آیه 65 سوره نمل - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Aghajani: /* معانی کلمات آیه */

2020-08-01T06:08:50Z

‏معانی کلمات آیه

مهدی موسوی: /* تفسیر آیه */

2018-05-17T04:34:41Z

‏تفسیر آیه

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|قُلْ لَا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ الْغَيْب...» ایجاد کرد

2016-04-27T18:02:12Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|قُلْ لَا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ الْغَيْب...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{قرآن در قاب|قُلْ لَا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ الْغَيْبَ إِلَّا اللَّهُ ۚ وَمَا يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ|سوره=27|آیه =65}}
{{مشخصات آیه
|شماره آیه = 65
|شماره بعدی = 66
|شماره قبلی = 64
|سوره= نمل
|شماره سوره= 27
|جزء= 20
|نزول = مکه
}}
==ترجمه های فارسی==
<tabber>
الهی قمشه‌ای=
بگو که در همه آسمانها و زمین جز خدا کسی از علم غیب آگاه نیست و اینان هیچ نمی‌دانند که چه هنگام زنده و برانگیخته خواهند شد.
|-|
انصاریان=
بگو: در آسمان ها و زمین هیچ کس جز خدا غیب نمی داند، و آنان آگاهی ندارند چه زمانی برانگیخته می شوند؟
|-|
فولادوند=
بگو: «هر كه در آسمانها و زمين است -جز خدا- غيب را نمى‌شناسند و نمى‌دانند كى برانگيخته خواهند شد؟»
|-|
آیتی=
بگو: هيچ كس در آسمانها و زمين غيب نمى‌داند مگر اللّه. و نيز نمى‌دانند چه وقت زنده مى‌شوند.
|-|
مکارم شیرازی=
بگو: «کسانی که در آسمانها و زمین هستند غیب نمی‌دانند جز خدا، و نمی‌دانند کی برانگیخته می‌شوند!»
</tabber>
==ترجمه های انگلیسی(English translations)==
<tabber>
Qarai=
{{چپ به راست|Say, ‘No one in the heavens or the earth knows the Unseen except Allah, and they are not aware when they will be resurrected.’}}
|-|
Shakir=
{{چپ به راست|Say: No one in the heavens and the earth knows the unseen but Allah; and they do not know when they shall be raised.}}
|-|
Pickthall=
{{چپ به راست|Say (O Muhammad): None in the heavens and the earth knoweth the Unseen save Allah; and they know not when they will be raised (again).}}
|-|
yusufali=
{{چپ به راست|Say: None in the heavens or on earth, except Allah, knows what is hidden: nor can they perceive when they shall be raised up (for Judgment).}}
</tabber>
==معانی کلمات آیه==
«قُل لَّا یَعْلَمُ ...»: این آیه قاطعانه و با چند تأکید، آگاهی از غیب را خاصّ خدا می‌داند و بس (نگا: انعام / ). «أَیّانَ»: چه وقت.

== تفسیر آیه ==
<tabber>
تفسیر نور=

===تفسیر نور (محسن قرائتی)===

{{ نمایش فشرده تفسیر|
قُلْ لا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ الْغَيْبَ إِلَّا اللَّهُ وَ ما يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ «65»

بگو: جز خداوند، هيچ كس در آسمان‌ها و زمين، غيب نمى‌داند و كسى نمى‌داند چه زمانى برانگيخته خواهد شد.
}}

|-|
اثنی عشری=

===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===

{{نمایش فشرده تفسیر|

قُلْ لا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ الْغَيْبَ إِلاَّ اللَّهُ وَ ما يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ (65)

چون حق تعالى بيان فرمود اختصاص ذات احديت خود را به قدرت تامّه فائقه عامّه، در عقب آن ذكر فرمايد آنچه لازم ذات او است از تفرّد به علم غيب به اينكه:

جلد 10 - صفحه 72

قُلْ لا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ‌: بگو اى پيغمبر كه نمى‌داند هر كه در آسمانها و زمين است از ملائكه و جن و انس، الْغَيْبَ‌: غيب و امر پنهانى را، إِلَّا اللَّهُ‌: مگر خدا كه مى‌داند؛ پس چنانچه قدرت تامّه، مخصوص ذات الهى است، علم شامل نيز بدو اختصاص دارد. مراد از علم غيب كه مختص ذات سبحانى است، علمى باشد كه در كريمه «انّ اللّه عنده علم السّاعة و ينزّل الغيث و يعلم ما فى الارحام و ما تدرى نفس ما ذا تكسب غدا و ما تدرى نفس باىّ ارض تموت» بيان فرموده: پنج چيز است كه بطور تفصيل و تحقيق هيچكس نمى‌داند بغير از خداوند سبحان: 1- دانستن قيام قيامت. 2- نزول باران در زمان و مكانى كه مقرر فرموده. 3- دانستن آنچه در رحمها است پسر باشد يا دختر، قبيح است يا جميل، سخى است يا بخيل، شقى است يا سعيد، و كه مصاحب اهل جهنم است در آتش، و كه مرافق پيغمبران است در بهشت. 4- دانستن هر نفسى از نيكوكار و بدكار كه چه چيز كسب نمايد فردا از خير و شر. 5- دانستن هر كسى كه به كجا مى‌ميرد؛ اينها علم غيبى باشد كه مختص حق تعالى است.

وَ ما يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ‌: و نمى‌دانند كسانى كه در آسمان و زمينند در چه وقت برانگيخته شوند از قيامت.

}}
|-|
روان جاوید=
===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوءَ وَ يَجْعَلُكُمْ خُلَفاءَ الْأَرْضِ أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ قَلِيلاً ما تَذَكَّرُونَ (62) أَمَّنْ يَهْدِيكُمْ فِي ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ مَنْ يُرْسِلُ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ تَعالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ (63) أَمَّنْ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ (64) قُلْ لا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ الْغَيْبَ إِلاَّ اللَّهُ وَ ما يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ (65) بَلِ ادَّارَكَ عِلْمُهُمْ فِي الْآخِرَةِ بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ مِنْها بَلْ هُمْ مِنْها عَمُونَ (66)

ترجمه‌

آيا كيست كه اجابت ميكند مضطر را چون بخواند او را و برميدارد بدى را و ميگرداند شما را جانشينان در زمين آيا خدائى با خدا است اندكى متذكر ميشويد

آيا كيست كه راه مينمايد شما را در تاريكيهاى بيابان و دريا و آنكه ميفرستد بادها را ببشارت پيشاپيش رحمتش آيا خدائى با خدا است برتر آمد خدا از آنچه شريك ميدانند

آيا كيست كه نخست ميآفريند خلق را پس اعاده ميدهد آنرا و كيست كه روزى ميدهد شما را از آسمان و زمين آيا معبودى است با خدا بگو بياوريد دليلتان را اگر هستيد راستگويان‌

بگو نميداند هر كه در آسمانها و زمين است غيب را مگر خدا و نميدانند چه وقت برانگيخته ميشوند

بلكه بكمال رسد علمشان در آخرت بلكه آنها در شك ميباشند از آن بلكه آنها

جلد 4 صفحه 160

از آن كورانند.

