آیه 135 سوره بقره - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: /* نزول */

2019-01-15T08:05:48Z

‏نزول

مهدی موسوی: /* معانی کلمات آیه */

2019-01-07T06:15:33Z

‏معانی کلمات آیه

Quran در ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۴:۱۹

2016-02-19T14:19:45Z

Heidariyan47 در ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۱۸

2016-02-13T12:18:37Z

Quran: صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|وَقَالُوا كُونُوا هُودًا أَوْ نَصَارَىٰ تَهْتَدُوا ۗ قُلْ بَلْ...» ایجاد کرد

2016-02-10T06:37:15Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{قرآن در قاب|وَقَالُوا كُونُوا هُودًا أَوْ نَصَارَىٰ تَهْتَدُوا ۗ قُلْ بَلْ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{قرآن در قاب|وَقَالُوا كُونُوا هُودًا أَوْ نَصَارَىٰ تَهْتَدُوا ۗ قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا ۖ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ|سوره=2|آیه =135}}
{{مشخصات آیه
|شماره آیه = 135
|شماره بعدی = 136
|شماره قبلی = 134
|سوره= بقره
|شماره سوره= 2
|جزء= 1
|نزول = مدینه
}}
==ترجمه های فارسی==
<tabber>
الهی قمشه‌ای=
یهود و نصاری گفتند که به آیین ما درآیید تا راه راست یافته و طریق حق پویید. (ای پیغمبر در جواب آنها) بگو: بلکه ما آیین ابراهیم را پیروی می‌کنیم که به راه راست توحید بود و از مشرکان نبود.
|-|
انصاریان=
و [اهل کتاب به مردم مؤمن] گفتند: یهودی یا نصرانی باشید تا هدایت یابید. بگو: بلکه از آیین ابراهیم یکتاپرست و حق گرا [پیروی می کنیم نه از آیین تحریف شده شما که عین گمراهی است] و او هرگز از مشرکان نبود.
|-|
فولادوند=
و [اهل كتاب‌] گفتند: «يهودى يا مسيحى باشيد، تا هدايت يابيد»؛ بگو: «نه، بلكه [بر] آيين ابراهيم حق‌گرا [هستم‌]؛ و وى از مشركان نبود.»
|-|
آیتی=
گفتند: يهودى يا نصرانى شويد تا به راه راست افتيد. بگو: ما كيش يكتاپرستى ابراهيم را برگزيديم و او مشرك نبود.
|-|
مکارم شیرازی=
(اهل کتاب) گفتند: «یهودی یا مسیحی شوید، تا هدایت یابید!» بگو: «(این آیینهای تحریف شده، هرگز نمی‌تواند موجب هدایت گردد،) بلکه از آیین خالص ابراهیم پیروی کنید! و او هرگز از مشرکان نبود!»
</tabber>
==ترجمه های انگلیسی(English translations)==
<tabber>
Qarai=
{{چپ به راست|They say, ‘Be either Jews or Christians, that you may be [rightly] guided.’ Say, ‘No, rather, [we will follow] the creed of Abraham, a Hanif, and he was not one of the polytheists.’}}
|-|
Shakir=
{{چپ به راست|And they say: Be Jews or Christians, you will be on the right course. Say: Nay! (we follow) the religion of Ibrahim, the Hanif, and he was not one of the polytheists.}}
|-|
Pickthall=
{{چپ به راست|And they say: Be Jews or Christians, then ye will be rightly guided. Say (unto them, O Muhammad): Nay, but (we follow) the religion of Abraham, the upright, and he was not of the idolaters.}}
|-|
yusufali=
{{چپ به راست|They say: "Become Jews or Christians if ye would be guided (To salvation)." Say thou: "Nay! (I would rather) the Religion of Abraham the True, and he joined not gods with Allah."}}
</tabber>
==معانی کلمات آیه==
«مِلَّةَ»: مفعول فعل مقدّری است و آن چنین است: بَلْ نَتَّبِعُ مِلَّةَ إِبْرَاهِیمَ. «حَنِیفاً»: حقّگرا. دوری‌کننده از ضلالت و بطالت، و گراینده به سوی هدایت و حقیقت. راستگرا. منصوب است چون حال (اِبْرَاهِیمَ) است که می‌تواند به جای (مِلَّة) قرار گیرد. یا مفعول فعل (أَعْنِی) مقدّر است.
==نزول==

