آغاز خلافت امام حسن علیه السلام - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۹

2024-08-04T11:39:53Z

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ تقویم: آغاز خلافت امام حسن مجتبي علیه السلام را به آغاز خلافت امام حسن علیه السلام منتقل کرد

2022-04-03T10:24:02Z

مهدی موسوی صفحهٔ تقویم: آغاز خلافت امام حسن مجتبي علیه السلام را به آغاز خلافت امام حسن علیه السلام منتقل کرد

سید مهدی خدایی: اولویت بندی و رتبه بندی

2019-07-27T08:10:04Z

اولویت بندی و رتبه بندی

سید مهدی خدایی: 1

2019-04-14T12:42:09Z

سید مهدی خدایی: پروژه1: سنجش کیفی

2019-04-14T12:41:38Z

پروژه1: سنجش کیفی

Zamani در ‏۲۸ مارس ۲۰۱۷، ساعت ۰۷:۰۷

2017-03-28T07:07:01Z

بهرامی در ‏۲۳ دسامبر ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۲۳

2012-12-23T10:23:06Z

مرضیه الله وکیل جزی: آغاز خلافت امام حسن مجتبي علیه السلام را به تقویم: آغاز خلافت امام حسن مجتبي علیه السلام منتقل کرد

2012-10-29T04:47:40Z

آغاز خلافت امام حسن مجتبي علیه السلام را به تقویم: آغاز خلافت امام حسن مجتبي علیه السلام منتقل کرد

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۳ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۹:۱۵

2012-08-13T09:15:51Z

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی ' '''کلید واژه: امام حسن علی...' ایجاد کرد

2012-07-16T12:42:00Z

صفحه‌ای جدید حاوی ' <keywords content='کلید واژه: امام حسن علیه السلام، 21 رمضان، ' /> '''کلید واژه: امام حسن علی...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''منبع:''' نرم‌افزار دایرة‌المعارف چهارده معصوم علیهم‌السلام

==آغاز خلافت امام حسن‌مجتبي علیه‌السلام: سال 40 هجري قمري/ 21 رمضان==

پس از شهادت اميرمؤمنان علي بن ابي‌طالب علیه‌السلام و دفن بدن مطهر وي در شب بيست و يكم ماه [[رمضان]] سال چهلم قمري، در روز آن مردم [[كوفه]] و شيعيان داغدار و ماتم‌زده اين شهر در بيرون خانه آن حضرت و در مسجد اعظم كوفه به عزاداري و سوگواري پرداخته و بي‌صبرانه منتظر ورود فرزندان گرامي آن حضرت به [[مسجد كوفه]] و تعيين خليفه مسلمانان بودند.

ساعاتي از روز نگذشته بود كه فرزندان [[امام علی]] علیه‌السلام، از جمله امام حسن‌مجتبي علیه‌السلام، [[امام حسين]] علیه‌السلام، [[محمد حنفيه]] و اصحاب و ياران خاص اميرمؤمنان علیه‌السلام از خانه‌اش بيرون آمده و به سوي مسجد حركت كردند و مردم با ديدن آن‌ها با ذكر [[صلوات]] و [[تكبير]] به استقبالشان شتافتند.

پس از ورودشان به [[مسجد]]، امام حسن‌مجتبي علیه‌السلام به عنوان وصي و جانشين پدرش حضرت علي علیه‌السلام بر فراز منبر رفت و خطبه غرّايي ايراد كرد. آن حضرت در فرازي از خطبه‌اش فرمود: در شب گذشته مردي رخت از جهان بست كه هيچ يك از پيشينيان در انجام وظيفه بر او پيش‌دستي نگرفتند و آيندگان هم نتوانند پا به پاي او به كارهاي خويش بپردازند.

او در ركاب پيامبر خدا صلی الله علیه و آله پيكار مي‌كرد و در پاسداري از او، از خودگذشتگي نشان مي‌داد و [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله وي را پرچم‌دار خود قرار مي‌داد و [[جبرئيل]] از طرف راست و [[ميكائيل]] از جانب چپ از او نگهباني مي‌كردند و او از ميدان نبرد بازنمي‌گشت تا خداي متعال به كمك او لشكر [[اسلام]] را پيروز مي‌ساخت.

