آیه 57 سوره انفال - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: /* نزول */

2019-02-13T10:41:44Z

‏نزول

Quran: /* معانی کلمات آیه */

2019-02-13T08:38:25Z

‏معانی کلمات آیه

Quran: /* معانی کلمات آیه */

2019-02-12T11:26:02Z

‏معانی کلمات آیه

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ...» ایجاد کرد

2016-04-19T13:17:30Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{قرآن در قاب|فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ|سوره=8|آیه =57}}
{{مشخصات آیه
|شماره آیه = 57
|شماره بعدی = 58
|شماره قبلی = 56
|سوره= انفال
|شماره سوره= 8
|جزء= 10
|نزول = مدینه
}}
==ترجمه های فارسی==
<tabber>
الهی قمشه‌ای=
پس چون بر آنان دست یابی چندان به تهدید و مجازات آنان پرداز که پیروانشان را پراکنده سازی، باشد که متذکر شوند.
|-|
انصاریان=
پس اگر در میدان جنگ، بر آنان دست یافتی [با وارد کردن مجازات و عقوبت سنگین بر ایشان] دیگر کسانی را که دنبال آنانند [و قصد جنگ با تو را دارند] تار و مار کن تا متذکّر [قدرت شما] شوند [و از خیال جنگ با تو بازایستند.]
|-|
فولادوند=
پس اگر در جنگ بر آنان دست يافتى با [عقوبت‌] آنان، كسانى را كه در پى ايشانند تارومار كن، باشد كه عبرت گيرند.
|-|
آیتی=
پس اگر آنها را در جنگ بيابى پراكنده‌شان ساز تا پيروانشان نيز پراكنده شوند، باشد كه عبرت گيرند.
|-|
مکارم شیرازی=
اگر آنها را در (میدان) جنگ بیابی، آنچنان به آنها حمله کن که جمعیّتهایی که پشت سر آنها هستند، پراکنده شوند؛ شاید متذکّر گردند (و عبرت گیرند)!
</tabber>
==ترجمه های انگلیسی(English translations)==
<tabber>
Qarai=
{{چپ به راست|So if you confront them in battle, treat them [in such a wise] as to disperse those who are behind them, so that they may take admonition.}}
|-|
Shakir=
{{چپ به راست|Therefore if you overtake them in fighting, then scatter by (making an example of) them those who are in their rear, that they may be mindful.}}
|-|
Pickthall=
{{چپ به راست|If thou comest on them in the war, deal with them so as to strike fear in those who are behind them, that haply they may remember.}}
|-|
yusufali=
{{چپ به راست|If ye gain the mastery over them in war, disperse, with them, those who follow them, that they may remember.}}
</tabber>
==معانی کلمات آیه==
«تَثْقَفَنَّهُمْ»: آنان را دریافتی. بر آنان پیروز شدی. «شَرِّدْ»: پراکنده و پریشان کن. «لَعَلَّهُمْ یَذَّکَّرُونَ»: تا این که افراد پشت سر آنان یعنی اعوان و یارانشان عبرت گیرند و جرأت حمله را نداشته باشند.
==نزول==

'''شأن نزول آیات 57 و 58:'''

«[[شیخ طوسی]]» گویند: این دو آیه نیز با هم درباره بنى‌قریظه نازل گردیده است.

واقدى گوید که آیه 58 درباره طائفه بنى‌قنیقاع نازل شده و به خاطر همین آیه [[رسول خدا]] صلى الله علیه و آله و سلم بسوى آنان متوجه گشت.<ref> ابوالشیخ از ابن شهاب روایت کرده که [[جبرئیل]] به پیامبر وارد شد و گفت: یا رسول الله سلاح را نهادى در حالتى که همیشه در طلب قوم بودى بنابراین بیرون برو که خداوند درباره طایفه بنى‌قریظه به تو اجازه داده است و آیه 59 درباره بنى‌قریظه نازل گردیده است.</ref>
== تفسیر آیه ==
<tabber>
تفسیر نور=

===تفسیر نور (محسن قرائتی)===

{{ نمایش فشرده تفسیر|
فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ «57»

پس (اى پيامبر!) هرگاه در جنگ به آنان دست‌يافتى، (با برخوردهاى قاطع) افراد پشت جبهه‌ى آنان را به وحشت افكنده و متفرّق ساز، باشد كه پند گيرند (و دست از توطئه بردارند).

===نکته ها===

«تَثْقَفَنَّهُمْ» از «ثقف»، به معناى درك چيزى است از روى دقّت و سرعت. يعنى در برخورد با كفّار، كاملًا هوشيار باشيد تا غافلگير نشويد.