تفسير

خداوند منّان بعد از بيان نعم بى پايان خود اشاره بدليل توحيد ارتكازى عمومى فرموده باين تقريب كه هر كس هر دينى دارد وقتى بيچاره و درمانده و مضطر و از همه جا رانده شد قهرا متوسل بيك مبدء غيبى ميشود و ميبينيم رفع گرفتارى و دفع همّ و غم و كشف كر به از او ميشود و بدى حالش مبدل بخوبى ميگردد آيا كيست آن قادر توانائى كه در اين قبيل مواقع دستگيرى كند از بنده جز خداى يگانه كه بندگان خود را وارث زمين و جانشين امم ماضيه قرار داده و نميخواهد آنها را بيچاره و درمانده به بيند با آنكه متوجه باو شده‌اند و از غير او نااميد و باو اميدوارند آيا غير از او خدائى هست كه چنين قدرتى داشته باشد و با اين وضوح امر بعد از رفع گرفتارى باز شما مردم كمى متذكر مى‌شويد كه چنين خداى مهربانى داريد و كمى شكرگزارى ميكنيد از نعم بى‌پايان حق و بعضى يذّكّرون بيا و تشديد ذال قرائت نموده‌اند يعنى با وجود اين مشركين كمى متذكر ميشوند و در هر حال لفظ ما زائده است و قمى ره از امام صادق عليه السّلام نقل نموده كه اين آيه در شأن قائم آل محمد صلّى اللّه عليه و اله و سلّم نازل شده و او است بخدا آن مضطرى كه وقتى نماز بخواند در مقام دو ركعت و بخواهد از خدا اجابت ميكند و بر طرف ميفرمايد بدى را و قرار ميدهد او را خليفه در زمين و در روايتى ديگر ذكر شده كه اول كسيكه با او بيعت مى‌كند جبرئيل عليه السّلام است و پس از او سيصد و سيزده مرد و ظاهرا مراد بيان فرد اجلى باشد از مضطر و خليفه خدا در زمين و اجابت دعا و نيز بتجربه قطعيه رسيده كه در بيابان و دريا گاه ميشود كه بسبب تاريكى و غيره مردم راه را گم ميكنند ناگاه از غيب وسيله‌اى براى ارائه طريق ميرسد كه انسان مبهوت ميشود اين كه بود و چه بود و از كجا آمد و بكجا رفت و قبل از نزول باران گاهى بادهائى ميوزد كه از آن فهميده ميشود كه باران ميآيد در صورتى كه مردم محتاج باشند بخبر داشتن حتى حيوانات هم با خبر ميشوند و تدارك نزول آنرا مينمايند آيا كيست كه اين عنايات را به بندگان خود دارد جز خداى مهربان يگانه آيا بتهاى بى شعور چنين قدرتى و محبّتى دارند واضح است كه خداوند منزّه است از اين قبيل شركاء و احتياج بكمك كسى ندارد چه رسد

جلد 4 صفحه 161

باين ناكسان و نيز روزى شما بندگان كه بأسباب آسمانى و زمينى براى شما فراهم ميشود و معلوم است كه همه آنها وسائل يك اداره هستند آيا كيست مدير اين اداره غير از خداى يگانه كه شما را بدوا خلق فرموده و روزى شما را بعهده گرفته و بعدا ميميراند و باز در آخرت اعاده ميدهد براى تكميل نعمت آيا بتهاى فاقد همه چيز اين اسباب را تهيه نموده و مينمايند يا قدرت بر ايجاد و افناء و اعاده دارند اگر دليلى بر ادّعاء خودتان داريد كه اين جمادات توانائى بر اين امور دارند يا ميتوانند دخالتى داشته باشند بياوريد چون ادعاء بى دليل بهيچ وجه مسموع و مورد قبول عقلاء نيست و نخواهد بود و براى افاده اختصاص كمال علم بذات احديّت و جواب سؤال كفار از وقت اعاده خلق به پيغمبر اكرم دستور فرموده كه بفرمايد هيچ كس در آسمان و زمين علم غيب ندارد و از آتيه خبردار نيست جز خدا و مردم نميدانند چه وقت مبعوث ميشوند براى مجازات اعمالشان بلكه بتدريج تدارك و تكميل ميشود علم آنها تا روز قيامت كه مشهود ميگردد اوضاع آنعالم و خصوصيّات آن نشئه و ديگر براى احدى شبهه‌ئى از هيچ جهت در آن باقى نميماند بلكه فعلا در شك و حيرتند از وقت و كيفيّت و احوال آن بلكه بكلّى منكر و كور از ديده بصير تند خلاصه آنكه مردم تا در دنيا هستند بعضى عالمند ولى بأدلّه و امارات كه بايد بتدريج بدرجه كمال برسند و بعضى متحيّر و شك زده و سر گردانند و بعضى بكلى جاهل و غافل و نادانند كه تصوّر ميكنند اصلا آخرتى نيست دسته اول ناجى و دو دسته ديگر هالكند ولى دسته اخيره اسوء حالا ميباشند كه بجهل مركّب گرفتار هستند و كلمه ادّارك تدارك بوده تاء در دال ادغام شده و همزه زياد گشته و بعضى بدون الف با تخفيف دال و تشديد آن قرائت نموده‌اند و قمى ره در تفسير اين جمله فرموده مراد آنستكه عالم شدند چيزيرا كه جاهل بودند در دنيا و معلوم است كه مراد از لفظ ماضى مستقبل است و در نهج البلاغه است كه روزى امير المؤمنين عليه السّلام از بعضى امور آينده خبر داد كسى عرض كرد يا امير المؤمنين خدا بتو علم غيب عطا فرموده حضرت خنديد و فرمود اين علم غيب نيست اين علمى است كه از عالمى آموخته شده جز اين نيست كه علم غيب علم بوقت قيامت است و آنچه خداوند در آيه انّ اللّه عنده علم السّاعه تا