علي علیه‌السلام در شبي از دنيا رفت كه در آن شب عيسي علیه‌السلام به آسمان صعود كرد و [[يوشع بن نون]]، وصي موسي علیه‌السلام درگذشت. وي در حالي جهان را وداع گفت كه براي خويش سيم و زري باقي نگذاشت و تنها هفتصد درهم از عطايايش مانده است كه مي‌خواست خدمتگذاري براي كسان خود فراهم كند. در اين هنگام، گريه گلوگير امام حسن علیه‌السلام شد و شروع كرد به گريستن و مردم نيز با او هم‌آوا شده و مسجد اعظم كوفه، يكپارچه گريه و ناله شد.

آن حضرت سپس خطبه‌اش را ادامه داد و درباره خودش نيز مطالبي فرمود و در پايان با اين جملات، سخنراني‌اش را به پايان رسانيد: أنا من اهل بيت فرض الله مودّتهم في كتابه، فقال تعالي: "قُلْ لاأسئَلُكُمْ عَلَيْهِ أجْراً اِلاّ الْمَوَدَّهَ فِي الْقُرْبي و مَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَهً نَزِدْ لَهُ فيها حُسْناً"،<ref> [[سوره شورى]](42)، آيه 23.</ref> فالحسنه مودّتنا اهل البيت علیه‌السلام.

آنگاه عبدالله بن عباس برخاست و در كنار آن حضرت ايستاد و گفت: معاشر الناس! هذا ابن نبيّكم و وصيّ امامكم فبايعوه؛ اي مردم! اين بزرگ مرد، فرزند پيامبرتان و جانشين امامتان است. پس با او [[بيعت]] كنيد.

مردم كه از اين سخن به وجد آمده بودند، گفتند: ما أحبّه الينا و أوجب حقّه علينا؛ چقدر او براي ما دوست داشتني‌تر و حقش بر ما واجب‌تر است. سپس با كمال رغبت و اشتياق با آن حضرت بيعت كردند و او را به عنوان خليفه و جانشين پدرش [[امام علی]] علیه‌السلام پذيرفته و پيروي‌اش را بر عهده گرفتند.<ref> الارشاد (شيخ مفيد)، ص 347؛ [[منتهي الآمال]] ([[شیخ عباس قمی]])، ج 1، ص 224؛ زندگاني چهارده معصوم علیهم‌السلام (ترجمه [[اعلام الوري]])، ص 300.</ref>

گفتني است، امام حسن مجتبي علیه‌السلام پنجمين خليفه مسلمانان بود كه پس از رحلت پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله به اين مقام نايل شد. از ميان پنج خليفه نخستين [[ابوبكر]]، [[عمر]]، [[عثمان]]، امام علي علیه‌السلام و امام حسن علیه‌السلام تنها دو خليفه آخر يعني امام علي علیه‌السلام و امام حسن‌مجتبي علیه‌السلام به صورت آزاد و مستقيم از ميان مردم انتخاب شدند ولي سه خليفه ديگر نه با رأي آزاد و دموكراتيك مردم، بلكه هر كدام به نحوي از مردم بيعت گرفته و بر اوضاع مسلط شدند.

به هر روي، بنا به گفته [[شيخ مفيد]] بيعت با امام حسن‌مجتبي علیه‌السلام در روز جمعه بيست و يكم ماه رمضان سال 40 هجري قمري واقع گرديد و از آن پس، آن حضرت عاملان و استانداران خود را معرفي و حكومت را به طور رسمي بر عهده گرفت.<ref> الارشاد، ص 349.</ref> ولي برخي از علماي [[اهل سنت]] بيعت با آن حضرت را روز بيست و سوم ماه [[رمضان]] دانسته‌اند.<ref> [[التنبيه والاشراف]] (مسعودي)، ص 260.</ref>

