آیه 50 سوره طه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: /* تفسیر آیه */

2019-07-29T10:56:26Z

‏تفسیر آیه

مهدی موسوی: /* تفسیر آیه */

2018-05-14T07:00:41Z

‏تفسیر آیه

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَىٰ كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَ...» ایجاد کرد

2016-04-27T13:38:38Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَىٰ كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{قرآن در قاب|قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَىٰ كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَىٰ|سوره=20|آیه =50}}
{{مشخصات آیه
|شماره آیه = 50
|شماره بعدی = 51
|شماره قبلی = 49
|سوره= طه
|شماره سوره= 20
|جزء= 16
|نزول = مکه
}}
==ترجمه های فارسی==
<tabber>
الهی قمشه‌ای=
موسی پاسخ داد که خدای ما آن کسی است که همه موجودات عالم را نعمت وجود خاص خودش بخشیده و سپس (به راه کمالش) هدایت کرده است.
|-|
انصاریان=
گفت: پروردگار ما کسی است که به هر موجودی، آفرینش [ویژه] او را [آن گونه که سزاوارش بود] به وی عطا کرده، سپس هدایت نمود.
|-|
فولادوند=
گفت: «پروردگار ما كسى است كه هر چيزى را خلقتى كه درخور اوست داده، سپس آن را هدايت فرموده است.»
|-|
آیتی=
گفت: پروردگار ما همان كسى است كه آفرينش هر چيزى را به او ارزانى داشته، سپس هدايتش كرده است.
|-|
مکارم شیرازی=
گفت: «پروردگار ما همان کسی است که به هر موجودی، آنچه را لازمه آفرینش او بوده داده؛ سپس هدایت کرده است!»
</tabber>
==ترجمه های انگلیسی(English translations)==
<tabber>
Qarai=
{{چپ به راست|He said, ‘Our Lord is He who gave everything its creation and then guided it.’}}
|-|
Shakir=
{{چپ به راست|He said: Our Lord is He Who gave to everything its creation, then guided it (to its goal).}}
|-|
Pickthall=
{{چپ به راست|He said: Our Lord is He Who gave unto everything its nature, then guided it aright.}}
|-|
yusufali=
{{چپ به راست|He said: "Our Lord is He Who gave to each (created) thing its form and nature, and further, gave (it) guidance."}}
</tabber>
==معانی کلمات آیه==
«خَلْقَهُ»: آفرینش آن. وجود آن. «هَدَی»: رهنمودش کرده است. بدو مسیر داده است. برای انجام وظیفه خاصّ خود، راهنمائی کرده است.

== تفسیر آیه ==
<tabber>
تفسیر نور=

===تفسیر نور (محسن قرائتی)===

{{ نمایش فشرده تفسیر|
قالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى‌ كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى‌ «50»

(موسى) گفت: پروردگار ما كسى است كه به هر چيزى آفرينش خاص آن را عطا كرده وآنگاه (آن را به راه كمال) هدايت فرمود.
}}

|-|
اثنی عشری=

===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===

{{نمایش فشرده تفسیر|

قالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى‌ كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى‌ (50)

قالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى‌ كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلْقَهُ‌: 1- گفت پروردگار ما آن ذاتى‌

جلد 8 - صفحه 279

است كه محض رحمت و عين عنايت عطا فرموده هر چيزى را خلقش، يعنى صورتى لايق حال و شكلى كه موافق كمال او.

2- يا هر خلقى را عطا نمود آنچه صلاح معاش آنها است.

3- يا هر حيوانى را آلات مصالح خود بداد از چشم بينا و گوش شنوا و دست گيرنده و پاى رونده و زبان گوينده آنان را كه نطق باشد.

4- يا مراد الهام معاش و معاد است كه هر حيوانى داند صبح از آشيانه بيرون آيد و به طلب معاش كجا رود و شبانگاه كجا برگردد.

5- يا پروردگار ما عطا فرمود حيوانى را نظير آن را در خلق و صورت، و راه ازدواج و امتزاج به او نمود مانند مرد با زن و هر حيوانى با جفت خود.

