https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%87ابن تیمیه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها2026-10-25T09:06:15Zتاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکیMediaWiki 1.32.0https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=169023&oldid=prevMohammadi در ۱۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۸2026-08-12T11:08:25Z<p></p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l149" >سطر ۱۴۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱۴۹:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن تیمیه رویکردی دوگانه درباره [[اهل بیت]] علیهم السلام دارد. در جایی سبب تقدم آنان را رسوم [[جاهلیت|جاهلی]] و رابطه خویشاوندی ایشان دانسته،<ref>ابن تیمیه، منهاج السنه، ج۴، ص۲۷۲.</ref> و در جای دیگری محبت اهل بیت را فریضه و فراتر از محبت به سایر قبایل [[قریش]] دانسته و آن را فارغ از نسب، به سبب ایمان قوی ایشان خوانده است.<ref>ابن تیمیه، منهاج السنه، ج۴، ص۶۰۳.</ref> به عقیده وی، اجماع اهل بیت، حجت و [[صلوات]] بر ایشان سنت و واجب است. او در جایی [[فاطمه زهرا]] (سلام‌الله‌علیها) را سرور زنان جهان خوانده و در جای دیگر او را به [[منافقان]] تشبیه کرده است.<ref>حسینی میلانی، سید علی، ابن‌تیمیة و امامة علی (علیه‌السلام)، ص۵۶.</ref> نیز [[امام حسین]] (علیه‌السلام) را شهید و قاتل وی را ملعون دانسته؛<ref>ابن تیمیه، منهاج السنه، ج۸، ص۱۴۱.</ref> اما [[یزید]] را از مشارکت در قتل وی تبرئه کرده و او را از بشارت یافتگان به بهشت خوانده است. وی قیام امام حسین (علیه‌السلام) را به هدف دستیابی به خلافت به گمان همکاری اهل [[عراق]] با وی وصف کرده است.<ref>ابن تیمیه، منهاج السنه، ج۴، ص۴۲.</ref></div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن تیمیه رویکردی دوگانه درباره [[اهل بیت]] علیهم السلام دارد. در جایی سبب تقدم آنان را رسوم [[جاهلیت|جاهلی]] و رابطه خویشاوندی ایشان دانسته،<ref>ابن تیمیه، منهاج السنه، ج۴، ص۲۷۲.</ref> و در جای دیگری محبت اهل بیت را فریضه و فراتر از محبت به سایر قبایل [[قریش]] دانسته و آن را فارغ از نسب، به سبب ایمان قوی ایشان خوانده است.<ref>ابن تیمیه، منهاج السنه، ج۴، ص۶۰۳.</ref> به عقیده وی، اجماع اهل بیت، حجت و [[صلوات]] بر ایشان سنت و واجب است. او در جایی [[فاطمه زهرا]] (سلام‌الله‌علیها) را سرور زنان جهان خوانده و در جای دیگر او را به [[منافقان]] تشبیه کرده است.<ref>حسینی میلانی، سید علی، ابن‌تیمیة و امامة علی (علیه‌السلام)، ص۵۶.</ref> نیز [[امام حسین]] (علیه‌السلام) را شهید و قاتل وی را ملعون دانسته؛<ref>ابن تیمیه، منهاج السنه، ج۸، ص۱۴۱.</ref> اما [[یزید]] را از مشارکت در قتل وی تبرئه کرده و او را از بشارت یافتگان به بهشت خوانده است. وی قیام امام حسین (علیه‌السلام) را به هدف دستیابی به خلافت به گمان همکاری اهل [[عراق]] با وی وصف کرده است.<ref>ابن تیمیه، منهاج السنه، ج۴، ص۴۲.</ref></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او دیگر [[ائمه]] [[شیعه]] را گاه به عنوان فقیه، [[تابعین|تابعی]] و عابد ستوده است.<ref>ابن تیمیه، منهاج السنه، ج۲، ص۲۴۵.