==پانویس ==
<references />

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{تقویم|روز= 21 رمضان|سال= سال 40 هجری قمری}}
+{{تقویم|روز= 21 رمضان|سال= سال ۴۰ هجری قمری}}
-پس از شهادت اميرمؤمنان علي بن ابي‌طالب علیه‌السلام و دفن بدن مطهر وي در شب بيست و يكم ماه [[رمضان]] سال چهلم قمري، در روز آن مردم [[كوفه]] و شيعيان داغدار و ماتم‌زده اين شهر در بيرون خانه آن حضرت و در مسجد اعظم كوفه به عزاداري و سوگواري پرداخته و بي‌صبرانه منتظر ورود فرزندان گرامي آن حضرت به [[مسجد كوفه]] و تعيين خليفه مسلمانان بودند.
+پس از [[شهادت امام علی علیه السلام|شهادت امام علی]] علیه‌السلام و دفن بدن مطهر وی در شب بیست و یکم ماه [[رمضان]] سال چهلم قمری، در فردای آن شب، مردم [[کوفه]] و [[شیعه|شیعیان]] داغدار و ماتم‌زده این شهر در بیرون خانه آن حضرت و در [[مسجد کوفه|مسجد کوفه]] به عزاداری و سوگواری پرداخته و بی‌صبرانه منتظر ورود فرزندان گرامی آن حضرت به مسجد و تعیین [[خلیفه]] مسلمانان بودند.
-ساعاتي از روز نگذشته بود كه فرزندان [[امام علی]] علیه‌السلام، از جمله امام حسن‌مجتبي علیه‌السلام، [[امام حسين]] علیه‌السلام، [[محمد حنفيه]] و اصحاب و ياران خاص اميرمؤمنان علیه‌السلام از خانه‌اش بيرون آمده و به سوي مسجد حركت كردند و مردم با ديدن آن‌ها با ذكر [[صلوات]] و [[تكبير]] به استقبالشان شتافتند.
+ساعاتی از روز نگذشته بود که فرزندان [[امام علی]] علیه‌السلام، از جمله [[امام حسن علیه السلام|امام حسن مجتبی]] علیه‌السلام، [[امام حسین]] علیه‌السلام، [[محمد بن حنفیه]] و اصحاب و یاران خاص امیرمؤمنان علیه‌السلام از خانه‌اش بیرون آمده و به سوی مسجد حرکت کردند و مردم با دیدن آن‌ها با ذکر [[صلوات]] و [[تکبیر|تکبیر]] به استقبالشان شتافتند.
-پس از ورودشان به [[مسجد]]، امام حسن‌مجتبي علیه‌السلام به عنوان وصي و جانشين پدرش حضرت علي علیه‌السلام بر فراز منبر رفت و خطبه غرّايي ايراد كرد. آن حضرت در فرازي از خطبه‌اش فرمود: در شب گذشته مردي رخت از جهان بست كه هيچ يك از پيشينيان در انجام وظيفه بر او پيش‌دستي نگرفتند و آيندگان هم نتوانند پا به پاي او به كارهاي خويش بپردازند.
+پس از ورودشان به [[مسجد]]، امام حسن‌ مجتبی علیه‌السلام به عنوان وصی و جانشین پدرش حضرت علی علیه‌السلام بر فراز منبر رفت و [[خطبه]] غرّایی ایراد کرد. آن حضرت در فرازی از خطبه‌اش فرمود: «در شب گذشته مردی رخت از جهان بست که هیچ یک از پیشینیان در انجام وظیفه بر او پیش‌دستی نگرفتند و آیندگان هم نتوانند پا به پای او به کارهای خویش بپردازند. او در رکاب [[پیامبر اسلام|پیامبر خدا]] صلی الله علیه وآله پیکار می‌کرد و در پاسداری از او، از خودگذشتگی نشان می‌داد و رسول خدا وی را پرچم‌دار خود قرار می‌داد و [[جبرئیل]] از طرف راست و [[میکائیل]] از جانب چپ از او نگهبانی می‌کردند و او از میدان نبرد بازنمی‌گشت تا خدای متعال به کمک او لشکر [[اسلام]] را پیروز می‌ساخت. علی علیه‌السلام در شبی از دنیا رفت که در آن شب [[حضرت عیسی علیه السلام|عیسی]] علیه‌السلام به آسمان صعود کرد و [[یوشع بن نون]]، وصی [[حضرت موسی علیه السلام|موسی]] علیه‌السلام درگذشت. وی در حالی جهان را وداع گفت که برای خویش سیم و زری باقی نگذاشت و تنها هفتصد درهم از عطایایش مانده است که می‌خواست خدمتگذاری برای کسان خود فراهم کند».
-او در ركاب پيامبر خدا صلی الله علیه و آله پيكار مي‌كرد و در پاسداري از او، از خودگذشتگي نشان مي‌داد و [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله وي را پرچم‌دار خود قرار مي‌داد و [[جبرئيل]] از طرف راست و [[ميكائيل]] از جانب چپ از او نگهباني مي‌كردند و او از ميدان نبرد بازنمي‌گشت تا خداي متعال به كمك او لشكر [[اسلام]] را پيروز مي‌ساخت.
