ابوالبرکات بغدادی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ ابوالبركات بغدادى را به ابوالبرکات بغدادی منتقل کرد

2023-06-19T09:35:58Z

مهدی موسوی صفحهٔ ابوالبركات بغدادى را به ابوالبرکات بغدادی منتقل کرد

مهدی موسوی در ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۵

2023-06-19T09:35:44Z

مهدی موسوی در ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۶

2023-06-19T09:26:56Z

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی: اولویت بندی و رتبه بندی

2019-08-15T06:03:57Z

اولویت بندی و رتبه بندی

سید مهدی خدایی: پروژه2: سنجش کیفی

2019-07-03T11:53:45Z

پروژه2: سنجش کیفی

سید مهدی خدایی در ‏۲۷ ژانویهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۲۶

2019-01-27T08:26:43Z

سید مهدی خدایی: /* وفات */

2019-01-27T08:23:59Z

‏وفات

سید مهدی خدایی در ‏۲۷ ژانویهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۱۳

2019-01-27T08:13:50Z

سید مهدی خدایی در ‏۲۷ ژانویهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۵۱

2019-01-27T07:51:18Z

سید مهدی خدایی در ‏۲۷ ژانویهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۴۸

2019-01-27T07:48:59Z

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-«هبةالله بن یعلى بغدادی» معروف به «ابوالبرکات» و ملقب به «اوحدالزمان» (م، ۵۴۷ ق)، طبیب و فیلسوف سرشناس قرن ششم هجری است که اصلا [[یهود|یهودی]] بود و در اواخر عمر به دین [[اسلام]] گروید. «المعتبر فی الحکمة» مشهورترین اثر [[فلسفه|فلسفی]] ابوالبرکات است.
+«هبةالله بن على بغدادی» معروف به «ابوالبرکات» و ملقب به «اوحدالزمان» (م، ۵۴۷ ق)، طبیب و فیلسوف سرشناس قرن ششم هجری است که اصلا [[یهود|یهودی]] بود و در اواخر عمر به دین [[اسلام]] گروید. «المعتبر فی الحکمة» مشهورترین اثر [[فلسفه|فلسفی]] ابوالبرکات است.
 {{شناسنامه عالم
 ||نام کامل = ابوالبرکات هبةالله بغدادی
 ||تصویر=
 ||زادروز =
-|زادگاه = بلد، موصل
+|زادگاه = بلد، [[عراق]]
 |وفات =  ۵۴۷ قمری
 |مدفن = [[بغداد]]
-|اساتید = سعید بن هبةالله،...
+|اساتید = ابوالحسن سعید بن هبةالله،...
 |شاگردان = ابن الدهان منجم، جمال‌الدین ابن فضلان، مهذب‌الدین نقاش، اسحاق بن ابراهیم بن عزرا،...
 |آثار = المعتبر فی الحکمة، اختصار التشریح، رسالة فی العقل و ماهیته، کتاب الاقراباذین، امین الارواح، مقالة فی سبب ظهور الکواکب لیلا و اختفائها نهارا،...
