ابن زبعری - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* زندگی‌نامه */

2026-05-06T09:47:57Z

‏زندگی‌نامه

Mohammadi: /* ابن‌زبعرى در شأن نزول */

2026-05-06T09:46:39Z

‏ابن‌زبعرى در شأن نزول

Mohammadi: /* ابن‌زبعرى در شأن نزول */

2026-05-06T09:46:01Z

‏ابن‌زبعرى در شأن نزول

Mohammadi: /* ابن‌زبعرى در شأن نزول */

2026-05-06T09:26:07Z

‏ابن‌زبعرى در شأن نزول

Mohammadi در ‏۶ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۲۳

2026-05-06T09:23:36Z

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ ابن‌زِبَعْرى را به ابن زبعری منتقل کرد

2023-06-07T07:11:38Z

مهدی موسوی صفحهٔ ابن‌زِبَعْرى را به ابن زبعری منتقل کرد

مهدی موسوی در ‏۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۰۴

2023-06-07T07:04:11Z

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی: پروژه2: سنجش کیفی

2019-06-26T14:13:38Z

پروژه2: سنجش کیفی

سید مهدی خدایی: درج الگوی رتبه بندی

2018-09-27T07:56:03Z

درج الگوی رتبه بندی

عربصالحی: /* منابع */

2013-10-14T12:26:25Z

‏منابع

@@ سطر ۷: / سطر ۷: @@
 ابوسعد عبدالله بن زبعرى بن ‌قیس‌ بن عدى از تیره بنى ‌سهم<ref>الاشتقاق، ص۱۲۲.</ref> از شعراى عصر [[جاهلیت|جاهلی]] بود و ‌برخى او را بدیع‌گوى‌ترین شاعر [[مکه]] دانسته‌اند؛ هر چند برخى دیگر چون [[زبیر بن بکار قرشی|زبیر بن ‌بکار]] چنین باورى ندارند.<ref>الاستیعاب، ج‌۳، ص‌۳۶.</ref> وى اشعارى در ستایش و سرزنش افراد و اقوام داشت و همین امر گاه او یا قومش را دچار مشکل مى‌کرد؛ چنان‌که شعرش در ستودن [[هاشم بن عبد مناف|هاشم بن‌ عبدمناف]] و اطعام او در خشکسالى، [[حسادت]] امیّة بن ‌عبد شمس را برانگیخت و نزاعى را پیش آورد و نیز هجوى که درباره بنى‌ [[قصی بن کلاب|قصى بن‌ کلاب]] سرود، براى او دردسر آفرید.<ref>الطبقات، ج‌۱، ص‌۶۲‌.</ref>
-اشعار وى گاه مایه صلح و مانع انتقام‌جویى نیز مى‌شد؛<ref>المنمّق، ص‌۱۹۶ و ۱۹۷.</ref> همچنین، شعرهاى او گاهى در محاوره‌ها نیز بکار مى‌آمد؛ چنان‌که [[یزید بن معاویه|یزید]] پس از واقعه [[کربلا]] به ‌شعرى از وى در بزرگى شیوخ [[مکه]] و [[قریش]] استناد کرد: لیتَ اشیاخى بِبَدر شهدوا...<ref>البدایة والنهایه، ج‌۸‌، ص‌۱۷۹.</ref>
