Akbari در ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۰۲

2021-05-31T11:02:01Z

مهدی موسوی: /* معانی کلمات آیه */

2019-01-09T11:49:28Z

‏معانی کلمات آیه

Quran در ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۵:۴۳

2016-02-23T05:43:38Z

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|۞ قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُ...» ایجاد کرد

2016-02-16T09:31:22Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|۞ قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{قرآن در قاب|۞ قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُهَا أَذًى ۗ وَاللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٌ|سوره=2|آیه =263}}
{{مشخصات آیه
|شماره آیه = 263
|شماره بعدی = 264
|شماره قبلی = 262
|سوره= بقره
|شماره سوره= 2
|جزء= 3
|نزول = مدینه
}}
==ترجمه های فارسی==
<tabber>
الهی قمشه‌ای=
(فقیر سائل را به) زبان خوش و طلب آمرزش (رد کردن) بهتر است از صدقه‌ای که پی آن آزار کنند، و خداوند بی‌نیاز و بردبار است.
|-|
انصاریان=
گفتاری پسندیده [در برابر تهیدستان] و عفو [ی کریمانه نسبت به خشم و بد زبانی مستمندان] بهتر از بخششی است که دنبالش آزاری باشد، و خدا بی نیاز و بردبار است.
|-|
فولادوند=
گفتارى پسنديده [در برابر نيازمندان‌] و گذشت [از اصرار و تندىِ آنان‌] بهتر از صدقه‌اى است كه آزارى به دنبال آن باشد، و خداوند بى‌نياز بردبار است.
|-|
آیتی=
گفتار نيكو و بخشايش، بهتر از صدقه‌اى است كه آزارى به دنبال داشته باشد. خدا بى‌نياز و بردبار است.
|-|
مکارم شیرازی=
گفتار پسندیده (در برابر نیازمندان)، و عفو (و گذشت از خشونتهای آنها)، از بخششی که آزاری به دنبال آن باشد، بهتر است؛ و خداوند، بی‌نیاز و بردبار است.
</tabber>
==ترجمه های انگلیسی(English translations)==
<tabber>
Qarai=
{{چپ به راست|An honourable reply [in response to the needy] and forgiving [their annoyance] is better than a charity followed by affront. Allah is all-sufficient, most forbearing.}}
|-|
Shakir=
{{چپ به راست|Kind speech and forgiveness is better than charity followed by injury; and Allah is Self-sufficient, Forbearing.}}
|-|
Pickthall=
{{چپ به راست|A kind word with forgiveness is better than almsgiving followed by injury. Allah is Absolute, Clement.}}
|-|
yusufali=
{{چپ به راست|Kind words and the covering of faults are better than charity followed by injury. Allah is free of all wants, and He is Most-Forbearing.}}
</tabber>
==معانی کلمات آیه==
«قَوْلٌ»: گفتار. سخن. «مَعْرُوفٌ»: نیک. پسندیده. «یَتْبَعُهَا»: به دنبال آن بیاید.

== تفسیر آیه ==
<tabber>
تفسیر نور=

===تفسیر نور (محسن قرائتی)===

{{ نمایش فشرده تفسیر|
«263» قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُها أَذىً وَ اللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٌ‌

گفتار پسنديده (با نيازمندان) وگذشت (از تندى آنان)، از بخششى كه بدنبال آن آزارى باشد، بهتر است. و خداوند بى‌نياز بردبار است.

===نکته ها===

رسول اكرم صلى الله عليه و آله فرمود: اگر سائلى نزد شما آمد، به يكى از اين دو روش عمل كنيد؛ «بذل يسير او رد جميل» «1» يا چيزى كه در توان داريد به او عطا كنيد، يا به طرز شايسته‌اى او را ردّ نماييد. همچنين فرمود: اگر با مال نمى‌توانيد به مردم رسيدگى كنيد، با اخلاق برسيد. «2»

«1». تفسير قرطبى ونمونه، ذيل آيه.