6- عطا فرمود هر چيزى را از مخلوقات آنچه خلق او لايق و سزاوار است.

ثُمَّ هَدى‌: پس راه نمود ايشان را به طريق معاش دنيويه و امور دينيه تا به آن متوسل شده به نعيم آخرت فايز شوند. يا هدايت فرمود ايشان را از بيان و الطاف و تسهيل و تفسير.

در كافى- سؤال شد از حضرت صادق عليه السلام از آيه‌ (أَعْطى‌ كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلْقَهُ) فرمود: نيست چيزى از مخلوقات خدا مگر آنكه او شناخته مى‌شود از شكلش مذكر از مؤنث. سؤال شد از معنى «ثم هدى» فرمود: راه نمود او را به نكاح و سفاح از شكل خودش‌ «1».

تنبيه: اين كلام معجز نظام، جوابى است در غايت فصاحت و بلاغت كه با وجود نهايت اختصار و ايجاز، شناسائى است به احوال جميع موجودات بر حسب مراتب، و دال است بر آنكه غنى و قادر بالذات و منعم على الاطلاق، ذات يگانه خداى سبحان است فقط، و ماسواى او محتاج و منعم عليه مى‌باشند در حد ذات و صفات و افعال خود.

و از اين جهت بود كه فرعون چون اين كلام شنيد، متحير و هيچ نتوانست بگويد، و به سبب ترس آنكه مبادا قوم در اين سخن تفكر نمايند، او را گذاشته،

«1» تفسير برهان، ج 3، ص 37 بنقل از كافى.

جلد 8 - صفحه 280

به پرستش خداى موسى ميل كنند، از اين رو رشته سخن را بجاى ديگر كشيد، از قرن‌هاى گذشته سؤال نمود:

}}
|-|
روان جاوید=
===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
قالا رَبَّنا إِنَّنا نَخافُ أَنْ يَفْرُطَ عَلَيْنا أَوْ أَنْ يَطْغى‌ (45) قالَ لا تَخافا إِنَّنِي مَعَكُما أَسْمَعُ وَ أَرى‌ (46) فَأْتِياهُ فَقُولا إِنَّا رَسُولا رَبِّكَ فَأَرْسِلْ مَعَنا بَنِي إِسْرائِيلَ وَ لا تُعَذِّبْهُمْ قَدْ جِئْناكَ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكَ وَ السَّلامُ عَلى‌ مَنِ اتَّبَعَ الْهُدى‌ (47) إِنَّا قَدْ أُوحِيَ إِلَيْنا أَنَّ الْعَذابَ عَلى‌ مَنْ كَذَّبَ وَ تَوَلَّى (48) قالَ فَمَنْ رَبُّكُما يا مُوسى‌ (49)

قالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى‌ كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى‌ (50) قالَ فَما بالُ الْقُرُونِ الْأُولى‌ (51) قالَ عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي فِي كِتابٍ لا يَضِلُّ رَبِّي وَ لا يَنْسى‌ (52) الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْداً وَ سَلَكَ لَكُمْ فِيها سُبُلاً وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجْنا بِهِ أَزْواجاً مِنْ نَباتٍ شَتَّى (53) كُلُوا وَ ارْعَوْا أَنْعامَكُمْ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِأُولِي النُّهى‌ (54)

مِنْها خَلَقْناكُمْ وَ فِيها نُعِيدُكُمْ وَ مِنْها نُخْرِجُكُمْ تارَةً أُخْرى‌ (55) وَ لَقَدْ أَرَيْناهُ آياتِنا كُلَّها فَكَذَّبَ وَ أَبى‌ (56)

ترجمه‌

- گفتند پروردگار ما همانا ما ميترسيم كه پيشى گيرد بر ما يا آنكه زياد كند سركشى خود را

گفت نترسيد همانا من با شمايم ميشنوم و مى‌بينم‌

پس برويد نزد او و بگوئيد همانا ما دو فرستاده پروردگار توايم پس بفرست با ما بنى- اسرائيل را و عذاب مكن آنها را بتحقيق آورديم تو را معجزه‌اى از پروردگارت و سلام بر آنكه پيروى كند از راه هدايت‌