+اشعار وى گاه مایه صلح و مانع انتقام‌جویى نیز مى‌شد؛<ref>المنمّق، ص‌۱۹۶ و ۱۹۷.</ref> همچنین، شعرهاى او گاهى در محاوره‌ها نیز بکار مى‌آمد؛ چنان‌که [[یزید بن معاویه|یزید]] پس از واقعه [[کربلا]] به ‌شعرى از وى در بزرگى شیوخ [[مکه]] و [[قریش]] استناد کرد: ''"لیتَ اشیاخى بِبَدر شهدوا ..."''<ref>البدایة والنهایه، ج‌۸‌، ص‌۱۷۹.</ref>
 این‌که ابن‌زبعرى در جاهلیت از چه موقعیتى برخوردار بوده، در تاریخ روشن نیست. فقط گفته‌اند که در «حِلْفُ‌ المُطَیّبین» شرکت داشت و همیشه پاى‌بندى خود را به آن نشان مى‌داد.<ref>المنمّق، ص ۵۰ و ۵۱؛ سیره ابن ‌هشام، ج۳، ص۲۷۸.</ref> با ظهور دین [[اسلام]] و آغاز دعوت آشکار [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه و آله او در شمار دشمنان اسلام قرار گرفت و با [[شعر]] و شمشیر با اسلام و مسلمانان به ستیز برخاست.<ref> المنمّق، ص‌۵۰ و ۵۱‌.</ref>
@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 وى مدتى در آن‌جا اقامت گزید تا حسان ‌بن ‌ثابت - شاعر مسلمان - در یک [[بیت (شعر)|بیت]] پیامى بدین مضمون براى او فرستاد: مردمى را که دشمنى با آنان تو را به زندگى سخت در نجران واداشت، از دست مده<ref> همان، ص‌ ۸۴۷ و ۸۴۸‌؛ الاستیعاب، ج‌۳، ص‌۳۷.</ref> و بدین طریق از او خواست تا اسلام آورد. گویى وى پس از دریافت نامه در همین سال اسلام آورد و در امان پیامبر صلى الله علیه و آله قرار گرفت.<ref> الاغانى، ج‌۱۵، ص‌۱۷۴؛ الاصابه، ج‌۴، ص۷۶.</ref> و با اظهار پشیمانى از گذشته در ضمن اشعارى انگیزه‌هاى مخالفت خود را با پیامبر [[قساوت قلب]] و پیروى از هواى نفس و [[شیطان]] برشمرد.<ref>الاستیعاب، ج‌۳، ص‌۳۷.</ref> از وى جمله‌هایى هنگام پذیرش اسلام نقل شده که از پشیمانى او حکایت دارد.<ref>المغازى، ج‌۲، ص‌۸۴۷ و ۸۴۸‌.</ref>
 او پس از مسلمانى، در حوادث بعدى با پیامبر صلى الله علیه و آله بود.<ref>الاستیعاب، ج‌۳، ص‌۳۸.</ref> پس از آن، اطلاعى از او در دست نیست، ولى گویا خلافت [[عمر بن خطاب|عمر]] را درک کرده است.
 ==ابن‌زبعرى در شأن نزول==