«2». تفسيركاشف، ج 1، ص 272.

جلد 1 - صفحه 420

===پیام ها===

1- آبرو و شخصيّت فقير، با ارزش‌تر از حفظ شكم فقير است. «قَوْلٌ مَعْرُوفٌ ... خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ»

2- فقير را با محبّت و دلسوزى به كار مفيدى كه زندگى او را تأمين كند، راهنمايى كنيد. «قَوْلٌ مَعْرُوفٌ»

3- انفاق بايد همراه با اخلاق باشد. «قَوْلٌ مَعْرُوفٌ ... خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ»

4- گفتگوى خوش با فقير، موجب تسكين او و عامل رشد انسان است، در حالى كه صدقه با منّت، هيچكدام را بهمراه ندارد. «قَوْلٌ مَعْرُوفٌ ... خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ»

5- اگر فقيرى بخاطر فشار وتنگدستى، ناروايى گفت او را ببخشيد. «مَغْفِرَةٌ»

6- رعايت عرف جامعه، در سخن و عمل لازم است. «قول معروف»

7- خداوند آزار رسانى به فقير را پاسخ مى‌دهد، ولى نه با عجله. «حليم»
}}

|-|
اثنی عشری=

===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===

{{نمایش فشرده تفسیر|

قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُها أَذىً وَ اللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٌ (263)

قَوْلٌ مَعْرُوفٌ‌: سخن نيكو مر فقير را، يعنى رد جميل، وَ مَغْفِرَةٌ: و درگذشت از درشتى با سائل يا وعده نيكو دادن كه مقترن باشد به وفا و عفو از اصرار سائل يا گفتن به اينكه خدا تو را توسعه دهد و تو را غنى سازد، خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ: بهتر است از صدقه كه نسبت به سائل، يَتْبَعُها أَذىً‌:

تابع شود او را رنجى و آزارى از سرزنش و غير آن، زيرا صاحب اين صدقه محروم است از ثناى جميل در دنيا و ثواب جزيل در آخرت. و قول معروف و عفو مستحق ثناى دنيوى و اجر اخروى است. وَ اللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٌ‌: و خداى تعالى بى‌نياز است از صدقه كسانى كه صدقه آنها مشوب به منت و

«1» تفسير منهج الصادقين، جلد دوّم، صفحه 119.

«2» تفسير برهان، جلد اوّل، صفحه 253، حديث اوّل.

تفسير اثنا عشرى، ج‌1، ص: 480

آزار باشد، بردبار است و تعجيل نفرمايد در عقوبت منان و موذى.

از حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مروى است كه هرگاه سائل سؤال كند، قطع مكنيد سؤال او را تا فارغ شود، پس رد كنيد او را به وقار و نرمى كه دادن چيزى باشد، يا به وجه نيكو او را جواب دهيد، چه گاهى به شما آيد كسى كه نه از انس باشد نه از جن بلكه ملكى است به صورت سائلى تا ملاحظه نمايد كه شما چه معامله مى‌كنيد در نعمتى كه حق تعالى محض لطف و تفضل به شما ارزانى داشته. «1»

}}
|-|
روان جاوید=
===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُها أَذىً وَ اللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٌ (263)

ترجمه‌

گفتار خوب و آمرزش بهتر است از بخششى كه در پى آيد آن را آزارى و خداوند بى‌نياز بردبار است..

