مهدی موسوی: /* تفسیر آیه */

2018-05-05T08:20:40Z

‏تفسیر آیه

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|هُمْ دَرَجَاتٌ عِنْدَ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَ...» ایجاد کرد

2016-03-04T19:29:45Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|هُمْ دَرَجَاتٌ عِنْدَ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{قرآن در قاب|هُمْ دَرَجَاتٌ عِنْدَ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَلُونَ|سوره=3|آیه =163}}
{{مشخصات آیه
|شماره آیه = 163
|شماره بعدی = 164
|شماره قبلی = 162
|سوره= آل عمران
|شماره سوره= 3
|جزء= 4
|نزول = مدینه
}}
==ترجمه های فارسی==
<tabber>
الهی قمشه‌ای=
این دو گروه را (به مراتب ایمان و کفر) نزد خدا درجات (مختلفه) است و خدا به هر چه می‌کنند بیناست.
|-|
انصاریان=
همه آنان را [چه مؤمن، چه کافر] نزد خدا درجات و منزلت هایی [متفاوت] است، و خدا به آنچه انجام می دهند، بیناست.
|-|
فولادوند=
[هر يك از] ايشان را نزد خداوند درجاتى است، و خدا به آنچه مى‌كنند بيناست.
|-|
آیتی=
اين دو گروه را نزد خدا درجاتى است گوناگون و او به كارهايشان آگاه است.
|-|
مکارم شیرازی=
هر یک از آنان، درجه و مقامی در پیشگاه خدا دارند؛ و خداوند به آنچه انجام می‌دهند، بیناست.
</tabber>
==ترجمه های انگلیسی(English translations)==
<tabber>
Qarai=
{{چپ به راست|They have ranks with Allah, and Allah watches what they do.}}
|-|
Shakir=
{{چپ به راست|There are (varying) grades with Allah, and Allah sees what they do.}}
|-|
Pickthall=
{{چپ به راست|There are degrees (of grace and reprobation) with Allah, and Allah is Seer of what they do.}}
|-|
yusufali=
{{چپ به راست|They are in varying gardens in the sight of Allah, and Allah sees well all that they do.}}
</tabber>
==معانی کلمات آیه==
«هُمْ دَرَجَاتٌ»: آنان دارای منازل و مراتبی هستند. در اینجا مضاف محذوف است و مضافٌ‌الیه به جای آن قرار گرفته است. تقدیر چنین است: هُمْ ذَوُو دَرَجَاتٍ عِندَ اللهِ.

== تفسیر آیه ==
<tabber>
تفسیر نور=

===تفسیر نور (محسن قرائتی)===

{{ نمایش فشرده تفسیر|
«163» هُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ اللَّهِ وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِما يَعْمَلُونَ‌

آنان نزد خدا (داراى) درجاتى هستند و خداوند به آنچه انجام مى‌دهند، بيناست.

===نکته ها===

در شأن نزول اين آيه آمده است: وقتى رسول خدا صلى الله عليه و آله دستور داد به سوى احد حركت كنيد، منافقان به بهانه‌هاى مختلف در مدينه ماندند و گروهى از مسلمانان سست‌ايمان نيز از آنها پيروى كرده و در جبهه حاضر نشدند.

در آيه‌ى 155 همين سوره خوانديم: خداوند كسانى را كه از جبهه فرار كرده سپس پشيمان شدند مى‌بخشد، امّا اين آيه مى‌فرمايد: مرفّهان و منافقان بهانه‌گير را نمى‌بخشد.

در آياتى از قرآن اين تعبير آمده است كه براى مؤمنان درجاتى است: «لَهُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ» «2»، «لَهُمُ الدَّرَجاتُ الْعُلى‌» «3» امّا در اين آيه مى‌فرمايد: خود مؤمنان درجات مى‌شوند؛ همان‌گونه كه انسان‌هاى پاك همچون علىّ‌بن ابيطالب عليهما السلام ابتدا طبق ميزان‌

«1». انعام، 160.

«2». انفال، 4.

