Aghajani: /* معانی کلمات آیه */

2020-07-29T05:04:34Z

‏معانی کلمات آیه

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِيهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَر...» ایجاد کرد

2016-04-28T02:43:15Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِيهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَر...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{قرآن در قاب|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِيهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ ۚ وَمَنْ يَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ|سوره=60|آیه =6}}
{{مشخصات آیه
|شماره آیه = 6
|شماره بعدی = 7
|شماره قبلی = 5
|سوره= ممتحنه
|شماره سوره= 60
|جزء= 28
|نزول = مدینه
}}
==ترجمه های فارسی==
<tabber>
الهی قمشه‌ای=
البته برای شما مؤمنان هر که به خدا و (ثواب) عالم آخرت امیدوار است اقتداء به ابراهیم و یارانش نیکوست، و هر که روی (از خدا) بگرداند خدا (از طاعت خلق) کاملا بی‌نیاز و به ذات خود ستوده صفات است.
|-|
انصاریان=
بی تردید برای شما در [روش و شیوه] آنان سرمشقی نیکوست، برای کسی که به خدا و روز قیامت امید دارد. و هر کس [از اقتدای به آن روش و شیوه] روی برگرداند [زیانی به خدا نمی رساند]؛ زیرا خدا همان بی نیاز و ستوده است.
|-|
فولادوند=
قطعاً براى شما در [پيروى از] آنان سرمشقى نيكوست [يعنى‌] براى كسى كه به خدا و روز بازپسين اميد مى‌بندد. و هر كس روى برتابد [بداند كه‌] خدا همان بى‌نياز ستوده‌[صفات‌] است.
|-|
آیتی=
آنها، نيكو مقتدايى هستند براى شما: براى كسانى كه به خدا و روز قيامت اميد دارند. و هر كه رويگردان شود، خدا بى‌نياز و ستودنى است.
|-|
مکارم شیرازی=
(آری) برای شما در زندگی آنها اسوه حسنه (و سرمشق نیکویی) بود، برای کسانی که امید به خدا و روز قیامت دارند؛ و هر کس سرپیچی کند به خویشتن ضرر زده است، زیرا خداوند بی‌نیاز و شایسته ستایش است!
</tabber>
==ترجمه های انگلیسی(English translations)==
<tabber>
Qarai=
{{چپ به راست|There is certainly a good exemplar for you in them—for those who look forward to Allah and the Last Day—and anyone who refuses to comply [should know that] indeed Allah is the All-sufficient, the All-laudable.}}
|-|
Shakir=
{{چپ به راست|Certainly there is for you in them a good example, for him who fears Allah and the last day; and whoever turns back, then surely Allah is the Self-sufficient, the Praised.}}
|-|
Pickthall=
{{چپ به راست|Verily ye have in them a goodly pattern for everyone who looketh to Allah and the Last Day. And whosoever may turn away, lo! still Allah, He is the Absolute, the Owner of Praise.}}
|-|
yusufali=
{{چپ به راست|There was indeed in them an excellent example for you to follow,- for those whose hope is in Allah and in the Last Day. But if any turn away, truly Allah is Free of all Wants, Worthy of all Praise.}}
</tabber>
==معانی کلمات آیه==
«لِمَن کَانَ یَرْجُو ...»: بدل از ضمیر (کُمْ) است (نگا: روح‌المعانی). در رسم‌الخط قرآنی، الف زائدی در آخر واژه (یَرْجُو) است.

== تفسیر آیه ==
<tabber>
تفسیر نور=

===تفسیر نور (محسن قرائتی)===

{{ نمایش فشرده تفسیر|
لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِيهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كانَ يَرْجُوا اللَّهَ وَ الْيَوْمَ الْآخِرَ وَ مَنْ يَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ «6»

همانا براى شما در (روش) آنان، (ابراهيم و يارانش) سرمشق خوبى است براى كسى كه به خدا و روز واپسين اميد دارد و هر كس روى برتابد، خداوند بى نياز و ستوده است.

