آیه 3 سوره هود - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: /* معانی کلمات آیه */

2019-02-25T11:15:44Z

‏معانی کلمات آیه

Quran: /* معانی کلمات آیه */

2019-02-12T13:42:03Z

‏معانی کلمات آیه

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّ...» ایجاد کرد

2016-04-27T09:00:25Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{قرآن در قاب|وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَتَاعًا حَسَنًا إِلَىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى وَيُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ ۖ وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ|سوره=11|آیه =3}}
{{مشخصات آیه
|شماره آیه = 3
|شماره بعدی = 4
|شماره قبلی = 2
|سوره= هود
|شماره سوره= 11
|جزء= 11
|نزول = مکه
}}
==ترجمه های فارسی==
<tabber>
الهی قمشه‌ای=
و (تا به شما بگویم که از گناهانتان) آمرزش از خدا طلبید و به درگاه او توبه و انابه کنید تا شما را تا اجل معین و هنگام مرگ لذت و بهره نیکو بخشید و در حق هر مستحق رحمتی تفضل فرماید، و اگر روی بگردانید سخت از عذاب روز بزرگ قیامت بر شما می‌ترسم.
|-|
انصاریان=
و اینکه از پروردگارتان آمرزش بخواهید، سپس به سوی او بازگردید تا آنکه شما را تا پایان زندگی از بهره نیک و خوشی برخوردار کند، و هر که را صفات پسندیده و اعمال شایسته او افزون تر است، پاداش زیادتری عطا کند، و اگر روی از حق برگردانید، من از عذاب روزی بزرگ بر شما بیمناکم.
|-|
فولادوند=
و اينكه از پروردگارتان آمرزش بخواهيد، سپس به درگاه او توبه كنيد، [تا اينكه‌] شما را با بهره‌مندى نيكويى تا زمانى معيّن بهره‌مند سازد، و به هر شايسته نعمتى از كَرَم خود عطا كند، و اگر رويگردان شويد من از عذاب روزى بزرگ بر شما بيمناكم.
|-|
آیتی=
و نيز از پروردگارتان آمرزش بخواهيد و به درگاهش توبه كنيد، تا شما را از رزقى نيكو -تا آنگاه كه مقرر است- برخوردارى دهد. و هر شايسته انعامى را نعمت دهد. و اگر رويگردان شويد، بر شما از عذاب روز بزرگ بيمناكم.
|-|
مکارم شیرازی=
و اینکه: از پروردگار خویش آمرزش بطلبید؛ سپس بسوی او بازگردید؛ تا شما را تا مدّت معیّنی، (از مواهب زندگی این جهان،) به خوبی بهره‌مند سازد؛ و به هر صاحب فضیلتی، به مقدار فضیلتش ببخشد! و اگر (از این فرمان) روی گردان شوید، من بر شما از عذاب روز بزرگی بیمناکم!
</tabber>
==ترجمه های انگلیسی(English translations)==
<tabber>
Qarai=
{{چپ به راست|Plead with your Lord for forgiveness, then turn to Him penitently. He will provide you with a good provision for a specified term and grant His grace to every meritorious person. But if you turn your backs [on Him], indeed I fear for you the punishment of a terrible day.}}
|-|
Shakir=
{{چپ به راست|And you that ask forgiveness of your Lord, then turn to Him; He will provide you with a goodly provision to an appointed term and bestow His grace on every one endowed with grace, and if you turn back, then surely I fear for you the chastisement of a great day.}}
|-|
Pickthall=
{{چپ به راست|And (bidding you): Ask pardon of your Lord and turn to Him repentant. He will cause you to enjoy a fair estate until a time appointed. He giveth His bounty unto every bountiful one. But if ye turn away, lo! (then) I fear for you the retribution of an awful Day.}}
|-|
yusufali=
{{چپ به راست|"(And to preach thus), 'Seek ye the forgiveness of your Lord, and turn to Him in repentance; that He may grant you enjoyment, good (and true), for a term appointed, and bestow His abounding grace on all who abound in merit! But if ye turn away, then I fear for you the penalty of a great day:}}
</tabber>
==معانی کلمات آیه==
«مَتاعاً»: بهره‌مند ساختن. مفعول مطلق از غیر لفظ فعل است، از قبیل (أَنبَتَکُم مِّنَ الأرْضِ نَبَاتاً) یا به معنی کالا و مفعولٌ‌به است (نگا: نوح / ، ، ). «أَجَلٍ مُّسَمّیً»: پایان عمر با فرا رسیدن مرگ. پایان عمر جهان. «ذِی فَضْلٍ»: محسن. نیکوکار. «فَضْلَهُ»: پاداش احسان و نیکوکاریش. مرجع ضمیر (هُ) می‌تواند خدا باشد، یعنی خداوند از فضل خود بدو می‌دهد. «تَوَلَّوْا»: پشت بکنید و روی بگردانید. اصل آن (تَتَوَلَّوْا) است.

