آیه 5 سوره شرح - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Quran: جایگزینی تفاسیر

2026-06-22T08:35:05Z

جایگزینی تفاسیر

نمایش تغییرات

Akbari در ‏۲۹ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۴:۴۰

2021-05-29T04:40:39Z

Akbari در ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۳۶

2021-05-27T08:36:24Z

Zamani در ‏۳ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۳۲

2021-03-03T10:32:13Z

Zamani در ‏۱ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۱۲

2021-03-01T12:12:06Z

Zamani در ‏۱ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۵۴

2021-03-01T11:54:50Z

Aghajani: /* معانی کلمات آیه */

2020-06-24T07:28:24Z

‏معانی کلمات آیه

Zamani: /* معانی کلمات آیه */

2020-04-02T06:34:07Z

‏معانی کلمات آیه

مهدی موسوی: /* تفسیر آیه */

2018-05-27T06:04:38Z

‏تفسیر آیه

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا|سوره=94|آیه =5}} {{مشخصات آیه |شماره...» ایجاد کرد

2016-04-28T07:20:20Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا|سوره=94|آیه =5}} {{مشخصات آیه |شماره...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{قرآن در قاب|فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا|سوره=94|آیه =5}}
{{مشخصات آیه
|شماره آیه = 5
|شماره بعدی = 6
|شماره قبلی = 4
|سوره= شرح
|شماره سوره= 94
|جزء= 30
|نزول = مکه
}}
==ترجمه های فارسی==
<tabber>
الهی قمشه‌ای=
پس (بدان که به لطف خدا) با هر سختی البته آسانی هست.
|-|
انصاریان=
پس بی تردید با دشواری آسانی است.
|-|
فولادوند=
پس [بدان كه‌] با دشوارى، آسانى است.
|-|
آیتی=
پس، از پى دشوارى آسانى است.
|-|
مکارم شیرازی=
به یقین با (هر) سختی آسانی است!
</tabber>
==ترجمه های انگلیسی(English translations)==
<tabber>
Qarai=
{{چپ به راست|Indeed ease accompanies hardship.}}
|-|
Shakir=
{{چپ به راست|Surely with difficulty is ease.}}
|-|
Pickthall=
{{چپ به راست|But lo! with hardship goeth ease,}}
|-|
yusufali=
{{چپ به راست|So, verily, with every difficulty, there is relief:}}
</tabber>
==معانی کلمات آیه==
«فَإِنَّ ...»: بیان علّت و سبب مطالب پیش است. «الْعُسْرِ»: سختی. دشواری (نگا: بقره / طلاق / کهف / ). «یُسْراً»: آسایش. آسودگی.
==نزول==

'''شأن نزول آیات 5 و 6:'''

در اوائل [[اسلام]] مسلمین در کمال فقر و سختى بسر مى بردند و نیز گویند: از اثر فقر مزبور مشرکین آن‌ها را مورد سرزنش و ملامت قرار می‌دادند سپس این آیات نازل گردید.<ref> تفسیر مجمع البیان.</ref>

حسن بصرى گوید: وقتى که این آیات نازل شد، پیامبر خوشحال گردید و می‌فرمود: ابشروا، اتاکم الیسر، لن یغلب عسرٌ یسرین، یعنى بشارت دهید که خوشبختى به شما روى آورده و هرگز یک سختى بر دو خوشى و یسر غلبه نخواهد کرد.<ref> طبرى صاحب جامع البیان و میبدى صاحب کشف الاسرار.</ref><ref> صاحب روض الجنان گوید: منظور از فرمایش [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله آنست که یک عسر بر دو یسر غلبه نکند، چه آن که در سیاق آیه عسر معرف بالف و لام تعریف است و یسر با تنوین نکره است.</ref>
== تفسیر آیه ==
<tabber>
تفسیر نور=

===تفسیر نور (محسن قرائتی)===

{{ نمایش فشرده تفسیر|
أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ «1» وَ وَضَعْنا عَنْكَ وِزْرَكَ «2» الَّذِي أَنْقَضَ ظَهْرَكَ «3» وَ رَفَعْنا لَكَ ذِكْرَكَ «4» فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً «5» إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً «6» فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ «7» وَ إِلى‌ رَبِّكَ فَارْغَبْ «8»

(اى پيامبر!) آيا به تو شرح صدر عطا نكرديم؟ و بار سنگين‌ات را از (دوش) تو برنداشتيم؟ آن (بار گرانى) كه براى تو كمرشكن بود. و نام تو را بلند (آوازه) گردانيديم. پس (بدان كه) با هر سختى آسانى است. آرى، با هر دشوارى آسانى است. پس هر وقت (از كارى) فراغت يافتى (براى كار جديد) خود را به تعب انداز. و با رغبت و اشتياق به سوى پروردگارت روى‌آور.

