https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%D9%82%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8Cابوالقاسم قشیری - تاریخچهٔ ویرایشها2026-05-31T08:47:38Zتاریخچهٔ ویرایشهای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.32.0https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%D9%82%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C&diff=157124&oldid=prevمهدی موسوی: صفحهای تازه حاوی «'''«ابوالقاسم عبدالكريم قُشيرى نيشابورى»''' (حدود ۳۷۶-۴۶۵ ق)، مفسر، عارف، محدث...» ایجاد کرد2025-05-27T07:28:46Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''«ابوالقاسم عبدالكريم قُشيرى نيشابورى»''' (حدود ۳۷۶-۴۶۵ ق)، مفسر، عارف، محدث...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''«ابوالقاسم عبدالكريم قُشيرى نيشابورى»''' (حدود ۳۷۶-۴۶۵ ق)، مفسر، عارف، محدث، متکلم و ادیب نامدار مسلمان در قرن پنجم هجرى است. از ميان آثار وى، «[[لطایف الاشارات (کتاب)|لطائف الإشارت]]» در [[تفسير قرآن]] و «رساله قُشيريه» در [[تصوف]] شهرت بسزايى دارند.<br />
{{شناسنامه عالم<br />
||نام کامل = ابوالقاسم عبدالكريم قشيرى نيشابورى<br />
|تصویر= <br />
||زادروز = ۳۷۶ قمری<br />
|زادگاه = نیشابور<br />
|وفات = ۴۶۵ قمری <br />
|مدفن = نیشابور<br />
|اساتید = ابوالقاسم الیمانى، ابوبکر طوسى، ابوبکر بن فورک اصفهانى، ابوعلى دقاق، محمد بن حسین سُلمی،...<br />
|شاگردان = [[علی بن عثمان هجویری]]، [[خطیب بغدادی]]، ابوعبداللّه فراوی،...<br />
|آثار= [[لطایف الاشارات (کتاب)|لطائف الإشارت]]، رساله قُشيريه، شرح أسماء الله الحسنی، ترتیب السلوک فی طریق اللّٰه تعالی، التيسير فى التفسير، المناجات،...<br />
}}<br />
==زندگینامه==<br />
زينالاسلام ابوالقاسم عبدالكريم بن هوازن قشيرى نيشابورى در [[ربيع الاول]] سال ۳۷۶ يا ۳۸۶ قمری در اُستوا ناحیهای در نیشابور (قوچان كنونى) متولد شد. خانوادۀ وى از اعراب بنى قشير بودند كه در [[خراسان]] صاحب املاک بودند.<br />
<br />
رجال نویسان اهل سنت او را فقیهی بزرگ، متکلم، اصولی، ادیب، شاعر، نویسنده، نحوی معرفی کرده و گفتهاند او محدثی ثقه بود و در اصول بر مذهب [[اشاعره|اشعری]] و در فروع طبق مذهب [[شافعی]] عمل میکرده و مدتی هم ریاست [[تصوف]] را برعهده داشت.<br />
<br />
ابوالقاسم قشيرى در ۸۹ سالگی در سال ۴۶۵ قمری بدرود حيات گفت و او را در مدرسۀ استادش ابوعلى دقاق در نيشابور دفن كردند.<br />
<br />
==تحصیلات و استادان==<br />
ابوالقاسم قشیری [[ادبيات عرب]] را در همان استوا نزد ابوالقاسم یمانی آموخت. پس از فوت پدر، به قصد آموختن علم حساب روانه نيشابور شد، اما دست تقدير او را به مجلس ابوعلى دقاق كشانيد و شيفته او گرديد و از كسب علم حساب منصرف و قدم در طريق ارادت و [[تصوف]] نهاد.<br />
<br />
وى اهل مسافرت نيز بود و يك سفر به [[مكه]] و دو سفر به [[بغداد]] داشت. [[ادبيات عرب]] را نزد ابوالقاسم اليمانى، تصوف را نزد ابوعلى دقاق، [[فقه]] را نزد ابوبكر طوسى و [[كلام]] را نزد ابوبكر بن فورک اصفهانى آموخت.<br />
<br />
حضور او در مجلس ابوعلى دقاق، به موازات آموختن فقه، [[حديث]] و [[تفسير]]، از محضر اساتيدى همچون احمد بن محمد بن عمر خفاف، ابونعيم اسفراينى و ابن عبدوس مكى بود. در ميان اسامى اساتيد وى ابواسحاق اسفراينى، محمد بن حسین سُلمی (صاحب [[حقائق التفسیر (کتاب)|حقائق التفسیر]]) و ابوالحسين بن بشران نيز به چشم می خورد.<br />
<br />
==تدریس و شاگردان==<br />
مجالس املاء حديث و [[موعظه|وعظ]] او مورد توجه طالبان واقع شده و موجب شهرت وى شد و اساس رياست مذهبى او را در نيشابور بنا نهاد. مدت زيادى از زندگى قشيرى به تربيت شاگردان سپرى شد. بسيارى از دوستداران علم و [[معرفت]] نزد وى درس خواندند كه يا در حديث از او [[اجازه (علم الحدیث)|اجازه]] روايت دريافت كردند و يا در طريقت و [[تصوف]] جزو مشايخ به شمار آمدند. <br />
<br />
[[علی بن عثمان هجویری]] در کتاب «کشف المحجوب» خود، قشیری را «استاد امام» نامیده و از وی نقل قول مستقیم کرده است. همچنین [[خطیب بغدادی]]، پسرش عبداللّه لمنعم، ابوعبداللّه فراوی، زاهر شحامی و عبداللّه لجبار خُواریّ از او روایت کردهاند.<br />
<br />
==آثار و تألیفات==<br />
قشيرى به لحاظ احاطه بر علوم و معارف عصر خود، از [[حديث]] و [[تفسير]] و [[كلام]] گرفته تا [[تصوف]] و مقامات سلوک، در مقايسه با ديگر صوفيان آثار برجستهاى به شرح زير دارد:<br />
<br />
*لطائف الإشارات، در [[تفسير قرآن]]<br />
*ترتیب السلوک فی طریق اللّٰه تعالی<br />
*تفسير كبير معروف به «التيسير فى التفسير» که قبل از سال ۴۱۰ ق. نوشته است.<br />
*التحبير فى التذكير<br />
*شرح أسماء الله الحسنی<br />
*رساله قشيريه، در [[تصوف]]<br />
*آداب الصوفيه<br />
*الجواهر<br />
*المنتهی فی نکت أولی النهی<br />
*عيون الاجوبة فى فنون الاسئلة<br />
*المناجات<br />
*ناسخ الحدیث و منسوخه<br />
*نحو القلوب<br />
*احكام السماع<br />
*اربعون فی الحدیث<br />
*الفصول فی الاصول.<br />
==منابع==<br />
*"عبداللّه الکریم قشیری"، دائرةالمعارف مؤلفان اسلامی، ج۳، ص۱۹۸.<br />
*[[نرم افزار جامع تفاسیر نور]]، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور.<br />
[[رده:علمای قرن پنجم]][[رده: مفسرین قرآن]][[رده: عارفان]][[رده: ادیبان]]</div>مهدی موسوی