== تفسیر آیه ==
<tabber>
تفسیر نور=

===تفسیر نور (محسن قرائتی)===

{{ نمایش فشرده تفسیر|
وَ أَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَتاعاً حَسَناً إِلى‌ أَجَلٍ مُسَمًّى وَ يُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَإِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ عَذابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ «3»

و از پروردگارتان طلب مغفرت كنيد و بسوى او بازگرديد تا شما را به بهره‌اى نيكو تا مدّتى معيّن (كه عمر داريد) كامياب كند و به هر صاحب فضيلتى فزونى بخشد و اگر (از بندگى‌خدا) روى بگردانيد، همانا من‌از عذاب روزى بزرگ بر شما بيمناكم.

===نکته ها===

در آيه‌ى قبل، توحيد مطرح شد و در اين آيه، بازگشت به خداوند و قرار گرفتن در مدار توحيد مطرح است.

«مَتاعاً حَسَناً» يعنى زندگى دلنشين همراه با آرامش روحى، در برابر كسانى كه به خاطر اعراض از ياد خدا، معيشتى ضنك و زندگى تلخ دارند، گرچه از نظر مادّيات در آسايش و رفاه هستند.

===پیام ها===

1- يكى از وظائف پيامبران، بازسازى منحرفان است. «اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا»

2- تا اسنان خود را از گناه پاك نكند وسبكبال نشود، نمى‌تواند به سوى حقّ پرواز كند. «اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا»

3- محو گناه كافى نيست، حركت بسوى خدا لازم است. «اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا»

4- توبه واجب است. «تُوبُوا إِلَيْهِ»

5- توبه از گناه، سبب بازگشت الطاف مادّى خدا نيز مى‌شود. فَتُوبُوا ... يُمَتِّعْكُمْ‌

6- امكاناتى كه در اختيار كافران وگنهكاران است، چون در راه فساد و فتنه به كار مى‌رود، مبارك و حسن نيست. «مَتاعاً حَسَناً»

7- زندگى خوب، مورد توجّه اسلام است. «مَتاعاً حَسَناً»

جلد 4 - صفحه 19

8- ايمان وتوبه، زندگى انسان را تا آخرعمر بيمه مى‌كند. يُمَتِّعْكُمْ‌ ... إِلى‌ أَجَلٍ مُسَمًّى‌

9- توبه، رمز كاميابىِ كيفى و كمّى است. «مَتاعاً حَسَناً إِلى‌ أَجَلٍ مُسَمًّى»

10- توبه، عامل جلوگيرى از مرگ‌هاى ناگهانى است. «إِلى‌ أَجَلٍ مُسَمًّى»

11- تاريخ وزمان مرگ، بر انسان مجهول است. «إِلى‌ أَجَلٍ مُسَمًّى»

12- درجات در قيامت متفاوت است. هركس فضيلت بيشترى در دنيا كسب كند، لطف بيشترى در آخرت دريافت خواهد كرد. «يُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ»

13- پيامبران دلسوز مردمند. جمله‌ى‌ «فَإِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ» در قرآن زياد آمده است.
}}

|-|
اثنی عشری=

===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===

{{نمایش فشرده تفسیر|

وَ أَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَتاعاً حَسَناً إِلى‌ أَجَلٍ مُسَمًّى وَ يُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَإِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ عَذابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ «3»

وَ أَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ‌: و اينكه طلب آمرزش كنيد پروردگار خود را از گناهان، ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ‌: پس توبه و بازگشت كنيد به سوى او.