'''محل نزول:'''

این آیه در [[مدینه]] بر [[پیامبر اسلام]] صلی الله علیه و آله نازل گردیده است. <ref> طبرسی، مجمع البيان في تفسير القرآن، ج ‌1، ص 111.</ref>

'''شأن نزول:'''<ref> محمدباقر محقق،‌ [[نمونه بينات در شأن نزول آيات]] از نظر [[شیخ طوسی]] و ساير مفسرين خاصه و عامه، ص 39.</ref>

«[[شیخ طوسی]]» گوید: از ابن عباس روايت كنند: كه ابن صوريا الاعور به [[رسول خدا]] صلى الله عليه و آله گفت: هدايت آنست كه ما در آن هستيم و غير راه ما هدايت نيست. بنابراين اى محمد از ما پيروى كن تا هدايت يابى و مسيحيان نيز به رسول خدا صلى الله عليه و آله چنين مى گفتند: سپس اين آيه نازل گرديد.<ref> در تفسير ابن ابى‌حاتم از عامه نيز اين روايت از ابن عباس نقل شده است.</ref><ref> صاحب مجمع البيان بنا به نقل از ابن عباس چنين گويد: كه عبدالله بن صوريا و كعب بن الاشرف و مالك بن الصنيف و جماعتى از يهود و نصارى اهل نجران با مسلمين به مخاصمه و دشمنى برخاسته بودند و هر فرقه اى دين و پيامبر و كتاب خويش را افضل و بهتر مى شمردند و هر يك به افراد مسلمين مى گفتند: در دين ما داخل شويد سپس اين آيه نازل گرديد.</ref>
== تفسیر آیه ==
<tabber>
تفسیر نور=

===تفسیر نور (محسن قرائتی)===

{{ نمایش فشرده تفسیر|
«135» وَ قالُوا كُونُوا هُوداً أَوْ نَصارى‌ تَهْتَدُوا قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ‌

(اهل كتاب) گفتند: يهودى يا مسيحى شويد تا هدايت يابيد، بگو: (چنين نيست،) بلكه (پيروى از) آئين حقگراى ابراهيم (مايه هدايت است، زيرا) او از مشركان نبود.

===نکته ها===

كلمه «يهود» از «هود» به معناى بازگشت به خدا، گرفته شده است. در مجمع البحرين از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه لقب يهود از آيه 156 سوره اعراف اقتباس شده است،

جلد 1 - صفحه 210

آنجا كه بنى‌اسرائيل به خدا گفتند: «إِنَّا هُدْنا إِلَيْكَ» و كلمه نصارى نيز از كلام حضرت عيسى عليه السلام گرفته شده است آنجا كه فرمود: «مَنْ أَنْصارِي إِلَى اللَّهِ»* امّا كلمه «حنيف» از «حنف» به معناى در راه مستقيم آمدن است، همانگونه كه «جنف» به معناى در راه كج قرار گرفتن آمده است.

در آيه 113 خوانديم كه يهوديان، نصارى را قبول نداشتند و نصارى نيز يهوديان را پوچ مى‌دانستند وهر يك خيال مى‌كرد كه تنها خودش بر هدايت مى‌باشد. در حالى كه هر دو گروه دچار شكّ گرديده و از راه مستقيم منحرف شده‌اند و راه حقّ راه ابراهيم عليه السلام است كه هرگز دچار شكّ نگرديد.