@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 ابوالبرکات علم [[طب|طبابت]] را در [[بغداد]] نزد ابوالحسن سعید بن هبةالله آموخت و در کار خود به چنان مهارتی دست یافت که به عنوان طبیب مخصوص [[خلفای عباسی]] برگزیده شد و حتی برای درمان سلطان مسعود بن ملکشاه سلجوقى به [[ایران]] آمد.<ref name=":۰">  تاریخ‏ مختصرالدول/ترجمه،متن،ص:۲۹۳</ref> او با درمان بیماری عقربک که در لشکر سلطان افتاده بود و دیگر طبیبان از درمان آن ناتوان بودند به اوج شهرت رسید.<ref name=":۳">عیون الأنباء فی طبقات الأطباء، ج‏۲، ص: ۳۱۵</ref> مهارت او در طبابت باعث شده بود که از هدایای پادشاهان و بزرگان برخودار شود و به ثروت فراوانی دست یابد. به گفتۀ قفطی، پزشکان معاصر وی پاسخ مشکلات علمی خود را از او می‌خواستند و این پرسشها و پاسخها به صورت مجموعه‌ای درآمده بود که از آن بهره می جستند.
-ابوالبرکات در کنار طبابت، به [[فلسفه]] نیز علاقه داشت و در این رشته نیز صاحب نظر بود. اگرچه بسیاری از متفکران دیگر قرن ۶ هـ.ق به بعد، به نقد سخنانش پرداختند؛ چنانچه [[شهاب الدین سهروردی]]، ابوالبرکات را به عنوان طبیب متشبه به حکما نام برده و گفته های او را «هذیانات قبیحه» خوانده است.<ref>نک: فرهنگ اصطلاحات آثار شیخ اشراق، ص: ۶۷</ref> همچنین او از نقادان [[فلسفه مشاء]] بود و آراء و افکار فلسفی اش همواره مورد توجه متفکران اسلامی بوده است. بعضی او را مورد اعتراض قرار داده و مانند حکیم [[عمر خیام]]، ایرادهای او بر «[[ابن سینا]]» را بی پایه دانسته و گفته اند که ابوالبرکات، توانایی درک سخنان ابن سینا را هم ندارد تا چه رسد به اینکه نظریات او را رد کند.
+ابوالبرکات در کنار طبابت، به [[فلسفه]] نیز علاقه داشت و در این رشته نیز صاحب نظر بود. اگرچه بسیاری از متفکران دیگر قرن ۶ هـ.ق به بعد، به نقد سخنانش پرداختند؛ چنانچه [[شهاب الدین سهروردی]]، ابوالبرکات را به عنوان طبیب متشبه به حکما نام برده و گفته های او را «هذیانات قبیحه» خوانده است.<ref>نک: فرهنگ اصطلاحات آثار شیخ اشراق، ص: ۶۷</ref> همچنین او از نقادان [[فلسفه مشاء]] بود و آراء و افکار فلسفی اش همواره مورد توجه متفکران اسلامی بوده است. بعضی او را مورد اعتراض قرار داده و مانند حکیم [[عمر خیام]]، ایرادهای او بر [[ابن سینا]] را بی پایه دانسته و گفته اند که ابوالبرکات، توانایی درک سخنان ابن سینا را هم ندارد تا چه رسد به اینکه نظریات او را رد کند.
-افکار این فیلسوف بغدادی همواره مورد توجه متکلمان [[اشاعره|اشعری]] و مدافعان سنت و حدیث هم بوده. برخی معتقدند اکثر شبهات [[فخر رازى]] بر فیلسوفان مشایی، از سخنان وی گرفته شده است. همچنین «[[ابن تیمیه]]» در کتاب «منهاج السنة النبویه» از او به جهت پیروی نکردنش از فیلسوفان تمجید کرده و در بحث مربوط به علم [[خداوند]] نسبت به جزئیات، عقیده و نظر او را از دیگر متفکران اسلامی به عقاید [[اهل سنت]] و اهل حدیث، نزدیکتر شمرده و دائماً از او یاد کرده و در مرتبه فیلسوفانی مانند سهروردی قرار داده و به اقوالش در مخالفت با فلسفه مشایی، استناد می کند.
