آیه محو و اثبات - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۲۱

2024-09-24T14:21:30Z

مهدی موسوی در ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۱۳

2024-09-24T14:13:46Z

Zamani در ‏۲۴ اوت ۲۰۱۴، ساعت ۱۲:۰۰

2014-08-24T12:00:35Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۷:۰۹

2014-02-17T07:09:03Z

بهرامی در ‏۹ فوریهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۱۴

2014-02-09T10:14:13Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۸ فوریهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۸:۰۵

2014-02-08T08:05:35Z

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} {{نیازمند ویرایش فنی}} '''در باره دگرگونی‌ها...' ایجاد کرد

2014-02-03T12:54:57Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} {{نیازمند ویرایش فنی}} '''در باره دگرگونی‌ها...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
{{نیازمند ویرایش فنی}}
'''در باره دگرگونی‌های ناشی از تغییر شرایط'''

به آیه 39 سوره رعد 'آیه محو و اثبات' می‌گویند: «یَمْحُو اللّهُ مَا یَشَاء وَیُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْکِتَابِ»؛ 'خدا آنچه را بخواهد محو یا اثبات می‌کند و اصل کتاب نزد اوست'.
'محو' به معنای از بین بردن آثار شیئی است. مثلا وقتی گفته می‌شود: نوشته‌ای را محو کردم، یعنی خطوط و نقش آن را از بین بردم. 'اثبات'، نهادن چیزی در جایی است که از آن‌جا تکان نخورد.

این آیه درباره معجزات و کتاب‌های آسمانی پیامبران نازل شد و استدلالی است بر این که چرا بعضی از کتاب‌های آسمانی جای بعضی دیگر را می‌گیرند؛ یعنی خداوند هر چیزی را بخواهد محو می‌کند؛ همان‌گونه که به مقتضای حکمت و اراده خویش اموری را اثبات می‌کند. این آیه منحصر به مسئله نبوت نیست؛ بلکه یک قانون کلی و عمومی را بیان می‌کند که: تحقق موجودات و حوادث عالم دو مرحله دارد:

1. مرحله قطعیت که هیچ‌گونه دگرگونی در آن راه ندارد (در این آیه از آن به 'ام‌الکتاب' تعبیر شده است) ؛

2. مرحله غیرقطعی و مشروط که از آن به مرحله 'محو و اثبات' تعبیر می‌شود؛ به بیان دیگر علم خداوند دو مرحله دارد: 'علم به مقتضیات و علل ناقصه' و 'علم به علل تامه'. آن‌چه مربوط به مرحله اول است، از آن به لوح محو و اثبات تعبیر می‌شود، و آن‌چه مربوط به مرحله دوم است، امّ‌الکتاب و لوح محفوظ خوانده می‌شود.
به هرحال، محو و اثبات معنای جامعی دارد که هرگونه دگرگونی براثر تغییر شرایط یا وجود موانع را شامل می‌شود.

این آیه عرصه اختلاف‌ نظر مفسّران است، و قائلان به صحت نسخ و بداء، به این آیه استناد کرده‌اند؛ البته 'بداء' فقط از معتقدات شیعه است و اهل‌سنت آن را نمی‌پذیرد.
== منابع ==

[http://wiki.islamicdoc.org/wiki/index.php/%D8%A2%DB%8C%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%88_%D9%88_%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA ویکی علوم اسلامی، آیه محو و اثبات] بازیابی: 14 بهمن 1392.
[[رده:آیه‌های با عناوین خاص]]
[[رده:آیات سوره رعد]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 به آیه 39 [[سوره رعد]] «آیه مَحو و اِثبات» گفته شده است:
-{{قرآن در قاب|«يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاءُ وَيُثْبِتُ ۖ وَعِنْدَهُ أُمُّ الْكِتَابِ»|سوره=13|آیه=39|ترجمه=خدا هر چه را بخواهد محو می کند و هر چه را بخواهد ثابت و پابرجا می نماید، و "امّ الکتاب "نزد اوست.}}
+{{قرآن در قاب|«يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاءُ وَيُثْبِتُ ۖ وَعِنْدَهُ أُمُّ الْكِتَابِ»|سوره=13|آیه=39|ترجمه=خدا هر چه را بخواهد محو می کند و هر چه را بخواهد ثابت و پابرجا می نماید، و "امّ الکتاب" نزد اوست.}}
 مجاهد گوید: وقتى که [[آیه]] {{متن قرآن|«وَ ما کانَ لِرَسُولٍ أَنْ یأْتِی بِآیةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ»}} (آیه 38 همین [[سوره]]) نازل گردید، [[قریش]] گفتند: یا [[پیامبر اسلام|محمد]] ما تو را صاحب ثروت و مالى نمى بینیم و مالک امرى نمى شناسیم. سپس این [[آیه]] نازل شد.<ref>تفسیر ابن ابى‌حاتم.</ref>
@@ سطر ۱۳: / سطر ۱۳: @@
 به هرحال، محو و اثبات، معنای جامعی دارد که هر گونه دگرگونی بر اثر تغییر شرایط یا وجود موانع را شامل می‌شود. قائلان به صحت [[نسخ]] و [[بداء]] به این آیه استناد کرده‌اند؛ البته «بداء» فقط از معتقدات [[شیعه]] است و [[اهل سنت|اهل‌سنت]] آن را نمی‌پذیرند.
+==پانویس==
 ==منابع==
 *[http://wiki.islamicdoc.org/wiki/index.php/%D8%A2%DB%8C%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%88_%D9%88_%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA "آیه محو و اثبات"، ویکی علوم اسلامی]، بازیابی: 14 بهمن 1392.
 *[[نمونه بينات در شأن نزول آيات]]، محمدباقر محقق،‌ ص469.