امام صادق عليه السلام فرمودند: دين حنيف و حقگرا، همان گرايش به حقّ واسلام است. «1»

===پیام ها===

1- انحصار طلبى بى‌جا، ممنوع است. يهود و نصارى بدون داشتن دليل، هركدام هدايت را تنها در آئين خود مى‌دانند. «كُونُوا هُوداً أَوْ نَصارى‌ تَهْتَدُوا»

2- نام وعنوان مهم نيست، ايمان وعمل اهميّت دارد. يهودى يا نصرانى يك لقب بيش نيست، آنچه ارزشمند است، توحيد ويكتاپرستى است. «بَلْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً»

3- به تبليغات سوء ديگران پاسخ دهيد. «قالُوا ... قُلْ»

4- ابراهيم عليه السلام هيچگاه از مشركان نبوده است، در حالى كه يهود و نصارى گرفتار شرك شده‌اند. «وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ»
}}

|-|
اثنی عشری=

===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===

{{نمایش فشرده تفسیر|

وَ قالُوا كُونُوا هُوداً أَوْ نَصارى‌ تَهْتَدُوا قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ (135)

تفسير اثنا عشرى، ج‌1، ص: 264

شأن نزول: جمعى از يهود و نصارى با مسلمانان محاجه نمودند، يهود گفتند: حضرت موسى عليه السلام پيغمبر ما افضل انبياى ديگر و تورات كتاب ما بهتر از كتب ديگر است. نصارى گفتند: حضرت عيسى عليه السلام پيغمبر ما افضل انبياى ديگر و انجيل كتاب ما بهتر از كتب ديگر است شما هم بيائيد متابعت ما كنيد هدايت مى‌يابيد؛ آيه شريفه نازل شد:

وَ قالُوا كُونُوا: و گفتند يهود و نصارى به مسلمانان: باشيد شما، هُوداً أَوْ نَصارى‌: بر دين يهود يا نصرانى، تَهْتَدُوا: تا هدايت يابيد به راه راست، قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ‌: بگو اى پيغمبر در جواب آنان چنين نيست كه شما مى‌گوئيد، بلكه طريق اهتدا ملت ابراهيم عليه السلام است و ما متابعت آن كنيم، شما هم پيروى نمائيد ملت ابراهيم عليه السلام را. حَنِيفاً: در حالتى كه آن ملت مايل است از همه كجيها به راه راست و از اعوجاج به استقامت، يا ابراهيم عليه السلام مايل بوده از همه اديان باطله به دين حق كه اسلام مى‌باشد. وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ‌: و نبود ابراهيم عليه السلام از شرك آورندگان. اين تعريض است به اهل كتاب و غير آنها كه ادعا مى‌كردند كه تابع حضرت ابراهيم عليه السلام هستند و حال آنكه مشرك مى‌باشند، زيرا يهود گفتند عزير پسر خدا و نصارى معتقد شدند كه عيسى عليه السلام پسر خدا است؛ و اين هر دو مخالف توحيد باشد.

}}
|-|
روان جاوید=
===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
وَ قالُوا كُونُوا هُوداً أَوْ نَصارى‌ تَهْتَدُوا قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ (135)

ترجمه‌

و گفتند بوده باشيد يهود يا ترسا هدايت يابيد بگو بلكه كيش ابراهيم كه ثابت بود بر حق و نبود از مشركان.

تفسير

هر يك از دو جماعت يهود و نصارى ثبات بر دين خود را موجب هدايت دانستند و مردم را بآن دعوت نمودند و خداوند هر دو را رد فرمود و متابعت ملت ابراهيم را اعلام داشت و بحقيت آن تصريح نمود و پيغمبر خاتم را مأمور بدعوت بطريقه او كه توحيد كامل بود فرمود و ميل از هر ملتى را بملت او ايجاب كرد و ثبات بر قواعد حنيفيه آنرا لازم شمرد چنانچه عياشى از حضرت صادق (ع) روايت نموده كه فرمود حنيفيت اسلام است و از حضرت باقر (ع) روايت نموده كه باقى نگذارد حنيفيت چيزيرا حتى از آن است گرفتن ناخن و زدن شارب و ختنه نمودن و چون اهل كتاب مدعى بودند كه ما هم متابعت ملت ابراهيم را مى‌نمائيم با آنكه مشرك بودند خداوند نفى شرك از آنحضرت و طريقه او فرمود تا بطلان دعوى آنها ظاهر گردد.
}}
|-|
اطیب البیان=
===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
{{نمایش فشرده تفسیر|
وَ قالُوا كُونُوا هُوداً أَو نَصاري‌ تَهتَدُوا قُل‌ بَل‌ مِلَّةَ إِبراهِيم‌َ حَنِيفاً وَ ما كان‌َ مِن‌َ المُشرِكِين‌َ (135)

