ابوالفضل سرخسی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ ابوالفضل حسن سرخسی را به ابوالفضل سرخسی منتقل کرد

2023-06-25T10:06:28Z

مهدی موسوی صفحهٔ ابوالفضل حسن سرخسی را به ابوالفضل سرخسی منتقل کرد

مهدی موسوی در ‏۲۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۶

2023-06-25T10:06:13Z

مهدی موسوی در ‏۲۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۳۳

2023-06-25T07:33:04Z

سید مهدی خدایی: پروژه4: اولویت بندی و رتبه بندی

2019-08-16T13:38:15Z

پروژه4: اولویت بندی و رتبه بندی

سید مهدی خدایی: پروژه2: سنجش کیفی

2019-07-06T09:56:53Z

پروژه2: سنجش کیفی

Saeed zamani در ‏۳ ژوئن ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۲۶

2013-06-03T07:26:43Z

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|اثر آفرینان}} '''''سرخسی، ابوالفضل، محمد''''' قرن: 4 (س چهارم ...' ایجاد کرد

2013-06-03T06:40:53Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|اثر آفرینان}} '''''سرخسی، ابوالفضل، محمد''''' قرن: 4 (س چهارم ...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}

'''''سرخسی، ابوالفضل، محمد'''''

قرن: 4

(س چهارم ق)

صوفى. وى مرید ابونصر سراج و پیر و مراد شیخ [[ابوسعید ابوالخیر]] بود. خانقاه ابوالفضل حسن در شارستان [[سرخس]] بوده و پس از [[مرگ]] وى سالها به نام او و گاه با نانم مریدش احمد فله‌اى دایر بوده است.

ابوسعید پس از مرگ ابوالفضل نزد بلعباس قصاب رفت. پس، مرگ او قبل از مسافرت ابوسعید به نزد قصاب و طبعا قبل از مرگ قصاب بوده است. داستانهایى از زندگى ابوالفضل حسن در كتب تصوف دیده مى‌شود كه غالباً آمیخته با داستانهاى لقمان سرخسى است یعنى یك طرف داستان لقمان است.

==منابع==
* [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج3، ص216.

