آیه 96 سوره واقعه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Aghajani: /* معانی کلمات آیه */

2020-07-28T05:34:00Z

‏معانی کلمات آیه

Aghajani در ‏۲۱ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۰۸

2019-12-21T10:08:47Z

مهدی موسوی: /* تفسیر آیه */

2018-05-24T07:51:20Z

‏تفسیر آیه

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ|سوره=56|آیه =96}} {{مشخصات آیه...» ایجاد کرد

2016-04-28T02:22:55Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ|سوره=56|آیه =96}} {{مشخصات آیه...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{قرآن در قاب|فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ|سوره=56|آیه =96}}
{{مشخصات آیه
|شماره آیه = 96
|شماره بعدی = 96
|شماره قبلی = 95
|سوره= واقعه
|شماره سوره= 56
|جزء= 27
|نزول = مکه
}}
==ترجمه های فارسی==
<tabber>
الهی قمشه‌ای=
پس به نام بزرگ خدای خود تسبیح گوی.
|-|
انصاریان=
پس به نام پروردگار بزرگت تسبیح گوی.
|-|
فولادوند=
پس به نام پروردگار بزرگ خود تسبيح گوى.
|-|
آیتی=
پس به نام پروردگار بزرگت تسبيح گوى.
|-|
مکارم شیرازی=
پس به نام پروردگار بزرگت تسبیح کن (و او را منزّه بشمار)!
</tabber>
==ترجمه های انگلیسی(English translations)==
<tabber>
Qarai=
{{چپ به راست|So celebrate the Name of your Lord, the All-supreme!}}
|-|
Shakir=
{{چپ به راست|Therefore glorify the name of your Lord, the Great.}}
|-|
Pickthall=
{{چپ به راست|Therefor (O Muhammad) praise the name of thy Lord, the Tremendous.}}
|-|
yusufali=
{{چپ به راست|So celebrate with praises the name of thy Lord, the Supreme.}}
</tabber>
==معانی کلمات آیه==
«فَسَبِّحْ بِاسْمِ ...»: (نگا: واقعه / ).

== تفسیر آیه ==
<tabber>
تفسیر نور=

===تفسیر نور (محسن قرائتی)===

{{ نمایش فشرده تفسیر|
فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ «96»

پس به نام پروردگار بزرگوارت تسبيح كن.

===نکته ها===

«روح» به معناى راحت و آسايش و رحمت است. «رَيْحانٌ» به گياهان خوشبو و معطّر گفته مى‌شود، همچنين به معناى رزق و روزى نيز آمده است. «تَصْلِيَةُ» از «صلى» به معناى چشيدن، بريان شدن و افتادن است.

آغاز اين سوره، مردم را به سه دسته تقسيم كرد: «كُنْتُمْ أَزْواجاً ثَلاثَةً»: مقرّبان درگاه الهى، اصحاب يمين و اصحاب شمال، پايان سوره نيز سرنوشت اين سه گروه را تكرار مى‌كند.

هركس به ميزان قرب خود، پاداش دريافت مى‌دارد؛ چنانكه امام صادق عليه السلام فرمود: اگر محتضر از مقرّبان باشد، روح و ريحان در قبر و بهشت پر نعمت براى آخرت او مقرر

جلد 9 - صفحه 447

مى‌شود. البتّه «مقربون» با توجّه به آيات 10 و 11، همان پيشتازان در ايمان و عمل صالح مى‌باشند. «وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ»

از اصحاب يمين در لحظه مرگ تنها رفع نگرانى مى‌شود تا قيامت پاداش دريافت كنند.

ظاهراً مراد از اصحاب يمين كسانى هستند كه نامه عملشان به دست راستشان داده مى‌شود كه در آيات 71 سوره اسراء و 19 سوره حاقّه و 7 سوره انشقاق از آنان با جمله‌ «فَمَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ»* نام برده است. مراد از اصحاب شمال نيز كسانى هستند كه نامه عملشان به دست چپشان داده مى‌شود. از امام باقر عليه السلام روايت شده كه منظور از «الْمُكَذِّبِينَ الضَّالِّينَ» مشركان مى‌باشند. «1»

براى جمله‌ «فَسَلامٌ لَكَ مِنْ أَصْحابِ الْيَمِينِ» چند معنا بيان شده است:

الف) به اهل بهشت (بدون آنكه شخص معيّنى در كار باشد) گفته مى‌شود: سلام بر تو.

ب) بهشتيان به پيامبر درود مى‌فرستند، بخاطر زحمات او كه آنان را به اين مقام رسانده است.