@@ سطر ۳۳: / سطر ۳۳: @@
 *{{متن قرآن|«{{آیه|18|54}}»}}<ref>[[آیه 54 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۵۴.]]</ref> بر پایه قولى منظور از انسانِ مجادله‌گر در آیه مذکور، عبدالله بن زبعرى است که به مجادله با پیامبر صلى الله علیه و آله برمى‌خاست.<ref> مبهمات القرآن، ج‌ ۲، ص‌ ۱۶۷.</ref>
 *چون پیامبر آیات ۹۸ تا ۱۰۰ [[سوره انبیاء]] را بر مشرکان [[تلاوت قرآن|تلاوت]] کرد که در آن از پرستش غیرخدا نهى و معبودهایشان، هیزم آتش [[دوزخ]] خوانده شده‌اند، ابن ‌زبعرى گفت: اگر چنین باشد پس [[فرشتگان]]، [[حضرت عیسی علیه السلام|مسیح]] و [[حضرت عزیر علیه السلام|عزیر]] که معبود ما [[مسیحیت|نصارا]] و [[یهود|یهودند]]، هیزم دوزخند! پیامبر صلى الله علیه و آله در پاسخ بدو گفت: همه آن‌ها (جز خدا) که مى‌پسندند معبود واقع شوند با پرستندگانشان شیطانى‌اند.<ref> جامع‌البیان، مج‌۱۰، ج‌۱۷، ص‌۱۲۶ و ۱۲۷.</ref> در [[مجمع البیان (کتاب)|مجمع‌البیان]]، تفصیلِ داستان چنین آمده است: چون آیات ۹۸ تا ۱۰۰ سوره انبیاء نازل شد، وى نزد پیامبر صلى الله علیه و آله آمد و گفت: اى محمد! آیا گمان ندارى که عزیر و عیسى، مردانى صالح و مریم زنى نیکوکار بودند؟ چون پیامبر صلى الله علیه و آله پاسخ مثبت داد، پرسید: اینان ‌که به جاى خدا پرستیده مى‌شوند، آیا در آتش دوزخند؟ در پاسخ به او، خداوند در [[سوره انبیاء]] را فرود آورد: «{{متن قرآن|{{آیه|21|101}} 💠<ref>[[آیه 101 سوره انبیاء|سوره انبیاء، آیه ۱۰۱.]]</ref> {{آیه|21|102}}<ref>[[آیه 102 سوره انبیاء|همان، آیه ۱۰۲.]]</ref>}}؛ همانا کسانى ‌که از پیش، وعده نیکو (=بهشت) به ایشان داده‌ایم، اینان از آن (دوزخ) دورشدگانند. آواى آن (آتش دوزخ) را هم نشنوند و ‌ایشان در آن‌چه دل‌هایشان بخواهد و آرزو کنند، جاویدانند». بدین طریق عیسى، عزیر و مریم و ملائکه که به جاى خدا پرستیده مى‌شدند، در حالى که خود ناخرسند بودند، مستثنا شدند.<ref>مجمع‌البیان، ج‌۷، ص‌۱۰۲ و ۱۰۳.</ref>
-*قرطبى<ref>قرطبى، ج‌۱۳، ص‌۶‌.</ref> به نقل از ماوردى، مقصود از «ظالمون» در آیه ۸ [[سوره فرقان]] را ابن ‌زبعرى دانسته است: «{{متن قرآن|... وَقَالَ الظَّالِمُونَ إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُورًا<ref>[[آیه 8 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۸.]]</ref>؛ ... و ستم‌کاران گفتند: جز مردى مسحور را پیروى نمى‌کنید!».
+*قرطبى<ref>قرطبى، ج‌۱۳، ص‌۶‌.</ref> به نقل از ماوردى، مقصود از «ظالمون» در آیه ۸ [[سوره فرقان]] را ابن ‌زبعرى دانسته است: «{{متن قرآن|... وَقَالَ الظَّالِمُونَ إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُورًا}}<ref>[[آیه 8 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۸.]]</ref>؛ ... و ستم‌کاران گفتند: جز مردى مسحور را پیروى نمى‌کنید!».
 ==پانویس==