[[رده:صوفیان]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{متوسط}}
-'''«ابوالفضل محمد سرخسی»'''، صوفى و عارف اهل [[خراسان]] در قرن 4 قمری و شیخ و مراد [[ابوسعید ابوالخیر]] بوده است.
+وی مرید ابونصر سراج بوده و از علوم ظاهر رایج در عصر خود آگاهی داشته است. اینکه ابوالفضل سرخسی دوست و همشهری مجذوبش [[لقمان سرخسی]] را از آن روی که بدون سیر و سلوک و تنها با جذبه به مقصود رسیده بود، شایستۀ اقتدا نمی‌دانسته است و اینکه ابوسعید همواره برای حل مشکلات و تفسیر واقعات خود از میهنه تا سرخس به دیدار او می‌آمده است، حاکی از دانش و آگاهی ابوالفضل از معارف خانقاهی است. و نیز اینکه طبق روایتی ابوسعید دربارۀ عبارت [[قرآن|قرآنی]] {{متن قرآن|«یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ»}} ([[سوره مائده|مائده]]، ۵۴)، ۷۰۰ گونه [[تفسیر قرآن|تفسیر]] از او شنیده، اگرچه اغراق‌آمیز می‌نماید، اما حاکی از احاطۀ او به [[علوم قرآنی]] است.
-== زندگی‌نامه ==
+ابوالفضل در شارستان سرخس خانقاهی داشت که حتی پس از درگذشتن، تا آنگاه که شاگردش بابوفله احمد بن علی میهنی (م، ۴۶۰ ق) از سوی ابوسعید به خانقاه‌داری آنجا منصوب شد، به نام او خوانده می‌شد، با وجود این، چنین می‌نماید که او به این مقام تعلق خاطری نداشته است. اینکه ابوسعید او را «پیر» می‌خوانده است و نه «شیخ»، و نیز اینکه سرخسی، ابوسعید را پس از تکمیل سلوک نزد ابوعبدالرحمن سلمی می‌فرستد و ابوسعید از دست او خرقه می‌ستاند، مؤکد همین نکته تواند بود. اگرچه برخی از منابع روش او را در سلوک سکرآمیز دانسته‌اند و میبدی نیز حکایتی را دربارۀ مجلس سماعی که وی در آن حضور داشته، نقل کرده است، اما با توجه به آنکه وی روش لقمان سرخسی را نمی‌پسندیده و هجویری نیز وی را از جملۀ جنیدیان ـ منسوبان به جنید از سران اهل صحو ـ برشمرده است، نمی‌توان وی را اهل سکر دانست.
-به گفتۀ محمد بن منور، وی مرید ابونصر سراج بوده و از علوم ظاهر رایج در عصر خود آگاهی داشته است. اینكه ابوالفضل سرخسی دوست و همشهری مجذوبش لقمان سرخسی را از آن روی كه بدون سیر و سلوك و تنها با جذبه به مقصود رسیده بود، شایستۀ اقتدا نمی‌دانسته است و اینكه ابوسعید همواره برای حل مشكلات و تفسیر واقعات خود از میهنه تا سرخس به دیدار او می‌آمده است، حاكی از دانش و آگاهی ابوالفضل از معارف خانقاهی است. و نیز اینكه طبق روایتی ابوسعید دربارۀ آیه «یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ» ([[سوره مائده|مائده]]، ۵۴)، ۷۰۰ گونه [[تفسیر قرآن|تفسیر]] از او شنیده، اگرچه اغراق‌آمیز می‌نماید، اما حاكی از احاطۀ او به [[علوم قرآنی]] است.
+اینکه ابوعلی فقیه، [[ابوسعید ابوالخیر|ابوسعید]] را به رفتن در مجلس صوفیانۀ ابوالفضل تشویق می‌کند، نیز حاکی از سلوک معتدل ابوالفضل است که مخالفت اهل مدرسه را متوجه خود نداشته است. با اینهمه، او را باید از پیروان صوفیانی محسوب داشت که به قولی در [[فتوت]] هم منزلتی داشته است، درچنین حالی است که [[دعا]] در حق سلطان محمود غزنوی را نیز گفتاری بس خرد و نامقبول می‌شمرد.
-داستانهایى از زندگى ابوالفضل سرخسی در كتب [[تصوف]] دیده مى‌شود كه غالباً آمیخته با داستانهاى لقمان سرخسى است، یعنى یك طرف داستان لقمان است.
+[[عطار نیشابوری]] در «[[تذکرة الأولیاء (کتاب)|تذکرة الأولیاء]]» در بیان احوال شیخ ابوالفضل حسن می گوید: «آن حامل امانت، آن عامل دیانت، آن عزیز بی‌زلل، آن خطیر بی‌خلل، آن سوخته حب الوطن شیخ ابوالفضل حسن رحمةالله علیه یگانهٔ زمان بود و لطیف جهان و در [[تقوا|تقوی]] و محبت و معنی و فتوت درجهٔ بلند داشت و در کرامت و فراست از اندازه بیرون بود و در معارف و حقایق انگشت نما بود و سرخسی بود و پیر شیخ ابوسعید ابوالخیر او بود. نقل است که هر وقت که شیخ ابوسعید را قبضی بودی، گفتی اسب زین کنید تا به حج رویم، به مزار او آمدی و طواف کردی تا آن قبض برخاستی».
-ابوالفضل در شارستان سرخس خانقاهی داشت كه حتی پس از درگذشتن، تا آنگاه كه بابوفله از سوی ابوسعید به خانقاه‌داری آنجا منصوب شد، به نام او خوانده می‌شد، با وجود این، چنین می‌نماید كه او به این مقام تعلق خاطری نداشته است. اینكه ابوسعید او را «پیر» می‌خوانده است و نه «شیخ»، و نیز اینكه سرخسی، ابوسعید را پس از تکمیل سلوک نزد ابوعبدالرحمن سلمی می‌فرستد و ابوسعید از دست او خرقه می‌ستاند، مؤكد همین نكته تواند بود. اگرچه برخی از منابع روش او را در سلوك سكرآمیز دانسته‌اند و میبدی نیز حكایتی را دربارۀ مجلس سماعی كه وی در آن حضور داشته، نقل كرده است، اما با توجه به آنكه وی روش لقمان سرخسی را نمی‌پسندیده و هجویری نیز وی را از جملۀ جنیدیان ـ منسوبان به جنید از سران اهل صحو ـ برشمرده است، نمی‌توان وی را اهل سكر دانست.
+با آنکه ابوالفضل سرخسی را در بزرگ و صاحب کرامات می‌دانسته‌اند، ‌او خود از مریدانش می‌خواسته است که پس از [[مرگ]]، وی را نه در جوار [[اولیاء الله|اولیاء]]، که در کنار خراباتیان دفن کنند.