تفسير

رد سؤال بزبان خوش و ملايم كه بآن عذرخواهى و دلجوئى از سائل شود و همچنين عفو و اغماض از خطاى او اگر در سؤال اصرار يا سوء ادبى نموده باشد بهتر است از عطائى كه متعقب به آزار شود اينمعنى در صورتى است كه مراد از مغفرت گذشت بنده باشد و الا گفتار خوش در رد سؤال و مغفرت الهى بسبب آن براى رد كننده بهتر است از صدقه متعقب بآزار و خداوند احتياج بچنين صدقه ندارد و بى‌نياز از آنست و با آنكه چنين صدقه دهنده را بايد عقوبت نمايد چون حليم است تعجيل در عقوبت نمى‌كند و شايسته است اگر كسى نميخواهد احسان كند اقلا حلم نموده با سائل بخشونت رفتار ننمايد.
}}
|-|
اطیب البیان=
===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
قَول‌ٌ مَعرُوف‌ٌ وَ مَغفِرَةٌ خَيرٌ مِن‌ صَدَقَةٍ يَتبَعُها أَذي‌ً وَ اللّه‌ُ غَنِي‌ٌّ حَلِيم‌ٌ (263)

قَول‌ٌ مَعرُوف‌ٌ معروف‌ مقابل‌ منكر ‌است‌ و قول‌ معروف‌ كلام‌ زيبا مقابل‌ كلام‌ زشت‌ و مراد ‌اينکه‌ ‌است‌ ‌که‌ ‌اگر‌ سائل‌ سؤالي‌ كرد و مطالبه‌ صدقه‌ نمود و ‌شما‌ باو صدقه‌ ندهي‌ ولي‌ ‌با‌ لسان‌ خوبي‌ ‌او‌ ‌را‌ رد كني‌ ‌که‌ خداوند انشاء اللّه‌ رفع‌ گرفتاري‌ ‌شما‌ ‌را‌ ميكند و درب‌ فقر ‌را‌ بروي‌ ‌شما‌ ميبندد و ‌شما‌ ‌را‌ ‌از‌ سؤال‌ نجات‌ ميبخشد و وسائل‌ خير ‌بر‌ ‌شما‌ فراهم‌ ميشود و امثال‌ اينها.

وَ مَغفِرَةٌ ‌يعني‌ ‌اگر‌ سائل‌ جسارتي‌، بي‌ادبي‌، عمل‌ زشتي‌ نسبت‌ بشما نمود مؤاخذه‌ نكني‌ و ‌از‌ ‌او‌ عفو كني‌ ‌ يا ‌ حفظ آبروي‌ ‌او‌ ‌را‌ بكني‌ و امثال‌ اينها.

خَيرٌ مِن‌ صَدَقَةٍ يَتبَعُها أَذي‌ً زيرا قول‌ معروف‌ و مغفرت‌، قلب‌ سائل‌ ‌را‌ نميشكند ولي‌ اذيت‌ ‌او‌ ‌را‌ دل‌ شكسته‌ ميكند و ‌اينکه‌ معصيت‌ نيست‌ و ‌آن‌ معصيت‌ ‌است‌، ‌اينکه‌ ‌از‌ اخلاق‌ حسنه‌ ‌است‌ و ‌آن‌ ‌از‌ صفات‌ رذيله‌، ‌اينکه‌ نوع‌ احسانيست‌ و ‌آن‌ ظلم‌ و شتم‌ و عمل‌ زشت‌ و قبيح‌ ‌است‌.

وَ اللّه‌ُ غَنِي‌ٌّ بي‌نياز ‌از‌ عباد و اعمال‌ و عبادات‌ ‌آنها‌ ‌است‌ و دارا ‌است‌ ميتواند رفع‌ گرفتاري‌ بنده‌ ‌خود‌ ‌را‌ بكند ‌که‌ احتياج‌ باين‌ نوع‌ ذلّت‌ نشود ‌که‌ چيزي‌ باو بدهي‌ و توهين‌ كني‌ و اذيت‌ نمايي‌.