جلد 9 - صفحه 583

===نکته ها===

در اين آيه و در آيه 21 سوره احزاب كه سخن از الگو بودن حضرت ابراهيم و حضرت محمّد صلى الله عليه و آله است، داشتن اميد به خدا و روز قيامت، شرط الگو پذيرى معرّفى شده است.

لِمَنْ كانَ يَرْجُوا ...

بعد از سه بار تكرار كلمه‌ى‌ «رَبَّنا»* در آيات 4 و 5، باز هم مى‌فرمايد: آنان اسوه هستند، يعنى نه تنها در برائت، بلكه در دعا و مناجات هم اسوه هستند.

===پیام ها===

1- الگوهاى الهى تاريخ مصرف ندارند. «لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِيهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ»

2- نه فقط پيامبران، بلكه ياران صادق آنها نيز براى ما الگو هستند. «فِيهِمْ»

3- عقايد صحيح، زير بناى الگوپذيرى در رفتار و اخلاق است. «أسوة لمن كان يرجوا الله و اليوم الآخر» (آرى كسانى از الگوهاى صحيح بهره‌مند مى‌شوند كه نور اميد در دلشان روشن باشد. «يَرْجُوا» و كسانى پشت مى‌كنند كه افراد مأيوس و به اصطلاح بريده هستند. «يَتَوَلَّ»)

4- ايمانى ارزش دارد كه ثابت باشد. كانَ يَرْجُوا اللَّهَ‌ ... (تركيب‌ «كانَ» با فعل مضارع، نشان استمرار و ثبات است).

5- اعراض مردم از الگوهاى الهى، به خداوند و اوليايش ضربه‌اى نمى‌زند.

«وَ مَنْ يَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ»
}}

|-|
اثنی عشری=

===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===

{{نمایش فشرده تفسیر|

لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِيهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كانَ يَرْجُوا اللَّهَ وَ الْيَوْمَ الْآخِرَ وَ مَنْ يَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ «6»

لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِيهِمْ‌: هر آينه بتحقيق هست مر شما را اى اهل اسلام، در حضرت ابراهيم عليه السّلام و اصحاب او، أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ: خصلتى نيكو و پسنديده كه به آن اقتدا كنيد.

بيان: تكرار، به جهت تأكيد و مزيد ترغيب است بر تأسى به آن حضرت.

2- اول اقتداى به اقوال [و در ثانى‌] به افعال. 3- اهميت مطلب تكرار را لازم، و خارج از فصاحت نيست، چنانچه در معانى و بيان ذكر شده.

لِمَنْ كانَ يَرْجُوا اللَّهَ‌: اين اقتدا براى كسى است كه اميد دارد رضاى الهى را، وَ الْيَوْمَ الْآخِرَ: و پاداش روز قيامت را، پس سزاوار نيست كه مؤمن‌

جلد 13 - صفحه 130

ترك تأسى نمايد به حضرت ابراهيم عليه السّلام و اصحاب او؛ و اشعار دارد به آنكه ترك اين اقتدا، مؤدى به سوء عقيده است، و لذا در عقب آن فرمايد: وَ مَنْ يَتَوَلَ‌: و هر كه روى بگرداند از اين اقتدا و دوستى نمايد با دشمنان دين، فَإِنَّ اللَّهَ‌: پس بدرستى كه خداى تعالى، هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ: او است بى‌نياز از او و از نصرت كردن او دين را، زيرا خود ناصر دين و احتياج به غير ندارد، ذات او ستوده شده است در جميع احوال و افعال، بى‌ستايش خلقان، پس تولى هيچكس به ساحت كبريائى ضررى نرساند، بلكه ضرر متوجه به خود بندگان است.

مروى است كه بعد از نزول آيه شريفه مؤمنان به كلى مودت پدران و اولاد و اقربا كه در مكه داشتند ترك كردند، و عداوت كفار را در دل خود ثابت نمودند. حق تعالى چون جديت ايشان را در ترك موالات و مواصلت اقربا و رسوخ عداوت آنان را به كفار مشاهده فرمود، بر ايشان ترحم نموده، و عده مودت را به ايشان كرد.