+افکار این فیلسوف بغدادی همواره مورد توجه متکلمان [[اشاعره|اشعری]] و مدافعان سنت و حدیث هم بوده. برخی معتقدند اکثر شبهات [[فخر رازى]] بر فیلسوفان مشایی، از سخنان وی گرفته شده است. همچنین [[ابن تیمیه]] در کتاب «منهاج السنة النبویه» از او به جهت پیروی نکردنش از فیلسوفان تمجید کرده و در بحث مربوط به علم [[خداوند]] نسبت به جزئیات، عقیده و نظر او را از دیگر متفکران اسلامی به عقاید [[اهل سنت]] و اهل حدیث، نزدیکتر شمرده و دائماً از او یاد کرده و در مرتبه فیلسوفانی مانند سهروردی قرار داده و به اقوالش در مخالفت با فلسفه مشایی، استناد می کند.
 برخی از شاگردان او عبارت اند از: ابن الدهان منجم، جمال‌الدین ابن فضلان، مهذب‌الدین نقاش، شیخ یوسف (پدر عبداللطیف بغدادی) و اسحاق بن ابراهیم بن عزرا.
@@ سطر ۴۰: / سطر ۴۰: @@
 #امین الارواح؛ که درباره معجونی است.
 #شرح سِفر جامعه [[تورات]] (بخش مواعظ)؛ به زبان عربی که منسوب به اوست. وی این کتاب را به شاگردش اسحاق بن ابراهیم بن عزرا املاء کرده است. [[نسخه خطی]] این کتاب، در آکسفورد و لینگراد موجود است.
-#مقاله فی سبب ظهور الکواکب لیلا و اختفائها نهارا؛ این رساله به [[خواجه نصیرالدین طوسی|خواجه نصیر طوسی]] نیز نسبت داده شده است.<ref>عیون الأنباء فی طبقات الأطباء، ج‏۲، ص: ۳۱۶</ref> همچنین رساله‌ای به نام ''«''رؤیة الکواکب فی اللیل لا فی النهار» در دست است که به [[ابن سینا|ابن‌سینا]] نسبت داده‌اند؛ اما چنانکه از آغاز این نسخه‌ها برمی‌آید، رساله در پاسخ سلطان محمد بن ملکشاه سلجوقی نوشته شده و بنابراین انتساب آن به ابن‌سینا و خواجه نصیر نادرست است.
+#مقاله فی سبب ظهور الکواکب لیلا و اختفائها نهارا؛ این رساله به [[خواجه نصیرالدین طوسی|خواجه نصیر طوسی]] نیز نسبت داده شده است.<ref>عیون الأنباء فی طبقات الأطباء، ج‏۲، ص: ۳۱۶</ref> همچنین رساله‌ای به نام «رؤیة الکواکب فی اللیل لا فی النهار» در دست است که به [[ابن سینا|ابن‌سینا]] نسبت داده‌اند؛ اما چنانکه از آغاز این نسخه‌ها برمی‌آید، رساله در پاسخ سلطان محمد بن ملکشاه سلجوقی نوشته شده و بنابراین انتساب آن به ابن‌سینا و خواجه نصیر نادرست است.
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 ==منابع==
-*على بن زید بیهقى، تاریخ حکماء الاسلام، مطبعة الترقی - دمشق، ۱۳۶۵ ق.
+*على بن زید بیهقى، تاریخ حکماء الاسلام، مطبعة الترقی، دمشق، ۱۳۶۵ ق.
-*سید محمدخالد غفارى، فرهنگ اصطلاحات آثار شیخ اشراق، انجمن آثار و مفاخر فرهنگى - تهران، ۱۳۸۰ ش.
+*سید محمدخالد غفارى، فرهنگ اصطلاحات آثار شیخ اشراق، انجمن آثار و مفاخر فرهنگى، ۱۳۸۰ ش.
-*ابن ابى اصیبعه، عیون الأنباء فی طبقات الأطباء، الهیئة المصریة العامة للکتاب - قاهره، ۲۰۰۱ م.
+*ابن ابى اصیبعه، عیون الأنباء فی طبقات الأطباء، الهیئة المصریة العامة للکتاب، قاهره، ۲۰۰۱ م.
 *ابن العبرى، تاریخ مختصر الدول، تحقیق انطون صالحانى الیسوعى، بیروت، دار الشرق، ۱۹۹۲ م.
 *[https://www.cgie.org.ir/fa/article/226210/%D8%A7%D8%A8%D9%88-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA "ابو البرکات"، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی].