همانا وحى شد بما كه عذاب بر كسى است كه تكذيب كرد و روى گردانيد

گفت پس كيست پروردگار شما اى موسى‌

گفت پروردگار ما آنكسى است كه عطا كرد بهر چيزى صورت هستى او را پس راهنمائى نمود

گفت پس چيست حال مردم عصرهاى گذشته‌

گفت علم آن نزد پروردگار من است در نوشته‌اى نه خطا ميكند پروردگار من و نه فراموش ميكند

آنكسى كه گردانيد از براى شما زمين را بسترى و پديد آورد براى شما در آن راههائى و فرستاد از آسمان آبيرا پس بيرون آورديم بسبب آن اصنافى از روئيدنيهاى گوناگون‌

بخوريد و بچرانيد چهار پايان خود را همانا در آن آيتهائى است براى صاحبان خردها

از آن آفريديم شما را و در آن باز ميگردانيم شما را و از آن بيرون‌

جلد 3 صفحه 509

ميآوريم شما را بار ديگر

و بتحقيق نموديم باو معجزاتمان را تمامى پس تكذب كرد و امتناع نمود.

تفسير

- چون حضرت موسى و هارون با يكديگر ملاقات نمودند روى بدرگاه الهى نموده عرضه داشتند پروردگارا ما ميترسيم كه تا ما فرعون را دعوت كنيم هنوز سخن ما بپايان نرسيده مبادرت بعقوبت و آزار ما نمايد يا بر كفر و الحاد خود بيفزايد و زبان جسارت بساحت مقدّس تو دراز كند خداوند فرمود نترسيد من با شما هستم گفتار شما و او را ميشنوم و رفتارتان را با يكديگر مى‌بينم و از تعدّى و دست درازى او جلوگيرى ميكنم و موجب نصرت شما را بر او فراهم مينمايم پس برويد نزد او و بگوئيد كه ما دو پيغمبر خدائيم و از نزد او براى تو پيغامى آورده‌ايم و آن اين است كه اولاد يعقوب پيغمبر را كه سالها است در مصر اقامت دارند و اخيرا تو آنها را باعمال شاقه وادار نمودى و اسير خود كردى آزاد كن و بگذار با ما بيايند برويم در شام و كنعان كه وطن اصلى ما است سكونت نمائيم و اگر باور نميكنى ما معجزه‌اى هم داريم كه خداوند براى اتمام حجّت بما عنايت فرموده براى تو اظهار ميكنيم و سلامتى از عذاب الهى براى كسى است كه متابعت و پيروى از هدايت و راهنمائى حقّ نموده در راه راست و دين قويم خدائى مشى نمايد و بما وحى شده از جانب خداوند كه هر كس پيغمبران او را تكذيب كند و از قبول سخنانشان رو گردان شود بعذاب الهى در دنيا و آخرت گرفتار خواهد گرديد فرعون چون حس كرد كه مدبّر امور موسى است و هارون كمك و معاون او است يا براى خبث طينت خود خواست با هارون كه افصح از موسى بود مكالمه نكند تا كندى زبان موسى عليه السّلام آشكار گردد و در انظار موهون شود غافل از آنكه خداوند دعاء او را مستجاب نموده و كندى زبانش رفع شده لذا خطاب بموسى نمود و گفت پروردگار شما كيست كه از طرف او براى من پيغام آورديد موسى عليه السّلام جواب فرمود پروردگار ما آن قادر حكيم و عليم است كه هر موجودى را بصورت و شكل لايق بخود وجود داده و بكمال مناسب خود دلالت تكوينى و هدايت تشريعى فرموده و چون اين جواب موجز در نهايت فصاحت و بلاغت و متانت بود و دلالت داشت بر آنكه خداوند غنى بالذّات و منعم على الاطلاق‌