}}
|-|
روان جاوید=
===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِيهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كانَ يَرْجُوا اللَّهَ وَ الْيَوْمَ الْآخِرَ وَ مَنْ يَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ «6» عَسَى اللَّهُ أَنْ يَجْعَلَ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَ الَّذِينَ عادَيْتُمْ مِنْهُمْ مَوَدَّةً وَ اللَّهُ قَدِيرٌ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ «7» لا يَنْهاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَ لَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَ تُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ «8» إِنَّما يَنْهاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ قاتَلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَ أَخْرَجُوكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ وَ ظاهَرُوا عَلى‌ إِخْراجِكُمْ أَنْ تَوَلَّوْهُمْ وَ مَنْ يَتَوَلَّهُمْ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ «9»

ترجمه‌

بتحقيق باشد براى شما در ايشان اقتدائى نيكو براى كسيكه‌

جلد 5 صفحه 187

اميدوار ميباشد بخدا و روز بازپسين و هر كه روى گرداند پس همانا خدا او است بى‌نياز ستوده‌

اميد است آنكه خدا قرار دهد ميان شما و آنانكه دشمن داشتيد از ايشان دوستى را و خدا توانا است و خدا آمرزنده مهربان است‌

نهى نميكند شما را خدا از آنانكه كارزار نكردند با شما در دين و بيرون نكردند شما را از خانه‌هاتان كه نيكى كنيد بآنان و بعدالت رفتار كنيد با آنها همانا خدا دوست ميدارد عدالت كنندگان را

جز اين نيست كه نهى ميكند شما را خدا از آنان كه كارزار كردند با شما در دين و بيرون كردند شما را از خانه‌هاتان و هم پشت شدند بر بيرون كردن شما كه دوست داريدشان و هر كه دوست بدارد آنها را پس آن گروه آنانند ستمكاران.

تفسير

خداوند متعال براى تأكيد حسن تأسى و اقتداء بحضرت ابراهيم و پيروان او در معادات با كفّار و اشعار بآن كه اين از لوازم ايمان بخدا و روز جزا است خوبى اين تبعيّت را براى مسلمانان با قسم تكرار فرموده و تذكر داده كه اين تأسى نافع بحال خودتان است و خدا بى‌نياز از خلق و افعال آنها ميباشد و اميد است در آتيه نزديكى كه فتح مكّه پيش آمد كند كفّار آنجا بشرف اسلام مشرّف شوند و اقارب و ارحام شما از جمله آنها باشند و اين عداوت مبدّل بمودّت گردد چون خداوند قادر است و وعده نصرت بمسلمانان داده و البته از گناهان گذشته شما راجع بمودّت با كفّار بمقتضاى مغفرت و رحمت خود خواهد گذشت در صورتى كه از كرده سابق پشيمان و عازم بر اداء وظيفه خودتان در آتيه بوده باشيد و ظاهرا بعد از اين آيات مسلمانان تصور نموده باشند كه بايد با كفار معادات نمايند اگر چه با مسلمانان معاهده نموده باشند بر ترك تعرّض و بى‌طرف بودن لذا خداوند فرموده كفاريكه با شما مقاتلت و معاندت ننموده‌اند اگر بآنها احسانى كنيد براى تأليف قلوبشان باسلام و بعدالت با آنها سلوك نمائيد مانعى ندارد بلكه خوب است چون خداوند نيكوكاران و عدالت شعاران را دوست دارد آنچه ممنوع است مودت و دوستى و اعانت و مساعدت با كسانى است كه كفار حربى هستند و سابقه سوء با شما دارند از قبيل مشركين مكّه كه موالات و دوستى با آنها ظلم و تجاوز از حق و

جلد 5 صفحه 188

بيجا و بى‌مورد است و ظاهرا أن تبرّوهم و تقسطوا اليهم بدل اشتمال است از الّذين لم يقاتلوكم و أن تولّوهم بدل است از الّذين قاتلوكم في الدّين و حقيقت ظلم وضع شى‌ء است در غير موضع خود مانند وضع دوستى بجاى دشمنى كه بعضى از مسلمانان با مشركين مكّه مينمودند.
}}
|-|
اطیب البیان=
===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
لَقَد كان‌َ لَكُم‌ فِيهِم‌ أُسوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَن‌ كان‌َ يَرجُوا اللّه‌َ وَ اليَوم‌َ الآخِرَ وَ مَن‌ يَتَوَل‌َّ فَإِن‌َّ اللّه‌َ هُوَ الغَنِي‌ُّ الحَمِيدُ «6»