«1» مدرك سابق.

«2» مدرك سابق.

جلد 6 - صفحه 14

تنبيه: اختلاف است در فرق بين دو مرتبه استغفار و توبه به چند وجه:

1- آنكه ابتدا امر به طلب مغفرت، بعد از آن بيان فرمود كه آن مطلوب توبه است؛ زيرا داعى به توبه استغفار باشد كه عبارت است از طلب مغفرت.

2- مراد استغفار از گناهان گذشته، و توبه و بازگشت به خدا در اعمال آينده.

3- استغفار كنيد از شرك و معاصى و برگرديد به توحيد و طاعات.

4- استغفار طلب است از خدا به آمرزش ناشايستگى‌ها؛ و توبه سعى انسان است در ترك ناپسنديده‌ها.

5- استغفار كنيد از گناهان گذشته و عازم شويد بر عود ننمودن در آتيه؛ براى آنكه توبه به اين هر دو تحقق يابد: پشيمانى برگذشته و عزم بر نكردن در آينده.

و چون استغفار و توبه نموديد به خداوند غفار.

يُمَتِّعْكُمْ مَتاعاً حَسَناً: بهره‌ور سازد شما را در دنيا به نعم سابقه در سكون و راحت و سعه و امنيت و بقا و معيشت؛ إِلى‌ أَجَلٍ مُسَمًّى‌: تا وقتى كه مقدر شده اجل موت شما در آن. «1» وَ يُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ‌: و عطا شود هر صاحب عمل صالحى فضل و ثواب بر قدر اعمالش؛ زيرا هر كس طاعت و عبادتش در دنيا زيادتر باشد، درجات او در آخرت زائد گردد. يا عطا شود هر نفسى آنچه سزاوار است از نعمت و رزق در دنيا و جزا و ثواب در عقبى. اول بر وفق حكمت و مصلحت، و دوم بر حسب استحقاق و معدلت. يا عطا شود هر صاحب فضل در دين، جزاى فضل او در دنيا و آخرت.

تبصره: حق سبحانه و تعالى منافع دنيا را در آيه شريفه، متاع ناميد به جهت بينائى بر حقارت و قلّت آن، و آگاهى بر نقصان و زوال آن. و اما سعادت اخرويه را تعبير به فضل فرمود، هر آينه اشعار است بر آنكه:

اولا- مراتب ترقيات اخرويه مختلف است به حسب كسب اعمال صالحه‌

«1» تفسير مجمع البيان ج 5 ص 142.

جلد 6 - صفحه 15

و تكميل نفس ناطقه.

ثانيا- عطاء نعم باقيه ابديه از راه فضل باشد، زيرا بر فرض عبادت خالصه در تمام عمر بدون كسب سيّئة، هر آينه مقايسه نشود به فيض ابديه الهيه.

ثالثا- تمام منافع و فوائد دنيويه نسبت به درجات اخرويه و نعم باقيه به منزله بهره و نصيبى است از درياى فيض سبحانى؛ زيرا نعم دنيا هر چه شريف و لطيف باشد، چون مشوب به كدورات، و به علاوه فنا و زوال دارد، البته نسبت به نعم عقبى كه حقيقت شرافت و لطافت را واجد و از تمام تصورات فاقد است، بهره‌اى از بحر خواهد بود.