جلد 3 صفحه 510

است و تمام موجودات محتاج و ريزه خوار خوان احسان اويند فرعون مبهوت در جواب شد و عنان سخن را بجانب ديگرى كه خارج از مقصود بود معطوف نمود و پرسيد پس حال اقوام سابقه كه معرفت بچنين خدائى نداشتند چه خواهد بود آيا در نعمتند يا در عذاب حضرت موسى هم نخواست بفرمايد كه در عذابند براى آنكه بطبع شنوندگان گران نيايد فرمود علم بحال بندگان از شقاوت و سعادت نزد خدا است و در لوح محفوظ ثبت شده و خداوند نه جاى آنرا گم ميكند و نه آنرا فراموش مينمايد آنچنان خداوندى است كه قرار داده است براى بندگان خود زمين را مانند بستر و فرش گسترده و پديد آورده در آن راههائى در كوهها و واديها و صحراها كه مردم در آن سكونت و عبور و مرور نمايند و از فوائد آن بهره‌مند گردند و باران رحمت خود را نازل فرموده و بيرون آورده بسبب آن اصناف و انواع نباتات و حبوبات و ميوجات گوناگون متعدّد متشتّت مختلف را كه بخورند و بچرانند احشام و اغنام خودشان را و شكر خدا را بجا آورند و در آنچه بيان شد آثار و علائمى است بر وجود صانع حكيم قدير براى كسانيكه داراى عقل و معرفتند و خداوند بندگان را از خاك زمين خلق نموده در بدو خلقت چون آدم ابو البشر از خاك خلق شده و اولاد او هم كه از نطفه خلق ميشوند اصلا از خاكند چون نطفه از مأكولات مولوده از زمين توليد ميشود و بعد از مردن هم در خاك پنهان ميگردند و اجزاء بدنشان جز و خاك ميشود و روز قيامت هم از خاك بيرون ميآيند و اجزاء بدنشان جمع و متّصل ميگردد و بصورت اوّليه بر ميگردند و روح اصلى ببدنشان باز گشت ميكند و در محضر الهى حاضر ميشوند و خداوند تمام آيات وجود و علم و قدرت خود را بفرعون ارائه داد ولى او از فرط عناد و لجاج و غرور و نخوت تكذيب كرد و امتناع از قبول نمود و ظاهرا از قول خداوند فاخرجنا ببعد كلام مستقلّ خود خدا است كه وصل فرموده بكلام خود كه حكايت از قول موسى عليه السّلام بود براى اشاره بصحّت آن مقال و صدور آن از مبدء وحى و الهام ولى فيض ره فرموده از باب التفات از غيبت بتكلّم است و نظائر آن در قرآن زياد است و بعضى گفته‌اند مراد از ارائه تمام آيات بفرعون تمام معجزاتى است كه بموسى عليه السّلام داده شده بود و آن نه معجزه بود كه بجاى خود ذكر شده و خواهد

جلد 3 صفحه 511

شد و در اخبار ائمه اطهار اولى النهى باخيار و صلحا كه داراى اخلاق حسنه و اعمال صالحه‌اند و ائمه هدى عليهم السلام تفسير شده و ظاهرا مراد بيان افراد كامله است ..
}}
|-|
اطیب البیان=
===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
قال‌َ فَمَن‌ رَبُّكُما يا مُوسي‌ (49) قال‌َ رَبُّنَا الَّذِي‌ أَعطي‌ كُل‌َّ شَي‌ءٍ خَلقَه‌ُ ثُم‌َّ هَدي‌ (50)

‌گفت‌ فرعون‌ ‌پس‌ كيست‌ پروردگار ‌شما‌ دو نفر اي‌ موسي‌! موسي‌ فرمود پروردگار ‌ما ‌آن‌ خداونديست‌ ‌که‌ اعطاء فرمود بهر چيزي‌ خلق‌ ‌او‌ ‌را‌ ‌پس‌ ‌از‌ ‌آن‌ هدايت‌ فرموده‌.