جلد 4 صفحه 162

آخر شمرده است و غير آنها را خدا به پيغمبرش آموخته و او بمن و دعا فرموده كه در سينه من بماند و فراموش نشود و تكميل مراتب علم از ادراك بشهود و از آن بتحقّق سابقا ممثّل و مصوّر شده است.
}}
|-|
اطیب البیان=
===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
قُل‌ لا يَعلَم‌ُ مَن‌ فِي‌ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ الغَيب‌َ إِلاَّ اللّه‌ُ وَ ما يَشعُرُون‌َ أَيّان‌َ يُبعَثُون‌َ (65)

بفرما نميداند ‌هر‌ ‌که‌ ‌در‌ آسمانها و زمين‌ ‌است‌ غيب‌ ‌را‌ مگر خداوند تبارك‌ و ‌تعالي‌ و اينها شعور ندارند.

‌در‌ موضوع‌ علم‌ غيب‌ آيات‌ و اخبار مختلف‌ ‌است‌:

‌در‌ بعض‌ آيات‌ منحصر ميفرمايد علم‌ غيب‌ ‌را‌ بخداي‌ متعال‌ مثل‌ همين‌ ‌آيه‌ و ‌در‌ بعضي‌ استثناء دارد مثل‌ ‌قوله‌ ‌تعالي‌ عالِم‌ُ الغَيب‌ِ فَلا يُظهِرُ عَلي‌ غَيبِه‌ِ أَحَداً إِلّا مَن‌ِ ارتَضي‌ مِن‌ رَسُول‌ٍ (جن‌ ‌آيه‌ 26 و 27) آنچه‌ ‌بر‌ ‌هر‌ كس‌ مكشوف‌ ‌است‌ و ‌بر‌ ‌غير‌ ‌او‌ مستور ‌بر‌ ‌آنها‌ غيب‌ ‌است‌ مثلا علم‌ ذات‌ بذات‌ ‌بر‌ خداوند غيب‌ نيست‌ ولي‌ ‌بر‌ ممكنات‌ غيب‌ ‌است‌ و مثل‌ ‌آن‌ ‌از‌ علمي‌ ‌که‌ مختص‌ ‌به‌ ‌او‌ ‌است‌ و آنچه‌ انبياء و ائمه‌ ميدانند و ‌بر‌ ‌غير‌ ‌آنها‌ مستور ‌است‌ غيب‌ ‌است‌ نسبت‌ بآنها و ‌بر‌ انبياء و اولياء غيب‌ نيست‌ و بلكه‌ نسبت‌ بمؤمنين‌ و كفار و نسبت‌ بعلماء و جهال‌.

(قُل‌ لا يَعلَم‌ُ مَن‌ فِي‌ السَّماوات‌ِ) ‌از‌ ملائكه‌ و عالم‌ ارواح‌ و عالم‌ عقول‌.

(وَ الأَرض‌ِ) ‌از‌ جن‌ و انس‌.