وَ إِنْ تَوَلَّوْا: و اگر اعراض كنيد و رو برگردانيد از آنچه امر شده‌ايد به آن، از توحيد و استغفار و توبه؛ فَإِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ عَذابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ: پس به تحقيق من مى‌ترسم بر شما عذاب روز بزرگ را كه قيامت باشد. و اين خوف در معنى يقين است. يعنى: اى پيغمبر اعلام كن آنها را كه شما اعراض نموديد و من مى‌دانم براى شما عذاب عظيمى خواهد بود. «1» آيه شريفه تهديد و توعيد است نسبت به معرضين از حق و منحرفين از اوامر فياض مطلق به نزول عذاب و هلاكت. چنانچه على بن ابراهيم قمى قدس سرّه عذاب در اين آيه شريفه را تفسير فرموده به دخان و صيحة. «2» و وصف روز قيامت به كبير به جهت عظّم آنچه در او واقع شود از اهوال و ظهور سرائر و اعمال.

}}
|-|
روان جاوید=
===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌

الر كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ «1» أَلاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ اللَّهَ إِنَّنِي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ وَ بَشِيرٌ «2» وَ أَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَتاعاً حَسَناً إِلى‌ أَجَلٍ مُسَمًّى وَ يُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَإِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ عَذابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ «3» إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ وَ هُوَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ «4»

ترجمه‌

كتابيست كه محكم شده است آيتهاى آن پس تفصيل داده شده است از نزد درست كردار آگاه‌

كه نپرستيد مگر خدا را همانا من شما را از او ترساننده و مژده دهنده‌ام‌

و آنكه آمرزش خواهيد از پروردگارتان پس بازگشت كنيد بسوى او برخوردار ميكند شما را برخوردارى نيكوئى تا مدّتى نام برده شده و ميدهد به هر صاحب مزيّتى مزيّتش را و اگر رو گردانيد پس همانا من ميترسم بر شما عذاب روزى را بزرگ‌

بسوى خدا است بازگشت شما و او بر هر چيزى توانا است.

تفسير

راجع به الربيانى در اوّل سوره يونس گذشت و محكم بودن آيات قرآن از حيث نظم و ترتيب و لفظ و معنى و حجّت و دليل و مطابقه با حقّ و حقيقت و مأمون بودن از نقص و خلل و بطلان و نسخ و زوال واضح و مبرهن است و بنابراين كتاب خبر مبتداء محذوف است كه قرآن باشد چنانچه قمّى از امام باقر عليه السّلام نقل نموده كه آن قرآن است و نيز تفصيل داده شده است آيات قرآنيّه به بيان توحيد و نبوّت و امامت و معاد و دلائل آنها و مواعظ و نصايح و قصص و حكايات و بشارت و انذار و بيان هر حقّ و حقيقتى و بتدريج نازل شده است بر پيغمبر اكرم و آنحضرت قرائت فرموده است بر امّت بهمان نحو كه نازل شده است حتّى با فواصل آيات و بنابراين ممكن است اين جمله‌

جلد 3 صفحه 58

اشاره باشد بآنكه فواصل آيات و سور هم از قبل خداوند است چنانچه در اواخر تفسير سوره فاتحة الكتاب مفصّلا بيان شد و در هر صورت به اقتضاء حكمت و خبرويّت مفصّل و مرتّب شده است و كلمه ثمّ براى تراخى حالى است نه زمانى يعنى خصوصيّت و حالت تفصيل با حالت و خصوصيّت احكام متفاوت است و افتراق واضحى دارد و مقصود از انزال كتاب و احكام آيات و تفصيل آن آنستكه بندگان نپرستند جز خداوند يگانه را و بدانند كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم منذر است بعقاب و مبشّر است بثواب از طرف خداوند اهل شرك و توحيد را و آنكه استغفار نمايند و توبه كنند از عقائد و اعمال ناشايسته خودشان تا خداوند در دنيا مدّت عمرشان بآنها امنيّت و وسعت و نعمت عنايت فرمايد و همه را بكمال لايق بحالشان برساند و در آخرت به اجر جزيل و جزاى جميل فائز شوند و بدانند كه در صورت مخالفت و اعراض از امتثال اوامر الهى بعذاب روز قيامت كه از هر جهت روز بزرگى است گرفتار خواهند شد و ممكن است مراد عذاب دنيوى از قبيل خسف و صاعقه باشد و در هر حال بازگشت خلق بخالق است و او بر هر امر و هر نوع عذاب و هر مرتبه از آن قادر است و بنابراين بزرگى و عظمت چنين روزى بر كسى كه اندك توجّهى كند و از وادى غفلت بيرون آيد واضح و آشكار است و محتاج بتوضيح و بيان نيست.
}}
|-|
اطیب البیان=
===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
وَ أَن‌ِ استَغفِرُوا رَبَّكُم‌ ثُم‌َّ تُوبُوا إِلَيه‌ِ يُمَتِّعكُم‌ مَتاعاً حَسَناً إِلي‌ أَجَل‌ٍ مُسَمًّي‌ وَ يُؤت‌ِ كُل‌َّ ذِي‌ فَضل‌ٍ فَضلَه‌ُ وَ إِن‌ تَوَلَّوا فَإِنِّي‌ أَخاف‌ُ عَلَيكُم‌ عَذاب‌َ يَوم‌ٍ كَبِيرٍ «3»