(و گفتند يهودي‌ ‌ يا ‌ نصراني‌ باشيد ‌تا‌ هدايت‌ يابيد، بگو بلكه‌ پيروي‌ ميكنيم‌ ملت‌ ابراهيم‌ ‌را‌ ‌که‌ ‌بر‌ دين‌ حق‌ ‌است‌ و ‌از‌ مشركين‌ نميباشد) وَ قالُوا ‌يعني‌ «قالت‌ اليهود كونوا هودا و قالت‌ النصاري‌ كونوا نصاري‌» و ‌اينکه‌ تفصيل‌ ‌از‌ كلمه‌ «‌او‌» استفاده‌ ميشود ‌يعني‌ ‌هر‌ كدام‌ ‌از‌ ‌اينکه‌ دو طايفه‌ بدين‌ ‌خود‌ دعوت‌ مينمودند و هدايت‌ يافتن‌ ‌را‌ منوط ‌به‌ پيروي‌ ‌از‌ دين‌ ‌خود‌ ميدانند.

و ‌در‌ وجه‌ تسميه‌ پيروان‌ موسي‌ بيهود و هود و همچنين‌ پيروان‌ مسيح‌ ‌به‌ نصاري‌ ‌در‌ ذيل‌ ‌آيه‌ شريفه‌ إِن‌َّ الَّذِين‌َ آمَنُوا وَ الَّذِين‌َ هادُوا اشاره‌ شد و ‌در‌ مجمع‌ البحرين‌ ‌از‌ حضرت‌ صادق‌ ‌عليه‌ السّلام‌ روايت‌ كرده‌ ‌که‌ فرمود «

سمّي‌ قوم‌ موسي‌ اليهود لقوله‌ ‌تعالي‌ انا هدنا اليك‌

» و ‌اينکه‌ جمله‌ مقول‌ قول‌ موسي‌ (ع‌) ‌در‌ ‌آيه‌ شريفه‌ ‌است‌ وَ اكتُب‌ لَنا فِي‌ هذِه‌ِ الدُّنيا حَسَنَةً وَ فِي‌ الآخِرَةِ إِنّا هُدنا إِلَيك‌َ الاية«1» و نيز ‌از‌ حضرت‌ صادق‌ ‌عليه‌ السّلام‌ روايت‌ نموده‌: «

سمّي‌ النصاري‌ نصاري‌ لقول‌ عيسي‌ ‌من‌ انصاري‌ ‌الي‌ اللّه‌

» و ‌اينکه‌ اشاره‌ بآيه‌ شريفه‌ ‌است‌ فَلَمّا أَحَس‌َّ عِيسي‌ مِنهُم‌ُ الكُفرَ قال‌َ مَن‌ أَنصارِي‌ إِلَي‌ اللّه‌ِ الاية«2» تَهتَدُوا مجزوم‌ ‌است‌ بجهت‌ اينكه‌ جزاي‌ شرط مقدّر ‌است‌ ‌که‌ مستفاد ‌از‌ جمله‌ قبل‌ ميشود ‌يعني‌ (‌ان‌ كنتم‌ هودا ‌او‌ نصاري‌ تهتدوا) و ‌اينکه‌ دعوي‌ يهود و نصاري‌ ادعايي‌ ‌است‌ بدون‌ شاهد و دليل‌، زيرا كفريات‌ و ضلالاتي‌ ‌که‌ ‌در‌ كتب‌ ديني‌ ‌خود‌ درباره‌ ‌خدا‌ و انبياء ‌او‌ داده‌اند ‌از‌ نسبت‌ دادن‌ عجز و جهل‌ و كذب‌ بخدا و نسبت‌ معاصي‌ بزرگ‌ و ‌حتي‌ شرك‌ و بت‌ پرستي‌ بانبياء و قول‌ بالوهيت‌ و پسر ‌خدا‌