جلد 14 - صفحه 171

(الغَيب‌َ) ‌از‌ علمي‌ ‌که‌ ‌لا‌ يظهر ‌علي‌ احد.

(إِلَّا اللّه‌ُ) چون‌ علم‌ ‌او‌ عين‌ ذات‌ ‌است‌ و محدود بحدي‌ نيست‌.

(وَ ما يَشعُرُون‌َ) ‌از‌ ‌براي‌ ‌اينکه‌ ماده‌ اطلاقات‌ و معاني‌ بسياريست‌ ‌در‌ آيات‌ و اخبار و السنه‌ شعائر الهيه‌، مشعر الحرام‌، شعر مقابل‌ نثر، شعره‌ بمعني‌ مو، مشاعر انسان‌، حواس‌ ظاهره‌ شعور ‌به‌ معني‌ ادراك‌، ليت‌ شعري‌ بمعني‌ علم‌، شعير بمعني‌ جو مقابل‌ حنطه‌ و ‌غير‌ اينها و ‌در‌ اينجا ‌يعني‌ ‌لا‌ يدركون‌ و ‌لا‌ يفهمون‌ و ‌لا‌ يعلمون‌.

أَيّان‌َ يُبعَثُون‌َ نميدانند ‌در‌ چه‌ موقع‌ اينها مبعوث‌ ميشوند.

‌در‌ موضوع‌ بعث‌ يوم القيمة مذاهب‌ و مسالك‌ بسياريست‌ بعضي‌ بكلي‌ منكر بعث‌ هستند ‌که‌ آيات‌ شريفه‌ بسيار موارد نقل‌ كلام‌ ‌آنها‌ ‌را‌ ميكند مثل‌ طبيعي‌ و دهري‌ و ‌لا‌ مذهب‌ و بسياري‌ ‌از‌ كفار بعضي‌ بعث‌ ‌را‌ ترقي‌ و ‌تعالي‌ ميدانند چنانچه‌ مثنوي‌ ميگويد:

‌از‌ جمادي‌ مردم‌ و نامي‌ شدم‌ || و ‌از‌ نمو مردم‌ بحيوان‌ سر زدم‌

مردم‌ ‌از‌ حيواني‌ و آدم‌ شدم‌ || ‌پس‌ چه‌ ترسم‌ كي‌ زمردن‌ كم‌ شدم‌

بار ديگر ‌هم‌ بميرم‌ ‌از‌ بشر || سر ‌بر‌ آرم‌ ‌از‌ ملائك‌ بال‌ و پر

بار ديگر ‌از‌ ملك‌ پران‌ شوم‌ || آنچه‌ اندر وهم‌ نايد ‌آن‌ شوم‌

‌پس‌ عدم‌ گردم‌ عدم‌ چون‌ ارغنون‌ || گويدم‌ كانا اليه‌ راجعون‌

بعضي‌ جسم‌ حور قليايي‌ گفتند مثل‌ شيخ‌ احمد احسائي‌ مذهب‌ شيخيه‌ بعضي‌ قالب‌ مثالي‌ و مثل‌ افلاطون‌ صورت‌ بلا ماده‌ بعضي‌ معاد روحاني‌ دون‌ جسماني‌ گفتند بعضي‌ عكس‌ ‌آن‌ جسماني‌ دون‌ روحاني‌ گفتند بعضي‌ منكر خلود شدند بعضي‌ گفتند ‌که‌ اهل‌ عذاب‌ و جهنم‌ ‌پس‌ ‌از‌ مدتي‌ جسم‌ آتشي‌ پيدا ميكنند و ‌از‌ آتش‌ لذت‌ ميبرند و ‌غير‌ اينها ‌از‌ مزخرفات‌ و دين‌ مقدس‌، اسلام‌ و صريح‌ بسياري‌ ‌از‌ آيات‌ و اخبار متواتره‌ بتواتر اجمالي‌ و ضرورت‌ دين‌ و بودن‌ معاد يكي‌ ‌از‌ اصول‌ دين‌ ‌است‌ دلالت‌ دارد ‌که‌ انسان‌ ‌با‌ همين‌ بدن‌ عنصري‌ جسماني‌ و همين‌ روح‌ انساني‌ محشور ميشود و ‌اگر‌ بهشتي‌ شد ‌هم‌ لذائذ روحاني‌ دارد و ‌هم‌ جسماني‌ و ديگر فنا ندارد و هميشه‌