@@ سطر ۳۳: / سطر ۳۳: @@
 *{{متن قرآن|«{{آیه|18|54}}»}}<ref>[[آیه 54 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۵۴.]]</ref> بر پایه قولى منظور از انسانِ مجادله‌گر در آیه مذکور، عبدالله بن زبعرى است که به مجادله با پیامبر صلى الله علیه و آله برمى‌خاست.<ref> مبهمات القرآن، ج‌ ۲، ص‌ ۱۶۷.</ref>
 *چون پیامبر آیات ۹۸ تا ۱۰۰ [[سوره انبیاء]] را بر مشرکان [[تلاوت قرآن|تلاوت]] کرد که در آن از پرستش غیرخدا نهى و معبودهایشان، هیزم آتش [[دوزخ]] خوانده شده‌اند، ابن ‌زبعرى گفت: اگر چنین باشد پس [[فرشتگان]]، [[حضرت عیسی علیه السلام|مسیح]] و [[حضرت عزیر علیه السلام|عزیر]] که معبود ما [[مسیحیت|نصارا]] و [[یهود|یهودند]]، هیزم دوزخند! پیامبر صلى الله علیه و آله در پاسخ بدو گفت: همه آن‌ها (جز خدا) که مى‌پسندند معبود واقع شوند با پرستندگانشان شیطانى‌اند.<ref> جامع‌البیان، مج‌۱۰، ج‌۱۷، ص‌۱۲۶ و ۱۲۷.</ref> در [[مجمع البیان (کتاب)|مجمع‌البیان]]، تفصیلِ داستان چنین آمده است: چون آیات ۹۸ تا ۱۰۰ سوره انبیاء نازل شد، وى نزد پیامبر صلى الله علیه و آله آمد و گفت: اى محمد! آیا گمان ندارى که عزیر و عیسى، مردانى صالح و مریم زنى نیکوکار بودند؟ چون پیامبر صلى الله علیه و آله پاسخ مثبت داد، پرسید: اینان ‌که به جاى خدا پرستیده مى‌شوند، آیا در آتش دوزخند؟ در پاسخ به او، خداوند در [[سوره انبیاء]] را فرود آورد: «{{متن قرآن|{{آیه|21|101}} 💠<ref>[[آیه 101 سوره انبیاء|سوره انبیاء، آیه ۱۰۱.]]</ref> {{آیه|21|102}}<ref>[[آیه 102 سوره انبیاء|همان، آیه ۱۰۲.]]</ref>}}؛ همانا کسانى ‌که از پیش، وعده نیکو (=بهشت) به ایشان داده‌ایم، اینان از آن (دوزخ) دورشدگانند. آواى آن (آتش دوزخ) را هم نشنوند و ‌ایشان در آن‌چه دل‌هایشان بخواهد و آرزو کنند، جاویدانند». بدین طریق عیسى، عزیر و مریم و ملائکه که به جاى خدا پرستیده مى‌شدند، در حالى که خود ناخرسند بودند، مستثنا شدند.<ref>مجمع‌البیان، ج‌۷، ص‌۱۰۲ و ۱۰۳.</ref>
-*قرطبى<ref>قرطبى، ج‌۱۳، ص‌۶‌.</ref> به نقل از ماوردى، مقصود از «ظالمون» در آیه ۸ [[سوره فرقان]] را ابن ‌زبعرى دانسته است: «{{متن قرآن|{{آیه|25|8}}}}<ref>[[آیه 8 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۸.]]</ref>؛ و ستم‌کاران گفتند: جز مردى مسحور را پیروى نمى‌کنید!».
+*قرطبى<ref>قرطبى، ج‌۱۳، ص‌۶‌.</ref> به نقل از ماوردى، مقصود از «ظالمون» در آیه ۸ [[سوره فرقان]] را ابن ‌زبعرى دانسته است: «{{متن قرآن|... وَقَالَ الظَّالِمُونَ إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُورًا<ref>[[آیه 8 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۸.]]</ref>؛ ... و ستم‌کاران گفتند: جز مردى مسحور را پیروى نمى‌کنید!».
 ==پانویس==