===نکته ها===

در سوره قبل (ضُحى) فرمود: خداوند تو را رها نكرده است: «ما وَدَّعَكَ رَبُّكَ» در اين سوره مى‌فرمايد: چگونه تو را رها كرده، كسى كه بزرگ‌ترين الطاف و سرمايه‌ها را كه شرح صدر است به تو داده است: «أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ»

«شرح صدر» به معناى گشايش سينه و بالا رفتن ظرفيّت انسان است تا بتواند ناملايمات را تحمّل كند و در مشكلات و سختى‌ها صبر و پايدارى ورزد.

هنگامى كه خداوند حضرت موسى را به رسالت برگزيد، اولين خواسته او سعه صدر بود كه‌

جلد 10 - صفحه 523

گفت: «رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي» «1» پروردگارا! سعه صدر به من عطا كن. ولى پيامبر اسلام بدون درخواست مورد لطف قرار گرفت و سعه صدر را از خداوند دريافت كرد. «أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ»

مراد از بار سنگين كه بر دوش پيامبر سنگينى مى‌كرد و خداوند با دادن شرح صدر، آن را ازدوش پيامبر برداشت، مسئوليّت رسالت و دعوت مردم به توحيد و مبارزه با فساد و شرك و خرافات است.

از آنجا كه غم و غصه‌ها را نمى‌توان كم كرد، پس بايد ظرفيّت‌ها را بالا برد تا بتوان مشكلات را تحمّل كرد و كم نياورد. شرح صدر نشانه لطف ويژه الهى است: «فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ» «2» يعنى هر كس را خداوند اراده كند هدايت يابد، روح او را براى پذيرش اسلام باز مى‌كند.

از نظر روانى، هنگام برخورد با مشكلات نبايد تمام ذهن متوجه آن شود، بلكه بايد به سهولت‌هاى پس از آن كه مورد وعده و سنت الهى است نيز توجه نمود.

عُسرها سبب يُسر است. كلمه «مع» ممكن است به معناى سبب باشد، يعنى هر سختى در درون خود تجربه‌ها و سازندگى‌هايى دارد. «إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً»

حذف حرف فاء در جمله دوم‌ «فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً، إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً» بيانگر آن است كه اين اصل عمومى است و مخصوص پيامبر نيست.

رهبران حق كه در برابر طوفان مخالفت‌ها و مشكلات و شكنجه‌ها و تهديدها و توطئه‌ها و تهمت‌ها و لجاجت‌ها و جنگ‌ها و ... قرار مى‌گيرند بيش از هر چيز به سعه صدر نياز دارند.

«1». طه، 25.

«2». انعام، 125.

جلد 10 - صفحه 524

«أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ»

بر اساس روايات كه مورد فتواى مراجع دينى نيز قرار گرفته است، اين سوره و سوره ضُحى يك سوره حساب مى‌شوند نظير سوره فيل و قريش و در نمازهاى واجب كه بعد از سوره حمد، خواندن بيش از يك سوره جايز نيست، اين دو سوره بايد با هم خوانده شود. شاهد يكى بودن اين دو سوره، تناسب آيه آخر سوره قبل با آيه اول اين سوره است كه مى‌فرمايد:

«أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ»

شرح صدرى كه به پيامبر اسلام داده شد، باعث شد تا آن حضرت در برابر آن همه آزارها، قومش را نفرين نكند و مى‌فرمود: «اللهم اهد قومى فانهم لا يعلمون» «1» يعنى خداوندا اين مردم را هدايت كن زيرا كه نمى‌دانند و در فتح مكه با اعلام عفو عمومى فرمود: «لا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ» امروز باكى بر شما نيست و همه را بخشيدم، همانگونه كه يوسف با اين جمله تمام برادرانش را يكجا عفو كرد.