1‌-‌ ‌سورة‌ الاعراف‌ ‌آيه‌ 155

[.....]

2‌-‌ سوره‌ آل‌ عمران‌ ‌آيه‌ 45

جلد 2 - صفحه 211

بودن‌ مسيح‌ و امثال‌ اينها، برهان‌ واضحي‌ ‌بر‌ كذب‌ ادعاء آنهاست‌ و ‌ما ‌در‌ كلم‌ الطيب‌ ‌در‌ مجلد اول‌ مفصلا درباره‌ ‌اينکه‌ دو مذهب‌ بحث‌ نموده‌ايم‌«1» قُل‌ بَل‌ مِلَّةَ إِبراهِيم‌َ حَنِيفاً ظاهرا عامل‌ ‌در‌ ملة همان‌ كونوا ‌باشد‌ ‌که‌ ‌از‌ جمله‌ قبل‌ استفاده‌ ميشود و ملة منصوب‌ بنزع‌ خافض‌ ‌باشد‌ و تقدير چنين‌ ‌است‌ قل‌ ‌ يا ‌ ‌محمّد‌ بل‌ كونوا ‌علي‌ ملة ابراهيم‌ حنيفا تهتدوا بگو اي‌ پيغمبر صلّي‌ اللّه‌ ‌عليه‌ و آله‌ و سلّم‌ بلكه‌ ‌بر‌ ملت‌ حنيف‌ ابراهيم‌ باشيد ‌تا‌ هدايت‌ يابيد و بعضي‌ ‌از‌ مفسرين‌ گفته‌اند تقدير بل‌ اتبعوا ملة ابراهيم‌ و ‌ يا ‌ نتبع‌ ملة ابراهيم‌ ميباشد، و مراد ‌از‌ ملت‌ ابراهيم‌ همان‌ ملت‌ اسلام‌ ‌است‌ و دين‌ مقدس‌ اسلام‌ مأخوذ ‌از‌ ابراهيم‌ ميباشد چنانچه‌ ‌در‌ ‌آيه‌ شريفه‌ ميفرمايد ثُم‌َّ أَوحَينا إِلَيك‌َ أَن‌ِ اتَّبِع‌ مِلَّةَ إِبراهِيم‌َ حَنِيفاً«2» و حنيف‌ بمعني‌ مستقيم‌ و مايل‌ بطرف‌ حق‌ ‌است‌ و دين‌ مستقيم‌ ديني‌ ‌است‌ ‌که‌ كمترين‌ اعوجاج‌ و انحراف‌ ‌از‌ حق‌ و حقيقت‌ ‌در‌ اعتقادات‌ و دستورات‌ اخلاقي‌ و احكام‌ ‌آن‌ يافت‌ نشود و احكام‌ ‌آن‌ موافق‌ حكمت‌ و مصلحت‌ ‌باشد‌ و ‌اينکه‌ خاصيت‌ تنها ‌در‌ دين‌ اسلام‌ ‌است‌.