(قال‌َ فَمَن‌ رَبُّكُما يا مُوسي‌) اولا حضرت‌ موسي‌ ‌که‌ ‌در‌ ‌آيه‌ قبل‌ دعوت‌ فرمود فرعون‌ ‌را‌ ‌در‌ دو موضع‌ تعبير بربّك‌ فرمود يكي‌ (إِنّا رَسُولا رَبِّك‌َ) ديگر (قَد جِئناك‌َ بِآيَةٍ مِن‌ رَبِّك‌َ) مناسب‌ ‌بود‌ فرعون‌ بگويد فمن‌ ربي‌ كيست‌ پروردگار ‌من‌! لكن‌ زير بار ‌اينکه‌ نرفت‌ ‌که‌ فرض‌ ربّي‌ ‌بر‌ ‌خود‌ كند ‌گفت‌ فمن‌ ربّكما.

و ثانيا كلمه‌ فمن‌ ربكما خطاب‌ بموسي‌ و هارون‌ ‌است‌ و كلمه‌ ‌ يا ‌ موسي‌ خطاب‌ بموسي‌ فقط ‌است‌ سرّ ‌اينکه‌ تعبير چيست‌! و ‌آن‌ اينست‌ ‌که‌ طرف‌ خطاب‌ حضرت‌ موسي‌ بوده‌ ميگويد اي‌ موسي‌ پروردگار ‌شما‌ دو نفر كيست‌ مثل‌ اينكه‌ جمعي‌ مطلبي‌ داشته‌ باشند نزد كسي‌ بروند بزرگ‌ ‌آنها‌ ‌از‌ جانب‌ همه‌ ‌آنها‌ تكلم‌ كند ‌که‌ ‌ما آمده‌ايم‌ و فلان‌ تقاضا ‌را‌ داريم‌ طرف‌ بان‌ بزرگ‌ ‌آنها‌ ميگويد تقاضاي‌ ‌شما‌ چيست‌!

و ثالثا فرعون‌ توهّم‌ كرد ‌که‌ پروردگار ‌آنها‌ ‌از‌ جنس‌ بشر ‌است‌ ‌ يا ‌ جن‌ ‌ يا ‌ ملك‌ ‌ يا ‌ جنس‌ ديگريست‌ حضرت‌ موسي‌ نظر ‌به‌ اينكه‌ خداوند ‌را‌ بذاته‌ نميتوان‌ شناخت‌ زيرا صرف‌ وجود ‌است‌ ماهيّت‌ ندارد و ‌غير‌ متناهي‌ ‌است‌ سبزواري‌ ميگويد (وجوده‌ ‌من‌ اعرف‌ الاشياء و كنهه‌ ‌في‌ غاية الخفاء) حضرت‌ رسالت‌ عرض‌ ميكند

(‌ما عرفناك‌ حق‌ّ معرفتك‌ و ‌ما عبدناك‌ حق‌ّ عبادتك‌)

لذا ‌خدا‌ ‌را‌ بافعال‌ ‌او‌ بايد شناخت‌ ‌از‌ ‌اينکه‌ جهت‌ موسي‌ فرمود:

(قال‌َ رَبُّنَا الَّذِي‌ أَعطي‌ كُل‌َّ شَي‌ءٍ خَلقَه‌ُ ثُم‌َّ هَدي‌) چون‌ فرعون‌ گفته‌ ‌بود‌ (فَمَن‌ رَبُّكُما) حضرت‌ موسي‌ بافتخار بعبوديت‌ ‌خود‌ و ربوبيّت‌ حضرت‌ حق‌ فرمود (رَبُّنَا) چنانچه‌ امير المؤمنين‌ ‌در‌ مناجاتش‌ عرض‌ ميكند

(كفاني‌ فخرا ‌ان‌ اكون‌ لك‌

جلد 13 - صفحه 42

عبدا و كفاني‌ عزّا ‌ان‌ تكون‌ لي‌ ربّا).