</ref> [[امام علی]] (علیه‌السلام) را چهارمین صحابی در فضیلت و خلافت، محبوب خداوند و زاهد خوانده و دعوتگر به جنگ با وی را دوزخی شمرده است.<ref>ابن تیمیه، مجموع الفتاوی، ج۴، ص۴۳۷.</ref> با این حال، در جریان نبرد وی و معاویه، هر دو را بر حق نسبی دانسته است، گرچه علی (علیه‌السلام) به حق نزدیک‌تر بود.<ref>ابن تیمیه، مجموع الفتاوی، ج۴، ص۴۳۹</ref> وی بسیاری از فضیلت‌های علی (علیه‌السلام) را رد کرده یا آن را در حد فضیلت‌های سایر صحابه تلقی کرده است. به عقیده وی، علی (علیه‌السلام) پیش از [[اسلام]] همچون خلفای سه‌گانه بت‌پرست بوده و اسلام وی نیز به سبب خردسالی پذیرفته نیست.<ref>ابن تیمیه، منهاج السنه، ج۸، ص۲۸۵-۲۸۶.</ref> او علم باطن آن امام را انکار کرده و جانشینی وی در [[مدینه]] هنگام [[جنگ تبوک]] را بسان جانشینی [[ابن ام مکتوم]] و دیگران در سایر جنگ‌ها دانسته و ربط [[ایمان]] به حبّ علی(<del class="diffchange diffchange-inline">ع</del>) و [[نفاق]] به بغض وی را نیز بسان ربط این دو به حبّ و بغض [[انصار]] شمرده و شجاعتش را همسان دیگران خوانده است. وی تنقیص‌هایی را که از جانب شیعه بر سه خلیفه نخست وارد شده، درباره علی (علیه‌السلام) نیز وارد می‌داند.<ref>ابن تیمیه، منهاج السنه، ج۴، ص۲۵۳.</ref></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او دیگر [[ائمه]] [[شیعه]] را گاه به عنوان فقیه، [[تابعین|تابعی]] و عابد ستوده است.<ref>ابن تیمیه، منهاج السنه، ج۲، ص۲۴۵.</ref> [[امام علی]] (علیه‌السلام) را چهارمین صحابی در فضیلت و خلافت، محبوب خداوند و زاهد خوانده و دعوتگر به جنگ با وی را دوزخی شمرده است.<ref>ابن تیمیه، مجموع الفتاوی، ج۴، ص۴۳۷.</ref> با این حال، در جریان نبرد وی و معاویه، هر دو را بر حق نسبی دانسته است، گرچه علی (علیه‌السلام) به حق نزدیک‌تر بود.<ref>ابن تیمیه، مجموع الفتاوی، ج۴، ص۴۳۹</ref> وی بسیاری از فضیلت‌های علی (علیه‌السلام) را رد کرده یا آن را در حد فضیلت‌های سایر صحابه تلقی کرده است. به عقیده وی، علی (علیه‌السلام) پیش از [[اسلام]] همچون خلفای سه‌گانه بت‌پرست بوده و اسلام وی نیز به سبب خردسالی پذیرفته نیست.<ref>ابن تیمیه، منهاج السنه، ج۸، ص۲۸۵-۲۸۶.</ref> او علم باطن آن امام را انکار کرده و جانشینی وی در [[مدینه]] هنگام [[جنگ تبوک]] را بسان جانشینی [[ابن ام مکتوم]] و دیگران در سایر جنگ‌ها دانسته و ربط [[ایمان]] به حبّ علی(<ins class="diffchange diffchange-inline">علیه‌السلام</ins>) و [[نفاق]] به بغض وی را نیز بسان ربط این دو به حبّ و بغض [[انصار]] شمرده و شجاعتش را همسان دیگران خوانده است. وی تنقیص‌هایی را که از جانب شیعه بر سه خلیفه نخست وارد شده، درباره علی (علیه‌السلام) نیز وارد می‌داند.<ref>ابن تیمیه، منهاج السنه، ج۴، ص۲۵۳.</ref></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ج. شیعه:</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ج. شیعه:</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l164" >سطر ۱۶۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱۶۴:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ابوبکر حصینی درباره ابن تیمیه می‌گوید: «پس بدان که من نظر کردم در سخن این خبیث که در قلب او مرض گمراهی است، کسی که از مشتبهات [[قرآن]] و سنت با هدف ایجاد فتنه تبعیت می‌کند، و کسی که گروهی از عوام و غیره که خداوند اراده هلاکتشان کرده او را متابعت کرده‌اند، در او چیزهایی دیدم که قدرت گفتن آن را ندارم... ؛ چرا که در آن‌ها تکذیب پروردگار عالمیان است...» .