«تشريد»، به معناى ايجاد ناامنى و اضطراب و متفرّق ساختن است. يعنى چنان به دشمن حمله كنيد و برنامه‌ريزى جنگى داشته باشيد كه حاميان پشت‌پرده و نيروهاى پشت جبهه‌ى آنان، به وحشت افتاده و به فكر حمله و پشتيبانى نباشند.

===پیام ها===

1- برخورد شما با دشمنان، بايد غافلگير كننده، سريع، دقيق وكوبنده باشد و اين از اصول نظامى است. تَثْقَفَنَّهُمْ‌ ... فَشَرِّدْ بِهِمْ‌

2- آگاهى و ديد رهبر مسلمانان بايد به قدرى باشد كه وسعت و دنباله‌ى توطئه و توطئه‌گران را بشناسد وبر عليه آنان تصميم درست وقاطع بگيرد. «فَشَرِّدْ بِهِمْ»

3- به دفاع‌هاى روز مرّه و خط اوّل بسنده نكنيم و از عقبه‌هاى دشمن و طرّاحان صحنه غافل نشويم. «مَنْ خَلْفَهُمْ» چنانكه در رانندگى نبايد تنها به جلو خيره شد، بلكه بايد به فراتر و دورتر نيز چشم دوخت.

4- كيفر پيمان‌شكنانى كه امنيّت و ثبات جامعه را به هم مى‌زنند، آن است كه آنان را وحشت‌زده و مضطرب سازيم. «فَشَرِّدْ بِهِمْ»

5- با آنكه اسلام، دين رأفت ورحمت است، ولى خيانت وپيمان‌شكنى و بهم‌زننده نظم و امنيّت را تحمّل نمى‌كند. «فَشَرِّدْ بِهِمْ»

جلد 3 - صفحه 342

6- جامعه‌ى اسلامى بايد هيبت و شوكت داشته باشد. «فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ»

7- از كفّار، زهر چشم بگيريم تا از فكر حمله‌ى مجدّد به ما صرف نظر كنند.

«فَشَرِّدْ بِهِمْ»

8- اسلام در كنار تبليغ و موعظه، دينِ اعمال قدرت و برخورد با پيمان‌شكنان و اخلال‌گران نيز هست. «فَشَرِّدْ بِهِمْ» و بايد با خط مقدّم آنان طورى رفتار شود كه مايه‌ى عبرت ديگران شود. «مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ»
}}

|-|
اثنی عشری=

===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===

{{نمایش فشرده تفسیر|

فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ (57)

فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ‌: پس اگر دريابى و ظفر يافتى ناقضان عهد را در جنگ، فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ‌: پس رميده گردان و متفرق ساز به سبب قتل و جرح ايشان آنان را كه بعد از ايشان برسند. تشريد تفريق بر وجه اضطراب است، يعنى چون بر آنها ظفر يابى، چندان از ايشان بكش كه هيبت تو كفار ديگر را از مقاتله برماند، لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ‌: براى اينكه آن رمندگان تذكر يابند و عبرت گيرند و تنبيه آنها شود به آنكه عاقبت قدر وخيم است، و هيچيك از آنها دلير نشوند بر نقض عهد به محاربه با حضرت تو.

جلد 4 صفحه 365

}}
|-|
روان جاوید=
===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ (57) وَ إِمَّا تَخافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلى‌ سَواءٍ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْخائِنِينَ (58)

ترجمه‌

پس اگر دريابى آنها را در جنگ پس پراكنده كن بآنان كسانيرا كه پيرو آنهايند باشد كه آنان پند گيرند

و اگر بترسى از گروهى بر خيانتى پس بيفكن بسوى آنها باعتدال همانا خدا دوست ندارد خيانت كارانرا.

تفسير

دستورى است از خداوند برسول اكرم در سلوك با كفاريكه نقض عهد نمودند كه اگر دست بيابى و ظفر پيدا كنى بر آنها در جنگ متفرق و مضطرب كن بسبب قتل و نهب و عقوبت آنها كسانيرا كه پيرو آنها هستند در كفر و طغيان و نقض عهد و عصيان تا متنبّه بمفاسد اخلاق خود شوند و از حال آنها عبرت گيرند و پيرامون اين امور نگردند و اگر بسبب ظهور امارات نقض عهد از قوميكه با آنها معاهده نمودى بترسى كه خيانتى نمايند و بر خلاف قرار داد عمل مضرّى انجام دهند بيفكن بسوى آنها عهدشان را بتساوى و اعتدال باين نحو كه قبلا بآنها اعلام نما كه عهد ما ملغى است و بعدا با آنها جنگ كن تا مساوات شده باشد ميان شما و آنها در اطلاع بر الغاء عهد و نگويند مسلمانان با ما غدر نمودند و ميانه روى شده باشد با آنها در عداوت و اگر بى‌خبر بآنها حمله كنى با سابقه عهد امان خارج از حدّ اعتدال در عداوت با آنها رفتار شده و خيانت است چون نقض عهد از آنها بروز ننموده و خدا خيانت كاران را دوست ندارد چه مسلمانان باشند چه كفار.
}}
|-|
اطیب البیان=
===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
فَإِمّا تَثقَفَنَّهُم‌ فِي‌ الحَرب‌ِ فَشَرِّد بِهِم‌ مَن‌ خَلفَهُم‌ لَعَلَّهُم‌ يَذَّكَّرُون‌َ (57)

