مهدی موسوی: /* تفسیر آیه */

2019-02-06T11:42:24Z

‏تفسیر آیه

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَ...» ایجاد کرد

2016-04-05T00:41:36Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{قرآن در قاب|قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ|سوره=7|آیه =23}}
{{مشخصات آیه
|شماره آیه = 23
|شماره بعدی = 24
|شماره قبلی = 22
|سوره= اعراف
|شماره سوره= 7
|جزء= 8
|نزول = مکه
}}
==ترجمه های فارسی==
<tabber>
الهی قمشه‌ای=
گفتند: خدایا، ما بر خویش ستم کردیم و اگر تو ما را نبخشی و به ما رحمت و رأفت نفرمایی سخت از زیانکاران خواهیم بود.
|-|
انصاریان=
گفتند: پروردگارا! ما بر خود ستم ورزیدیم، و اگر ما را نیامرزی و به ما رحم نکنی مسلماً از زیانکاران خواهیم بود.
|-|
فولادوند=
گفتند: «پروردگارا، ما بر خويشتن ستم كرديم، و اگر بر ما نبخشايى و به ما رحم نكنى، مسلماً از زيانكاران خواهيم بود.»
|-|
آیتی=
گفتند: اى پروردگار ما، به خود ستم كرديم و اگر ما را نيامرزى و بر ما رحمت نياورى از زيان‌ديدگان خواهيم بود.
|-|
مکارم شیرازی=
گفتند: «پروردگارا! ما به خویشتن ستم کردیم! و اگر ما را نبخشی و بر ما رحم نکنی، از زیانکاران خواهیم بود!»
</tabber>
==ترجمه های انگلیسی(English translations)==
<tabber>
Qarai=
{{چپ به راست|They said, ‘Our Lord, we have wronged ourselves! If You do not forgive us and have mercy upon us, we will surely be among the losers.’}}
|-|
Shakir=
{{چپ به راست|They said: Our Lord! We have been unjust to ourselves, and if Thou forgive us not, and have (not) mercy on us, we shall certainly be of the losers.}}
|-|
Pickthall=
{{چپ به راست|They said: Our Lord! We have wronged ourselves. If thou forgive us not and have not mercy on us, surely we are of the lost!}}
|-|
yusufali=
{{چپ به راست|They said: "Our Lord! We have wronged our own souls: If thou forgive us not and bestow not upon us Thy Mercy, we shall certainly be lost."}}
</tabber>

== تفسیر آیه ==
<tabber>
تفسیر نور=

===تفسیر نور (محسن قرائتی)===

{{ نمایش فشرده تفسیر|
قالا رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ «23»

(آدم و حوّا) گفتند: پروردگارا! ما بر خويشتن ستم كرديم و اگر ما را نبخشايى و رحم نكنى، قطعاً از زيانكاران خواهيم بود.

===نکته ها===

شيطان و آدم هر دو نافرمانى كردند؛ امّا شيطان نسبت به نافرمانى خود (ترك سجده)، به عدل و حكمت الهى اعتراض و استكبار كرد و برترى نژاد خود را مطرح ساخت و پشيمان هم نشد؛ امّا حضرت آدم و حوّا، به كار خلاف خود اعتراف كردند و از خداوند تقاضاى‌

جلد 3 - صفحه 41

بخشايش كردند. «1»

===پیام ها===

1- در برابر ستم‌هايى كه به خود روا مى‌داريم بايد از خداوند استمداد جوييم و آنها را جبران كنيم. قالا رَبَّنا ظَلَمْنا ...

2- آدم و حوّا، هم در تخلّف شريك بودند، هم در جبران گذشته و عذرخواهى.