و اينكه‌ طلب‌ آمرزش‌ كنيد ‌از‌ پروردگار ‌خود‌ ‌پس‌ ‌از‌ ‌آن‌ توبه‌ كنيد بسوي‌

جلد 11 - صفحه 6

‌او‌ خداوند بشما عطاء ميفرمايد زندگاني‌ خوشي‌ ‌تا‌ مدت‌ رسيدن‌ اجلي‌ ‌که‌ معين‌ ‌شده‌ و اتي‌ ميفرمايد ‌هر‌ صاحب‌ فضلي‌ ‌را‌ فضل‌ ‌خود‌ ‌را‌ و ‌اگر‌ اعراض‌ كرديد ‌پس‌ محققا ‌من‌ ‌بر‌ ‌شما‌ ميترسم‌ عذاب‌ روز بزرگ‌ ‌را‌.

وَ أَن‌ِ استَغفِرُوا رَبَّكُم‌ استغفار نسبت‌ بمعاصي‌ ‌که‌ ‌در‌ زمان‌ قبل‌ ‌از‌ بنده‌ صادر ‌شده‌ خداوند گذشت‌ ميفرمايد ‌حتي‌ ‌از‌ نامه‌ عمل‌ محو ميكند و ‌از‌ نظر ملائكه‌ حفظه‌ ميبرد بلكه‌ بجاي‌ سيّئات‌ حسنات‌ ‌در‌ نامه‌ عمل‌ ثبت‌ ميفرمايد فَأُولئِك‌َ يُبَدِّل‌ُ اللّه‌ُ سَيِّئاتِهِم‌ حَسَنات‌ٍ فرقان‌ ‌آيه‌ 70.

ثُم‌َّ تُوبُوا إِلَيه‌ِ پشيمان‌ شويد و عزم‌ ‌بر‌ عدم‌ عود ‌که‌ علامت‌ پشيماني‌ ‌است‌ انسان‌ ‌از‌ ‌هر‌ شغلي‌ پشيمان‌ شود ترك‌ ميكند و ديگر مرتكب‌ نميشود و سر تأخير توبه‌ نسبت‌ باستغفار بكلمه‌ ‌ثم‌ همين‌ ‌است‌ ‌که‌ استغفار نسبت‌ بمعاصي‌ صادره‌ ‌است‌ ‌که‌ قبلا مرتكب‌ ‌شده‌ و توبه‌ نسبت‌ بحال‌ و آينده‌ ‌است‌.

يُمَتِّعكُم‌ مَتاعاً حَسَناً تمتع‌ بهره‌ برداري‌ ‌است‌ ‌در‌ امور زندگي‌ ‌از‌ خوراك‌ و لباس‌ و سلامتي‌ و سعه‌ مال‌ و وسعت‌ رزق‌ و حفظ ‌از‌ آفات‌ و بليات‌ و دفع‌ شرّ اشرار و ظلمه‌ و حسن‌ معاشرت‌ ‌که‌ تمام‌ اينها متاع‌ حسن‌ ‌است‌ ‌که‌ ‌در‌ اثر استغفار و توبه‌ بانسان‌ متوجه‌ ميشود.