‌پس‌ ‌اگر‌ ظفر پيدا كردي‌ ‌در‌ ميدان‌ حرب‌ ‌بر‌ مشركين‌ ‌پس‌ ‌آن‌ كساني‌ ‌که‌ نقض‌ عهد كردند و بامداد مشركين‌ آمدند ‌که‌ ‌در‌ خلف‌ ‌آنها‌ هستند متفرق‌ كن‌ پراكنده‌ شوند ‌باشد‌ ‌که‌ متذكر شوند و ديگر نقض‌ عهد نكنند.

فامّا ‌ان‌ شرطيه‌ ‌است‌ و جمله‌ تَثقَفَنَّهُم‌ شرط ‌است‌ ‌است‌ و ثقف‌ غلبه‌ و ظفر ‌باشد‌ و عظمت‌ ‌است‌ ‌يعني‌ ‌بر‌ ‌آنها‌ غالب‌ شدي‌ و ‌آنها‌ مقتول‌ و اسير شدند و جمعي‌ فرار كردند ‌في‌ الحرب‌ ‌در‌ ميدان‌ جنگ‌ فَشَرِّد بِهِم‌ مَن‌ خَلفَهُم‌ جمله‌ جزائيه‌ ‌است‌، و شرد تفرقه‌ و تشتت‌ ‌است‌ ‌از‌ روي‌ اضطراب‌ و توحش‌ ‌يعني‌ متفرق‌ و متشتت‌ و مضطرب‌ و متوحش‌ فرما كساني‌ ‌را‌ ‌که‌ خلف‌ ‌آنها‌ هستند و ‌آنها‌ كساني‌ بودند ‌که‌ ‌با‌ پيغمبر صلّي‌ اللّه‌ ‌عليه‌ و آله‌ و سلّم‌ معاهده‌ كرده‌ بودند ‌که‌ كمك‌ بدشمن‌ نكنند و بياري‌ ‌آنها‌ نيايند و نقض‌ عهد كردند لَعَلَّهُم‌ يَذَّكَّرُون‌َ ‌باشد‌ ‌که‌ متذكر شوند ‌که‌ نقض‌ عهد چه‌ عواقب‌ وخيمه‌ دارد و بترسند ‌که‌ ‌اگر‌ باز خواستند معاهده‌ قرارداد كنند ديگر

جلد 8 - صفحه 149

خيانت‌ بمسلمين‌ نكنند و ‌بر‌ خلاف‌ معاهده‌ رفتار نكنند.
}}
|-|
برگزیده تفسیر نمونه=

===برگزیده تفسیر نمونه===
{{نمایش فشرده تفسیر|
]

(آیه 57)- در این آیه طرز برخورد با این گروه پیمان شکن و بی‌ایمان و لجوج را چنین بیان می‌کند که: «اگر آنها را در (میدان) جنگ بیابی (و اسلحه به دست گیرند و در برابر تو بایستند) آن چنان به آنها حمله کن که جمعیتهایی که پشت سر آنها قرار دارند (عبرت گیرند و) پراکنده شوند» (فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِی الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ).

این دستور به خاطر آن است که دشمنان دیگر و حتی دشمنان آینده عبرت گیرند، و از دست زدن به جنگ خودداری کنند، و همچنین آنها که با مسلمانان پیمانی دارند و یا در آینده پیمانی خواهند بست از نقض پیمان خودداری کنند «شاید همگی متذکر شوند» (لَعَلَّهُمْ یَذَّکَّرُونَ).
}}
|-|

سایر تفاسیر=
سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

==تفسیر های فارسی==
==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=8 |آیه=57}}===
==={{تفسیر خسروی|سوره=8 |آیه=57}}===
==={{تفسیر عاملی|سوره=8 |آیه=57}}===
==={{تفسیر جامع|سوره=8 |آیه=57}}===

==تفسیر های عربی==
==={{تفسیر المیزان|سوره=8 |آیه=57}}===
==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=8 |آیه=57}}===
==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=8 |آیه=57}}===
==={{تفسیر الصافی|سوره=8 |آیه=57}}===
==={{تفسیر الکاشف|سوره=8 |آیه=57}}===
</tabber>

==پانویس==
<div style="font-size:smaller"><references/></div>

==منابع==
* [[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
* [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌
* [[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
* [[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
* [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
* [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌
* محمدباقر محقق، [[نمونه بینات در شأن نزول آیات]] از نظر [[شیخ طوسی]] و سایر مفسرین خاصه و عامه.