نمونه‌ «وَضَعْنا عَنْكَ وِزْرَكَ‌ .. وَ رَفَعْنا لَكَ ذِكْرَكَ» اين بود كه مردم فوج فوج در دين خدا وارد مى‌شدند «يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْواجاً» «2» و در جنگ‌هاى بدر و خندق و حنين اسلام پيروز شد و با اينكه بعضى منافق و يا ترسو بودند و فرار مى‌كردند باز اسلام رو به رشد بود.

در اكثر موارد اين بار سنگين توسط حضرت على عليه السلام از دوش پيامبر برداشته مى‌شد. او در بدر و خيبر و احد شجاعانه‌ترين عمليات را انجام داد.

البته در برخى موارد، «وزر» و سنگينى را، از طريق امدادهاى غيبى و نزول فرشتگان‌ «3» و يا القاء ترس‌ «4» در دل دشمنان، از دوش پيامبر اكرم برداشته شد.

خداوند، نام و ياد پيامبرش را گرامى داشته است. در قرآن، به درود و صلوات بر پيامبرش فرمان داده است: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً» «5» نام او را در بسيارى از آيات در كنار نام خودش آورد است، «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ» «6»* در اذان، شهادت به رسالت او را در كنار شهادت به وحدانيّت خودش قرار داده است. «اشهد أن لا اله الا الله و اشهد ان محمدا رسول الله» و در تشهد هر نماز، نيز اين شهادتين را تكرار كرده است.

زنى از ندادن نفقه شوهر فقيرش، نزد حضرت على عليه السلام شكايت كرد. حضرت مرد را زندانى‌

«1». بحارالانوار، ج 11، ص 298.

«2». نصر، 2.

«3». آل عمران، 123- 125.

«4». آل عمران، 151 و حشر، 2.

«5». احزاب، 56.

«6». محمّد، 33.

جلد 10 - صفحه 525

نكرد و فرمود: «إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً» «1»

===پیام ها===

1- سعه صدر، زمينه‌ساز انجام برنامه‌هاى سنگين رسالت است. أَ لَمْ نَشْرَحْ‌ ... وَضَعْنا عَنْكَ وِزْرَكَ‌

2- از آينده مكتب نگران مباشيد. «وَ رَفَعْنا لَكَ ذِكْرَكَ»

3- مبارزه با خرافات و آداب و رسوم جاهلى بسيار سنگين است. «وِزْرَكَ»

4- كار پيامبر در حدّ كمرشكن بود. «أَنْقَضَ ظَهْرَكَ»

5- نام نيك و آبرو لازمه توفيق در رهبرى جامعه است. «رَفَعْنا لَكَ ذِكْرَكَ»

6- سنّت و برنامه الهى آن است كه بدنبال هر سختى، آسانى است. «إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً» (در جاى ديگر قرآن مى‌خوانيم: «سَيَجْعَلُ اللَّهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُسْراً» «2» سختى‌ها و مشكلات زوال‌پذيرند و به آسانى تبديل مى‌شوند).

صبر و ظفر هر دو دوستان قديمند

بر اثر صبر نوبت ظفر آيد

7- انسان بايد بعد از فارغ شدن از هر كار و مسئوليّتى، آماده پذيرش مسئوليّت ديگر و تلاش و كوشش ديگر باشد. «فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ»

8- تلاش‌ها بايد جهت الهى داشته باشد. «إِلى‌ رَبِّكَ فَارْغَبْ»

9- تلاش و كوشش بايد همراه با اخلاص باشد. فَانْصَبْ‌ ... إِلى‌ رَبِّكَ فَارْغَبْ‌

10- براى توجه به خداوند بايد نهايت تلاش را بكار برد. «فَانْصَبْ‌- إِلى‌ رَبِّكَ فَارْغَبْ»

11- پيمودن راه خدا بايد عاشقانه و با رغبت باشد. «إِلى‌ رَبِّكَ فَارْغَبْ»

12- رغبت‌ها و تمايلات تنها سزاوار اوست نه ديگران. «إِلى‌ رَبِّكَ فَارْغَبْ»

«والحمدللّه ربّ العالمين»

«1». تفسير نور الثقلين.

«2». طلاق، 7.

جلد 10 - صفحه 528

سوره تين‌

اين سوره هشت آيه دارد و در مكّه نازل شده است.

نام سوره برگرفته از آيه اول است و به معناى انجير مى‌باشد.