(الَّذِي‌ أَعطي‌ كُل‌َّ شَي‌ءٍ خَلقَه‌ُ) تمام‌ موجودات‌ عالم‌ امكان‌ ‌که‌ اطلاق‌ شيئي‌ ‌بر‌ ‌او‌ مي‌شود ‌از‌ عالم‌ مجرّدات‌ و ماديّات‌ ‌از‌ جمادات‌ و نباتات‌ برّي‌ و بحري‌ ‌از‌ طيور و هوام‌ و انعام‌ و جن‌ّ و انس‌ ‌هر‌ ‌که‌ بمقدار لياقت‌ و احتياجات‌ ‌خود‌ موافق‌ حكمت‌ و صلاح‌ ‌پس‌ ‌از‌ خلقت‌ ‌آنها‌ بآنها اعطاء فرموده‌ (مهندسي‌ ‌که‌ بكل‌ نكهت‌ و بكل‌ جان‌ داد بهر ‌که‌ آنچه‌ سزاوار حكمت‌ ‌است‌ ‌آن‌ داد) (اي‌ كريمي‌ ‌که‌ ‌از‌ خزانه غيب‌ كبري‌ ترسا وظيفه‌ خورداري‌ دوستان‌ ‌را‌ كجا كني‌ محروم‌ تو ‌که‌ ‌با‌ دشمنان‌ نظر داري‌).

(ثُم‌َّ هَدي‌) ‌پس‌ ‌از‌ ‌آن‌ راه‌ نمايي‌ كرد ‌آنها‌ ‌را‌ بطريق‌ تحصيل‌ روزي‌ و امر معاش‌ و تحصيل‌ مسكن‌ و منكح‌ و توليد و تناسل‌ و جلب‌ منافع‌ و دفع‌ مضار و آنچه‌ ‌در‌ امر زند. گاني‌ محل‌ّ احتياج‌ ‌آنها‌ ‌است‌.
}}
|-|
برگزیده تفسیر نمونه=

===برگزیده تفسیر نمونه===
{{نمایش فشرده تفسیر|
]

(آیه 50)- موسی بلا فاصله معرفی بسیار جامع و در عین حال کوتاهی از پروردگار کرد «گفت: پروردگار ما همان کسی است که به هر موجودی آنچه لازمه آفرینش او بوده است داده، و سپس او را در مراحل هستی رهبری و هدایت فرموده است» (قالَ رَبُّنَا الَّذِی أَعْطی کُلَّ شَیْ‌ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدی).

در این سخن کوتاه، موسی اشاره به دو اصل اساسی از آفرینش و هستی می‌کند که هر یک دلیل مستقل و روشنی برای شناسایی پروردگار است.

موسی (ع) می‌خواهد به فرعون بفهماند که این عالم هستی نه منحصر به تو است و نه منحصر به سر زمین مصر، نه مخصوص امروز است و نه گذشته، این عالم پهناور گذشته و آینده‌ای دارد که نه من در آن بوده‌ام و نه تو و دو مسأله اساسی در این عالم چشمگیر است، تأمین نیازمندیها و سپس به کار گرفتن نیروها و امکانات در مسیر پیشرفت موجودات، اینها به خوبی می‌تواند تو را به پروردگار ما آشنا سازد.
}}
|-|

سایر تفاسیر=
سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

==تفسیر های فارسی==
==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=20 |آیه=50}}===
==={{تفسیر خسروی|سوره=20 |آیه=50}}===
==={{تفسیر عاملی|سوره=20 |آیه=50}}===
==={{تفسیر جامع|سوره=20 |آیه=50}}===

==تفسیر های عربی==
==={{تفسیر المیزان|سوره=20 |آیه=50}}===
==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=20 |آیه=50}}===
==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=20 |آیه=50}}===
==={{تفسیر الصافی|سوره=20 |آیه=50}}===
==={{تفسیر الکاشف|سوره=20 |آیه=50}}===
</tabber>

==پانویس==
<div style="font-size:smaller"><references/></div>

==منابع==
* [[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
* [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌
* [[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
* [[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
* [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
* [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌

[[رده:آیات سوره طه]]
[[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]]