«ذاقَا، قالا رَبَّنا»

3- هرگونه خلافى، ظلم به خويشتن است، چون مخالفت با فرمان خدا مخالفت با تكامل و سعادت واقعى خود است. «ظَلَمْنا أَنْفُسَنا»

4- از آداب دعا و استغفار، ابتدا اعتراف به گناه است. «قالا رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا»

5- نخستين خواسته‌ى بشر از خدا، تقاضاى عفو ورحمت بود. «وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا»

6- مهم‌ترين مسأله براى گناهكار، مغفرت الهى است، سپس درخواست‌هاى ديگر. «إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَ تَرْحَمْنا»

7- عنايت و لطف و مهربانى خدا، جلوى خسارت ابدى را مى‌گيرد. إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا ... لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ‌
}}

|-|
اثنی عشری=

===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===

{{نمایش فشرده تفسیر|

قالا رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ «23»

قالا رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا: عرض كردند آدم و حوا اى پروردگار، ما ستم نموديم به نفسهاى خود به نقص ثوابى كه مترتب مى‌شد بر فعل مندوب و نقصان عوايد و فوايد و عيش واسع، به سبب اكل شجره منهيه كه مباح الاصل بود. وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ‌: و اگر عفو و تجاوز نفرمائى از ما به تفضل رحمت و كرم خود با عطا و اعاده آنچه فوت كرديم، هر آينه باشيم از زيانكاران به نقصان ثواب.

تنبيه: بنابر مذهب حقّه اماميه، توبه آدم بر ترك اولى بوده، چه ترك اولى‌

جلد 4 صفحه 35

نسبت به انبيا مانند گناه، و توبه از آن براى عود ثواب جايز است؛ و لذا فرموده‌اند: حسنات الابرار سيّئات المقرّبين. و دلايل قطعيه عقليه و نقليه بر عصمت انبيا از گناه مطلقا بسيار است از جمله:

1- اگر صادر شود از پيغمبر گناه، لازم آيد اجتماع ضدين، وجوب متابعت و مخالفت او. اما اول: اجماع و آيه: قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ‌. و چون ثابت شود در حق پيغمبر ما صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ثابت گردد در حق باقى انبيا به جهت عدم قائل بالفرق. اما ثانى: بدليل آنكه متابعت عاصى حرام است.

2- اگر پيغمبر عاصى باشد، هر آينه از ظالمين خواهد بود؛ و حال آنكه حق تعالى فرموده: لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ‌. «1» فخر رازى گويد: مراد به اين عمد يا عهد نبوت يا عهد امامت است؛ اگر اولى باشد، ثابت شود مطلوب؛ و اگر ثانى باشد ايضا همچنين؛ زيرا هر نبى لابد امام و مقتدا باشد، پس آيه بر هر تقدير دلالت دارد كه نبى گناهكار نخواهد بود.

3- اگر نبى معصيت نمايد، لازم آيد منع و زجر و انكار او به جهت عموم ادله امر به معروف و نهى از منكر، و لكن حرام است به جهت استلزام ايذائى كه حرام است به اجماع و به دليل آيه: إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ. «2» 4- خداى تعالى حكايت فرموده از ابليس: فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ‌. «3» پس اگر نبى عصيان نمايد، هر آينه از مغوين شيطان و مخرجين از مخلصين خواهند بود؛ با آن كه انبيا از مخلصينند به جهت اجماع و آيه: وَ اذْكُرْ عِبادَنا إِبْراهِيمَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ أُولِي الْأَيْدِي وَ الْأَبْصارِ إِنَّا أَخْلَصْناهُمْ بِخالِصَةٍ ذِكْرَى الدَّارِ وَ إِنَّهُمْ عِنْدَنا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْأَخْيارِ. «4» و چون ثابت شود وجوب عصمت در بعض، ثابت گردد در كل به‌

«1» سوره بقره، آيه 124.

«2» سوره احزاب، آيه 57.

«3» سوره ص، آيه 82 و 83.

«4» سوره ص، آيات 45 تا 47.

جلد 4 صفحه 36

جهت عدم قائل به فرق.

