آصف بن برخیا - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* آصف بن برخیا در قرآن */

2026-06-28T15:05:34Z

‏آصف بن برخیا در قرآن

Mohammadi در ‏۲۸ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۹

2026-06-28T14:19:22Z

مهدی موسوی در ‏۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۸

2024-08-04T08:38:01Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۳۷

2024-08-04T06:37:08Z

نمایش تغییرات

Zamani: /* آصف بن برخیا در قرآن */

2022-09-20T07:39:11Z

‏آصف بن برخیا در قرآن

Zamani در ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۳۷

2022-09-20T07:37:20Z

Zamani در ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۳۷

2022-09-20T07:37:07Z

Aghajani در ‏۳ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۳۵

2020-03-03T10:35:53Z

سید مهدی خدایی: اولویت بندی و رتبه بندی

2019-08-07T06:28:47Z

اولویت بندی و رتبه بندی

سید مهدی خدایی: پروژه1: سنجش کیفی

2019-04-07T14:46:10Z

پروژه1: سنجش کیفی

@@ سطر ۷: / سطر ۷: @@
 {{متن قرآن|«{{آیه|27|38}}}}<ref>[[آیه 38 سوره نمل|سوره نمل، آیه ۳۸.]]</ref>؛ (سلیمان گفت) ای بزرگان کدام یک از شما تخت او را برای من می‌آورد پیش از آنکه به حال تسلیم نزد من آیند؟».
-ابتدا یکی از [[جن|جنیان]] می‌گوید: {{متن قرآن|«{{آیه|27|39}}}}<ref>[[آیه 39 سوره نمل|همان، آیه ۳۹.]]</ref>؛ عفریتی از جن گفت: من آن را نزد تو می‌آورم پیش از آنکه از مجلست برخیزی». اما در مقابل، شخص دیگری می‌گوید من تخت بلقیس را در کمتر از یک چشم به هم زدن نزد شما حاضر خواهم نمود که قرآن کلام او را چنین نقل می‌کند: {{متن قرآن|«{{آیه|27|40}}}}<ref name=":۰">[[آیه 40 سوره نمل|همان، آیه ۴۰.]]</ref>؛ کسی که دانشی از کتاب داشت گفت: پیش از آنکه چشم بر هم زنی آن را نزد تو خواهم آورد.
+ابتدا یکی از [[جن|جنیان]] می‌گوید: {{متن قرآن|«{{آیه|27|39}}}}<ref>[[آیه 39 سوره نمل|همان، آیه ۳۹.]]</ref>؛ عفریتی از جن گفت: من آن را نزد تو می‌آورم پیش از آنکه از مجلست برخیزی». اما در مقابل، شخص دیگری می‌گوید من تخت بلقیس را در کمتر از یک چشم به هم زدن نزد شما حاضر خواهم نمود که قرآن کلام او را چنین نقل می‌کند: {{متن قرآن|«{{آیه|27|40}}}}<ref name=":۰">[[آیه 40 سوره نمل|همان، آیه ۴۰.]]</ref>؛ کسی که دانشی از کتاب داشت گفت: پیش از آنکه چشم بر هم زنی آن را نزد تو خواهم آورد».
 بیشتر مفسران با استناد به روایات بر این عقیده اند که این شخص، آصف بن برخیا وزیر و دانشمند و فرد قابل اعتماد سلیمان بوده<ref>تفسیر سمرقندى، ج ۲، ص ۴۹۷.</ref> که [[اسم اعظم]] پروردگار را مى دانسته است؛ اسمى که هرگاه خداوند به آن خوانده شود، اجابت مى کند؛<ref>مجمع البیان، ج ۷، ص ۳۴۹.</ref> از این رو آصف را مستجاب الدعوه مى دانند.<ref>کشف الاسرار، ج ۷، ص ۲۲۲.</ref>
 روایات فراوانى از طریق [[اهل بیت]] علیهم السلام آصف بن برخیا را وصى سلیمان معرفى کرده و مقصود از {{متن قرآن|«الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتَابِ»}}<ref name=":۰" /> را همین شخص دانسته است. بر پایه روایتى، [[رسول خدا]] صلى الله علیه وآله مى فرماید: آورنده تخت بلقیس، وصى برادرم [[حضرت سلیمان علیه السلام|سلیمان بن داود]] بود.<ref>نورالثقلین، ج ۴، ص ۸۸.</ref> بنا به نقلى، [[امام على]] علیه السلام نیز در موردى که کار خارق العاده‌اى انجام داد و با شگفتى یاران مواجه شد، فرمود: آیا نمى دانید که آصف بن برخیا وصى سلیمان بن داود بود؟ و نتیجه مى گیرد که چون پیامبر اکرم نزد خدا گرامى تر از سلیمان است، وصى او نیز از وصى سلیمان گرامى تر است.<ref>تفسیر البرهان، ج ۴، ص ۲۲۰.</ref>
 ==علم آصف بن برخیا==