-اینكه ابوعلی فقیه، [[ابوسعید ابوالخیر|ابوسعید]] را به رفتن در مجلس صوفیانۀ ابوالفضل تشویق می‌كند، نیز حاكی از سلوك معتدل ابوالفضل است كه مخالفت اهل مدرسه را متوجه خود نداشته است. با اینهمه، او را باید از پیروان صوفیانی محسوب داشت كه به قولی در [[فتوت]] هم منزلتی داشته است، درچنین حالی است كه [[دعا]] در حق سلطان محمود غزنوی را نیز گفتاری بس خرد و نامقبول می‌شمرد.
+از سال وفات او اطلاعی در دست نیست، اما با توجه به آنکه ابوسعید ابوالخیر (۳۵۷-۴۴۰ ق) در ۴۰ سالگی دوران تحصیل علم و مجاهدت را به پایان رسانده و پس از ابوالفضل سرخسی تنها نزد ابوالعباس قصاب تعلیم یافته، می‌توان ابوالفضل سرخسی را از جملۀ آخرین پیران وی برشمرد و ازاین‌رو وفات ابوالفضل باید قبل از مسافرت ابوسعید به نزد قصاب و در اواخر سدۀ ۴ قمری روی داده باشد. ابوسعید تا پایان عمر بر مزار او حاضر می‌شده و حتی مریدانش را که قصد گزاردن [[حج]] داشته‌اند، به [[زیارت|زیارت]] خاک ابوالفضل و طواف مزار وی سفارش می‌کرده است. مقبره‌اش در شهر سرخس [[ترکمنستان]] فعلی واقع شده و به مزار پیر ابوالفضل حسن خراسانی مشهور است.
 ==منابع==
 *[https://www.cgie.org.ir/fa/article/224945/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B3%D8%B1%D8%AE%D8%B3%DB%8C "ابوالفضل سرخسی"، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی].
-*[[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج3، ص216.
+*[https://ganjoor.net/attar/tazkerat-ol-ouliya/sh96 "ذکر شیخ ابوالفضل حسن"، سایت گنجور].
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده
@@ سطر ۳۵: / سطر ۳۵: @@
 |رده=دارد
 }}
+[[رده:علمای قرن چهارم]]
-[[رده:عارفان]]
+[[رده:عارفان]][[رده:مفسرین قرآن]]
 [[رده: مقاله های مرتبط به دانشنامه]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{متوسط}}
-'''''سرخسی، ابوالفضل، محمد'''''
+'''«ابوالفضل محمد سرخسی»'''، صوفى و عارف اهل [[خراسان]] در قرن 4 قمری و شیخ و مراد [[ابوسعید ابوالخیر]] بوده است.
-قرن: 4
+== زندگی‌نامه ==
-(س چهارم ق)
+به گفتۀ محمد بن منور، وی مرید ابونصر سراج بوده و از علوم ظاهر رایج در عصر خود آگاهی داشته است. اینكه ابوالفضل سرخسی دوست و همشهری مجذوبش لقمان سرخسی را از آن روی كه بدون سیر و سلوك و تنها با جذبه به مقصود رسیده بود، شایستۀ اقتدا نمی‌دانسته است و اینكه ابوسعید همواره برای حل مشكلات و تفسیر واقعات خود از میهنه تا سرخس به دیدار او می‌آمده است، حاكی از دانش و آگاهی ابوالفضل از معارف خانقاهی است. و نیز اینكه طبق روایتی ابوسعید دربارۀ آیه «یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ» ([[سوره مائده|مائده]]، ۵۴)، ۷۰۰ گونه [[تفسیر قرآن|تفسیر]] از او شنیده، اگرچه اغراق‌آمیز می‌نماید، اما حاكی از احاطۀ او به [[علوم قرآنی]] است.
-صوفى. وى مرید ابونصر سراج و پیر و مراد شیخ [[ابوسعید ابوالخیر]] بود. خانقاه ابوالفضل حسن در شارستان [[سرخس]] بوده و پس از [[مرگ]] وى سالها به نام او و گاه با نانم مریدش احمد فله‌اى دایر بوده است.
+داستانهایى از زندگى ابوالفضل سرخسی در كتب [[تصوف]] دیده مى‌شود كه غالباً آمیخته با داستانهاى لقمان سرخسى است، یعنى یك طرف داستان لقمان است.
-ابوسعید پس از مرگ ابوالفضل نزد بلعباس قصاب رفت. پس، مرگ او قبل از مسافرت ابوسعید به نزد قصاب و طبعا قبل از مرگ قصاب بوده است. داستانهایى از زندگى ابوالفضل حسن در كتب تصوف دیده مى‌شود كه غالباً آمیخته با داستانهاى لقمان سرخسى است یعنى یك طرف داستان لقمان است.
+ابوالفضل در شارستان سرخس خانقاهی داشت كه حتی پس از درگذشتن، تا آنگاه كه بابوفله از سوی ابوسعید به خانقاه‌داری آنجا منصوب شد، به نام او خوانده می‌شد، با وجود این، چنین می‌نماید كه او به این مقام تعلق خاطری نداشته است. اینكه ابوسعید او را «پیر» می‌خوانده است و نه «شیخ»، و نیز اینكه سرخسی، ابوسعید را پس از تکمیل سلوک نزد ابوعبدالرحمن سلمی می‌فرستد و ابوسعید از دست او خرقه می‌ستاند، مؤكد همین نكته تواند بود. اگرچه برخی از منابع روش او را در سلوك سكرآمیز دانسته‌اند و میبدی نیز حكایتی را دربارۀ مجلس سماعی كه وی در آن حضور داشته، نقل كرده است، اما با توجه به آنكه وی روش لقمان سرخسی را نمی‌پسندیده و هجویری نیز وی را از جملۀ جنیدیان ـ منسوبان به جنید از سران اهل صحو ـ برشمرده است، نمی‌توان وی را اهل سكر دانست.
 ==منابع==
 * [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج3، ص216.
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}
 '''''سرخسی، ابوالفضل، محمد'''''
@@ سطر ۲۸: / سطر ۲۹: @@
 [[رده:عارفان]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۲۶
سطر ۱۴:		سطر ۱۴:
	* [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج3، ص216.		* [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج3، ص216.

−	[[رده:~~صوفیان~~]]	+	[[رده:عارفان]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۶
(بدون تفاوت)