@@ سطر ۳۳: / سطر ۳۳: @@
 *{{متن قرآن|«{{آیه|18|54}}»}}<ref>[[آیه 54 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۵۴.]]</ref> بر پایه قولى منظور از انسانِ مجادله‌گر در آیه مذکور، عبدالله بن زبعرى است که به مجادله با پیامبر صلى الله علیه و آله برمى‌خاست.<ref> مبهمات القرآن، ج‌ ۲، ص‌ ۱۶۷.</ref>
 *چون پیامبر آیات ۹۸ تا ۱۰۰ [[سوره انبیاء]] را بر مشرکان [[تلاوت قرآن|تلاوت]] کرد که در آن از پرستش غیرخدا نهى و معبودهایشان، هیزم آتش [[دوزخ]] خوانده شده‌اند، ابن ‌زبعرى گفت: اگر چنین باشد پس [[فرشتگان]]، [[حضرت عیسی علیه السلام|مسیح]] و [[حضرت عزیر علیه السلام|عزیر]] که معبود ما [[مسیحیت|نصارا]] و [[یهود|یهودند]]، هیزم دوزخند! پیامبر صلى الله علیه و آله در پاسخ بدو گفت: همه آن‌ها (جز خدا) که مى‌پسندند معبود واقع شوند با پرستندگانشان شیطانى‌اند.<ref> جامع‌البیان، مج‌۱۰، ج‌۱۷، ص‌۱۲۶ و ۱۲۷.</ref> در [[مجمع البیان (کتاب)|مجمع‌البیان]]، تفصیلِ داستان چنین آمده است: چون آیات ۹۸ تا ۱۰۰ سوره انبیاء نازل شد، وى نزد پیامبر صلى الله علیه و آله آمد و گفت: اى محمد! آیا گمان ندارى که عزیر و عیسى، مردانى صالح و مریم زنى نیکوکار بودند؟ چون پیامبر صلى الله علیه و آله پاسخ مثبت داد، پرسید: اینان ‌که به جاى خدا پرستیده مى‌شوند، آیا در آتش دوزخند؟ در پاسخ به او، خداوند در [[سوره انبیاء]] را فرود آورد: «{{متن قرآن|{{آیه|21|101}} 💠<ref>[[آیه 101 سوره انبیاء|سوره انبیاء، آیه ۱۰۱.]]</ref> {{آیه|21|102}}<ref>[[آیه 102 سوره انبیاء|همان، آیه ۱۰۲.]]</ref>}}؛ همانا کسانى ‌که از پیش، وعده نیکو (=بهشت) به ایشان داده‌ایم، اینان از آن (دوزخ) دورشدگانند. آواى آن (آتش دوزخ) را هم نشنوند و ‌ایشان در آن‌چه دل‌هایشان بخواهد و آرزو کنند، جاویدانند». بدین طریق عیسى، عزیر و مریم و ملائکه که به جاى خدا پرستیده مى‌شدند، در حالى که خود ناخرسند بودند، مستثنا شدند.<ref>مجمع‌البیان، ج‌۷، ص‌۱۰۲ و ۱۰۳.</ref>
-*قرطبى<ref>قرطبى، ج‌۱۳، ص‌۶‌.</ref> به نقل از ماوردى، مقصود از «ظالمون» در آیه ۸ [[سوره فرقان]] را ابن ‌زبعرى دانسته است: {{متن قرآن|«و‌قالَ الظّلِمونَ إِن تَتَّبِعونَ إلاّ رَجُلا مَسحُوراً»}} و ستم‌کاران گفتند: جز مردى مسحور را پیروى نمى‌کنید!
+*قرطبى<ref>قرطبى، ج‌۱۳، ص‌۶‌.</ref> به نقل از ماوردى، مقصود از «ظالمون» در آیه ۸ [[سوره فرقان]] را ابن ‌زبعرى دانسته است: «{{متن قرآن|{{آیه|25|8}}}}<ref>[[آیه 8 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۸.]]</ref>؛ و ستم‌کاران گفتند: جز مردى مسحور را پیروى نمى‌کنید!».
 ==پانویس==
 <references />