+در این هنگام، گریه گلوگیر امام حسن علیه‌السلام شد و شروع کرد به گریستن و مردم نیز با او هم‌آوا شده و مسجد اعظم کوفه، یکپارچه گریه و ناله شد. آن حضرت سپس خطبه‌اش را ادامه داد و درباره خودش نیز مطالبی فرمود و در پایان با این جملات، سخنرانی‌اش را به پایان رسانید: «أنا من اهل بیت فرض الله مودّتهم فی کتابه، فقال تعالی: {{متن قرآن|"قُلْ لاأسئَلُکمْ عَلَیهِ أجْراً اِلاّ الْمَوَدَّة فِی الْقُرْبی و مَنْ یقْتَرِفْ حَسَنَهً نَزِدْ لَهُ فیها حُسْناً"}}،<ref> [[سوره شورى]]، آیه ۲۳.</ref> فالحسنة مودّتنا اهل البیت».
-علي علیه‌السلام در شبي از دنيا رفت كه در آن شب عيسي علیه‌السلام به آسمان صعود كرد و [[يوشع بن نون]]، وصي موسي علیه‌السلام درگذشت. وي در حالي جهان را وداع گفت كه براي خويش سيم و زري باقي نگذاشت و تنها هفتصد درهم از عطايايش مانده است كه مي‌خواست خدمتگذاري براي كسان خود فراهم كند. در اين هنگام، گريه گلوگير امام حسن علیه‌السلام شد و شروع كرد به گريستن و مردم نيز با او هم‌آوا شده و مسجد اعظم كوفه، يكپارچه گريه و ناله شد.
+آنگاه [[عبدالله بن عباس]] برخاست و در کنار آن حضرت ایستاد و گفت: «معاشر الناس! هذا ابن نبیکم و وصی امامکم فبایعوه»؛ ای مردم! این بزرگ مرد، فرزند پیامبرتان و جانشین امامتان است. پس با او [[بیعت|بیعت]] کنید.
-آن حضرت سپس خطبه‌اش را ادامه داد و درباره خودش نيز مطالبي فرمود و در پايان با اين جملات، سخنراني‌اش را به پايان رسانيد: أنا من اهل بيت فرض الله مودّتهم في كتابه، فقال تعالي: "قُلْ لاأسئَلُكُمْ عَلَيْهِ أجْراً اِلاّ الْمَوَدَّهَ فِي الْقُرْبي و مَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَهً نَزِدْ لَهُ فيها حُسْناً"،<ref> [[سوره شورى]](42)، آيه 23.</ref> فالحسنه مودّتنا اهل البيت علیه‌السلام.
+مردم که از این سخن به وجد آمده بودند، گفتند: «ما أحبّه إلینا و أوجب حقّه علینا»؛ چقدر او برای ما دوست داشتنی‌تر و حقش بر ما واجب‌تر است. سپس با کمال رغبت و اشتیاق با آن حضرت بیعت کردند و او را به عنوان خلیفه و جانشین پدرش [[امام علی]] علیه‌السلام پذیرفته و پیروی‌اش را بر عهده گرفتند.<ref> الارشاد، شیخ مفید، ص ۳۴۷؛ منتهی الآمال، شیخ عباس قمی، ج ۱، ص ۲۲۴؛ زندگانی چهارده معصوم علیهم‌السلام، ترجمه اعلام الوری، ص ۳۰۰.</ref>
-آنگاه عبدالله بن عباس برخاست و در كنار آن حضرت ايستاد و گفت: معاشر الناس! هذا ابن نبيّكم و وصيّ امامكم فبايعوه؛ اي مردم! اين بزرگ مرد، فرزند پيامبرتان و جانشين امامتان است. پس با او [[بيعت]] كنيد.
+گفتنی است، امام حسن مجتبی علیه‌السلام پنجمین خلیفه مسلمانان بود که پس از [[رحلت پیامبر اسلام|رحلت پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله به این مقام نایل شد. از میان پنج خلیفه نخستین [[ابوبکر]]، [[عمر بن خطاب|عمر]]، [[عثمان]]، امام علی علیه‌السلام و امام حسن علیه‌السلام، تنها دو خلیفه آخر یعنی امام علی و امام حسن‌ علیهماالسلام به صورت آزاد و مستقیم از میان مردم انتخاب شدند ولی سه خلیفه دیگر نه با رأی آزاد مردم، بلکه هر کدام به نحوی از مردم بیعت گرفته و بر اوضاع مسلط شدند.
 ==پانویس==
-<references/>
+<references />
 ==منابع==
+* نرم‌افزار دایرة‌المعارف چهارده معصوم علیهم‌السلام، مؤسسه تبیان.
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده
@@ سطر ۳۹: / سطر ۳۱: @@
 |کیفیت پژوهش= متوسط
 }}
 [[رده:وقایع ماه رمضان]]
-[[رده:سال ۴۰ هجری قمری]]
+[[رده: امام حسن علیه السلام]]
-[[رده: مقاله های مرتبط به دانشنامه]]
+[[رده:وقایع دوران امامت امام حسن علیه السلام]]
 {{متوسط}}

