مهدی موسوی: /* تفسیر آیه */

2018-05-21T10:11:08Z

‏تفسیر آیه

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ|سور...» ایجاد کرد

2016-04-27T23:45:46Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ|سور...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{قرآن در قاب|رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ|سوره=44|آیه =6}}
{{مشخصات آیه
|شماره آیه = 6
|شماره بعدی = 7
|شماره قبلی = 5
|سوره= دخان
|شماره سوره= 44
|جزء= 25
|نزول = مکه
}}
==ترجمه های فارسی==
<tabber>
الهی قمشه‌ای=
(این ارسال رسول از) لطف و رحمت پروردگار توست که شنوا و داناست.
|-|
انصاریان=
[همه این واقعیات] به سبب رحمتی از سوی پروردگار توست؛ بی تردید او شنوا وداناست.
|-|
فولادوند=
[و اين‌] رحمتى از پروردگار توست، كه او شنواى داناست.
|-|
آیتی=
رحمتى است از جانب پروردگارت، و هر آينه او شنوا و داناست.
|-|
مکارم شیرازی=
اینها همه بخاطر رحمتی است از سوی پروردگارت، که شنونده و داناست!
</tabber>
==ترجمه های انگلیسی(English translations)==
<tabber>
Qarai=
{{چپ به راست|as a mercy from your Lord—indeed He is the All-hearing, the All-knowing—}}
|-|
Shakir=
{{چپ به راست|A mercy from your Lord, surely He is the Hearing, the Knowing,}}
|-|
Pickthall=
{{چپ به راست|A mercy from thy Lord. Lo! He, even He is the Hearer, the Knower,}}
|-|
yusufali=
{{چپ به راست|As Mercy from thy Lord: for He hears and knows (all things);}}
</tabber>
==معانی کلمات آیه==
«رَحْمَةً»: مفعول‌له برای (أَنزَلْنَاهُ) یا برای (یُفْرَقُ کُلُّ أَمْرٍ حَکِیمٍ) و یا برای هر دو است. یادآوری کلّی: مراد از آیات پیشین، بیان آغاز نزول قرآن، و تعیین زمان نزول آن است، و این که محتوای قرآن اوامر و نواهی حکیمانه الهی بوده، و هرچه برای سعادت انسانها مفید باشد در آن است، و قرآن رحمت برای ایشان است. بسیاری از مفسّران بزرگ فعل (یُفْرَقُ) را به معنی مضارع گرفته‌اند، و (کُلُّ أَمْرٍ) را همه امور کار و بار این کره خاکی دانسته، و فرموده‌اند که خداوند در شب قدر همه امور یکساله زمین و ساکنان آن را مقرّر و مشخّص می‌فرماید و احکام چنین مقدّراتی را از لوح محفوظ نقل و به دست فرشتگان مأمور اجرا احکام می‌سپارد. و به هر حال چنین شبی در حقیقت جشن انقلاب برای مسلمانان است.

== تفسیر آیه ==
<tabber>
تفسیر نور=

===تفسیر نور (محسن قرائتی)===

{{ نمایش فشرده تفسیر|
رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ «6»

(نزول كتاب و فرستادن انبيا) از طرف پروردگارت رحمت بزرگى است، همانا او خود شنواى داناست.

جلد 8 - صفحه 489

===نکته ها===

هم خداوند سرچشمه رحمت است، «الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ»* هم پيامبر مايه‌ى رحمت است، «رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ» «1» و هم قرآن، كتاب رحمت است. «رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ»

در عظمت قرآن همين بس كه:

در شب مبارك قدر نازل شده است. «فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ»

كتابى است روشنگر و براى هشدار. «الْمُبِينِ»

رحمتى است از طرف خداوند. «رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ»

===پیام ها===

1- نزول قرآن، مسئله بسيار مهمى در نزد خداوند است. «أَمْراً مِنْ عِنْدِنا»

2- در نزول قرآن به هيچ وجه دست ديگران در كار نبوده است. إِنَّا أَنْزَلْناهُ‌ ... أَمْراً مِنْ عِنْدِنا

3- تمام مسائل شب قدر زير نظر خداست. «أَمْراً مِنْ عِنْدِنا»

4- يكى از سنّت‌هاى الهى فرستادن كتب آسمانى و انبياست. «إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ»

5- نزول كتاب به تنهايى كافى نيست، بلكه نياز به بيان كننده دارد. إِنَّا أَنْزَلْناهُ‌ ... إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ‌

6- هدف از نزول كتاب، همراه با پيامبر هشدار دهنده، تربيت و رحمت است.

«رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ»

7- به سراغ افراد يا قوانين ديگر نرويم كه آگاه و داناى واقعى و دائمى فقط اوست و نزول كتاب و ارسال پيامبران و مقدّرات شب قدر، همه بر اساس علم او به نياز ماست. «إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ»

«1». انبياء، 107.

تفسير نور(10جلدى)، ج‌8، ص: 490
}}

|-|
اثنی عشری=

===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===

{{نمایش فشرده تفسیر|

رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ «6»

رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ‌: به جهت بخشايشى از نزد پروردگار تو بر خلقان. و شبهه نيست در آنكه همه امر الهى از قسمت ارزاق و ساير اوامر و نواهى و غير آن از باب رحمت رحمانيه است، چه غرض از آن، تكليف بندگان، و ارشاد ايشان به منافع آنان. بعضى معنى آيه را بر اين وجه تنزيل نموده كه ما ارسال كننده‌ايم، تو را اى پيغمبر به جهت بخشايشى از پروردگار تو بر بندگان، چنانچه فرموده‌ «وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ»، يا فرستاده‌ايم جميع پيغمبران را به امم خود، يا فرستاده‌ايم ملائكه را در اين شب به سلام مؤمنان. إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ‌: بدرستى كه خداى تعالى شنواست دعاى بندگان را، يا جميع كلمات ايشان را، دانا به مصالح ايشان يا به همه نيات ايشان. آيه شريفه تحقق ربوبيت و اشعار بر آنكه ربوبيت ثابت نمى‌شود مگر به صفات كمال.

}}
|-|
روان جاوید=
===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ «2» إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ «3» فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ «4» أَمْراً مِنْ عِنْدِنا إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ «5» رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ «6»

رَبِّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما إِنْ كُنْتُمْ مُوقِنِينَ «7» لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ يُحْيِي وَ يُمِيتُ رَبُّكُمْ وَ رَبُّ آبائِكُمُ الْأَوَّلِينَ «8» بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ يَلْعَبُونَ «9» فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّماءُ بِدُخانٍ مُبِينٍ «10» يَغْشَى النَّاسَ هذا عَذابٌ أَلِيمٌ «11»

ترجمه‌

سوگند بكتاب واضح روشن‌

همانا ما فرستاديم آنرا در شب با بركت و خيرى همانا ما بوديم بيم دهندگان‌

در آن تقدير شود هر كار درستى‌

بفرمانى از نزد ما همانا ما بوديم فرستندگان‌

براى بخشش از پروردگار تو همانا او است آن شنواى دانا

پروردگار آسمانها و زمين و آنچه ميان آن دو است اگر هستيد يقين كنندگان نيست‌

معبودى جز او زنده ميكند و ميميراند پروردگار شما و پروردگار پدران شما كه پيشينيانند

ولى آنها در شك ببازى مشغول ميباشند

پس انتظار كش روزى را كه مى‌آورد آسمان دود آشكارى را

كه فرا ميگيرد مردمان را اينست عذاب دردناك.

تفسير

خداوند متعال بعد از افتتاح سوره بلفظ حم كه بيان آن در سور سابقه شد قسم ياد فرموده بقرآن كه نوشته آشكار خدا و بيان كننده معارف حقّه حقيقيّه است كه ما نازل نموديم آنرا در شب با خير و بركتى كه آن شب قدر است يكجا در بيت المعمور كه مسجد ملائكه است در آسمان و بتدريج در ظرف مدّت بيست سال بر پيغمبر خود محمّد بن عبد اللّه صلّى اللّه عليه و اله و سلّم چون بناى ما بر اين بوده كه ميترسانديم بندگان خود را از اموريكه بايد از آن اجتناب نمايند از فعل‌