<ref>عبد الکافی، علی، الدرة المضیة فی الرد علی ابن تیمیة، ص۳، به نقل از بحوث فی الملل و النحل، ج۴، ص۴۲.</ref></div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ابوبکر حصینی درباره ابن تیمیه می‌گوید: «پس بدان که من نظر کردم در سخن این خبیث که در قلب او مرض گمراهی است، کسی که از مشتبهات [[قرآن]] و سنت با هدف ایجاد فتنه تبعیت می‌کند، و کسی که گروهی از عوام و غیره که خداوند اراده هلاکتشان کرده او را متابعت کرده‌اند، در او چیزهایی دیدم که قدرت گفتن آن را ندارم... ؛ چرا که در آن‌ها تکذیب پروردگار عالمیان است...» .<ref>عبد الکافی، علی، الدرة المضیة فی الرد علی ابن تیمیة، ص۳، به نقل از بحوث فی الملل و النحل، ج۴، ص۴۲.</ref></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[[ابن حجر عسقلانی]] می‌گوید: درباره ابن تیمیه بین مردم و علما اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی او را به تجسیم نسبت می‌دهند، به سبب آنچه که در العقیدة الحمویه و واسطیه و غیره ذکر کرده، مانند این قولش که معتقد بود خداوند دارای صفات حقیقی، دست، پا، ساق و صورت می‌باشد و او به ذاتش بر عرش قرار دارد!... برخی او را زندیق و بی دین می‌دانند؛ به سبب قولی که می‌گوید: نباید از [[پیامبر اکرم]] (صلی الله علیه وآله) کمک خواست و چنین درخواستی از عظمت نبی اکرم (صلی الله علیه وآله) می‌کاهد و منع می‌کند... برخی ابن تیمیه را به خاطر نسبت‌های ناروایی که به [[حضرت علی]] علیه‌السّلام داده، نسبت [[نفاق]] می‌دهند؛ زیرا رسول خدا (صلی الله علیه وآله) درباره علی(علیه السلام) فرمود: "لا یبغضک الا منافق"؛ جز منافق کسی بغض و دشمنی تو را به دل ندارد.<ref>عسقلانی، ابن حجر، الدرر الکامنه، ج۶، ص۶۴.</ref></div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[[ابن حجر عسقلانی]] می‌گوید: درباره ابن تیمیه بین مردم و علما اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی او را به تجسیم نسبت می‌دهند، به سبب آنچه که در العقیدة الحمویه و واسطیه و غیره ذکر کرده، مانند این قولش که معتقد بود خداوند دارای صفات حقیقی، دست، پا، ساق و صورت می‌باشد و او به ذاتش بر عرش قرار دارد!... برخی او را زندیق و بی دین می‌دانند؛ به سبب قولی که می‌گوید: نباید از [[پیامبر اکرم]] (صلی الله علیه وآله) کمک خواست و چنین درخواستی از عظمت نبی اکرم (صلی الله علیه وآله) می‌کاهد و منع می‌کند... برخی ابن تیمیه را به خاطر نسبت‌های ناروایی که به [[حضرت علی]] علیه‌السّلام داده، نسبت [[نفاق]] می‌دهند؛ زیرا رسول خدا (صلی الله علیه وآله) درباره علی(علیه السلام) فرمود: "لا یبغضک الا منافق"؛ جز منافق کسی بغض و دشمنی تو را به دل ندارد.<ref>عسقلانی، ابن حجر، الدرر الکامنه، ج۶، ص۶۴.</ref></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*حسن بن علی سقاف نیز می‌گوید: «ابن تیمیه کسی است که او را شیخ الاسلام می‌نامند و گروهی نیز به کلماتش استدلال می‌کنند؛ در حالی که او [[ناصبی]] و دشمن علی (<del class="diffchange diffchange-inline">ع</del>) است و به [[فاطمه]] (علیهاالسّلام) نسبت نفاق داده است.»