وَ ما كان‌َ مِن‌َ المُشرِكِين‌َ ‌اينکه‌ جمله‌ تعريض‌ ‌بر‌ يهود و نصاري‌ ‌است‌ ‌که‌ تصريحا و ‌ يا ‌ تلويحا ‌براي‌ ‌خدا‌ شريك‌ قائل‌ شده‌اند چنانچه‌ يهود گفتند عزير پسر ‌خدا‌ ‌است‌ و نصاري‌ گفتند عيسي‌ پسر ‌خدا‌ ‌است‌ بلكه‌ ‌در‌ كلمات‌ ‌خود‌ الوهيت‌ ‌را‌ متشكل‌ ‌از‌ اب‌ و ‌إبن‌ و روح‌ القدس‌ ميدانند و ‌اينکه‌ سه‌ اقنوم‌ ‌را‌ ‌در‌ عين‌ اينكه‌ سه‌ ‌است‌ يكي‌ ميدانند و نيز ‌در‌ تضاعيف‌ كلمات‌ تورات‌ مطالب‌ شرك‌ آميز بسيار ‌است‌ مثل‌ اينكه‌ ‌در‌ قصه‌ آدم‌ و خوردن‌ ‌از‌ درخت‌ عقل‌ ‌از‌ قول‌ ‌خدا‌ مينويسد:

1‌-‌ ص‌ 274‌-‌ 289

2‌-‌ ‌سورة‌ النحل‌ ‌آيه‌ 124

جلد 2 - صفحه 212

«‌اگر‌ ‌از‌ درخت‌ حيات‌ بخورد يكي‌ مانند ‌ما ميشود» و همچنين‌ ‌در‌ تورات‌ ‌خدا‌ ‌را‌ خداي‌ موسي‌ و موسي‌ ‌را‌ خداي‌ هارون‌ و هارون‌ ‌را‌ خداي‌ فرعون‌ دانسته‌، و امثال‌ اينها و حال‌ آنكه‌ ابراهيم‌ و اسمعيل‌ و اسحق‌ و يعقوب‌ و اسباط ‌بر‌ دين‌ توحيد و يكتا پرستي‌ بوده‌ و اولاد ‌خود‌ ‌را‌ بتوحيد وصيت‌ مينمودند چنانچه‌ ‌در‌ آيات‌ قبل‌ بيان‌ شد و چه‌ بسيار آيات‌ شريفه‌ قرآن‌ ‌در‌ شأن‌ ابراهيم‌ و توصيف‌ يكتا پرستي‌ ‌او‌ و احتجاج‌ ‌با‌ مشركين‌ و عبده‌ اصنام‌ وارد ‌شده‌ بلكه‌ حضرت‌ ابراهيم‌ پرچمدار توحيد بوده‌ و همه‌ مراتب‌ ‌آن‌ ‌را‌ طي‌ نموده‌ و امتحانات‌ الهي‌ ‌از‌ وي‌ ‌در‌ ‌اينکه‌ باره‌ ‌در‌ كتب‌ اخبار مسطور ‌است‌ و ‌در‌ مجمع‌ البيان‌ ‌در‌ ذيل‌ ‌آيه‌ شريفه‌:

قُلنا يا نارُ كُونِي‌ بَرداً وَ سَلاماً عَلي‌ إِبراهِيم‌َ«1» ‌از‌ حضرت‌ صادق‌ ‌عليه‌ السّلام‌ روايت‌ كرده‌ ‌که‌ فرمود:

لمّا اجلس‌ ابراهيم‌ ‌في‌ المنجنيق‌ و ارادوا ‌ان‌ يرموا ‌به‌ ‌في‌ النار اتاه‌ جبرئيل‌ (ع‌) ‌فقال‌ ‌السلام‌ عليك‌ ‌ يا ‌ ابراهيم‌ و رحمة اللّه‌ و بركاته‌ أ لك‌ حاجة ‌قال‌ امّا اليك‌ ‌فلا‌ الخبر

«

» و البته‌ پيداست‌ ‌که‌ حضرت‌ ابراهيم‌ (ع‌) ‌در‌ مرتبه‌ توحيد بچه‌ پايه‌ رسيده‌ ‌که‌ يك‌ چنين‌ موقعيت‌ حساسي‌ ‌از‌ اظهار حاجت‌ بغير ‌خدا‌ دوري‌ ميجويد و جز ‌خدا‌ كسي‌ مورد نظر و توجه‌ ‌او‌ نيست‌.