[[رده:آیات سوره انفال]]
[[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]]
[[رده:آیات دارای شان نزول]]

@@ سطر ۴۲: / سطر ۴۲: @@
 ==معانی کلمات آیه==
 تثقفنهم: ثقف: پيدا كردن و مصادف شدن.
 فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ :‏ اگر آنها را پيدا كردى و با آنها مصادف شدى.
 شرد: شرد: به سر خود رفتن.
 تشريد: راندن و طرد كردن «شرد» : فعل امر است يعنى: بران.
 يذكرون: ذكر: ياد كردن . خواه با زبان باشد يا با قلب.
 تذكر: ياد آورى و پند گرفتن «يذكرون» در اصل «يتذكرون» است .
-تاء بذال عوض شده و در آن ادغام گرديده است‏  . لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ :‏ تا آنها پند گيرند.
+تاء بذال عوض شده و در آن ادغام گرديده است‏  . لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ :‏ تا آنها پند گيرند.<ref>تفسیر احسن الحدیث، سید علی اکبر قرشی</ref>
 ==نزول==

@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۱: @@
 </tabber>
 ==معانی کلمات آیه==
-تثقفنهم: ثقف: پيدا كردن و مصادف شدن.
+تثقفنهم: ثقف: پيدا كردن و مصادف شدن. فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ :‏ اگر آنها را پيدا كردى و با آنها مصادف شدى.
-فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ :‏ اگر آنها را پيدا كردى و با آنها مصادف شدى.
+شرد: شرد: به سر خود رفتن. تشريد: راندن و طرد كردن. «شرد»: فعل امر است يعنى: بران.
-شرد: شرد: به سر خود رفتن.
+يذكرون: ذكر: ياد كردن. خواه با زبان باشد يا با قلب. تذكر: ياد آورى و پند گرفتن. «يذكرون» در اصل «يتذكرون» است،
 تاء بذال عوض شده و در آن ادغام گرديده است‏. لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ:‏ تا آنها پند گيرند.<ref>تفسیر احسن الحدیث، سید علی اکبر قرشی</ref>
 ==نزول==
@@ سطر ۵۸: / سطر ۵۲: @@
 '''شأن نزول آیات 57 و 58:'''
-«[[شیخ طوسی]]» گویند: این دو آیه نیز با هم درباره بنى‌قریظه نازل گردیده است.
+«[[شیخ طوسی]]» گوید: این دو آیه نیز با هم درباره بنى‌قریظه نازل گردیده است. واقدى گوید که آیه 58 درباره طائفه بنى‌قنیقاع نازل شده و به خاطر همین آیه [[رسول خدا]] صلى الله علیه و آله و سلم بسوى آنان متوجه گشت<ref> ابوالشیخ از ابن شهاب روایت کرده که [[جبرئیل]] به پیامبر وارد شد و گفت: یا رسول الله سلاح را نهادى در حالتى که همیشه در طلب قوم بودى بنابراین بیرون برو که خداوند درباره طایفه بنى‌قریظه به تو اجازه داده است و آیه 59 درباره بنى‌قریظه نازل گردیده است.</ref>.<ref>محمدباقر محقق،‌ [[نمونه بينات در شأن نزول آيات]] از نظر [[شیخ طوسی]] و ساير مفسرين خاصه و عامه، ص390.</ref>
 ==تفسیر آیه==
 <tabber>
   تفسیر نور=
@@ سطر ۹۵: / سطر ۸۷: @@
 - از كفّار، زهر چشم بگيريم تا از فكر حمله‌ى مجدّد به ما صرف نظر كنند.
 «فَشَرِّدْ بِهِمْ»
@@ سطر ۱۷۸: / سطر ۱۶۹: @@
 ==پانویس==
-<div style="font-size:smaller"><references/></div>
+<div style="font-size:smaller"><references /></div>
 ==منابع==
 [[رده:آیات سوره انفال]]
 [[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]]
 [[رده:آیات دارای شان نزول]]