@@ سطر ۳۰: / سطر ۳۰: @@
 بعضی مفسرین، [[شأن نزول]] برخی از آیات [[قرآن کریم]] را در مورد ابن‌زبعرى - پیش از اسلام آوردن او - دانسته اند، از جمله:
-*در غرر التبیان، ذیل آیه {{متن قرآن|«وَالشُّعَرَاء یتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ»}} ([[سوره شعراء]]، ۲۲۴) آمده است که مقصود از «شعرا» در این [[آیه]]، شعراى مشرکان از جمله عبداللّه‌ بن ‌زبعرى است که در وادى‌ها سرگردانند.<ref>غررالتبیان، ص‌ ۳۷۶.</ref> [[شیخ طبرسی|طبرسى]]، تمام این شعرا جز یک تن را از [[قریش]] دانسته که به ‌گزاف، مدعى بودند مانند [[پیامبر اسلام|محمد]] صلى الله علیه و آله سخن ‌مى‌گویند.<ref>مجمع‌البیان، ج‌۷، ص‌۳۲۵.</ref>
+*در غرر التبیان، ذیل آیه {{متن قرآن|«{{آیه|26|224}}»}}<ref>[[آیه 224 سوره شعراء|سوره شعراء، آیه ۲۲۴.]]</ref> آمده است که مقصود از «شعرا» در این [[آیه]]، شعراى مشرکان از جمله عبداللّه‌ بن ‌زبعرى است که در وادى‌ها سرگردانند.<ref>غررالتبیان، ص‌ ۳۷۶.</ref> [[شیخ طبرسی|طبرسى]]، تمام این شعرا جز یک تن را از [[قریش]] دانسته که به ‌گزاف، مدعى بودند مانند [[پیامبر اسلام|محمد]] صلى الله علیه و آله سخن ‌مى‌گویند.<ref>مجمع‌البیان، ج‌۷، ص‌۳۲۵.</ref>
-*{{متن قرآن|«وَکانَ الْإِنسَانُ أَکثَرَ شَیءٍ جَدَلًا»}} ([[سوره کهف]]، ۵۴) بر پایه قولى منظور از انسانِ مجادله‌گر در آیه مذکور، عبدالله بن زبعرى است که به مجادله با پیامبر صلى الله علیه و آله برمى‌خاست.<ref> مبهمات القرآن، ج‌ ۲، ص‌ ۱۶۷.</ref>
+*{{متن قرآن|«{{آیه|18|54}}»}}<ref>[[آیه 54 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۵۴.]]</ref> بر پایه قولى منظور از انسانِ مجادله‌گر در آیه مذکور، عبدالله بن زبعرى است که به مجادله با پیامبر صلى الله علیه و آله برمى‌خاست.<ref> مبهمات القرآن، ج‌ ۲، ص‌ ۱۶۷.</ref>
-*چون پیامبر آیات ۹۸ تا ۱۰۰ [[سوره انبیاء]] را بر مشرکان [[تلاوت قرآن|تلاوت]] کرد که در آن از پرستش غیرخدا نهى و معبودهایشان، هیزم آتش [[دوزخ]] خوانده شده‌اند، ابن ‌زبعرى گفت: اگر چنین باشد پس [[فرشتگان]]، [[حضرت عیسی علیه السلام|مسیح]] و [[حضرت عزیر علیه السلام|عزیر]] که معبود ما [[مسیحیت|نصارا]] و [[یهود|یهودند]]، هیزم دوزخند! پیامبر صلى الله علیه و آله در پاسخ بدو گفت: همه آن‌ها (جز خدا) که مى‌پسندند معبود واقع شوند با پرستندگانشان شیطانى‌اند.<ref> جامع‌البیان، مج‌۱۰، ج‌۱۷، ص‌۱۲۶ و ۱۲۷.</ref> در [[مجمع البیان (کتاب)|مجمع‌البیان]]، تفصیلِ داستان چنین آمده است: چون آیات ۹۸ تا ۱۰۰ سوره انبیاء نازل شد، وى نزد پیامبر صلى الله علیه و آله آمد و گفت: اى محمد! آیا گمان ندارى که عزیر و عیسى، مردانى صالح و مریم زنى نیکوکار بودند؟ چون پیامبر صلى الله علیه و آله پاسخ مثبت داد، پرسید: اینان ‌که به جاى خدا پرستیده مى‌شوند، آیا در آتش دوزخند؟ در پاسخ به او، خداوند آیه ۱۰۱ و ۱۰۲ سوره انبیاء را فرود آورد: {{متن قرآن|«إِنَّ الَّذِینَ سَبَقَتْ لَهُم مِّنَّا الْحُسْنَى أُوْلَئِک عَنْهَا مُبْعَدُونَ * لَا یسْمَعُونَ حَسِیسَهَا وَهُمْ فِی مَا اشْتَهَتْ أَنفُسُهُمْ خَالِدُونَ»}}؛ همانا کسانى ‌که از پیش، وعده نیکو (=بهشت) به ایشان داده‌ایم، اینان از آن (دوزخ) دورشدگانند. آواى آن (آتش دوزخ) را هم نشنوند و ‌ایشان در آن‌چه دل‌هایشان بخواهد و آرزو کنند، جاویدانند». بدین طریق عیسى، عزیر و مریم و ملائکه که به جاى خدا پرستیده مى‌شدند، در حالى که خود ناخرسند بودند، مستثنا شدند.<ref>مجمع‌البیان، ج‌۷، ص‌۱۰۲ و ۱۰۳.</ref>
