيا انديشيده‌اى كه اگر [پيامبر و پيرو او] بر طريق هدايت باشد يا به پرهيزكارى امر كند، [برحق است]؟ آيا انديشيده‌اى كه اگر انكار كند و روى برتابد، [فقط خود را نابود مى‌سازد]؟ آيا نمى‌داند كه همانا خداوند [همه چيز را] مى‌بيند؟». ([[سوره علق]]/96، 9‌ـ14) گفته شده كه ابوجهل سوگند ياد كرد اگر پيامبر را به [[نماز]] ببيند، گردنش را بزند.<ref>جامع‌البيان، مج 15، ج 30، ص 321.</ref> يا سرش را بر صخره‌اى بكوبد،<ref> جامع البيان، مج‌12، ج‌22، ص‌183.</ref> و درصدد عمل به سوگند خود بود كه اعجاز الهى با نزول آيات پيشين جلوش را گرفت.<ref> مجمع‌البيان، ج‌8‌، ص‌649‌.</ref>
+{{متن قرآن|«أَرَأَيْتَ الَّذِي يَنْهَىٰ × عَبْدًا إِذَا صَلَّىٰ × أَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ عَلَى الْهُدَىٰ × أَوْ أَمَرَ بِالتَّقْوَىٰ × أَرَأَيْتَ إِنْ كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ × أَلَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرَىٰ»}}؛ آيا كسى كه بنده‌اى را چون به نماز برمى‌خيزد؛ باز مى‌دارد، نگريسته‌اى؟ آيا انديشيده‌اى كه اگر [پيامبر و پيرو او] بر طريق هدايت باشد يا به پرهيزكارى امر كند، [برحق است]؟ آيا انديشيده‌اى كه اگر انكار كند و روى برتابد، [فقط خود را نابود مى‌سازد]؟ آيا نمى‌داند كه همانا خداوند [همه چيز را] مى‌بيند؟». ([[سوره علق]]/96، 9‌ـ14) گفته شده كه ابوجهل سوگند ياد كرد اگر پيامبر را به [[نماز]] ببيند، گردنش را بزند.<ref>جامع‌البيان، مج 15، ج 30، ص 321.</ref> يا سرش را بر صخره‌اى بكوبد،<ref> جامع البيان، مج‌12، ج‌22، ص‌183.</ref> و درصدد عمل به سوگند خود بود كه اعجاز الهى با نزول آيات پيشين جلوش را گرفت.<ref> مجمع‌البيان، ج‌8‌، ص‌649‌.</ref>
 خداوند، در آيات 15 تا 19 [[سوره علق]]/‌96 ابوجهل را به آتش [[دوزخ]] وعيد داده، پيامبر را از پيروى او برحذر مى‌دارد:<ref> مجمع‌البيان، ج10، ص‌782 و 783.</ref> هرگز، اگر [از‌ آن كار] دست برندارد، موى پيشانى او را به سختى بگيريم. موى پيشانى دروغ زن خطاپيشه را؛ پس [مذبوحانه] همه انجمنش را [به كمك] بخواند. ما [نيز] آتش‌بانان دوزخ را فراخوانيم. هرگز از او پيروى مكن و [بر خدا] سجده بَر و تقرّب جوى. در آيه 24 [[سوره انسان]]/76 نيز خداوند، پيامبر را از افرادى برحذر مى‌دارد كه گفته شده: مقصود، ابوجهل است.<ref>جامع‌البيان، مج‌14، ج‌29، ص‌277.</ref>