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 ابو البرکات بغدادی معروف به [[اوحد الزمان]] طبیب و فیلسوف یهودی قرن ششم است.
@@ سطر ۶۸: / سطر ۷۰: @@
 [[رده:طبیبان]]
 [[رده:فیلسوفان]]

@@ سطر ۵۳: / سطر ۵۳: @@
 *ابن ابى اصيبعه، احمد بن قاسم، عيون الأنباء في طبقات الأطباء، 5جلد، الهيئة المصرية العامة للكتاب - مصر - قاهره، چاپ: 1، 2001 م.
 *تاريخ مختصر الدول، غريغوريوس الملطى المعروف بابن العبرى (م 685)، تحقيق انطون صالحانى اليسوعى، بيروت، دار الشرق، ط الثالثة، 1992.
+{{سنجش کیفی
-<br />
+|سنجش=شده
 [[رده:طبیبان]]
 [[رده:فیلسوفان]]

@@ سطر ۵۲: / سطر ۵۲: @@
 *سيد محمد خالد غفارى، فرهنگ اصطلاحات آثار شيخ اشراق، 1جلد، انجمن آثار و مفاخر فرهنگى - تهران، چاپ: اول، 1380 ه ش.
 *ابن ابى اصيبعه، احمد بن قاسم، عيون الأنباء في طبقات الأطباء، 5جلد، الهيئة المصرية العامة للكتاب - مصر - قاهره، چاپ: 1، 2001 م.
 <br />
 [[رده:طبیبان]]
 [[رده:فیلسوفان]]