1‌-‌ ‌سورة‌ الانبياء ‌آيه‌ 69

213
}}
|-|
برگزیده تفسیر نمونه=

===برگزیده تفسیر نمونه===
{{نمایش فشرده تفسیر|
اشاره

آیه 135

شأن نزول:

در شأن نزول این آیه و دو آیه بعد از ابن عباس چنین نقل شده که: چند نفر از علمای یهود و مسیحیان نجران با مسلمان بحث و گفتگو داشتند، هر یک از این دو گروه خود را اولی و سزاوارتر به آیین حق می‌دانست و دیگری را نفی می‌کرد، یهودیان می‌گفتند: موسی پیامبر ما از همه پیامبران برتر است و کتاب ما تورات بهترین کتاب است، عین همین ادعا را مسیحیان داشتند که مسیح بهترین راهنما و انجیل برترین کتب آسمانی است، و هر یک از پیروان این دو مذهب مسلمانان را به مذهب خویش دعوت می‌کردند، این سه آیه نازل شد و به آنها پاسخ گفت.

تفسیر:

تنها ما بر حقیم! خودپرستی و خودمحوری معمولا سبب می‌شود که انسان حق را در خودش منحصر بداند، همه را بر باطل بشمرد و سعی کند دیگران را به رنگ خود در آورد چنانکه قرآن در این آیه می‌گوید: «اهل کتاب گفتند:

یهودی یا مسیحی شوید تا هدایت یابید»! (وَ قالُوا کُونُوا هُوداً أَوْ نَصاری تَهْتَدُوا).

بگو آیینهای تحریف یافته هرگز نمی‌تواند موجب هدایت بشر گردد «بلکه پیرو آیین خالص ابراهیم گردید تا هدایت شوید و او هرگز از مشرکان نبود» (قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْراهِیمَ حَنِیفاً وَ ما کانَ مِنَ الْمُشْرِکِینَ).
}}
|-|

سایر تفاسیر=
سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

==تفسیر های فارسی==
==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=2 |آیه=135}}===
==={{تفسیر خسروی|سوره=2 |آیه=135}}===
==={{تفسیر عاملی|سوره=2 |آیه=135}}===
==={{تفسیر جامع|سوره=2 |آیه=135}}===

==تفسیر های عربی==
==={{تفسیر المیزان|سوره=2 |آیه=135}}===
==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=2 |آیه=135}}===
==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=2 |آیه=135}}===
==={{تفسیر الصافی|سوره=2 |آیه=135}}===
==={{تفسیر الکاشف|سوره=2 |آیه=135}}===
</tabber>

==روایات مرتبط با تفسیر آیه==
۱۵ - از امام صادق(ع) روایت شده که فرمود: «ان الحنیفة هى الاسلام;<ref>تفسیر عیاشى، ج ۱، ص ۶۱، ح ۱۰۳; تفسیر برهان، ج ۱، ص ۱۵۶، ح ۱.</ref> [آیین ] حنیف، همان آیین اسلام است».

۱۶ - از امام باقر(ع) روایت شده است: «ما أبقت الحنیفة شیئاً حتى ان منها قص الشارب و قلم الاظفار و الختان;<ref>تفسیر عیاشى، ج ۱، ص ۶۱، ح ۱۰۴; تفسیر برهان، ج ۱، ص ۱۵۶، ح ۲.</ref> دین حنیف هیچ چیزى را فرو گزار نکرده است، حتى کوتاه کردن موى سبیل، ناخن و ختنه کردن را هم، دارد».
==پانویس==
<div style="font-size:smaller"><references/></div>

==منابع==
* [[تفسیر نور]]، [[محسن قرائتی]]، [[تهران]]:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
* [[اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌]]، [[سید عبدالحسین طیب]]، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌
* [[تفسیر اثنی عشری]]، [[حسین حسینی شاه عبدالعظیمی]]، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
* [[تفسیر روان جاوید]]، [[محمد ثقفی تهرانی]]، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
* [[برگزیده تفسیر نمونه]]، [[ناصر مکارم شیرازی]] و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
* [[تفسیر راهنما]]، [[علی اکبر هاشمی رفسنجانی]]، [[قم]]:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌
* محمدباقر محقق، [[نمونه بینات در شأن نزول آیات]] از نظر [[شیخ طوسی]] و سایر مفسرین خاصه و عامه.