جلد 14 - صفحه 172

باقي‌ ‌است‌ و ‌اگر‌ اهل‌ عذاب‌ شد ‌اگر‌ ايمان‌ ‌باشد‌ بالاخره‌ نجات‌ پيدا ميكند و بهشتي‌ ميشود و ‌اگر‌ ايمان‌ ندارد مخلد ‌در‌ عذاب‌ ‌است‌ مگر قاصرين‌ ‌از‌ ‌آنها‌ مثل‌ اطفال‌ و مجانين‌ كفار.
}}
|-|
برگزیده تفسیر نمونه=

===برگزیده تفسیر نمونه===
{{نمایش فشرده تفسیر|
]

(آیه 65)- از آن جا که در آیه قبل سخن از قیامت و رستاخیز به میان آمد در اینجا این مسأله را از جوانب مختلف مورد بررسی قرار می‌دهد.

نخست به پاسخ سؤالی می‌پردازد که مشرکان بارها آن را مطرح کرده بودند و می‌گفتند قیامت کی بر پا می‌شود؟

می‌فرماید: «بگو: هیچ کس از کسانی که در آسمان و زمین هستند- جز خدا- از غیب آگاه نیستند، و نمی‌دانند کی بر انگیخته می‌شوند» (قُلْ لا یَعْلَمُ مَنْ فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ الْغَیْبَ إِلَّا اللَّهُ وَ ما یَشْعُرُونَ أَیَّانَ یُبْعَثُونَ).

ولی این منافات با آن ندارد که خداوند بخشی از علم غیب را در اختیار هر کس بخواهد بگذارد.

ج3، ص433
}}
|-|

سایر تفاسیر=
سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

==تفسیر های فارسی==
==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=27 |آیه=65}}===
==={{تفسیر خسروی|سوره=27 |آیه=65}}===
==={{تفسیر عاملی|سوره=27 |آیه=65}}===
==={{تفسیر جامع|سوره=27 |آیه=65}}===

==تفسیر های عربی==
==={{تفسیر المیزان|سوره=27 |آیه=65}}===
==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=27 |آیه=65}}===
==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=27 |آیه=65}}===
==={{تفسیر الصافی|سوره=27 |آیه=65}}===
==={{تفسیر الکاشف|سوره=27 |آیه=65}}===
</tabber>

==پانویس==
<div style="font-size:smaller"><references/></div>

==منابع==
* [[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
* [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌
* [[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
* [[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
* [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
* [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌

[[رده:آیات سوره نمل]]
[[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۴:۳۴
سطر ۵۳:		سطر ۵۳:

	بگو: جز خداوند، هيچ كس در آسمان‌ها و زمين، غيب نمى‌داند و كسى نمى‌داند چه زمانى برانگيخته خواهد شد.		بگو: جز خداوند، هيچ كس در آسمان‌ها و زمين، غيب نمى‌داند و كسى نمى‌داند چه زمانى برانگيخته خواهد شد.
		+
		+	بَلِ ادَّارَكَ عِلْمُهُمْ فِي الْآخِرَةِ بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ مِنْها بَلْ هُمْ مِنْها عَمُونَ «66»
		+
		+	بلكه علم مشركان در قيامت به كمال خواهد رسيد، بلكه آنان (امروز) درباره‌ى آن (آخرت) در شك هستند، بلكه نسبت به (چگونگى) وقوع آن كورند.
		+
		+	وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَ إِذا كُنَّا تُراباً وَ آباؤُنا أَ إِنَّا لَمُخْرَجُونَ «67»
		+
		+	و كسانى كه كفر ورزيدند، گفتند: آيا هرگاه ما و پدرانمان (بعد از مرگ) خاك شديم، آيا حتماً (زنده از گور) بيرون آورده مى‌شويم؟
		+
		+	لَقَدْ وُعِدْنا هذا نَحْنُ وَ آباؤُنا مِنْ قَبْلُ إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ «68»
		+
		+	در حقيقت به ما و نياكانمان از قبل، اين وعده داده شده، (لكن) اين وعده جز افسانه‌هاى پيشينيان چيز ديگرى نيست.
		+
		+	جلد 6 - صفحه 448
		+
		+	===نکته ها===
		+
		+	غيب، چند نوع است: نوعى از آن را خداوند به انبيا مى‌آموزد، «تِلْكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيها إِلَيْكَ» «1» ولى نوعى ديگر نظير علم به زمان وقوع قيامت، مخصوص ذات مقدّس اوست.
		+
		+	كلمه‌ى‌ «مَنْ» براى موجودات باشعور است، بنابراين چه بسا در آسمان‌ها علاوه بر فرشتگان موجودات باشعورى باشند كه در قيامت همچون انسان‌ها مبعوث شوند.
		+
		+	جمله‌ى‌ «بَلِ ادَّارَكَ عِلْمُهُمْ فِي الْآخِرَةِ» نظير جمله‌ «كَلَّا سَيَعْلَمُونَ ثُمَّ كَلَّا سَيَعْلَمُونَ» «2» است.
		+
		+	كلمه‌ى‌ «ادَّارَكَ» از «تدارك» به معناى پيوستن و ملحق شدن اجزا مى‌باشد. يعنى مشركان در دنيا گرفتار تشتّت فكرند، ولى در آخرت اطلاعات آنها بهم پيوسته و به علم مى‌رسند، البتّه ديگر چه سود!
		+
		+	كلمه‌ «أَساطِيرُ» جمع «اسطوره» به‌معناى افسانه است. كافران به پيامبران تهمت مى‌زدند كه آنچه درباره‌ى قيامت مى‌گوييد، مطالب بى‌اساسى است كه براى سرگرمى بيان مى‌شود.
		+
		+	===پیام ها===
		+
		+	1- انكار معاد، كفر است. «قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا»
		+
		+	2- اگر حقيقتى را ما نپذيرفتيم، دليل آن نيست كه واقع نمى‌شود يا وجود ندارد. «أَ إِذا كُنَّا»
		+
		+	3- تكرار سؤال، همراه با ناباورى، نشانه‌ى انكار است. «أَ إِذا- أَ إِنَّا»
		+
		+	4- يكى از كارهاى دشمنان، ايجاد شك در مسايل عقيدتى است. «أَ إِنَّا لَمُخْرَجُونَ»
		+
		+	5- قديمى بودن حرف، نشانه‌ى ضعف آن نيست. لَقَدْ وُعِدْنا هذا ... مِنْ قَبْلُ‌
		+
		+	6- همه‌ى انبيا وعده‌ى معاد مى‌دادند. «لَقَدْ وُعِدْنا هذا نَحْنُ وَ آباؤُنا مِنْ قَبْلُ»
		+
		+	7- خلافكار، دنبال يافتن شريك جرم است. «نَحْنُ وَ آباؤُنا»
		+
		+	8- افسانه خواندن سخنان انبيا، يكى از حربه‌هاى كافران است. «أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ»
		+
		+	«1». هود، 49.
		+
		+	«2». نبأ، 4- 5.
		+
		+	تفسير نور(10جلدى)، ج‌6، ص: 449
	}}		}}

@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۱: @@
 </tabber>
 ==معانی کلمات آیه==
-«قُل لَّا یَعْلَمُ ...»: این آیه قاطعانه و با چند تأکید، آگاهی از غیب را خاصّ خدا می‌داند و بس (نگا: انعام / ). «أَیّانَ»: چه وقت.
+«قُل لَّا یَعْلَمُ ...»: این آیه قاطعانه و با چند تأکید، آگاهی از غیب را خاصّ خدا می‌داند و بس. «أَیّانَ»: چه وقت.
 == تفسیر آیه ==