‌هر‌ آينه‌ هست‌ ‌براي‌ ‌شما‌ ‌در‌ اقتداء بابراهيم‌ و كساني‌ ‌که‌ ‌با‌ ‌او‌ هستند اقتداء نيكويي‌ ‌براي‌ كساني‌ ‌که‌ اميدوار بخداي‌ متعال‌ و مثوبات‌ روز قيامت‌ و عالم‌ آخرت‌ هستند، و كسي‌ ‌که‌ اعراض‌ كند و اقتداء بآنها نكند ضررش‌ بخود ‌او‌ متوجّه‌ مي‌شود ‌پس‌ محققا خداوند بي‌نياز ‌است‌ و داراي‌ صفات‌ حميده‌ هيچ‌ گونه‌ ضرري‌ بدستگاه‌ ‌او‌ وارد نمي‌شود. (گر جمله كائنات‌ كافر گردند ‌بر‌ دامن‌ كبرياش‌ ننشيند گرد).

لَقَد كان‌َ لَكُم‌ فِيهِم‌ أُسوَةٌ حَسَنَةٌ تكرار ‌اينکه‌ جمله‌ ‌براي‌ بيان‌ فوائد و نتائج‌ ‌اينکه‌ اقتداء و متابعت‌ طريقه ‌آنها‌ ‌است‌ ‌که‌ اصلا دين‌ مقدّس‌ اسلام‌ ملّة ابراهيم‌ ‌است‌ ‌که‌ مي‌فرمايد: إِن‌َّ أَولَي‌ النّاس‌ِ بِإِبراهِيم‌َ لَلَّذِين‌َ اتَّبَعُوه‌ُ وَ هذَا النَّبِي‌ُّ وَ الَّذِين‌َ آمَنُوا آل‌ عمران‌ آيه 61 و مي‌فرمايد:

وَ مَن‌ يَرغَب‌ُ عَن‌ مِلَّةِ إِبراهِيم‌َ إِلّا مَن‌ سَفِه‌َ نَفسَه‌ُ بقره‌ آيه 124‌-‌ و امر شد ‌به‌ پيغمبر.

أَن‌ِ اتَّبِع‌ مِلَّةَ إِبراهِيم‌َ حَنِيفاً.

لِمَن‌ كان‌َ يَرجُوا اللّه‌َ اميد برحمت‌ و تفضلات‌ و عنايات‌ الهي‌ دارد.

وَ اليَوم‌َ الآخِرَ بروز قيامت‌ و مثوبات‌ و اجر آخرتي‌ و حشر ‌با‌ انبياء و اولياء و نعم‌ بهشتي‌ و سعادت‌ و نجات‌ ‌از‌ مهالك‌ و عقوبات‌ و عذابهاي‌ جهنّمي‌ اميدوار ‌است‌ همچه‌ كسي‌ اقتداء و متابعت‌ مي‌كند طريقه ابراهيم‌ و كساني‌ ‌را‌ ‌که‌ ‌با‌ ‌او‌ بودند.

وَ مَن‌ يَتَوَل‌َّ امّا كسي‌ ‌که‌ اعراض‌ كند و ‌با‌ كفّار و مشركين‌ مودّة و محبت‌ داشته‌ و ‌از‌ طريقه حقّه‌ رو برگردان‌ ‌باشد‌.