إِلي‌ أَجَل‌ٍ مُسَمًّي‌ ‌تا‌ سر رسد مدت‌ حيات‌ دنيوي‌ و مرگ‌ ‌در‌ رسد ‌که‌ خداوند تعيين‌ فرموده‌.

وَ يُؤت‌ِ كُل‌َّ ذِي‌ فَضل‌ٍ فَضلَه‌ُ راجع‌ بقيامت‌ ‌است‌ و فضل‌ اخلاق‌ فاضله‌ و اعمال‌ حسنه‌ و عبادات‌ صالحه‌ ‌که‌ ‌هر‌ يك‌ بمقدار فضل‌ ‌خود‌ بهره‌ برداري‌ ميكند و نتيجه‌ ميگيرد، و اما ‌در‌ بعض‌ اخبار ‌که‌ تفسير ‌شده‌ بامير المؤمنين‌ ‌عليه‌ السّلام‌ معناي‌ ‌آن‌ ‌از‌ فهم‌ ناقص‌ ‌ما دور ‌است‌ زيرا ‌اينکه‌ موهبت‌ ‌براي‌ مستغفرين‌ و تائبين‌ ‌است‌ و ‌علي‌ [ع‌] ذنبي‌ ‌از‌ ‌او‌ صادر نشده‌ ‌در‌ تمام‌ عمر شريفش‌ مگر آنكه‌ بگوئيم‌ ‌که‌

جلد 11 - صفحه 7

يُؤت‌ِ كُل‌َّ ذِي‌ فَضل‌ٍ فَضلَه‌ُ عام‌ ‌است‌ و افضل‌ مصاديق‌ امير المؤمنين‌ (ع‌) ‌است‌.

وَ إِن‌ تَوَلَّوا اعراض‌ كردند ‌از‌ استغفار و توبه‌ و باعمال‌ زشت‌ ‌خود‌ ادامه‌ دادند فَإِنِّي‌ أَخاف‌ُ عَلَيكُم‌ تعبير بخوف‌ ‌با‌ اينكه‌ يقين‌ ‌است‌ اهل‌ عذاب‌ هستند ‌براي‌ اينست‌ ‌که‌ ممكن‌ ‌است‌ قبل‌ ‌از‌ رسيدن‌ اجل‌ متنبه‌ شوند و تائب‌ گردند و ايمان‌ آورند و نجات‌ پيدا كنند اگرچه‌ بعيد ‌است‌ لذا تعبير بخوف‌ فرموده‌ و احتياج‌ باين‌ نداريم‌ ‌که‌ بگوئيم‌ خوف‌ بمعني‌ يقين‌ ‌است‌ چنانچه‌ مفسرين‌ گفتند عَذاب‌َ يَوم‌ٍ كَبِيرٍ تعبير بكبير ‌براي‌ اينست‌ ‌که‌ تمام‌ خصوصيات‌ ‌آن‌ روز بزرگ‌ ‌است‌ طول‌ زمانش‌ پنجاه‌ هزار سال‌، رحمت‌، مغفرت‌، شفاعت‌، نعم‌ بهشت‌، عذاب‌ جهنم‌، حساب‌، ميزان‌، صراط تمام‌ ‌در‌ غايت‌ عظمت‌ و بزرگي‌ ‌است‌ ‌از‌ ‌هر‌ جهت‌ كبير ‌است‌
}}
|-|
برگزیده تفسیر نمونه=

===برگزیده تفسیر نمونه===
{{نمایش فشرده تفسیر|
]

(آیه 3)- سومین دعوتم این است که: «از گناهان خویش استغفار کنید» و از آلودگیها خود را شستشو دهید (وَ أَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ).