«3». طه، 75.

جلد 1 - صفحه 641

حركت مى‌كنند و سپس خود آنان ميزان مى‌شوند، ابتدا دور محور مى‌گردند، سپس خود آنان محور حقّ مى‌شوند.

===پیام ها===

1- هدف مجاهدان واقعى، بدست آوردن رضاى خداست، نه پيروزى و غنائم و خودنمايى. «أَ فَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَ اللَّهِ ...»

2- در جامعه اسلامى، نبايد مجاهدان و مرفّهان يكسان ديده شوند. (با توجّه به شأن نزول) «أَ فَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَ اللَّهِ ... كَمَنْ باءَ ...»

3- روى گردانى از جبهه و جنگ، بازگشت به غضب خداست. «كَمَنْ باءَ بِسَخَطٍ»

4- خشنودى يا خشم الهى بايد تنها ملاك عمل يك مسلمان باشد. «رِضْوانَ اللَّهِ ... بِسَخَطٍ مِنَ اللَّهِ»
}}

|-|
اثنی عشری=

===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===

{{نمایش فشرده تفسیر|

هُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ اللَّهِ وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِما يَعْمَلُونَ (163)

هُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ اللَّهِ‌: ايشان كه پيروان رضاى خداى تعالى باشند، صاحب درجات بلند نزد خداى تعالى، وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِما يَعْمَلُونَ‌: و خداى تعالى بينا باشد به آنچه بجا مى‌آورند بندگان از طاعت و معصيت و متابعت و مخالفت، و همه را بر وفق اعمال مجازات خواهد داد.

بيان: طبرسى رحمه اللّه فرمايد: در آيه شريفه دو قول است: 1- آنكه مراد، اختلاف مرتبه اهل ثواب و عقاب است به آنچه ايشان را باشد در آخرت، از كرامت و نعيم و نسبت به مؤمنان، و مهانت و جحيم نسبت به كافران. (تعبير از اين به درجات مجاز توسع است). 2- آنكه مراد، اختلاف مراتب فريقين است، زيرا بهشت را درجات عليا باشد، و جهنم را دركات سفلا، بعضى بر بعضى. حضرت صادق عليه السّلام فرمود: بهشت را درجاتى است، بعضى فوق بعض ديگر، و زيادتى درجات به سبب اعمال است. «1» و حضرت سيد سجاد عليه السّلام فرمود: درجات بهشت را حق تعالى به عدد آيات قرآن قرار داده، پس كسى كه قرآن بخواند به او گويند: بخوان و بالا برو. «2» رفع شبهه: اگر گويند درجات بهشتى مختلف، و طبع هم مايل به مقام عالى باشد، و با عدم تساوى مراتب آنان مشتهيات چه سان به عمل آيد؟

جواب: 1- به مدلول آيه شريفه: وَ نَزَعْنا ما فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ*. آنچه غل و ناپاكى در سينه‌ها باشد، خداى تعالى زايل فرمايد. بنابراين وقتى ماهيت بشرى از طبع منخلع شود، صفات رذيله بخل و حسد و كينه و ساير صفات رذيله منعدم گردد. و چيزى كه صلاح او نباشد، آرزو ننمايد و تمايل نكند. 2- محققين‌

«1» اصول كافى، جلد اوّل، كتاب الحجّة، صفحه 430، حديث 84 (مضمون مشابه)

«2» بحار الانوار، جلد 8، باب الجنّة و نعيمها، صفحه 133، حديث 39

تفسير اثنا عشرى، ج‌2، ص: 292

حكما گفته‌اند: درجات اهل بهشت از منشآت وجود هر نفسى است، و هر كس منتهاى سعه وجودى خود را داراست، و نظر به آنكه العطيّات بحسب القابليّات هر مؤمنى به حسب قابليت خود، مرتبه‌اى را دارا شود، لذا تمناى مقام ديگرى را ننمايد. 3- آنكه هر كسى كمال وجودى را در آن داند كه داراست، و در آنجا مسرور و مفتخر باشد كه مؤمنان در جرگه او واقع‌اند و همنشين اخيار و ابرار است.

