https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A2%DB%8C%D9%87_151_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%81آیه 151 سوره اعراف - تاریخچهٔ ویرایشها2026-05-29T22:11:18Zتاریخچهٔ ویرایشهای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.32.0https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D9%87_151_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%81&diff=58124&oldid=prevQuran: صفحهای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِأَخِي وَأَدْخِلْنَا فِي رَحْمَتِك...» ایجاد کرد2016-04-12T13:01:07Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِأَخِي وَأَدْخِلْنَا فِي رَحْمَتِك...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{قرآن در قاب|قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِأَخِي وَأَدْخِلْنَا فِي رَحْمَتِكَ ۖ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ|سوره=7|آیه =151}}<br />
{{مشخصات آیه<br />
|شماره آیه = 151 <br />
|شماره بعدی = 152<br />
|شماره قبلی = 150<br />
|سوره= اعراف<br />
|شماره سوره= 7<br />
|جزء= 9<br />
|نزول = مکه<br />
}}<br />
==ترجمه های فارسی==<br />
<tabber><br />
الهی قمشهای=<br />
موسی (بر او شفقت کرد و) گفت: پروردگارا، من و برادرم را بیامرز و ما را در ظلّ رحمت خود داخل گردان، و تو مهربانترین مهربانانی.<br />
|-|<br />
انصاریان=<br />
[موسی] گفت: پروردگارا! مرا و برادرم را بیامرز، و ما را در رحمتت درآور، که تو مهربان ترین مهربانانی.<br />
|-|<br />
فولادوند=<br />
[موسى] گفت: «پروردگارا، من و برادرم را بيامرز و ما را در [پناه] رحمت خود درآور، و تو مهربانترين مهربانانى.»<br />
|-|<br />
آیتی=<br />
گفت: اى پروردگار من، مرا و برادرم را بيامرز و ما را در رحمت خويش داخل كن كه تو مهربانترين مهربانانى.<br />
|-|<br />
مکارم شیرازی=<br />
(موسی) گفت: «پروردگارا! من و برادرم را بیامرز، و ما را در رحمت خود داخل فرما، و تو مهربانترین مهربانانی!»<br />
</tabber><br />
==ترجمه های انگلیسی(English translations)==<br />
<tabber><br />
Qarai=<br />
{{چپ به راست|He said, ‘My Lord, forgive me and my brother, and admit us into Your mercy, for You are the most merciful of the merciful.}}<br />
|-|<br />
Shakir=<br />
{{چپ به راست|He said: My Lord! forgive me and my brother and cause us to enter into Thy mercy, and Thou art the most Merciful of the merciful ones.}}<br />
|-|<br />
Pickthall=<br />
{{چپ به راست|He said: My Lord! Have mercy on me and on my brother; bring us into Thy mercy, Thou the Most Merciful of all who show mercy.}}<br />
|-|<br />
yusufali=<br />
{{چپ به راست|Moses prayed: "O my Lord! forgive me and my brother! admit us to Thy mercy! for Thou art the Most Merciful of those who show mercy!"}}<br />
</tabber><br />
<br />
<br />
== تفسیر آیه ==<br />
<tabber><br />
تفسیر نور=<br />
<br />
===تفسیر نور (محسن قرائتی)===<br />
<br />
{{ نمایش فشرده تفسیر|<br />
قالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ لِأَخِي وَ أَدْخِلْنا فِي رَحْمَتِكَ وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ «151»<br />
<br />