جلد 4 صفحه 621

حرام و ترك واجب و در آن شب خداوند تقدير ميفرمايد هر امرى را از خير و شرّ و خوب و بد و هر چه واقع شود در مدّت يك سال و از براى او است تغيير و تبديل و تقديم و تأخير در اجلها و روزيها و بلاها و مرضها و عوارض ديگر و زياد ميكند و كم مينمايد بر حسب مشيّت و اراده خود هر چه را بخواهد و بتوسط ولىّ زمان در خارج تحقّق مى‌يابد چنانچه از روايت مجمع از صادقين عليهما السّلام و روايت قمّى ره از آن دو و از امام كاظم عليه السّلام استفاده ميشود و در روايت كافى از امام باقر عليه السّلام امر حكيم كه در شب قدر نازل ميشود بيك حكم محكم كه اختلاف در آن بهيچ وجه روى ندهد تفسير شده و خدا ميفرمايد مقدّر ميشود هر امر محكمى در حاليكه امرى است از نزد ما چون بناى ما بر ارسال رسل و انزال كتب بوده و هست براى بخشش و بخشايش از جانب پروردگار بر بندگان و خداوند او است كه تمام ادعيه و اقوال مردم را ميشنود و بتمام حوائج و اعمال آنها دانا و خبير است او خالق و مربّى و نگهدار آسمانها و زمين و تمام موجودات ما بين آنها است و اگر مردم اهل تحصيل معرفت و يقين باشند باين تصديق نائل خواهند شد و كلمه رب در ربّ السّموات يا بدل است از رب در ربّك يا خبر است از مبتداء محذوف كه هو باشد و لذا برفع نيز قرائت شده و آن احسن است و معبود بحق منحصر در خدا است كه هميشه مى‌بينيد در كار است زنده ميكند و ميميراند چنانچه پيشينيان و پدران شما را بوجود آورد و ميراند و شما را پديد آورد و ميميراند ولى افسوس كه مردم نادان در شك و ترديد بسر ميبرند و در مقام تحصيل علم و معرفت نيستند و سرگرم بدنياى دو روزه و لهو و لعب كودكانه آن شده‌اند و از آخرت و عاقبت امرشان بى‌خبرند پس منتظر باش و بگو منتظر باشند روزى را كه در آسمان دودى آشكار گردد كه بين مشرق و مغرب را پر كند و چهل شبانه روز بماند و از آن دود مؤمن حالتى مانند زكام پيدا كند و كافر مانند مست گردد و دود از راه بينى و گوش و نشيمنش بيرون آيد و اين اوّلين علامت از علائم قيامت است كه در حديث نبوى ذكر شده و قريب به اين معنى را از امير المؤمنين عليه السّلام در جوامع نقل نموده و قمّى ره نقل فرموده اين وقتى است كه بيرون آيند از قبرها در رجعت فرو گيرد آنها را تاريكى پس گويند اين عذابى است دردناك و فرق در لغت حكم كردن و جدا

جلد 4 صفحه 622

نمودن است و اينجا تقدير و تفصيل اراده شده.
}}
|-|
اطیب البیان=
===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
رَحمَةً مِن‌ رَبِّك‌َ إِنَّه‌ُ هُوَ السَّمِيع‌ُ العَلِيم‌ُ «6»

رحمتي‌ ‌است‌ ‌از‌ پروردگار ‌او‌ شنواي‌ دانا ‌است‌.

رَحمَةً مِن‌ رَبِّك‌َ ‌اينکه‌ تقدير امور و ارسال‌ ‌آنها‌ ‌از‌ رحمت‌ پروردگار تو ‌است‌ ‌که‌ رحمتش‌ وسعت‌ دارد كل‌ّ شيئي‌ لكن‌ قابليّت‌ محل‌ لازم‌ دارد چنانچه‌ ميفرمايد وَ رَحمَتِي‌ وَسِعَت‌ كُل‌َّ شَي‌ءٍ فَسَأَكتُبُها لِلَّذِين‌َ يَتَّقُون‌َ وَ يُؤتُون‌َ الزَّكاةَ وَ الَّذِين‌َ هُم‌ بِآياتِنا يُؤمِنُون‌َ اعراف‌ آيه 155. و ميفرمايد: يَختَص‌ُّ بِرَحمَتِه‌ِ مَن‌ يَشاءُ وَ اللّه‌ُ ذُو الفَضل‌ِ العَظِيم‌ِ آل‌ عمران‌، آيه 67. و اوّل‌ قرآن‌ خداوند ‌خود‌ ‌را‌ ميستايد بصفت‌ رحيميّت‌ و رحمانيت‌، رحيم‌ ‌براي‌ شمول‌ و عموم‌ و سعه رحمت‌ ‌است‌ و رحمن‌ ‌براي‌ ثبات‌ و بقاء و دوام‌ رحمت‌ ‌است‌ ‌در‌ كلمه بسمله‌ و تفصيل‌ ‌آن‌ ‌در‌ مجلد اوّل‌ ‌اينکه‌ تفسير ‌در‌ سوره حمد گذشت‌.