ج) پيامبر به خاطر رستگارى اين گروه در خير و سلامتى است. «2»

در آيه 51 خوانديم: «ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا الضَّالُّونَ الْمُكَذِّبُونَ‌، لَآكِلُونَ مِنْ شَجَرٍ مِنْ زَقُّومٍ» ولى در آيه 92 مى‌فرمايد: «وَ أَمَّا إِنْ كانَ مِنَ الْمُكَذِّبِينَ الضَّالِّينَ فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ» چرا در آيه اول، ضالّين بر مكذّبين مقدّم شده و در پايان برعكس شده است؟

پاسخ: به نظر مى‌رسد كه خطاب آيه اول در دنيا است كه انسان از انحراف و گمراهى به تكذيب كشيده مى‌شود، ولى در آخر سوره مسئله جان دادن مطرح است كه آغاز كيفر است و كيفر، از خلاف سنگين آغاز مى‌شود، تكذيب مهم‌تر از انحراف است.

در اين آيات، لحظات جان دادن سه گروه در كنار هم مطرح شده است تا انسان در اين نمايشگاه معنوى، كدام يك را انتخاب كند: فَرَوْحٌ وَ رَيْحانٌ وَ جَنَّةُ نَعِيمٍ‌ ... فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ وَ تَصْلِيَةُ جَحِيمٍ‌

براى پاداش مقرّبان و اصحاب يمين دليلى نيامده است، ولى براى كيفر كافران دليل آمده‌

«1». تفسير نورالثقلين.

«2». تفسير راهنما.

جلد 9 - صفحه 448

كه چون مكذّب و ضالّ هستند. پس تنبيه، دليل مى‌خواهد ولى در لطف و محبت، كسى سراغ علّت نمى‌رود. «1»

امام صادق عليه السلام فرمود: پذيرايى با آب جوشان، در برزخ و قبر است و ورود به دوزخ، در قيامت است. «2»

اين سوره با ياد معاد آغاز و با نام معاد ختم گرديده است.

===پیام ها===

1- مقرّبان، پس از جان دادن، بلافاصله به راحت و رفاه مى‌رسند. «فَرَوْحٌ وَ رَيْحانٌ» (حرف «ف» دلالت بر گذشت زمانى اندك مى‌كند.)

2- مرگ براى مقرّبان، زمينه‌ساز سه رحمت است: رهايى از غصّه‌ها و سختى‌هاى دنيا «فَرَوْحٌ»، رسيدن به الطاف الهى‌ «رَيْحانٌ» و رسيدن به كاميابى ابدى. «جَنَّةُ نَعِيمٍ»

3- لحظات احتضار و مرگ و اخبار چگونگى جان دادن مقرّبان، اصحاب يمين و اصحاب شمال را باور كرده و جدّى بگيريم. «إِنَّ هذا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِينِ»

4- سختى جان دادن كفار و كيفر آنان با حميم و جحيم، حق و عادلانه است.

فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ وَ تَصْلِيَةُ جَحِيمٍ‌ ... إِنَّ هذا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِينِ‌

5- كيفر يك عمر انحراف و تكذيب، «الْمُكَذِّبِينَ الضَّالِّينَ» پذيرايى با نوشيدنى سوزان در جايگاهى آتشين است، «فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ وَ تَصْلِيَةُ جَحِيمٍ» و خداوند از كيفر نابجا منزّه است. فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ‌ ...

6- وجود قيامت و نظام كيفر و پاداش، نشانه ربوبيّت خداوند در جهت تربيت انسان است كه ستايش پروردگار را مى‌طلبد. «فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ»

«والحمدللّه ربّ العالمين»

«1» تفسير كبير فخررازى‌

«2» تفسير نورالثقلين‌

جلد 9 - صفحه 451

سوره حديد

اين سوره بيست و نه آيه دارد و در مدينه نازل شده است.

آيات اين سوره، علاوه بر تحكيم پايه‌هاى عقيدتى، به دستوراتى در زمينه‌هاى اجتماعى و حكومتى مى‌پردازد و در آيات اول، حدود بيست صفت از صفات الهى را مطرح نموده است.

عظمت قرآن، اوضاع مؤمنان و منافقان در قيامت، سرنوشت اقوام پيشين، انفاق در راه خدا و براى رسيدن به عدالت اجتماعى، انتقاد از رهبانيّت و انزواى اجتماعى، موضوعاتى است كه اين سوره به آنها پرداخته است.

امام سجاد عليه السلام فرمودند: خداوند مى‌دانست كه در آخرالزّمان گروهى ژرف‌انديش خواهند آمد، لذا سوره توحيد و آياتى از سوره حديد را نازل كرد (تا مردم، خدا را بهتر بشناسند) و هر كس غير از اين صفات را بر خدا بپذيرد، هلاك مى‌شود. «1»

«1». تفسير نورالثقلين.