+*چون پیامبر آیات ۹۸ تا ۱۰۰ [[سوره انبیاء]] را بر مشرکان [[تلاوت قرآن|تلاوت]] کرد که در آن از پرستش غیرخدا نهى و معبودهایشان، هیزم آتش [[دوزخ]] خوانده شده‌اند، ابن ‌زبعرى گفت: اگر چنین باشد پس [[فرشتگان]]، [[حضرت عیسی علیه السلام|مسیح]] و [[حضرت عزیر علیه السلام|عزیر]] که معبود ما [[مسیحیت|نصارا]] و [[یهود|یهودند]]، هیزم دوزخند! پیامبر صلى الله علیه و آله در پاسخ بدو گفت: همه آن‌ها (جز خدا) که مى‌پسندند معبود واقع شوند با پرستندگانشان شیطانى‌اند.<ref> جامع‌البیان، مج‌۱۰، ج‌۱۷، ص‌۱۲۶ و ۱۲۷.</ref> در [[مجمع البیان (کتاب)|مجمع‌البیان]]، تفصیلِ داستان چنین آمده است: چون آیات ۹۸ تا ۱۰۰ سوره انبیاء نازل شد، وى نزد پیامبر صلى الله علیه و آله آمد و گفت: اى محمد! آیا گمان ندارى که عزیر و عیسى، مردانى صالح و مریم زنى نیکوکار بودند؟ چون پیامبر صلى الله علیه و آله پاسخ مثبت داد، پرسید: اینان ‌که به جاى خدا پرستیده مى‌شوند، آیا در آتش دوزخند؟ در پاسخ به او، خداوند در [[سوره انبیاء]] را فرود آورد: «{{متن قرآن|{{آیه|21|101}} 💠<ref>[[آیه 101 سوره انبیاء|سوره انبیاء، آیه ۱۰۱.]]</ref> {{آیه|21|102}}<ref>[[آیه 102 سوره انبیاء|همان، آیه ۱۰۲.]]</ref>}}؛ همانا کسانى ‌که از پیش، وعده نیکو (=بهشت) به ایشان داده‌ایم، اینان از آن (دوزخ) دورشدگانند. آواى آن (آتش دوزخ) را هم نشنوند و ‌ایشان در آن‌چه دل‌هایشان بخواهد و آرزو کنند، جاویدانند». بدین طریق عیسى، عزیر و مریم و ملائکه که به جاى خدا پرستیده مى‌شدند، در حالى که خود ناخرسند بودند، مستثنا شدند.<ref>مجمع‌البیان، ج‌۷، ص‌۱۰۲ و ۱۰۳.</ref>
 *قرطبى<ref>قرطبى، ج‌۱۳، ص‌۶‌.</ref> به نقل از ماوردى، مقصود از «ظالمون» در آیه ۸ [[سوره فرقان]] را ابن ‌زبعرى دانسته است: {{متن قرآن|«و‌قالَ الظّلِمونَ إِن تَتَّبِعونَ إلاّ رَجُلا مَسحُوراً»}} و ستم‌کاران گفتند: جز مردى مسحور را پیروى نمى‌کنید!
 ==پانویس==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۱۱
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۴۲: / سطر ۴۲: @@
 ==منابع==
 سید علیرضا واسعى، دائرة‌المعارف قرآن کریم، جلد1، صفحه 587-590.
 [[رده: دشمنان پیامبر]]
 [[رده:شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]
 [[رده:شعرای عرب]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۱۸، ساعت ۰۷:۵۶
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	{{مدخل دائرة المعارف\|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}		{{مدخل دائرة المعارف\|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}