إِنَّه‌ُ هُوَ السَّمِيع‌ُ العَلِيم‌ُ چند صفت‌ ‌است‌ ‌که‌ منتزع‌ ‌از‌ علم‌ ‌است‌ سميع‌ ‌يعني‌ عالم‌ بمسموعات‌، بصير عالم‌ بمبصرات‌، خبير عالم‌ بقضايا، حكيم‌ عالم‌ بمصالح‌ و مفاسد. مريد عالم‌ بصلاح‌ و علم‌ ‌او‌ احاطه‌ بكل‌ّ شي‌ء دارد وَ أَن‌َّ اللّه‌َ قَد أَحاطَ بِكُل‌ِّ شَي‌ءٍ عِلماً طلاق‌، آيه 12. بلكه‌ علم‌ ‌هم‌ منتزع‌ ‌از‌ ذات‌ ‌است‌ ‌که‌ صرف‌ الوجود ‌است‌ صفة زايده‌ نيست‌، و ‌در‌ باب‌ توحيد صفاتي‌ گفتيم‌: ‌که‌ جميع‌ صفات‌ كماليّه‌ عين‌ ذات‌ و منتزع‌ ‌از‌ ذات‌ ‌که‌ امير المؤمنين‌ (ع‌) فرمود ‌در‌ خطبه نهج‌ البلاغه‌:

«و كمال‌ توحيده‌ نفي‌ الصّفات‌ عنه‌ لشهادة كل‌ّ صفة أنّها ‌غير‌ الموصوف‌ و شهادة كل‌ّ موصوف‌ أنّه‌ ‌غير‌ الصّفة، فمن‌ وصفه‌ فقد قرنه‌، و ‌من‌ قرنه‌ فقد جزّاه‌، و ‌من‌ جزّاه‌ فقد جهله‌».

. الخطبة.

74
}}
|-|
برگزیده تفسیر نمونه=

===برگزیده تفسیر نمونه===
{{نمایش فشرده تفسیر|
]

(آیه 6)- سپس برای بیان علت اصلی نزول قرآن و ارسال پیامبر و مقدرات شب قدر می‌افزاید: همه اینها «به خاطر رحمتی است از سوی پروردگارت» (رَحْمَةً مِنْ رَبِّکَ).

آری! رحمت بی‌کران او ایجاب می‌کند که بندگان را به حال خود رها نکند، و برنامه و راهنما برای آنها بفرستد.

و در ذیل همین آیه و آیات بعد اوصاف هفتگانه‌ای برای خداوند می‌شمرد که همگی بیانگر مقام توحید اوست می‌فرماید: «او سمیع و علیم است» (إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ).

تقاضای بندگان را می‌شنود و به اسرار درون دلهای آنها آگاه است.
}}
|-|

سایر تفاسیر=
سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

==تفسیر های فارسی==
==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=44 |آیه=6}}===
==={{تفسیر خسروی|سوره=44 |آیه=6}}===
==={{تفسیر عاملی|سوره=44 |آیه=6}}===
==={{تفسیر جامع|سوره=44 |آیه=6}}===

==تفسیر های عربی==
==={{تفسیر المیزان|سوره=44 |آیه=6}}===
==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=44 |آیه=6}}===
==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=44 |آیه=6}}===
==={{تفسیر الصافی|سوره=44 |آیه=6}}===
==={{تفسیر الکاشف|سوره=44 |آیه=6}}===
</tabber>

==پانویس==
<div style="font-size:smaller"><references/></div>

==منابع==
* [[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
* [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌
* [[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
* [[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
* [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
* [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌

[[رده:آیات سوره دخان]]
[[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۰:۱۱
سطر ۸۱:		سطر ۸۱:

	6- هدف از نزول كتاب، همراه با پيامبر هشدار دهنده، تربيت و رحمت است.		6- هدف از نزول كتاب، همراه با پيامبر هشدار دهنده، تربيت و رحمت است.
−
	«رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ»		«رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ»

آیه 6 سوره دخان - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: /* تفسیر آیه */

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ|سور...» ایجاد کرد