فَإِن‌َّ اللّه‌َ هُوَ الغَنِي‌ُّ احتياج‌ بعبادت‌ بندگان‌ ندارد ‌اگر‌ تمام‌ اهل‌ عالم‌ ايمان‌ داشته‌ باشند و تمام‌ اعمال‌ صالحه‌ ‌را‌ بجا آورند و نزديك‌ معاصي‌ الهي‌ نروند خردلي‌ ‌بر‌ خدايي‌ ‌او‌ افزوده‌ نميشود و نفعي‌ ندارد، و ‌اگر‌ بعكس‌ تمام‌ كافر

جلد 16 - صفحه 496

فاسق‌ فاجر عاصي‌ باشند خردلي‌ ‌از‌ خدايي‌ ‌او‌ كم‌ نميشود و ضرري‌ باو متوجه‌ نميشود آنچه‌ نفع‌ و ضرر ‌است‌ متوجّه‌ خودش‌ ميشود.

الحَمِيدُ حمد مختص‌ّ بذات‌ مقدّس‌ ‌او‌ ‌است‌ كامل‌ ‌است‌ فوق‌ الكمال‌ تام‌ّ ‌است‌ فوق‌ التمام‌ ذاتا و صفتا و فعلا نقصي‌ ‌در‌ ساحت‌ قدس‌ ‌او‌ نيست‌.
}}
|-|
برگزیده تفسیر نمونه=

===برگزیده تفسیر نمونه===
{{نمایش فشرده تفسیر|
]

(آیه 6)- در این آیه بار دیگر روی همان مطلبی تکیه می‌کند که در نخستین آیه تکیه شده بود، می‌فرماید: «برای شما (مسلمانان) در زندگی آنها اسوه حسنه (و سرمشق نیکوئی) بود، برای کسانی که امید به خدا و روز قیامت دارند» (لقد کان لکم فیهم اسوة حسنة لمن کان یرجوا الله و الیوم الآخر).

نه تنها برائت و بیزاریشان از بت پرستان و خط کفر، بلکه دعاهای آنها و تقاضاهایشان در پیشگاه خدا نیز برای همه مسلمانان سرمشق است.

بدون شک این تأسی و پیروی نفعش قبل از هر کس به خود مسلمانان باز می‌گردد لذا در پایان می‌افزاید: «و هر کس سرپیچی کند (به خویشتن ضرر زده است) زیرا خداوند بی‌نیاز و شایسته ستایش است» (و من یتول فان الله هو الغنی الحمید).

زیرا طرح دوستی با دشمنان خدا آنها را تقویت می‌کند، و قوت آنها باعث شکست خود شماست.

همیشه وجود الگوها و سرمشقهای بزرگ در زندگی انسانها، وسیله مؤثری برای تربیت آنها بوده است، به همین دلیل، پیامبر و پیشوایان معصوم مهمترین شاخه هدایت را با عمل خود نشان می‌دادند.
}}
|-|

سایر تفاسیر=
سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

==تفسیر های فارسی==
==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=60 |آیه=6}}===
==={{تفسیر خسروی|سوره=60 |آیه=6}}===
==={{تفسیر عاملی|سوره=60 |آیه=6}}===
==={{تفسیر جامع|سوره=60 |آیه=6}}===

==تفسیر های عربی==
==={{تفسیر المیزان|سوره=60 |آیه=6}}===
==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=60 |آیه=6}}===
==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=60 |آیه=6}}===
==={{تفسیر الصافی|سوره=60 |آیه=6}}===
==={{تفسیر الکاشف|سوره=60 |آیه=6}}===
</tabber>

==پانویس==
<div style="font-size:smaller"><references/></div>

==منابع==
* [[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
* [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌
* [[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
* [[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
* [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
* [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌

[[رده:آیات سوره ممتحنه]]
[[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]]

@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۱: @@
 </tabber>
 ==معانی کلمات آیه==
-«لِمَن کَانَ یَرْجُو ...»: بدل از ضمیر (کُمْ) است (نگا: روح‌المعانی). در رسم‌الخط قرآنی، الف زائدی در آخر واژه (یَرْجُو) است.
+«لِمَن کَانَ یَرْجُو ...»: بدل از ضمیر (کُمْ) است. در رسم‌الخط قرآنی، الف زائدی در آخر واژه (یَرْجُو) است.
 == تفسیر آیه ==

آیه 6 سوره ممتحنه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Aghajani: /* معانی کلمات آیه */

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِيهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَر...» ایجاد کرد