@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 ابوالبرکات علم طبابت را در بغداد نزد ابوالحسن سعيد بن هبةالله آموخت<ref name=":2" /> و در کار خود به چنان مهارتی دست یافت که به عنوان طبیب مخصوص خلفای عباسی برگزیده شد و حتی برای درمان سلطان مسعود بن ملكشاه سلجوقى به ايران آمد.<ref name=":0">  تاريخ‏ مختصرالدول/ترجمه،متن،ص:293</ref>
-او با درمان بیماری عقربک که در لشکر سلطان افتاده بود و دیگر طبیبان از درمان آن ناتوان بودند به اوج شهرت رسید. <ref>عيون الأنباء في طبقات الأطباء، ج‏2، ص: 315</ref>مهارت او در طبابت باعث شده بود که از هدایای پادشاهان و بزرگان برخودار شود و به ثروت فراوانی دست یابد.
+او با درمان بیماری عقربک که در لشکر سلطان افتاده بود و دیگر طبیبان از درمان آن ناتوان بودند به اوج شهرت رسید. <ref name=":3">عيون الأنباء في طبقات الأطباء، ج‏2، ص: 315</ref>مهارت او در طبابت باعث شده بود که از هدایای پادشاهان و بزرگان برخودار شود و به ثروت فراوانی دست یابد.
 ==ابوالبرکات و فلسفه==
@@ سطر ۲۶: / سطر ۲۶: @@
 #امین الارواح، که درباره ی معجونی است.
 #تفسیر منسوب به او که به زبان عربی و به خط عربی بر سفر جامعه تورات (بخش مواعظ) نوشته شده است. وی این کتاب را به شاگردش: اسحاق بن ابراهیم بن اغرز (غررا) املاء کرده است. نوشته و نسخه خطی این کتاب، در (آکسفورد و لینگراد) موجود است.
-#مقاله فی سبب ظهور الکواکب لیلا و اختفائها نهارا، این رساله به خواجه نصیر طوسی نسبت داده شده است.
+#مقاله فی سبب ظهور الکواکب لیلا و اختفائها نهارا، این رساله به خواجه نصیر طوسی نسبت داده شده است.<ref>عيون الأنباء في طبقات الأطباء، ج‏2، ص: 316</ref>
 ==اساتید و شاگردان==
@@ سطر ۴۰: / سطر ۴۰: @@
 ==وفات==
-ابوالبركات در اواخر عمر روزگار سختی را گذراند. او به بیماری های سختی دچار شد و از  طبابت باز ماند.  طبق برخی گزارشها در  پيرى نابينا و كر و مبتلا به برص و جذام<ref>تاريخ حكماء الاسلام، ص: 152</ref> شد و وفات نمود. او پیش از مرگ به پرستارش وصیت نمود تا بر قبر او این جملات را بنویسد: هذا قبر اوحد الزمان ابى البركات ذى العبر صاحب المعتبر.<ref name=":0" />
+ابوالبركات در اواخر عمر روزگار سختی را گذراند. او به بیماری های سختی دچار شد و از  طبابت باز ماند.  طبق برخی گزارشها در  پيرى نابينا <ref name=":3" />و كر و مبتلا به برص و جذام<ref>تاريخ حكماء الاسلام، ص: 152</ref> شد و وفات نمود. او پیش از مرگ به پرستارش وصیت نمود تا بر قبر او این جملات را بنویسد: هذا قبر اوحد الزمان ابى البركات ذى العبر صاحب المعتبر.<ref name=":0" />
 درباره نحوه مرگ او گفته شده است ابوالبرکات برای درمان سلطان مسعود بن محمد ملکشاه سلجوقی به ایران آمد اما نتوانست او را درمان کند و به سوء علاج سطلان متهم شد و بر جان خودش بیمناک شد و پیش از مرگ سلطان از دنیا رفت و پیکرش را همراه حاجیان به سوی بغداد فرستادند <ref name=":1">  تاريخ حكماء الاسلام، ص: 153</ref>
@@ سطر ۵۱: / سطر ۵۱: @@
 *بيهقى، على بن زيد، تاريخ حكماء الاسلام، 1جلد، مطبعة الترقي - سوريه - دمشق، چاپ: 1، 1365 ه.ق.
 *سيد محمد خالد غفارى، فرهنگ اصطلاحات آثار شيخ اشراق، 1جلد، انجمن آثار و مفاخر فرهنگى - تهران، چاپ: اول، 1380 ه ش.
 <br />
 [[رده:طبیبان]]
 [[رده:فیلسوفان]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۵
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 ==ولادت و نسب==
-ابوالبرکات، هبه الله بن يعلى بن ملكاء بلدى بغدادى، ملقب به اوحدالزمان، طبيب و فيلسوف سرشناس يهودى قرن ششم است. او در ناحیه ی «بلد» از توابع دجیل مابین [[سامرا]] و [[بغداد]] (نزدیکی موصل) در خانواده ای یهودی مذهب به دنیا آمد. دوران زندگی او همزمان بود با حکومت «مستنجد و مستضی» سی و دومین و سی و سومین خلفای عباسی (555 تا 575 هـ.ق)
+ابوالبرکات، هبه الله بن يعلى بن ملكاء بلدى بغدادى، ملقب به اوحدالزمان، طبيب و فيلسوف سرشناس يهودى قرن ششم است.<ref name=":2">عيون الأنباء في طبقات الأطباء، ج‏2، ص: 314</ref> او در ناحیه ی «بلد» از توابع دجیل مابین [[سامرا]] و [[بغداد]] (نزدیکی موصل) در خانواده ای یهودی مذهب به دنیا آمد. دوران زندگی او همزمان بود با حکومت «مستنجد و مستضی» سی و دومین و سی و سومین خلفای عباسی (555 تا 575 هـ.ق)
 ==کسب علم طبابت==
-ابوالبرکات علم طبابت را در بغداد نزد ابوالحسن سعيد بن هبةالله آموخت و در کار خود به چنان مهارتی دست یافت که به عنوان طبیب مخصوص خلفای عباسی برگزیده شد و حتی برای درمان سلطان مسعود بن ملكشاه سلجوقى به ايران آمد.<ref name=":0">  تاريخ‏ مختصرالدول/ترجمه،متن،ص:293</ref>
+ابوالبرکات علم طبابت را در بغداد نزد ابوالحسن سعيد بن هبةالله آموخت<ref name=":2" /> و در کار خود به چنان مهارتی دست یافت که به عنوان طبیب مخصوص خلفای عباسی برگزیده شد و حتی برای درمان سلطان مسعود بن ملكشاه سلجوقى به ايران آمد.<ref name=":0">  تاريخ‏ مختصرالدول/ترجمه،متن،ص:293</ref>
-او با درمان بیماری عقربک که در لشکر سلطان افتاده بود و دیگر طبیبان از درمان آن ناتوان بودند به اوج شهرت رسید. مهارت او در طبابت باعث شده بود که از هدایای پادشاهان و بزرگان برخودار شود و به ثروت فراوانی دست یابد.
+او با درمان بیماری عقربک که در لشکر سلطان افتاده بود و دیگر طبیبان از درمان آن ناتوان بودند به اوج شهرت رسید. <ref>عيون الأنباء في طبقات الأطباء، ج‏2، ص: 315</ref>مهارت او در طبابت باعث شده بود که از هدایای پادشاهان و بزرگان برخودار شود و به ثروت فراوانی دست یابد.
 ==ابوالبرکات و فلسفه==