@@ سطر ۶۷: / سطر ۶۷: @@
 آنچه در نزد فرعون مطرح بود، ربوبيّت است، نه الوهيت و خالقيت، زيرا او ادعاى خالقيت نمى‌كرد و خود نيز الهه داشت؛ «وَ يَذَرَكَ وَ آلِهَتَكَ» «1» و ساير كفّار نيز «اللَّهُ» را بعنوان خالق قبول داشتند، وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ* ... لَيَقُولُنَّ اللَّهُ‌ «2»*، بلكه ادعاى فرعون، رهبرى و حاكميّت مطلقه خودش بود، از اين روى موسى عليه السلام در جواب فرمود:
 خالق، مدبّر و حاكم هستى يكى است.
 همه‌ى انبيا مردم را دعوت به توحيد كرده و تنها راه كمال و هدايت را از جانب خدا دانسته‌اند: حضرت ابراهيم عليه السلام فرمود: «الَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهْدِينِ» «3»، خدايى كه مرا آفريد پس او مرا هدايت كرد. موسى عليه السلام فرمود: «أَعْطى‌ كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى‌» «4» او به هر چيز آفرينش داده و هدايت كرد و حضرت محمّد صلى الله عليه و آله فرمود: «الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى، وَ الَّذِي قَدَّرَ
+-----
 «1». اعراف، 127.
@@ سطر ۸۲: / سطر ۸۱: @@
 جلد 5 - صفحه 351
-فَهَدى‌» «1» خدايى كه آفريد سپس تعديل كرد وكسى كه اندازه گرفت‌وهدايت كرد.
+فَهَدى‌» «1» خدايى كه آفريد سپس تعديل كرد وكسى كه اندازه گرفت‌ وهدايت كرد.
-رهبرى حركت وقيام با موسى عليه السلام بود. «يا مُوسى‌» اگر چه موسى و هارون به سوى‌فرعون رفتند و او ابتدا گفت: «فَمَنْ رَبُّكُما»، ولى رهبر موسى بود، لذا فرعون بلافاصله اضافه كرد: «يا مُوسى‌».
+رهبرى حركت وقيام با موسى عليه السلام بود. «يا مُوسى‌» اگر چه موسى و هارون به سوى‌ فرعون رفتند و او ابتدا گفت: «فَمَنْ رَبُّكُما»، ولى رهبر موسى بود، لذا فرعون بلافاصله اضافه كرد: «يا مُوسى‌».
 ===پیام ها===
@@ سطر ۱۰۷: / سطر ۱۰۶: @@
 موسى عليه السلام با منطق سخن مى‌گويد ولى فرعون، مسير بحث را به تاريخ مى‌كشاند، تا عواطف مردم را تحريك كند. «فَما بالُ الْقُرُونِ الْأُولى‌»
+------
 «1». اعلى، 2- 3.
@@ سطر ۱۲۱: / سطر ۱۲۰: @@
-قالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى‌ كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى‌ (50)
+قالَ فَمَنْ رَبُّكُما يا مُوسى‌ (49)
-- عطا فرمود هر چيزى را از مخلوقات آنچه خلق او لايق و سزاوار است.
+خلاصه موسى و هارون به حكم الهى به دربار فرعون آمدند، بعد از مدتى كه ملاقات ميسر شد، گفتند: ما رسولان پروردگار توئيم و تو را به پرستش و ستايش دعوت كنيم:
-ثُمَّ هَدى‌: پس راه نمود ايشان را به طريق معاش دنيويه و امور دينيه تا به آن متوسل شده به نعيم آخرت فايز شوند. يا هدايت فرمود ايشان را از بيان و الطاف و تسهيل و تفسير.
+قالَ فَمَنْ رَبُّكُما يا مُوسى‌: فرعون گفت پس كيست پروردگار شما اى موسى كه مرا به پرستش او مى‌خوانيد.
-در كافى- سؤال شد از حضرت صادق عليه السلام از آيه‌ (أَعْطى‌ كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلْقَهُ) فرمود: نيست چيزى از مخلوقات خدا مگر آنكه او شناخته مى‌شود از شكلش مذكر از مؤنث. سؤال شد از معنى «ثم هدى» فرمود: راه نمود او را به نكاح و سفاح از شكل خودش‌ «1».