محور سوره، كيفر و پاداش انسانها در قيامت است، امّا مطلب را از راه آفرينش انسان‌ها در بهترين صورت و دو گروه شدن آنان بر مبناى ماندن بر فطرت پاك الهى و يا خروج از آن و سقوط به پايين‌ترين درجات انسانيّت، بيان مى‌كند كه اين اختلاف در انتخاب، موجب اختلاف در كيفر و پاداش الهى مى‌شود. و طبيعتاً حكمت اقتضا مى‌كند كه دو گروه يكسان ديده نشوند.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌

به نام خداوند بخشنده مهربان‌
}}

|-|
اثنی عشری=

===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===

{{نمایش فشرده تفسیر|

فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً «5»

بعد از آن امر فرمايد پيغمبر را كه صبر نما:

فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ: پس به درستى كه با هر دشوارى و سختى كه در دنياست، يُسْراً: آسانى و راحتى باشد در عقبى.

}}
|-|
روان جاوید=
===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌

أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ «1» وَ وَضَعْنا عَنْكَ وِزْرَكَ «2» الَّذِي أَنْقَضَ ظَهْرَكَ «3» وَ رَفَعْنا لَكَ ذِكْرَكَ «4»

فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً «5» إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً «6» فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ «7» وَ إِلى‌ رَبِّكَ فَارْغَبْ «8»

ترجمه‌

آيا گشايش نداديم براى تو سينه تو را

و برداشتيم از دوش تو بار گران تو را

كه كمر شكن بود براى تو

و بلند نموديم براى تو نام تو را

پس همانا با سختى آسانى است‌

همانا با سختى آسانى است‌

و چون فارغ شدى پس كوشش در عبادت كن‌

و بسوى پروردگارت پس رغبت نماى.

تفسير

خداوند منّان در تعقيب بيان الطاف و نعم خود در سوره سابقه نسبت بحضرت ختمى مرتبت ميفرمايد آيا ما شرح صدر و گشايش دل بتو عنايت ننموديم كه مشتمل شد بر علم و حكمت و قابل شد براى تلقّى وحى و قبول رسالت و قادر شد بر تحمّل آزار قوم و جمع بين دعوت خلق و اشتغال بعبادت حق و چون شرح صدر و گشودگى دل بفرح و سرور و اطمينان خاطر است چنانچه دلتنگى از همّ و غم و اندوه است قمّى ره نقل فرموده كه شرح صدر آنحضرت بآن بود كه خداوند امير المؤمنين عليه السّلام را وصى او قرار داد و در روز فتح مكّه كه قريش اسلام آوردند او را مسرور فرمود و در مجمع از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نقل نموده كه پرسيدند از او آيا سينه گشوده ميشود فرمود بلى گفتند آيا نشانه‌اى دارد كه شناخته شود بآن فرمود اعراض از دنيا و اقبال بآخرت و تهيه براى مرگ پيش از ورود آن و برداشتيم از دوش تو بار سنگين همّ و غمّ از آزار قوم و انجام رسالت را بوجود امير المؤمنين و شمشير او و ثروت حضرت‌