و چهارمین دعوتم این است که: «به سوی او باز گردید» (ثُمَّ تُوبُوا إِلَیْهِ).

و پس از شستشوی از گناه و پاک شدن در سایه استغفار، خود را به صفات الهی بیارایید که بازگشت به سوی او چیزی جز اقتباس از صفات او نیست.

سپس نتیجه‌های عملی «موافقت» یا «مخالفت» با این چهار دستور را چنین بیان می‌کند: هرگاه به این برنامه‌ها جامه عمل بپوشانید خداوند «تا پایان عمر شما را از زندگانی سعادتبخش این دنیا بهره‌مند و متمتع می‌سازد» (یُمَتِّعْکُمْ مَتاعاً حَسَناً إِلی أَجَلٍ مُسَمًّی).

بنابراین مذهب پیش از آن که سرای آخرت را آباد کند، آباد کننده سرای دنیاست و از آن بالاتر این که به هر کس به اندازه کارش، بهره می‌دهد و تفاوت مردم را در چگونگی عمل به این چهار اصل به هیچ وجه نادیده نمی‌گیرد، بلکه «به هر صاحب فضیلتی به اندازه فضیلتش عطا می‌کند» (وَ یُؤْتِ کُلَّ ذِی فَضْلٍ فَضْلَهُ).

ج2، ص324

«و اما اگر راه مخالفت را پیش گیرید، و (در برابر این دستورهای چهارگانه عقیدتی و عملی) سرپیچی کنید، من از عذاب روز بزرگی بر شما بیمناکم» همان روز که در دادگاه بزرگ عدل الهی حضور می‌یابید (وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَإِنِّی أَخافُ عَلَیْکُمْ عَذابَ یَوْمٍ کَبِیرٍ).
}}
|-|

سایر تفاسیر=
سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

==تفسیر های فارسی==
==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=11 |آیه=3}}===
==={{تفسیر خسروی|سوره=11 |آیه=3}}===
==={{تفسیر عاملی|سوره=11 |آیه=3}}===
==={{تفسیر جامع|سوره=11 |آیه=3}}===

==تفسیر های عربی==
==={{تفسیر المیزان|سوره=11 |آیه=3}}===
==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=11 |آیه=3}}===
==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=11 |آیه=3}}===
==={{تفسیر الصافی|سوره=11 |آیه=3}}===
==={{تفسیر الکاشف|سوره=11 |آیه=3}}===
</tabber>

==پانویس==
<div style="font-size:smaller"><references/></div>

==منابع==
* [[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
* [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌
* [[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
* [[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
* [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
* [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌

[[رده:آیات سوره هود]]
[[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]]

@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۱: @@
 </tabber>
 ==معانی کلمات آیه==
-اجل: (بر وزن شرف) مدت و آخر مدت (قاموس قرآن)
+اجل: (بر وزن شرف) مدت و آخر مدت (قاموس قرآن).
-== تفسیر آیه ==
+مسمى: تسميه شده، ناميده شده، «معين».
 <tabber>
   تفسیر نور=
@@ سطر ۶۶: / سطر ۶۸: @@
 - يكى از وظائف پيامبران، بازسازى منحرفان است. «اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا»
-- تا اسنان خود را از گناه پاك نكند وسبكبال نشود، نمى‌تواند به سوى حقّ پرواز كند. «اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا»
+- تا انسان خود را از گناه پاك نكند وسبكبال نشود، نمى‌تواند به سوى حقّ پرواز كند. «اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا»
 - محو گناه كافى نيست، حركت بسوى خدا لازم است. «اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا»
@@ سطر ۲۴۰: / سطر ۲۴۲: @@
 ==پانویس==
-<div style="font-size:smaller"><references/></div>
+<div style="font-size:smaller"><references /></div>
 ==منابع==
 * [[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
-* [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌
+*[[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
-* [[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
+*[[اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌
-* [[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
+*[[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
-* [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
+*[[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
-* [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌
+*[[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
 [[رده:آیات سوره هود]]
 [[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]]