(چون خشم موسى فرو نشست) گفت: پروردگارا! من و برادرم را بيامرز و ما را در رحمت خويش وارد كن و تو مهربانترين مهربانانى.<br />
<br />
«1». زمر، 61.<br />
<br />
جلد 3 - صفحه 181<br />
<br />
===نکته ها=== <br />
<br />
آمرزش خواهى حضرت موسى يا براى درس دادن به ديگران است يا به خاطر آنكه در ميان مردم به هارون پرخاش كرده است. «رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ لِأَخِي»<br />
<br />
البته حضرت موسى با بيان اين جمله، برخورد عاطفى هارون را كه گفت: «ابْنَ أُمَّ» پاسخ بهترى داد.<br />
<br />
===پیام ها===<br />
<br />
1- به برادران وهمكاران خود نيز دعا كنيم. «رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ لِأَخِي»<br />
<br />
2- در طوفان انحرافهاى جامعه، رهبران به دعا و لطف الهى بيش از ديگران نيازمندند. «وَ أَدْخِلْنا فِي رَحْمَتِكَ»<br />
<br />
3- بخشودگى، مقدّمهى ورود در رحمت الهى است. اغْفِرْ ... أَدْخِلْنا<br />
<br />
4- در دعا، از الطاف و صفات خدا ياد كنيم. «أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ»<br />
}}<br />
<br />
|-|<br />
اثنی عشری=<br />
<br />
===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===<br />
<br />
{{نمایش فشرده تفسیر|<br />
<br />
<br />
قالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ لِأَخِي وَ أَدْخِلْنا فِي رَحْمَتِكَ وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ (151)<br />
<br />
چون موسى هارون را تنبيه نمود بر توهّم تهمت و دخول شبهه بر قوم در آنكه اخذ رأس كه موجب تعظيم او بود حمل بر استخفاف او كنند:<br />
<br />
قالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ لِأَخِي: گفت موسى اى پروردگار من، بيامرز مرا و مر برادر مرا. اين دعا بر وجه انقطاع به خدا و تقرب به او است تا به سبب آن تحصيل ثواب و رفع درجات خود و برادر خود نمايد و رفع توهّم اينكه صدور اين معنى از موسى نسبت به هارون بر وجه استخفاف بوده باشد نه به جهت آنكه از او و برادرش فعل قبيحى سر زده از صغيره يا كبيره كه محتاج استغفار است، زيرا براهين واضحه دالند بر تنزه انبياء از معاصى و قبايح.<br />
<br />
برهان: غرض از بعثت انبيا حاصل نمىشود مگر به عصمت، پس عصمت<br />
<br />
جلد 4 صفحه 205<br />
<br />
انبيا واجب است به جهت غرض مطلوب، چه اگر از پيغمبران صدور معصيت روا باشد، صدور كذب و دروغ از ايشان ممتنع نباشد، پس بر امر و نهى و وعد و وعيد ايشان به سبب دروغ و خطا، اعتماد باقى نماند، و مردم از جهت عدم اعتماد، اتباع و انقياد احكامشان را نكنند؛ لذا فايده بعثت منتفى شود و آن محال است. بنابراين طهارت و عصمت نبى و امام واجب و فرض عين است.<br />
<br />
وَ أَدْخِلْنا فِي رَحْمَتِكَ: و داخل فرما ما را در رحمت و بخشايش خود به مزيد انعام و افضال كه آن نعمت جنت است. وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ: و تو بهترين بخشندگانى، چه كليّه بخشش، همه، از اثر بخشايش تو است. ادخال رحمت در آخر دعا به جهت بيان شدت رجاء است از قبيل او، چه ابتداء به نعمت موجب اتمام و سعه رحمت او كه مقتضى زيادتى نعمت را و ذكر «ارحم الراحمين» به جهت نص است بر آنكه استدعاء رحمت از جانب او باشد نه غير.<br />
<br />
<br />
}}<br />
|-|<br />
روان جاوید=<br />
===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===<br />
{{نمایش فشرده تفسیر|<br />
سوره الأعراف «7»: آيات 151 تا 153<br />
<br />
قالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ لِأَخِي وَ أَدْخِلْنا فِي رَحْمَتِكَ وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ (151) إِنَّ الَّذِينَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنالُهُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ ذِلَّةٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ كَذلِكَ نَجْزِي الْمُفْتَرِينَ (152) وَ الَّذِينَ عَمِلُوا السَّيِّئاتِ ثُمَّ تابُوا مِنْ بَعْدِها وَ آمَنُوا إِنَّ رَبَّكَ مِنْ بَعْدِها لَغَفُورٌ رَحِيمٌ (153)<br />
<br />
ترجمه<br />
<br />
گفت پروردگار من بيامرز مرا و برادرم را و داخل فرما ما را در رحمت خود و توئى رحم كنندهترين رحم كنندگان<br />
<br />
همانا آنانكه گرفتند بخدائى گوساله را زود باشد كه برسد آنها را غضبى از پروردگارشان و ذلّتى در زندگانى دنيا و اين<br />
<br />
جلد 2 صفحه 478<br />
<br />
چنين جزا دهيم افترا زنندگان را<br />
<br />
و آنانكه بجا آوردند كارهاى بد را پس توبه نمودند بعد از آن و گرويدند همانا پروردگار تو پس از آن هر آينه آمرزنده مهربان است.<br />
<br />
تفسير<br />
<br />
پس از اتمام اعتذار از حضرت هرون حضرت موسى براى خود و او از خداوند طلب مغفرت و رحمت نمود و اين ملازم با گناه نيست چون اقبال و توجّه بحق و سؤال از خداوند در هر حال خوب است علاوه بر آنكه ترك اولى منافى با عصمت انبياء نيست چنانچه سابقا اشاره شد و مقرر گرديد كسانيكه گوسالهپرست شدند مورد غضب از طرف خدا و ذلّت از قبل خلق شوند و كسانيكه ثابت ماندند بدين حق آنها را بكشند بشرحيكه در سوره بقره در ذيل آيه و اذ قال موسى لقومه گذشت و بعضى گفتهاند مراد از غضب قتل يا عذاب اخروى است و مراد بذلّت خروج از ديار يا جزيه است و افتراء آنها اين بود كه گفتند گوساله خداى شما و خداى موسى است و در كافى از حضرت باقر (ع) نقل نموده كه اين آيه را تلاوت فرمود و فرمود هر بدعتگذار در دين و مفترى بر خدا و پيغمبر (ص) و اهل بيت او بذلّت در دنيا گرفتار خواهد شد و بالاخره گوسالهپرستان بواسطه توسّل بخاندان نبوّت نجات يافتند و توبه آنها قبول شد چون خداوند بعد از توبه از كفر و عصيان اهل ايمان و عمل از بندگان را مشمول مغفرت و رحمت رحيميه خود خواهد فرمود.<br />
}}<br />
|-|<br />
اطیب البیان=<br />
===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===<br />
{{نمایش فشرده تفسیر|<br />
قالَ رَبِّ اغفِر لِي وَ لِأَخِي وَ أَدخِلنا فِي رَحمَتِكَ وَ أَنتَ أَرحَمُ الرّاحِمِينَ (151)<br />
<br />
عرض كرد موسي پروردگار من بيامرز مرا و برادر مرا و ما را داخل رحمت خود فرما و تو ارحم الراحمين هستي.<br />
<br />
توهم نشود که طلب مغفرت دليل بر صدور ذنب باشد انبياء حتي يك ترك اولي را گناه بزرگ ميشمارند و شايد ترك اولاي موسي همين القاء الواح و تندي با هارون بوده و لو براي خدا بود لكن با ملايمت اولي بود و ترك اولاي هارون اينکه باشد که موقعي که ديد بني اسرائيل گوساله پرست شدند و اطاعت او را نكردند حتي اراده كشتن او را داشتند اولي اينکه بود که از ميان آنها بيرون رود لذا موسي قالَ رَبِّ اغفِر لِي وَ لِأَخِي و بعضي از مفسرين توهم كردند که از اينکه جمله استفاده ميشود که تمام قوم گوساله پرست شدند فقط هارون خارج بود لكن اينکه توهم فاسد است بلي آنهايي که گوساله نپرستيدند ساكت بودند و با هارون همراهي نكردند چنانچه در قضيه ابي بكر هم تمام موافقت نكردند که دليل عمده عامه اجماع است بسياري که صريحا مخالفت كردند و جماعت زيادي ساكت بودند و امير المؤمنين را ياري نكردند بعلاوه لازم نيست طلب مغفرت از جهت ترك اولي باشد و لو ترك اولي هم صادر نشده<br />