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
+به آیه 39 [[سوره رعد]] «آیه مَحو و اِثبات» گفته شده است:
-به آیه 39 [[سوره رعد]] 'آیه محو و اثبات' می‌گویند: {{متن قرآن|«یَمْحُواللّهُ مَا یَشَاء وَیُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْکِتَابِ»}}؛ خدا آنچه را بخواهد محو یا اثبات می‌کند و اصل کتاب نزد اوست.
+{{قرآن در قاب|«يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاءُ وَيُثْبِتُ ۖ وَعِنْدَهُ أُمُّ الْكِتَابِ»|سوره=13|آیه=39|ترجمه=خدا هر چه را بخواهد محو می کند و هر چه را بخواهد ثابت و پابرجا می نماید، و "امّ الکتاب "نزد اوست.}}
-'محو' به معنای از بین بردن آثار شیئی است. مثلاً وقتی گفته می‌شود: نوشته‌ای را محو کردم یعنی خطوط و نقش آن را از بین بردم. 'اثبات'، نهادن چیزی در جایی است که از آن‌جا تکان نخورد.
+مجاهد گوید: وقتى که [[آیه]] {{متن قرآن|«وَ ما کانَ لِرَسُولٍ أَنْ یأْتِی بِآیةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ»}} (آیه 38 همین [[سوره]]) نازل گردید، [[قریش]] گفتند: یا [[پیامبر اسلام|محمد]] ما تو را صاحب ثروت و مالى نمى بینیم و مالک امرى نمى شناسیم. سپس این [[آیه]] نازل شد.<ref>تفسیر ابن ابى‌حاتم.</ref>
-این آیه درباره معجزات و کتاب‌های آسمانی پیامبران نازل شد و استدلالی است بر این که چرا بعضی از کتاب‌های آسمانی جای بعضی دیگر را می‌گیرند؛ یعنی خداوند هر چیزی را بخواهد محو می‌کند؛ همان‌گونه که به مقتضای حکمت و اراده خویش اموری را اثبات می‌کند. این آیه منحصر به مسئله نبوت نیست؛ بلکه یک قانون کلی و عمومی را بیان می‌کند که: تحقق موجودات و حوادث عالم دو مرحله دارد:
+«مَحو» به معنای از بین بردن آثار شیء است؛ مثلاً وقتی گفته می‌شود: نوشته‌ای را محو کردم یعنی خطوط و نقش آن را از بین بردم. «اِثبات»، نهادن چیزی در جایی است که از آن‌جا تکان نخورد.
-:1. مرحله قطعیت که هیچ‌گونه دگرگونی در آن راه ندارد. (در این آیه از آن به 'ام‌الکتاب' تعبیر شده است.)
+این [[آیه]] درباره [[معجزات]] و کتاب‌های آسمانی [[پیامبران]] نازل شد و استدلالی است بر این که چرا بعضی از کتاب‌های آسمانی جای بعضی دیگر را می‌گیرند؛ یعنی خداوند هر چیزی را بخواهد محو می‌کند؛ همان‌گونه که به مقتضای [[حکمت]] و [[اراده الهی|اراده]] خویش اموری را اثبات می‌کند. این آیه منحصر به مسئله [[نبوت]] نیست؛ بلکه یک قانون کلی و عمومی را بیان می‌کند که تحقق موجودات و حوادث عالم دو مرحله دارد:
-:2. مرحله غیرقطعی و مشروط که از آن به مرحله 'محو و اثبات' تعبیر می‌شود؛ به بیان دیگر علم خداوند دو مرحله دارد: 'علم به مقتضیات و علل ناقصه' و 'علم به علل تامه'. آنچه مربوط به مرحله اول است، از آن به لوح محو و اثبات تعبیر می‌شود و آنچه مربوط به مرحله دوم است، امّ‌الکتاب و لوح محفوظ خوانده می‌شود.
+* مرحله قطعیت که هیچ‌گونه دگرگونی در آن راه ندارد (در این آیه از آن به «ام‌الکتاب» تعبیر شده است).
-به هرحال، محو و اثبات معنای جامعی دارد که هر گونه دگرگونی بر اثر تغییر شرایط یا وجود موانع را شامل می‌شود.
+به هرحال، محو و اثبات، معنای جامعی دارد که هر گونه دگرگونی بر اثر تغییر شرایط یا وجود موانع را شامل می‌شود. قائلان به صحت [[نسخ]] و [[بداء]] به این آیه استناد کرده‌اند؛ البته «بداء» فقط از معتقدات [[شیعه]] است و [[اهل سنت|اهل‌سنت]] آن را نمی‌پذیرند.
-این آیه عرصه اختلاف‌ نظر مفسّران است و قائلان به صحت نسخ و بداء به این آیه استناد کرده‌اند؛ البته 'بداء' فقط از معتقدات شیعه است و اهل‌سنت آن را نمی‌پذیرد.
+==منابع==
-==منابع==
+*[http://wiki.islamicdoc.org/wiki/index.php/%D8%A2%DB%8C%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%88_%D9%88_%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA "آیه محو و اثبات"، ویکی علوم اسلامی]، بازیابی: 14 بهمن 1392.
-* [http://wiki.islamicdoc.org/wiki/index.php/%D8%A2%DB%8C%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%88_%D9%88_%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA آیه محو و اثبات، ویکی علوم اسلامی] بازیابی: 14 بهمن 1392.
+*[[نمونه بينات در شأن نزول آيات]]، محمدباقر محقق،‌ ص469.
 {{قرآن}}