}}
|-|
روان جاوید=
===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
هُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ اللَّهِ وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِما يَعْمَلُونَ (163)

جلد 1 صفحه 526

ترجمه‌

ايشان مراتبى هستند نزد خدا و خدا بينا است بآنچه مى‌كند.

تفسير

نفوس سعداء و اشقياء متفاوتند در قرب و بعد از ساحت مقدس ربوبى و هر كس درجه دارد مخصوص بخود تا برسند بمنتهى درجه قرب كه اعلى عليين است يا منتهى درجه بعد كه اسفل السافلين است و بعضى گفته‌اند مراد آنستكه صاحبان درجاتند و در كافى و عياشى از حضرت صادق (ع) روايت شده كه ائمه معصومين و اللّه درجات هستند نزد خدا از براى مؤمنين و بميزان معرفت و دوستى هر كس نسبت بما خداوند درجه باو عنايت ميكند و اجر اعمال او را ميدهد و از حضرت رضا (ع) مروى است كه اين نردبان ما بين آسمان و زمين است و خداوند بينا است باعمال عباد هر كس را بقدر درجه‌اش جزا ميدهد.
}}
|-|
اطیب البیان=
===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
هُم‌ دَرَجات‌ٌ عِندَ اللّه‌ِ وَ اللّه‌ُ بَصِيرٌ بِما يَعمَلُون‌َ (163)

اينها درجاتي‌ هستند نزد ‌خدا‌ و ‌خدا‌ بينا ‌است‌ بآنچه‌ عمل‌ ميكنند.

(مفسرين‌ گفتند هُم‌ دَرَجات‌ٌ عِندَ اللّه‌ِ مضاف‌ محذوف‌ ‌است‌ ‌يعني‌ ‌هم‌ ذو درجات‌ و مراد درجات‌ بهشت‌ ‌است‌ ‌براي‌ مؤمنين‌ و دركات‌ جهنم‌ ‌است‌ ‌براي‌ كافرين‌ و اطلاق‌ درجات‌ ‌بر‌ دركات‌ مجاز ‌است‌ و بنوع‌ ‌از‌ عنايت‌.

و بعضي‌ گفتند مراد ‌از‌ درجات‌ مراتب‌ و طبقات‌ ‌است‌ ‌در‌ بهشت‌ و جهنم‌ لكن‌ ‌اينکه‌ كلام‌ خلاف‌ ظاهر ‌آيه‌ ‌است‌ بلكه‌ نص‌ّ ‌آيه‌ و ظاهر اينست‌ ‌که‌ ‌خود‌ مؤمنين‌ ‌که‌ متابعت‌ رضوان‌ الهي‌ ميكنند و كفاري‌ ‌که‌ باؤا بسخط الهي‌ ‌در‌ متابعت‌ رضوان‌ و موجبات‌ سخط درجات‌ و مراتبي‌ هستند ‌هر‌ چه‌ ايمانش‌ قوي‌تر و اخلاقش‌ نيكوتر و عبادت‌ و اعمالش‌ بيشتر ‌باشد‌ درجه‌ ‌او‌ بالاتر و بالعكس‌ ‌هر‌ چه‌ كفر و عنادش‌ شديدتر و اخلاقش‌ خبيثتر و معاصي‌ ‌او‌ بيشتر ‌باشد‌ درجه‌ كفرش‌ بالاتر ‌است‌ و احتياج‌ بتقدير

جلد 4 - صفحه 417

مضاف‌ نيست‌ و مربوط بدرجات‌ بهشت‌ و دركات‌ جهنم‌ نيست‌ و مجاز ‌هم‌ نيست‌ ‌که‌ اطلاق‌ درجه‌ ‌بر‌ ‌در‌ ‌که‌ شود و شاهد قوي‌ ‌بر‌ ‌اينکه‌ دعوي‌ جمله‌ وَ اللّه‌ُ بَصِيرٌ بِما يَعمَلُون‌َ ‌است‌ ‌که‌ خداوند بمراتب‌ ايمان‌ و اخلاق‌ و اعمال‌ ‌هر‌ يك‌ بينا ‌است‌.