@@ سطر ۳۷: / سطر ۳۷: @@
 |رعایت اختصار= خوب
 |سیر منطقی= خوب
-|کیفیت پژوهش= خوب
+|کیفیت پژوهش= متوسط
 }}
 [[رده:وقایع ماه رمضان]]
 [[رده:سال ۴۰ هجری قمری]]

@@ سطر ۳۴: / سطر ۳۴: @@
 |رعایت سطح مخاطب عام= خوب
 |رعایت ادبیات دانشنامه ای= متوسط
-|جامعیت= ضعیف
+|جامعیت= خوب
 |رعایت اختصار= خوب
 |سیر منطقی= خوب

@@ سطر ۲۶: / سطر ۲۶: @@
 موسسه تبیان، نرم‌افزار دایرة‌المعارف چهارده معصوم علیهم‌السلام
 [[رده:وقایع ماه رمضان]]
 [[رده:سال ۴۰ هجری قمری]]

@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۶: @@
 مردم كه از اين سخن به وجد آمده بودند، گفتند: ما أحبّه الينا و أوجب حقّه علينا؛ چقدر او براي ما دوست داشتني‌تر و حقش بر ما واجب‌تر است. سپس با كمال رغبت و اشتياق با آن حضرت بيعت كردند و او را به عنوان خليفه و جانشين پدرش [[امام علی]] علیه‌السلام پذيرفته و پيروي‌اش را بر عهده گرفتند.<ref> الارشاد (شيخ مفيد)، ص 347؛ [[منتهي الآمال]] ([[شیخ عباس قمی]])، ج 1، ص 224؛ زندگاني چهارده معصوم علیهم‌السلام (ترجمه [[اعلام الوري]])، ص 300.</ref>
-گفتني است، امام حسن مجتبي علیه‌السلام پنجمين خليفه مسلمانان بود كه پس از رحلت پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله به اين مقام نايل شد. از ميان پنج خليفه نخستين [[ابوبکر]]، [[عمر]]، [[عثمان]]، امام علي علیه‌السلام و امام حسن علیه‌السلام تنها دو خليفه آخر يعني امام علي علیه‌السلام و امام حسن‌مجتبي علیه‌السلام به صورت آزاد و مستقيم از ميان مردم انتخاب شدند ولي سه خليفه ديگر نه با رأي آزاد و دموكراتيك مردم، بلكه هر كدام به نحوي از مردم بيعت گرفته و بر اوضاع مسلط شدند.
+گفتني است، امام حسن مجتبي علیه‌السلام پنجمين خليفه مسلمانان بود كه پس از رحلت پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله به اين مقام نايل شد. از ميان پنج خليفه نخستين [[ابوبکر]]، [[عمر بن خطاب|عمر]]، [[عثمان]]، امام علي علیه‌السلام و امام حسن علیه‌السلام تنها دو خليفه آخر يعني امام علي علیه‌السلام و امام حسن‌مجتبي علیه‌السلام به صورت آزاد و مستقيم از ميان مردم انتخاب شدند ولي سه خليفه ديگر نه با رأي آزاد و دموكراتيك مردم، بلكه هر كدام به نحوي از مردم بيعت گرفته و بر اوضاع مسلط شدند.
 به هر روي، بنا به گفته [[شيخ مفيد]] بيعت با امام حسن‌مجتبي علیه‌السلام در روز جمعه بيست و يكم ماه رمضان سال 40 هجري قمري واقع گرديد و از آن پس، آن حضرت عاملان و استانداران خود را معرفي و حكومت را به طور رسمي بر عهده گرفت.<ref> الارشاد، ص 349.</ref> ولي برخي از علماي [[اهل سنت]] بيعت با آن حضرت را روز بيست و سوم ماه [[رمضان]] دانسته‌اند.<ref> [[التنبيه والاشراف]] (مسعودي)، ص 260.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۳ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۴
(بدون تفاوت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۴:۴۷
(بدون تفاوت)