<br />
جلد 7 - صفحه 467<br />
<br />
باشد بلكه براي اينكه نتوانستند حق معرفت و عبادت را اداء كنند چون از حدّ امكان خارج بود، از پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است عرض ميكند (ما عرفناك حق معرفتك و ما عبدناك حق عبادتك) حضرت ابراهيم (ع) است عرض ميكند رَبَّنَا اغفِر لِي وَ لِوالِدَيَّ وَ لِلمُؤمِنِينَ يَومَ يَقُومُ الحِسابُ ابراهيم آيه 42.<br />
<br />
وَ أَدخِلنا فِي رَحمَتِكَ رحمت الهي سرتاسر ممكنات را فروگرفته وَ رَحمَتِي وَسِعَت كُلَّ شَيءٍ در چند آيه بعد رَبَّنا وَسِعتَ كُلَّ شَيءٍ رَحمَةً وَ عِلماً مؤمن آيه 7، فقط موانع شمول رحمت بايد برداشته شود تا انسان داخل در رحمت شود وَ أَنتَ أَرحَمُ الرّاحِمِينَ تفسيرش واضح است و ما در اول سوره حمد مفصلا در كلمه بسم اللّه الرحمن الرحيم بيان كردهايم<br />
}}<br />
|-|<br />
برگزیده تفسیر نمونه=<br />
<br />
===برگزیده تفسیر نمونه===<br />
{{نمایش فشرده تفسیر|<br />
(آیه 151)- آتش خشم موسی کمی فرو نشست و به درگاه پروردگار متوجه شد و «عرض کرد: پروردگارا! من و برادرم را بیامرز و ما را در رحمت بیپایانت داخل کن، تو مهربانترین مهربانانی» (قالَ رَبِّ اغْفِرْ لِی وَ لِأَخِی وَ أَدْخِلْنا فِی رَحْمَتِکَ وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ).<br />
<br />
تقاضای بخشش و آمرزش برای خود و برادرش نه به خاطر آن است که گناهی از آنها سرزده بلکه یک نوع خضوع به درگاه پروردگار و بازگشت به سوی او و ابراز تنفر از اعمال زشت بت پرستان و همچنین سرمشقی است برای همگان تا فکر کنند جایی که موسی و برادرش که انحرافی پیدا نکرده بودند چنین تقاضایی از پیشگاه خدا کنند، دیگران باید حساب خود را برسند.<br />
}}<br />
|-|<br />
<br />
سایر تفاسیر=<br />
سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:<br />
<br />
==تفسیر های فارسی==<br />
==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=7 |آیه=151}}===<br />
==={{تفسیر خسروی|سوره=7 |آیه=151}}===<br />
==={{تفسیر عاملی|سوره=7 |آیه=151}}===<br />
==={{تفسیر جامع|سوره=7 |آیه=151}}===<br />
<br />
==تفسیر های عربی==<br />
==={{تفسیر المیزان|سوره=7 |آیه=151}}===<br />
==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=7 |آیه=151}}===<br />
==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=7 |آیه=151}}===<br />
==={{تفسیر الصافی|سوره=7 |آیه=151}}===<br />
==={{تفسیر الکاشف|سوره=7 |آیه=151}}===<br />
</tabber><br />
<br />
==پانویس==<br />
<div style="font-size:smaller"><references/></div><br />
<br />
==منابع==<br />
* [[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم<br />
* [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم<br />
* [[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول<br />
* [[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم<br />
* [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش<br />
* [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم<br />
<br />
[[رده:آیات سوره اعراف]]<br />
[[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]]</div>Quran