جلد 5 صفحه 404

خديجه آن بار سنگينى كه كمر شكن بود براى تو اگر نبود كمك آن دو و قمّى ره وزر را بسنگينى جنگ تفسير فرموده و شايد مراد آن باشد كه حضرت بنفس نفيس خود مأمور بجنگ نبود و بيشتر امير المؤمنين عليه السّلام در جنگها مراقبت و دفاع از حضرت مينمود در هر حال اصل وزر بمعناى سنگينى است و وزير هم مشتقّ از وزر است چون مسؤليّت سنگينى در عهده دارد و گناه را هم كه وزر ميگويند بمناسبت سنگينى عقوبت آن است و اينجا هم بعضى گفته‌اند مراد دفع نمودن گناه است از آن حضرت بعطا نمودن قوه عصمت ولى آيات آتيه مؤيّد معناى اول است كه ميفرمايد و بلند نموديم و خواهيم نمود نام تو را در دنيا بطوريكه تمام مردم عالم تو را بشناسند يا برسالت و خاتميّت يا بعلم و حكمت و بزرگى و بزرگوارى براى تسكين خاطر او و قمّى ره نقل فرموده كه مراد آنست كه نام برده ميشوى تو وقتى كه نامبرده شوم من و آن قول مردم است اشهد أن لا اله الا اللّه و أن محمّدا رسول اللّه و در مجمع از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نقل فرموده در اين آيه كه فرمود جبرئيل بمن گفت خداوند عز و جل فرمود وقتى نامبرده شوم من نامبرده شوى تو با من پس همانا با همّ و غمّ و رنج و سختى و بار گران شادى و مسرّت و فتح و ظفر و سهولت امر است و نبايد مأيوس از رحمت خدا شد در دنيا علاوه بر آنكه با مشقّت و صعوبت انجام تكاليف الهيّه در دنيا سهولت و آسانى امر آخرت است و بنابر اين دو عسر است و دو يسر و محتمل است مراد آن باشد كه با سختيهاى دنيوى تو سهولت دنيوى و اخروى است و اشاره باين باشد آنچه در مجمع از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نقل نموده كه بيرون آمد روزى پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مسرور و خوشحال و ميفرمود هرگز غلبه پيدا نميكند يك عسر بر دو يسر و در بيان وجه آن گفته شده كه چون عسر معرّف بالف و لام است و آن يا براى عهد است يا جنس متعدّد نميشود ولى يسر نكره است كه شايع در جنس خود است پس متعدد ميشود و اقرب در نظر آنست كه جمله دوم تقرير و تثبيت جمله اول باشد باين تقريب كه چون جمله اول متفرّع بر آيات سابقه است وعده سهولت امر بر پيغمبر اكرم باشد بعد از صعوبت آن و لذا مبدوّ بفاء تفريع شده و جمله دوم كه خالى از آن است بيان امر كلّى باشد و بمنزله دليل براى جمله اول و اشاره بآنكه بناء الهى بر آنست كه بعد از سختى‌

جلد 5 صفحه 405

آسانى براى بندگان خصوصا اهل ايمان پيش بياورد و در خاتمه بنظر حقير امر فرموده است كه بعد از فراغت از امر دعوت و ارشاد و هدايت خلق بدين حق قيام بوظائف عبادت نمايد و زحمت در تحصيل قرب پروردگار خود كشد و رغبت بمناجات و انس با خداوند كند و از غير بگسلد و بدوست پيوندد و در روايات ائمه اطهار باشتغال بدعا بعد از فراغت از نماز تفسير شده و بنصب امير المؤمنين عليه السّلام بخلافت بعد از فراغت از امر نبوّت و بمعناى اخير بايد فانصب بكسر صاد قرائت شود و ظاهرا نشده و اللّه اعلم بحقائق الامور و بر حسب بعضى از روايات معتبره سوره الضحى و اين سوره يكى است و همچنين سوره فيل و ايلاف و بايد در نماز جمعا خوانده شود اگر چه شيخ استاد ما قدس سرّه در كتاب صلاة خود در لزوم آن بر حسب روايات اشكال فرموده ولى ظاهرا مسئله مسلّم است و بايد بسم اللّه را هم ميان آن دو خواند و تناسب معانى و ارتباط مطالب هر يك از آن دو با ديگرى شاهد بر وحدت است چنانچه علامه طباطبائى قدس سره فرموده و الضحى و الانشراح واحدة بالاتّفاق و المعانى شاهده كذالك الفيل مع الايلاف و فصل بسم اللّه لا ينافى و ثواب قرائت اين سوره هم در ذيل سوره الشمس گذشت و الحمد للّه على نعمه و آلائه و الصلوة و السلام على امنائه و اصفيائه.

جلد 5 صفحه 406
}}
|-|
اطیب البیان=
===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
فَإِن‌َّ مَع‌َ العُسرِ يُسراً «5»

‌پس‌ محققا ‌با‌ ‌هر‌ مشكلي‌ يك‌ آساني‌ هست‌.

صبر تلخ‌ آمد و ليكن‌ عاقبت‌ || ميوه شيرين‌ دهد پر منفعت‌

البته‌ ‌تا‌ رعيت‌ زحمت‌ نكشد زمين‌ نكند خار و خس‌ ‌را‌ بيرون‌ نكند كشت‌ نكند آبياري‌ نكند مواظبت‌ نكند محارست‌ نكند حاصل‌ بدست‌ نميآورد، تاجر ‌تا‌ زحمت‌ نكشد تجارت‌ نكند نفع‌ بدست‌ ‌او‌ نميرسد، كارگر ‌تا‌ زحمت‌ كار ‌را‌ تحمل‌ نكند مزد نميگيرد، و صانع‌ ‌تا‌ صنعت‌ ‌خود‌ ‌را‌ بزحمت‌ انجام‌ ندهد نتيجه‌ نميگيرد و هكذا خداوند حكيم‌ و عادل‌ ‌است‌ و تمام‌ كارهاي‌ ‌او‌ ‌از‌ روي‌ حكمت‌ و مصلحت‌ و بجا و بموقع‌ ‌است‌ بي‌جهت‌ يكي‌ ‌را‌ بالا نميبرد و نفع‌ نمي‌بخشد و يكي‌ ‌را‌ خوار و خفيف‌ نميكند:

إِن‌ أَحسَنتُم‌ أَحسَنتُم‌ لِأَنفُسِكُم‌ وَ إِن‌ أَسَأتُم‌ فَلَها اسراء آيه 7. الدنيا مزرعة الاخرة مزد ‌آن‌ گرفت‌ جان‌ برادر ‌که‌ كار كرد،

الصبر مفتاح‌ الفرج‌

مرارة الدنيا حلاوة الاخرة و

جلد 18 - صفحه 156

حلاوة الدنيا مرارة الاخرة.

،

البته‌ انسان‌ ‌تا‌ تزكيه‌ نفس‌ نكند قلب‌ ‌خود‌ ‌را‌ بنور ايمان‌ و علم‌ روشن‌ نكند چشم‌ قلب‌ ‌را‌ باز نكند گوش‌ قلب‌ ‌را‌ شنوا نكند زبان‌ قلب‌ ‌را‌ گويا نكند كثافات‌ اخلاق‌ رذيله‌ ‌را‌ ‌از‌ قلب‌ دور نكند، قلب‌ ‌را‌ ‌از‌ نجاسات‌ معاصي‌ پاك‌ نكند اعضا، و جوارح‌ ‌را‌ بزحمت‌ عبادت‌ و بندگي‌ نيندازد تحمل‌ مشاق‌ روزگار ‌را‌ نكند نتيجه‌ و فائده‌ و ثمره‌ نميبرد. وجود مقدس‌ پيغمبر ‌که‌ ‌در‌ تمام‌ اينها سرآمد روزگار ‌بود‌ ايمانش‌ ‌از‌ همه‌ بالاتر اخلاقش‌: وَ إِنَّك‌َ لَعَلي‌ خُلُق‌ٍ عَظِيم‌ٍ قلم‌ آيه 4، فَبِما رَحمَةٍ مِن‌َ اللّه‌ِ لِنت‌َ لَهُم‌ وَ لَو كُنت‌َ فَظًّا غَلِيظَ القَلب‌ِ لَانفَضُّوا مِن‌ حَولِك‌َ آل‌ عمران‌ ‌آيه‌ 159. اعبد ناس‌ ‌بود‌، اشجع‌ و ازهد ناس‌ ‌که‌ ‌حتي‌ امير المؤمنين‌ (ع‌) ميفرمايد:

‌با‌ ‌آن‌ شجاعت‌ ‌که‌ داشت‌ ‌که‌: ‌هر‌ موقع‌ ‌در‌ جهاد كار سخت‌ ميشد پناه‌ ميبرديم‌ ‌به‌ پيغمبر ‌که‌ قوت‌ قلب‌ ‌او‌ ‌از‌ همه‌ بيشتر ‌بود‌ ‌حتي‌ دارد ‌که‌:

(عرض‌ ‌عليه‌ مفاتيح‌ الدنيا فلم‌ يقبلها)

و ‌هر‌ چه‌ بگوئيم‌ كم‌ گفته‌ايم‌ ‌که‌ ‌در‌ تمامي‌ عمرش‌ يك‌ ترك‌ اولي‌ ‌از‌ ‌او‌ صادر نشد البته‌ مورد ‌اينکه‌ عنايات‌ و تفضلات‌ ميشود بلكه‌ آنچه‌ خداوند متعال‌ باو تفضل‌ و عنايت‌ فرموده‌ ‌از‌ حد فهم‌ ‌ما بيرون‌ ‌است‌ ‌خدا‌ ميداند و ‌او‌. سپس‌ ‌براي‌ تاكيد ‌اينکه‌ امر تكرار ميفرمايد:
}}
|-|
برگزیده تفسیر نمونه=

===برگزیده تفسیر نمونه===
{{نمایش فشرده تفسیر|
]