جلد 9 - صفحه 452

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌

به نام خداوند بخشنده مهربان.
}}

|-|
اثنی عشری=

===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===

{{نمایش فشرده تفسیر|

فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ (96)

فَسَبِّحْ بِاسْمِ‌: پس تسبيح كن بنام، رَبِّكَ الْعَظِيمِ‌: پروردگار خود كه بزرگ است از آنكه اسناد شرك و نقص و قبيح به او توان كرد، يعنى تنزيه كن او را به ذكر نام خجسته فرجام از آنچه لايق عظمت و كبريائى او نباشد، يا نمازگزار به ذكر پروردگار خود يا بگو «سبحان ربى العظيم و بحمده» و عظمت سبحانى عبارت است از هر چه غير اوست، قاصر باشد از ادراك ذات او، تقدست اسمائه و جلت الائه.

تمام شد جلد دوازدهم «تفسير اثنى عشرى» روز چهارشنبه سيزدهم ربيع الثانى سال 1380 هجرى قمرى.

}}
|-|
روان جاوید=
===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
فَأَمَّا إِنْ كانَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ (88) فَرَوْحٌ وَ رَيْحانٌ وَ جَنَّةُ نَعِيمٍ (89) وَ أَمَّا إِنْ كانَ مِنْ أَصْحابِ الْيَمِينِ (90) فَسَلامٌ لَكَ مِنْ أَصْحابِ الْيَمِينِ (91) وَ أَمَّا إِنْ كانَ مِنَ الْمُكَذِّبِينَ الضَّالِّينَ (92)

فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ (93) وَ تَصْلِيَةُ جَحِيمٍ (94) إِنَّ هذا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِينِ (95) فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ (96)

ترجمه‌

پس امّا اگر باشد از مقرّبان درگاه خدا

پس استراحت و خوشى است و روزى و گياه خوشبو و بهشت پرنعمت‌

و امّا اگر باشد از ياران جانب راست‌

پس سلام بر تو است از ياران جانب راست‌

و امّا اگر باشد از تكذيب كنندگان كه گمراهانند

پس تشريفات بدوى است از آب داغ‌

و وارد كردن در دوزخ‌

همانا اين‌

جلد 5 صفحه 138

هر آينه آن خبر حق يقينى است‌

پس تسبيح كن بنام پروردگارت كه بزرگ است.

تفسير

خداوند متعال بمناسبت ذكر حال محتضر در ضمن آيات سابقه بيان فرموده است احوال هر يك از دستجات سه‌گانه مشروحه در اين سوره را باين تقريب كه امّا اگر محتضر از سابقين و مقرّبين باشد پس براى او است آسايش و راحتى و انبساط و خوشى و نيز رزق طيّب و طاهر و گياه خوشبوى بهشتى از وقت مرگ تا وقتى كه ببهشت پرنعمت جاويد الهى مستقرّ گردد و روح بضمّ نيز قرائت شده و در مجمع آنرا به پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم و امام باقر عليه السّلام نسبت داده و برحمت و حيات دائم تفسير نموده است و امّا اگر از اصحاب يمين باشد تو و آل اطهارت ببالين او حاضر ميشويد و آنها بتو سلام ميكنند و مژده سلامتى و خوبى حال و حسن مئال خودشان را بشما عرضه ميدارند چنانچه قمّى ره فرموده مراد آنست كه كسى كه از اصحاب امير المؤمنين عليه السّلام باشد پس سلام براى تو است اى محمّد از اصحاب يمين كه معذّب نميشوند و قبلا نقل فرموده و مراد از يمين امير المؤمنين عليه السّلام و مراد از اصحاب شيعيان اويند و بعضى گفته‌اند مخاطب يكى از اصحاب يمين است و مراد آنست كه آنها بدوستان خودشان سلام ميكنند يا خداوند مژده سلامتى آنها را بآنان ميدهد و اما اگر از اصحاب شمال و كسانى باشند كه پيغمبر و امام را تكذيب نموده‌اند و در وادى ضلالت و گمراهى عمرى بسر برده‌اند پس بجاى تشريفات ورودى ميهمان بدوا آب جوشان جهنّمى براى آنها ميآورند و بعدا در جهنمشان مى‌اندازند و قمّى از امام صادق عليه السّلام نقل نموده كه نزل من حميم در قبر است و تصلية جحيم در آخرت و آنچه در اين سوره مباركه ذكر شد در احوال فرق ثلاثه و غيرها محض حق و عين صدق و قطعى و يقينى است كه بايد بشود و شده و خواهد شد و جاى شك و شبهه نيست پس تسبيح نما اى پيغمبر بنام پروردگار بزرگ و تنزيه و تقديس نما او را از آنچه لايق بمقام او نيست و بگو در ركوع سبحان ربّى العظيم و بحمده چنانچه سابقا بيان شد و در ثواب الاعمال از امام باقر عليه السّلام نقل نموده كه كسيكه قرائت نمايد سوره واقعه را در هر شب قبل از آنكه بخوابد ملاقات نمايد خداوند را با آنكه روى او مانند ماه شب چهاردهم باشد و در مجمع از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم نقل نموده كه هر كس بخواند آنرا در هر شب هيچ وقت مبتلا بفقر نگردد و الحمد للّه رب العالمين.