@@ سطر ۱۷: / سطر ۱۷: @@
 افکار این فیلسوف بغدادی همواره مورد توجه متکلمان اشعری و مدافعان سنت و حدیث هم بوده. برخی معتقدند اکثر شبهات فخرالدین رازی بر فیلسوفان مشایی، از سخنان وی گرفته شده است.  همچنین «ابن تیمیه» در کتاب «منهاج السنة النبویه» از او به جهت پیروی نکردنش از فیلسوفان تمجید کرده و در بحث مربوط به علم خداوند نسبت به جزئیات عقیده و نظر او را از دیگر متفکران اسلامی به عقاید اهل سنت و حدیث، نزدیکتر شمرده و دائماً از او یاد کرده و در مرتبه ی فیلسوفانی مانند (سهروردی) قرار داده و به اقوال اش در مخالفت با فلسفه مشایی، استناد می کند.
-این مرد بغدادی یهودی الاصل در اواخر عمرش، به دین اسلام گروید و آنرا ستود و شاگردان غیراسلامی را به مجلس درسش راه نمی داد.
+این مرد بغدادی یهودی الاصل در اواخر عمرش، به دین اسلام گروید<ref name=":1" />
 ==تالیفات==
@@ سطر ۴۲: / سطر ۴۲: @@
 ابوالبركات در اواخر عمر روزگار سختی را گذراند. او به بیماری های سختی دچار شد و از  طبابت باز ماند.  طبق برخی گزارشها در  پيرى نابينا و كر و مبتلا به برص و جذام<ref>تاريخ حكماء الاسلام، ص: 152</ref> شد و وفات نمود. او پیش از مرگ به پرستارش وصیت نمود تا بر قبر او این جملات را بنویسد: هذا قبر اوحد الزمان ابى البركات ذى العبر صاحب المعتبر.<ref name=":0" />
-درباره نحوه مرگ او گفته شده است ابوالبرکات برای درمان سلطان مسعود بن محمد ملکشاه سلجوقی به ایران آمد اما نتوانست او را درمان کند و به سوء علاج سطلان متهم شد و بر جان خودش بیمناک شد و پیش از مرگ سلطان از دنیا رفت و پیکرش را همراه حاجیان به سوی بغداد فرستادند <ref>  تاريخ حكماء الاسلام، ص: 153</ref>
+درباره نحوه مرگ او گفته شده است ابوالبرکات برای درمان سلطان مسعود بن محمد ملکشاه سلجوقی به ایران آمد اما نتوانست او را درمان کند و به سوء علاج سطلان متهم شد و بر جان خودش بیمناک شد و پیش از مرگ سلطان از دنیا رفت و پیکرش را همراه حاجیان به سوی بغداد فرستادند <ref name=":1">  تاريخ حكماء الاسلام، ص: 153</ref>
 ==پانویس==