+تنبيه: در خطاب فرعون با موسى و هارون و بعد از آن تخصيص موسى به نداء، آنست كه موسى اصل بود در تبليغ رسالت، و هارون وزير و تابع او بود. يا آنكه فرعون مى‌دانست بر زبان موسى عقده باشد، و هارون در كمال فصاحت است، پس خواست او را نزد حضار مجلس شرمسار كند و از حل عقده او خبر نداشت، لذا خطاب به موسى و از او جواب طلبيد، موسى به زبان فصيح و بيان مليح در مقام احتجاج برآمده:
@@ سطر ۲۴۴: / سطر ۲۱۹: @@
+]
-(آیه 50)- موسی بلا فاصله معرفی بسیار جامع و در عین حال کوتاهی از پروردگار کرد «گفت: پروردگار ما همان کسی است که به هر موجودی آنچه لازمه آفرینش او بوده است داده، و سپس او را در مراحل هستی رهبری و هدایت فرموده است» (قالَ رَبُّنَا الَّذِی أَعْطی کُلَّ شَیْ‌ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدی).
+(آیه 49)- در اینجا قرآن مجید مستقیما به سراغ گفتگوهای موسی و هارون با فرعون می‌رود.
-در این سخن کوتاه، موسی اشاره به دو اصل اساسی از آفرینش و هستی می‌کند که هر یک دلیل مستقل و روشنی برای شناسایی پروردگار است.
+بود «گفت: بگویید ببینم پروردگار شما کیست ای موسی»؟ (قالَ فَمَنْ رَبُّکُما یا مُوسی).
-موسی (ع) می‌خواهد به فرعون بفهماند که این عالم هستی نه منحصر به تو است و نه منحصر به سر زمین مصر، نه مخصوص امروز است و نه گذشته، این عالم پهناور گذشته و آینده‌ای دارد که نه من در آن بوده‌ام و نه تو و دو مسأله اساسی در این عالم چشمگیر است، تأمین نیازمندیها و سپس به کار گرفتن نیروها و امکانات در مسیر پیشرفت موجودات، اینها به خوبی می‌تواند تو را به پروردگار ما آشنا سازد.
+عجیب این که فرعون مغرور و از خود راضی حتی حاضر نشد بگوید پروردگار من که شما مدعی هستید کیست؟ بلکه گفت: پروردگار شما کیست؟
 }}
 |-|
@@ سطر ۲۵۶: / سطر ۲۳۷: @@
 ==تفسیر های فارسی==
-==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=20 |آیه=50}}===
+==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=20 |آیه=49}}===
-==={{تفسیر خسروی|سوره=20 |آیه=50}}===
+==={{تفسیر خسروی|سوره=20 |آیه=49}}===
-==={{تفسیر عاملی|سوره=20 |آیه=50}}===
+==={{تفسیر عاملی|سوره=20 |آیه=49}}===
-==={{تفسیر جامع|سوره=20 |آیه=50}}===
+==={{تفسیر جامع|سوره=20 |آیه=49}}===
 ==تفسیر های عربی==
-==={{تفسیر المیزان|سوره=20 |آیه=50}}===
+==={{تفسیر المیزان|سوره=20 |آیه=49}}===
-==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=20 |آیه=50}}===
+==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=20 |آیه=49}}===
-==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=20 |آیه=50}}===
+==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=20 |آیه=49}}===
-==={{تفسیر الصافی|سوره=20 |آیه=50}}===
+==={{تفسیر الصافی|سوره=20 |آیه=49}}===
-==={{تفسیر الکاشف|سوره=20 |آیه=50}}===
+==={{تفسیر الکاشف|سوره=20 |آیه=49}}===
 </tabber>

@@ سطر ۵۰: / سطر ۵۰: @@
 {{ نمایش فشرده تفسیر|
 قالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى‌ كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى‌ «50»
 (موسى) گفت: پروردگار ما كسى است كه به هر چيزى آفرينش خاص آن را عطا كرده وآنگاه (آن را به راه كمال) هدايت فرمود.
 }}