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
 به آیه 39 [[سوره رعد]] 'آیه محو و اثبات' می‌گویند: {{متن قرآن|«یَمْحُواللّهُ مَا یَشَاء وَیُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْکِتَابِ»}}؛ خدا آنچه را بخواهد محو یا اثبات می‌کند و اصل کتاب نزد اوست.
@@ سطر ۹: / سطر ۷: @@
 این آیه درباره معجزات و کتاب‌های آسمانی پیامبران نازل شد و استدلالی است بر این که چرا بعضی از کتاب‌های آسمانی جای بعضی دیگر را می‌گیرند؛ یعنی خداوند هر چیزی را بخواهد محو می‌کند؛ همان‌گونه که به مقتضای حکمت و اراده خویش اموری را اثبات می‌کند. این آیه منحصر به مسئله نبوت نیست؛ بلکه یک قانون کلی و عمومی را بیان می‌کند که: تحقق موجودات و حوادث عالم دو مرحله دارد:
-* 1. مرحله قطعیت که هیچ‌گونه دگرگونی در آن راه ندارد. (در این آیه از آن به 'ام‌الکتاب' تعبیر شده است.)
+:1. مرحله قطعیت که هیچ‌گونه دگرگونی در آن راه ندارد. (در این آیه از آن به 'ام‌الکتاب' تعبیر شده است.)
-* 2. مرحله غیرقطعی و مشروط که از آن به مرحله 'محو و اثبات' تعبیر می‌شود؛ به بیان دیگر علم خداوند دو مرحله دارد: 'علم به مقتضیات و علل ناقصه' و 'علم به علل تامه'. آنچه مربوط به مرحله اول است، از آن به لوح محو و اثبات تعبیر می‌شود و آنچه مربوط به مرحله دوم است، امّ‌الکتاب و لوح محفوظ خوانده می‌شود.
 به هرحال، محو و اثبات معنای جامعی دارد که هر گونه دگرگونی بر اثر تغییر شرایط یا وجود موانع را شامل می‌شود.

@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 ==منابع==
 * [http://wiki.islamicdoc.org/wiki/index.php/%D8%A2%DB%8C%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%88_%D9%88_%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA آیه محو و اثبات، ویکی علوم اسلامی] بازیابی: 14 بهمن 1392.
 [[رده:آیه‌های با عناوین خاص]]
 [[رده:آیات سوره رعد]]

@@ سطر ۱۷: / سطر ۱۷: @@
 ==منابع==
-* [http://wiki.islamicdoc.org/wiki/index.php/%D8%A2%DB%8C%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%88_%D9%88_%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA ویکی علوم اسلامی، آیه محو و اثبات]، بازیابی: 14 بهمن 1392.
+* [http://wiki.islamicdoc.org/wiki/index.php/%D8%A2%DB%8C%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%88_%D9%88_%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA آیه محو و اثبات، ویکی علوم اسلامی] بازیابی: 14 بهمن 1392.
 [[رده:آیه‌های با عناوین خاص]]
 [[رده:آیات سوره رعد]]