تذكره: ظلم به معنى نقص و ستم؛ و در اصل، وضع شى‌ء است در غير موضوع، و متعلق خواهد. و آن: يا نفس خود ظالم باشد مانند ترك نفعى از خود، به عبارت ديگر ترك مندوب و ترك اولى. و يا متعلق غير؛ و آن غير، يا خالق باشد مثل شرك به خداى تعالى به اقسامه، و يا مخلوق مثل ضرب و قتل ناحق و تعديات. پس ظلم نسبت به انبياء، ترك اولى است؛ چه به ترك مندوب نقص ثواب آنها مى‌شود. و به ترك مندوب فاعل مكروه گردد. و از آن توبه جايز است و اين قانون كليّه است نزد جمهور اماميه. و شيخ أبو الفتوح رازى رحمه اللّه همين را پسند فرمود.

}}
|-|
روان جاوید=
===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
قالا رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ «23»

ترجمه‌

گفتند پروردگار ما ستم كرديم بر خودهامان و اگر نيامرزى ما را و رحم نكنى بر ما هر آينه باشيم البتّه از زيانكاران.

تفسير

معذرت از ترك اولى است كه از آن بملاحظه مقامشان تعبير بظلم شده است چون حسنات الابرار سيّئات المقرّبين و اوّل طلب آمرزش نمودند پس از آن طلب مزيد فضل و رحمت و تدارك زيان وارد بر خودشان را از ثواب اطاعت تا زيان كار نباشند ..
}}
|-|
اطیب البیان=
===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
قالا رَبَّنا ظَلَمنا أَنفُسَنا وَ إِن‌ لَم‌ تَغفِر لَنا وَ تَرحَمنا لَنَكُونَن‌َّ مِن‌َ الخاسِرِين‌َ «23»

گفتند آدم‌ و حوي‌ پروردگار ‌ما ظلم‌ كرديم‌ ‌ما بجان‌ ‌خود‌ و ‌اگر‌ ‌ما ‌را‌ نيامرزي‌ و ترحم‌ نفرمايي‌ ‌ما ميباشيم‌ ‌از‌ زيان‌كاران‌.

قالا رَبَّنا ظَلَمنا أَنفُسَنا اشاره‌ بچند ‌آيه‌ قبل‌ ‌است‌ ‌که‌ فرمود لا تَقرَبا هذِه‌ِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونا مِن‌َ الظّالِمِين‌َ و مراد ظلم‌ بنفس‌ ‌است‌ ‌که‌ ‌از‌ فيوضات‌ بهشت‌ و نعم‌ الهيه‌ محروم‌ شدند و مرتكب‌ ترك‌ اولي‌ شدند و ‌از‌ مثل‌ آدمي‌ ‌که‌ مسجود و معلم‌ ملائكه‌ شد و عالم‌ بعلم‌ اسماء توقع‌ نبود ‌که‌ ‌بر‌ خلاف‌ صلاح‌ سيّما ‌در‌ منظر ملائكه‌ ‌خود‌ ‌را‌ كوچك‌ كند لذا طلب‌ مغفرت‌ و رحمت‌ كردند و گفتند وَ إِن‌ لَم‌ تَغفِر لَنا وَ تَرحَمنا لَنَكُونَن‌َّ مِن‌َ الخاسِرِين‌َ و جمله‌ و ترحمنا عطف‌ بتغفر لنا ‌است‌ مدخول‌ ‌لم‌ ‌است‌ ‌يعني‌ و ‌لم‌ ترحمنا، و مراد ‌از‌ خسران‌ همان‌ ممنوع‌ شدن‌ ‌از‌ فيوضات‌ و انحطاط رتبه‌ ‌در‌ ارتكاب‌ ترك‌ اولي‌ ‌است‌، و مراد ‌از‌ غفران‌ نه‌ غفران‌ ‌از‌ ذنب‌ ‌است‌

جلد 7 - صفحه 295

بلكه‌ گذشت‌ ‌از‌ ‌اينکه‌ خطاء ‌است‌ ‌که‌ محروم‌ نشوند ‌از‌ بهشت‌ و نعم‌ ‌آن‌ و مراد ‌از‌ رحمت‌ بهمان‌ درجه‌ باشند و تنزل‌ نكنند.