جلد 5 صفحه 139
}}
|-|
اطیب البیان=
===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
إِن‌َّ هذا لَهُوَ حَق‌ُّ اليَقِين‌ِ (95) فَسَبِّح‌ بِاسم‌ِ رَبِّك‌َ العَظِيم‌ِ (96)

‌اينکه‌ فرمايشاتي‌ ‌که‌ ‌در‌ حق‌ ‌اينکه‌ سه‌ طائفه‌ مقربين‌ و اصحاب‌ يمين‌ و المكذبين‌ الضالين‌ بيان‌ ‌شده‌ بدرستي‌ ‌که‌ حق‌ّ و ثابت‌ ‌است‌ و تخلف‌ پذير نيست‌ و قطعي‌ و يقيني‌ ‌است‌ ‌که‌ جاي‌ هيچ‌ ريب‌ و شبهه‌ و شك‌ نيست‌، چنانچه‌ مي‌فرمايد: يا أَيُّهَا النّاس‌ُ إِن‌ كُنتُم‌ فِي‌ رَيب‌ٍ مِن‌َ البَعث‌ِ ‌الي‌ ‌قوله‌ ‌تعالي‌: وَ أَن‌َّ السّاعَةَ آتِيَةٌ لا رَيب‌َ فِيها وَ أَن‌َّ اللّه‌َ يَبعَث‌ُ مَن‌ فِي‌ القُبُورِ حج‌ آيه 5 ‌تا‌ 8 فَسَبِّح‌ بِاسم‌ِ رَبِّك‌َ العَظِيم‌ِ تفسيرش‌ بمعني‌ خاص‌ و عام‌ و بيان‌ تفريعش‌ گذشت‌ ‌در‌ آيه 74 تكرار نشود.

‌هذا‌ آخر ‌ما اردنا ‌في‌ تفسير ‌سورة‌ الواقعة و يتلوه‌ انشاء اللّه‌ ‌تعالي‌ تفسير ‌سورة‌ الحديد ‌الي‌ ‌سورة‌ و ‌النّاس‌ بتوفيقه‌ و تأييده‌. و الحمد لوليّه‌ و الصلاة ‌علي‌ نبيّه‌ و انا الاقل‌ السيد ‌عبد‌ الحسين‌ الطيب‌.

جلد 16 - صفحه 414

‌سورة‌ الحديد
}}
|-|
برگزیده تفسیر نمونه=

===برگزیده تفسیر نمونه===
{{نمایش فشرده تفسیر|

}}
|-|

سایر تفاسیر=
سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

==تفسیر های فارسی==
==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=56 |آیه=96}}===
==={{تفسیر خسروی|سوره=56 |آیه=96}}===
==={{تفسیر عاملی|سوره=56 |آیه=96}}===
==={{تفسیر جامع|سوره=56 |آیه=96}}===

==تفسیر های عربی==
==={{تفسیر المیزان|سوره=56 |آیه=96}}===
==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=56 |آیه=96}}===
==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=56 |آیه=96}}===
==={{تفسیر الصافی|سوره=56 |آیه=96}}===
==={{تفسیر الکاشف|سوره=56 |آیه=96}}===
</tabber>

==پانویس==
<div style="font-size:smaller"><references/></div>

==منابع==
* [[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
* [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌
* [[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
* [[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
* [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
* [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌

[[رده:آیات سوره واقعه]]
[[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]]

@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۱: @@
 </tabber>
 ==معانی کلمات آیه==
 == تفسیر آیه ==

@@ سطر ۲۰۹: / سطر ۲۰۹: @@
 ===برگزیده تفسیر نمونه===
 {{نمایش فشرده تفسیر|
 }}
 |-|

@@ سطر ۵۰: / سطر ۵۰: @@
 {{ نمایش فشرده تفسیر|
 فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ «96»
@@ سطر ۱۰۷: / سطر ۱۲۰: @@
 - سختى جان دادن كفار و كيفر آنان با حميم و جحيم، حق و عادلانه است.
 فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ وَ تَصْلِيَةُ جَحِيمٍ‌ ... إِنَّ هذا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِينِ‌
@@ سطر ۱۲۲: / سطر ۱۳۴: @@
 جلد 9 - صفحه 451
 }}