جلد 3 - صفحه 40

حليم‌ ‌که‌ تعجيل‌ ‌در‌ عقوبت‌ نميكند و ‌از‌ بد كرداري‌ و بد رفتاري‌ بنده‌گان‌ چشم‌ ميپوشد بنده‌ ‌هم‌ بايد متخلق‌ باين‌ صفت‌ ‌باشد‌ (تخلّقوا باخلاق‌ اللّه‌) حديث‌ ‌است‌ ‌ يا ‌ كلام‌ بزرگان‌.
}}
|-|
برگزیده تفسیر نمونه=

===برگزیده تفسیر نمونه===
{{نمایش فشرده تفسیر|
(آیه 263)- این آیه در حقیقت تکمیلی است نسبت به آیه قبل، در زمینه ترک منت و آزار به هنگام انفاق، می‌فرماید: «گفتار پسندیده (در برابر ارباب حاجت) و عفو و گذشت (از خشونتهای آنان) از بخششی که آزاری به دنبال آن باشد

ج1، ص238

بهتر است» (قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَیْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ یَتْبَعُها أَذیً).

این را نیز بدانید که آنچه در راه خدا انفاق می‌کنید در واقع برای نجات خویشتن ذخیره می‌نمایید، «و خداوند (از آن) بی‌نیاز و (در برابر خشونت و ناسپاسی شما) بردبار است» (وَ اللَّهُ غَنِیٌّ حَلِیمٌ).

پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله در حدیثی گوشه‌ای از آداب انفاق را روشن ساخته می‌فرماید:

«هنگامی که حاجتمندی از شما چیزی بخواهد گفتار او را قطع نکنید تا تمام مقصود خویش را شرح دهد، سپس با وقار و ادب و ملایمت به او پاسخ بگویید، یا چیزی که در قدرت دارید در اختیارش بگذارید و یا به طرز شایسته‌ای او را باز گردانید زیرا ممکن است سؤال کننده «فرشته‌ای» باشد که مأمور آزمایش شما است تا ببیند در برابر نعمتهایی که خداوند به شما ارزانی داشته چگونه عمل می‌کنید»!
}}
|-|

سایر تفاسیر=
سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

==تفسیر های فارسی==
==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=2 |آیه=263}}===
==={{تفسیر خسروی|سوره=2 |آیه=263}}===
==={{تفسیر عاملی|سوره=2 |آیه=263}}===
==={{تفسیر جامع|سوره=2 |آیه=263}}===

==تفسیر های عربی==
==={{تفسیر المیزان|سوره=2 |آیه=263}}===
==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=2 |آیه=263}}===
==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=2 |آیه=263}}===
==={{تفسیر الصافی|سوره=2 |آیه=263}}===
==={{تفسیر الکاشف|سوره=2 |آیه=263}}===
</tabber>

==پانویس==
<div style="font-size:smaller"><references/></div>

==منابع==
* [[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
* [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌
* [[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
* [[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
* [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
* [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌

[[رده:آیات سوره بقره]]
[[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]]

@@ سطر ۱۸۷: / سطر ۱۸۷: @@
 * [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
 * [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌
+==آرشیو عکس و تصویر==
 [[رده:آیات سوره بقره]]
 [[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]]

@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۱: @@
 </tabber>
 ==معانی کلمات آیه==
-«قَوْلٌ»: گفتار. سخن. «مَعْرُوفٌ»: نیک. پسندیده. «یَتْبَعُهَا»: به دنبال آن بیاید.
+صدقه: صدقه چيزى است كه انسان از مال خود قربة الى اللَّه مى دهد، اعم از واجب يا مستحبّ. علت اين تسميه آنست كه بنده بوسيله آن صدق بندگى خود را اثبات مى كند.
 == تفسیر آیه ==

@@ سطر ۱۷۴: / سطر ۱۷۴: @@
 ==={{تفسیر الکاشف|سوره=2 |آیه=263}}===
 </tabber>
 ==پانویس==

آیه 263 سوره بقره - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Akbari در ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۰۲

مهدی موسوی: /* معانی کلمات آیه */

Quran در ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۵:۴۳

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|۞ قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُ...» ایجاد کرد