‌ان‌ قلت‌‌-‌ خداوند ‌که‌ غفار الذنوب‌ ‌است‌ ‌حتي‌ مشرك‌ و كافر ‌اگر‌ توبه‌ كرد پذيرفته‌ ميشود چرا ‌از‌ آدم‌ و حوي‌ پذيرفته‌ نشد.

قلت‌‌-‌ خداوند قبول‌ فرمود نه‌ تنزل‌ رتبه‌ پيدا كرد و نه‌ مورد مؤاخذه‌ شد و سرّ خروج‌ ‌از‌ بهشت‌ همان‌ ‌بود‌ ‌که‌ گفتيم‌ ‌که‌ احتياج‌ بمدفوع‌ داشتند و مناسب‌ ‌با‌ بهشت‌ نبود و فرداي‌ قيامت‌ ‌اينکه‌ دو نفر ‌را‌ ‌با‌ مليونها ‌از‌ ذريه‌ ‌آنها‌ ‌از‌ انبياء و اوصياء و اولياء و مقربان‌ ‌از‌ صلحاء و اتقياء و ابرار و اخيار و مؤمنين‌ ‌حتي‌ عصات‌ ‌از‌ مؤمنين‌ ‌را‌ خداوند داخل‌ بهشت‌ ميفرمايد ‌که‌ ابد الاباد متنعم‌ باشند ‌حتي‌ ‌از‌ ملائكه‌ بالاتر و مخلد ‌در‌ بهشت‌ باشند ‌از‌ آنچه‌ شيطان‌ فريب‌ داده‌ ‌که‌ أَن‌ تَكُونا مَلَكَين‌ِ أَو تَكُونا مِن‌َ الخالِدِين‌َ بالاتر و بهتر ‌باشد‌ جعلنا اللّه‌ معهم‌.
}}
|-|
برگزیده تفسیر نمونه=

===برگزیده تفسیر نمونه===
{{نمایش فشرده تفسیر|
(آیه 23)- بازگشت آدم به سوی خدا! سر انجام هنگامی که آدم و حوّا، به نقشه شیطانی ابلیس واقف شدند و نتیجه کار خلاف خود را دیدند به فکر جبران گذشته افتادند و نخستین گام را اعتراف به ظلم و ستم بر خویشتن، در پیشگاه خدا قرار دادند و «گفتند: پروردگار! ما بر خویشتن ستم کردیم» (قالا رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا).

«و اگر ما را نیامرزی و رحمت خود را شامل حال ما نکنی، از زیانکاران خواهیم بود» (وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَکُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِینَ).
}}
|-|

سایر تفاسیر=
سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

==تفسیر های فارسی==
==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=7 |آیه=23}}===
==={{تفسیر خسروی|سوره=7 |آیه=23}}===
==={{تفسیر عاملی|سوره=7 |آیه=23}}===
==={{تفسیر جامع|سوره=7 |آیه=23}}===

==تفسیر های عربی==
==={{تفسیر المیزان|سوره=7 |آیه=23}}===
==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=7 |آیه=23}}===
==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=7 |آیه=23}}===
==={{تفسیر الصافی|سوره=7 |آیه=23}}===
==={{تفسیر الکاشف|سوره=7 |آیه=23}}===
</tabber>

==پانویس==
<div style="font-size:smaller"><references/></div>

==منابع==
* [[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
* [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌
* [[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
* [[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
* [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
* [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌

[[رده:آیات سوره اعراف]]
[[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]]

@@ سطر ۶۶: / سطر ۶۶: @@
 - آدم و حوّا، هم در تخلّف شريك بودند، هم در جبران گذشته و عذرخواهى.
 «ذاقَا، قالا رَبَّنا»
@@ سطر ۷۸: / سطر ۷۷: @@
 - عنايت و لطف و مهربانى خدا، جلوى خسارت ابدى را مى‌گيرد. إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا ... لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ‌
-}}
+----
 |-|

آیه 23 سوره اعراف - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: /* تفسیر آیه */

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَ...» ایجاد کرد