<ref>سقاف، حسن بن علی، التنبیه و الرد ص۷.</ref></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*حسن بن علی سقاف نیز می‌گوید: «ابن تیمیه کسی است که او را شیخ الاسلام می‌نامند و گروهی نیز به کلماتش استدلال می‌کنند؛ در حالی که او [[ناصبی]] و دشمن علی (<ins class="diffchange diffchange-inline">علیه السلام</ins>) است و به [[فاطمه]] (علیهاالسّلام) نسبت نفاق داده است.»<ref>سقاف، حسن بن علی، التنبیه و الرد ص۷.</ref></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*محمد العلاء البخاری -از علمای اهل سنت- تصریح به [[کفر]] ابن تیمیه کرده و به آن فتوا داده است؛ شوکانی در این باره می‌گوید: «صرح (محمد بن محمد العلاء البخاری) بتبدیعه ثم تکفیره، ثم صار یصرح فی مجلسه ان من اطلق علی ابن تیمیه انه شیخ الاسلام فهو بهذا الاطلاق کافر»؛ محمد بن محمد بخاری در بدعت گذاری و تکفیر ابن تیمیه سخن گفته تا آنجا که در مجلس خود تصریح کرده که اگر کسی به ابن تیمیه "شیخ الاسلام" اطلاق کند، او به خاطر همین اطلاق کافر است.<ref>شوکانی، البدر الطالع بمحاسن من بعد القرن السابع، ج۲، ص۲۶۲.</ref></div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*محمد العلاء البخاری -از علمای اهل سنت- تصریح به [[کفر]] ابن تیمیه کرده و به آن فتوا داده است؛ شوکانی در این باره می‌گوید: «صرح (محمد بن محمد العلاء البخاری) بتبدیعه ثم تکفیره، ثم صار یصرح فی مجلسه ان من اطلق علی ابن تیمیه انه شیخ الاسلام فهو بهذا الاطلاق کافر»؛ محمد بن محمد بخاری در بدعت گذاری و تکفیر ابن تیمیه سخن گفته تا آنجا که در مجلس خود تصریح کرده که اگر کسی به ابن تیمیه "شیخ الاسلام" اطلاق کند، او به خاطر همین اطلاق کافر است.<ref>شوکانی، البدر الطالع بمحاسن من بعد القرن السابع، ج۲، ص۲۶۲.</ref></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
</table>Mohammadihttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=153242&oldid=prevمهدی موسوی در ۱۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۴۶2024-11-14T07:46:43Z<p></p>
<a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=153242&oldid=153235">نمایش تغییرات</a>مهدی موسویhttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=153235&oldid=prevمهدی موسوی در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۵۸2024-11-13T12:58:26Z<p></p>
<a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=153235&oldid=153234">نمایش تغییرات</a>مهدی موسویhttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=153234&oldid=prevمهدی موسوی در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۸2024-11-13T08:08:39Z<p></p>
<a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=153234&oldid=153225">نمایش تغییرات</a>مهدی موسویhttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=153225&oldid=prevمهدی موسوی: صفحه‌ای تازه حاوی ««احمد بن عبدالحلیم حرانی دمشقی حنبلی» معروف به «ابن تَیْمیّه» (۶۶۱-...» ایجاد کرد2024-11-12T12:54:34Z<p>صفحه‌ای تازه حاوی ««احمد بن عبدالحلیم حرانی دمشقی حنبلی» معروف به «ابن تَیْمیّه» (۶۶۱-...» ایجاد کرد</p>
<a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=153225">نمایش تغییرات</a>مهدی موسوی