و ‌از‌ شواهد بزرگ‌ ‌اينکه‌ دعوي‌ حديث‌ شريف‌ ‌است‌، ‌از‌ كافي‌ ‌از‌ حضرت‌ صادق‌ ‌عليه‌ السّلام‌ ‌که‌ بعمار ساباطي‌ فرمود

‌الّذين‌ اتّبعوا رضوان‌ اللّه‌ ‌هم‌ الأئمّة و ‌هم‌ و اللّه‌ ‌ يا ‌ عمار درجات‌ للمؤمنين‌ الخبر

‌که‌ شخص‌ ائمّه‌ ‌عليه‌ السّلام‌ ‌را‌ درجات‌ اطلاق‌ فرموده‌.

و ‌از‌ تفسير عياشي‌ همين‌ حديث‌ ‌را‌ ‌از‌ ‌آن‌ حضرت‌ روايت‌ كرده‌ بضميمه‌ ‌اينکه‌ جمله‌ ‌که‌ فرمود

(و اما ‌قوله‌ ‌ يا ‌ عمار كمن‌ باء بسخط ‌من‌ اللّه‌ ‌الي‌ ‌قوله‌ المصير فهم‌ و اللّه‌ ‌الّذين‌ جحدوا حق‌ّ ‌علي‌ ‌بن‌ ابي‌ طالب‌ و حق‌ّ الأئمّة منّا اهل‌ البيت‌)

و مراد بيان‌ مصداق‌ اتم‌ّ طرفين‌ ‌است‌ و منافي‌ ‌با‌ عموم‌ ‌آيه‌ نيست‌ چنانچه‌ مكرر تذكر داده‌ايم‌.
}}
|-|
برگزیده تفسیر نمونه=

===برگزیده تفسیر نمونه===
{{نمایش فشرده تفسیر|
]

(آیه 163)- در این آیه می‌فرماید: «هر یک از آنها (منافقان و مجاهدان) برای خود درجه و موقعیتی در پیشگاه خدا دارند» (هُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ اللَّهِ).

و در پایان آیه می‌فرماید: «خداوند نسبت به اعمال همه آنها بیناست» (وَ اللَّهُ بَصِیرٌ بِما یَعْمَلُونَ).

و به خوبی می‌داند هر کس طبق نیت و ایمان و عمل خود شایسته کدامین درجه است.
}}
|-|

سایر تفاسیر=
سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

==تفسیر های فارسی==
==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=3 |آیه=163}}===
==={{تفسیر خسروی|سوره=3 |آیه=163}}===
==={{تفسیر عاملی|سوره=3 |آیه=163}}===
==={{تفسیر جامع|سوره=3 |آیه=163}}===

==تفسیر های عربی==
==={{تفسیر المیزان|سوره=3 |آیه=163}}===
==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=3 |آیه=163}}===
==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=3 |آیه=163}}===
==={{تفسیر الصافی|سوره=3 |آیه=163}}===
==={{تفسیر الکاشف|سوره=3 |آیه=163}}===
</tabber>

==پانویس==
<div style="font-size:smaller"><references/></div>

==منابع==
* [[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
* [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌
* [[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
* [[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
* [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
* [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌

[[رده:آیات سوره آل عمران]]
[[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]]

@@ سطر ۵۰: / سطر ۵۰: @@
 {{ نمایش فشرده تفسیر|
 «163» هُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ اللَّهِ وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِما يَعْمَلُونَ‌
@@ سطر ۸۹: / سطر ۹۳: @@
 {{نمایش فشرده تفسیر|
 هُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ اللَّهِ وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِما يَعْمَلُونَ (163)

آیه 163 سوره آل عمران - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: /* تفسیر آیه */

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|هُمْ دَرَجَاتٌ عِنْدَ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَ...» ایجاد کرد