[[رده:آیات سوره بقره]]
[[رده:ترجمه و تفسیر آیات قرآن]]
[[رده:آیات دارای شان نزول]]

@@ سطر ۵۳: / سطر ۵۳: @@
 این آیه در [[مدینه]] بر [[پیامبر اسلام]] صلی الله علیه و آله نازل گردیده است. <ref> طبرسی، مجمع البيان في تفسير القرآن، ج ‌1، ص 111.</ref>
-'''شأن نزول:'''<ref> محمدباقر محقق،‌ [[نمونه بينات در شأن نزول آيات]] از نظر [[شیخ طوسی]] و ساير مفسرين خاصه و عامه، ص 39.</ref>
+'''شأن نزول:'''
 == تفسیر آیه ==
 <tabber>

@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۱: @@
 </tabber>
 ==معانی کلمات آیه==
-«مِلَّةَ»: مفعول فعل مقدّری است و آن چنین است: بَلْ نَتَّبِعُ مِلَّةَ إِبْرَاهِیمَ. «حَنِیفاً»: حقّگرا. دوری‌کننده از ضلالت و بطالت، و گراینده به سوی هدایت و حقیقت. راستگرا. منصوب است چون حال (اِبْرَاهِیمَ) است که می‌تواند به جای (مِلَّة) قرار گیرد. یا مفعول فعل (أَعْنِی) مقدّر است.
+حنيف: حنف (بر وزن عمل) ميل به حق. حنيف يعنى مايل به حق.
 ==نزول==

@@ سطر ۲۰۷: / سطر ۲۰۷: @@
 </tabber>
 ==پانویس==
 <div style="font-size:smaller"><references/></div>

@@ سطر ۲۰۸: / سطر ۲۰۸: @@
 ==روایات مرتبط با تفسیر آیه==
-۱۵ - از امام صادق(ع) روایت شده که فرمود: «ان الحنیفة هى الاسلام;<ref>تفسیر عیاشى، ج ۱، ص ۶۱، ح ۱۰۳; تفسیر برهان، ج ۱، ص ۱۵۶، ح ۱.</ref> [آیین ] حنیف، همان آیین اسلام است».
+- از امام صادق(ع) روایت شده که فرمود: «ان الحنیفة هى الاسلام;<ref>تفسیر عیاشى، ج ۱، ص ۶۱، ح ۱۰۳; تفسیر برهان، ج ۱، ص ۱۵۶، ح ۱.</ref> [آیین ] حنیف، همان آیین اسلام است».
-۱۶ - از امام باقر(ع) روایت شده است: «ما أبقت الحنیفة شیئاً حتى ان منها قص الشارب و قلم الاظفار و الختان;<ref>تفسیر عیاشى، ج ۱، ص ۶۱، ح ۱۰۴; تفسیر برهان، ج ۱، ص ۱۵۶، ح ۲.</ref> دین حنیف هیچ چیزى را فرو گزار نکرده است، حتى کوتاه کردن موى سبیل، ناخن و ختنه کردن را هم، دارد».
+- از امام باقر(ع) روایت شده است: «ما أبقت الحنیفة شیئاً حتى ان منها قص الشارب و قلم الاظفار و الختان;<ref>تفسیر عیاشى، ج ۱، ص ۶۱، ح ۱۰۴; تفسیر برهان، ج ۱، ص ۱۵۶، ح ۲.</ref> دین حنیف هیچ چیزى را فرو گزار نکرده است، حتى کوتاه کردن موى سبیل، ناخن و ختنه کردن را هم، دارد».
 ==پانویس==
 <div style="font-size:smaller"><references/></div>