(آیه 5)- در این آیه، به پیامبرش مهمترین بشارت را می‌دهد و انوار امید را بر قلب پاکش می‌پاشد، می‌فرماید: «به یقین با (هر) سختی آسانی است» (فان مع العسر یسرا).
}}
|-|

سایر تفاسیر=
سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

==تفسیر های فارسی==
==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=94 |آیه=5}}===
==={{تفسیر خسروی|سوره=94 |آیه=5}}===
==={{تفسیر عاملی|سوره=94 |آیه=5}}===
==={{تفسیر جامع|سوره=94 |آیه=5}}===

==تفسیر های عربی==
==={{تفسیر المیزان|سوره=94 |آیه=5}}===
==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=94 |آیه=5}}===
==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=94 |آیه=5}}===
==={{تفسیر الصافی|سوره=94 |آیه=5}}===
==={{تفسیر الکاشف|سوره=94 |آیه=5}}===
</tabber>

==پانویس==
<div style="font-size:smaller"><references/></div>

==منابع==
* [[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
* [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌
* [[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
* [[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
* [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
* [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌
* محمدباقر محقق، [[نمونه بینات در شأن نزول آیات]] از نظر [[شیخ طوسی]] و سایر مفسرین خاصه و عامه.

[[رده:آیات سوره شرح]]
[[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]]
[[رده:آیات دارای شان نزول]]

@@ سطر ۳۳۵: / سطر ۳۳۵: @@
 پرونده:شرح (4).jpg
 پرونده:آیه 5 سوره شرح (1).jpg
 </gallery>

@@ سطر ۳۰۷: / سطر ۳۰۷: @@
 ( دیوان ، ص 319 )
 ===تایپو گرافی===
 <gallery mode="packed" heights="300">
@@ سطر ۳۳۵: / سطر ۳۲۹: @@
 * [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌
 * محمدباقر محقق، [[نمونه بینات در شأن نزول آیات]] از نظر [[شیخ طوسی]] و سایر مفسرین خاصه و عامه.
+==آرشیو عکس و تصویر==

@@ سطر ۲۸۵: / سطر ۲۸۵: @@
 ==پیوست ها==
 ===آیات مرتبط===
 === اشعار مرتبط به این آیه ===
 '''رودکی:'''
@@ سطر ۳۱۹: / سطر ۳۲۰: @@
 </gallery>
 ===کلیپ ها===
+*[http://ahlolbait.com/media/25140 آموزش قرآن به کودکان:آیه ان مع العسر یسرا]
 ==پانویس==

@@ سطر ۳۱۱: / سطر ۳۱۱: @@
 پرونده:شرح (3).jpg
 پرونده:شرح (4).jpg
 </gallery>
 ===کلیپ ها===

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ مهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۰۶:۰۴
سطر ۱۶۲:		سطر ۱۶۲:
	جلد 10 - صفحه 528		جلد 10 - صفحه 528

−	~~سوره تين‌~~
−
−	~~اين سوره هشت آيه دارد و در مكّه نازل شده است.~~
−
−	~~نام سوره برگرفته از آيه اول است و به معناى انجير مى‌باشد.~~
−
−	محور سوره، كيفر و پاداش انسانها در قيامت است، امّا مطلب را از راه آفرينش انسان‌ها در بهترين صورت و دو گروه شدن آنان بر مبناى ماندن بر فطرت پاك الهى و يا خروج از آن و سقوط به پايين‌ترين درجات انسانيّت، بيان مى‌كند كه اين اختلاف در انتخاب، موجب اختلاف در كيفر و پاداش الهى مى‌شود. و طبيعتاً حكمت اقتضا مى‌كند كه دو گروه يكسان ديده نشوند.
−
−	~~بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌~~
−
−	~~به نام خداوند بخشنده مهربان‌~~
	}}		}}

@@ سطر ۲۸۲: / سطر ۲۸۲: @@
 ==={{تفسیر الکاشف|سوره=94 |آیه=5}}===
 </tabber>
 ==پانویس==

@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۱: @@
 </tabber>
 ==معانی کلمات آیه==
-«الْعُسْرِ»: سختی. دشواری. «یُسْراً»: آسایش. آسودگی.
+*'''عسر''': سختى و دشوارى. «بسر» سهولت و آسانى.<ref>تفسير احسن الحديث، سید علی اکبر قرشی، ج12، ص272 </ref>
 ==نزول==