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 نام آصف بن برخیا در [[قرآن]] صریحاً‌ ذکر نشده، ولی در داستان [[حضرت سلیمان علیه السلام|حضرت سلیمان]] (علیه‌السلام) آمده است که ایشان، از اطرافیان خود می‌خواهد تخت [[ملکه سبأ]] ([[بلقیس]]) را به آنجا بیاورند:
-{{متن قرآن|«قَالَ یا أَیهَا المَلَؤُا أَیکمْ یأْتِینِی بِعَرْشِهَا قَبْلَ أَن یأْتُونِی مُسْلِمِینَ»}}<ref> [[سوره نمل]]، ۳۸. </ref> (سلیمان گفت) ای بزرگان کدام یک از شما تخت او را برای من می‌آورد پیش از آنکه به حال تسلیم نزد من آیند؟
+{{متن قرآن|«{{آیه|27|38}}}}<ref>[[آیه 38 سوره نمل|سوره نمل، آیه ۳۸.]]</ref>؛ (سلیمان گفت) ای بزرگان کدام یک از شما تخت او را برای من می‌آورد پیش از آنکه به حال تسلیم نزد من آیند؟».
-ابتدا یکی از [[جن|جنیان]] می‌گوید: {{متن قرآن|«قَالَ عِفْریتٌ مِّنَ الْجِنِّ أَنَا آتِیک بِهِ قَبْلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِک»}}<ref> نمل، ۳۹. </ref> عفریتی از جن گفت: من آن را نزد تو می‌آورم پیش از آنکه از مجلست برخیزی. اما در مقابل، شخص دیگری می‌گوید من تخت بلقیس را در کمتر از یک چشم به هم زدن نزد شما حاضر خواهم نمود که قرآن کلام او را چنین نقل می‌کند: {{متن قرآن|«قَالَ الَّذِی عِندَهُ عِلْمٌ مِّنَ الْکتَابِ أَنَا آتِیک بِهِ قَبْلَ أَن یرْتَدَّ إِلَیک طَرْفُک...»}}<ref> نمل، ۴۰. </ref> کسی که دانشی از کتاب داشت گفت: پیش از آنکه چشم بر هم زنی آن را نزد تو خواهم آورد.
+ابتدا یکی از [[جن|جنیان]] می‌گوید: {{متن قرآن|«{{آیه|27|39}}}}<ref>[[آیه 39 سوره نمل|همان، آیه ۳۹.]]</ref>؛ عفریتی از جن گفت: من آن را نزد تو می‌آورم پیش از آنکه از مجلست برخیزی». اما در مقابل، شخص دیگری می‌گوید من تخت بلقیس را در کمتر از یک چشم به هم زدن نزد شما حاضر خواهم نمود که قرآن کلام او را چنین نقل می‌کند: {{متن قرآن|«{{آیه|27|40}}}}<ref name=":۰">[[آیه 40 سوره نمل|همان، آیه ۴۰.]]</ref>؛ کسی که دانشی از کتاب داشت گفت: پیش از آنکه چشم بر هم زنی آن را نزد تو خواهم آورد.
 بیشتر مفسران با استناد به روایات بر این عقیده اند که این شخص، آصف بن برخیا وزیر و دانشمند و فرد قابل اعتماد سلیمان بوده<ref>تفسیر سمرقندى، ج ۲، ص ۴۹۷.</ref> که [[اسم اعظم]] پروردگار را مى دانسته است؛ اسمى که هرگاه خداوند به آن خوانده شود، اجابت مى کند؛<ref>مجمع البیان، ج ۷، ص ۳۴۹.</ref> از این رو آصف را مستجاب الدعوه مى دانند.<ref>کشف الاسرار، ج ۷، ص ۲۲۲.</ref>
-روایات فراوانى از طریق [[اهل بیت]] علیهم السلام آصف بن برخیا را وصى سلیمان معرفى کرده و مقصود از {{متن قرآن|«الذی عنده علمٌ مِن الکتاب»}} را همین شخص دانسته است. بر پایه روایتى، [[رسول خدا]] صلى الله علیه وآله مى فرماید: آورنده تخت بلقیس، وصى برادرم [[حضرت سلیمان علیه السلام|سلیمان بن داود]] بود.<ref>نورالثقلین، ج ۴، ص ۸۸.</ref> بنا به نقلى، [[امام على]] علیه السلام نیز در موردى که کار خارق العاده‌اى انجام داد و با شگفتى یاران مواجه شد، فرمود: آیا نمى دانید که آصف بن برخیا وصى سلیمان بن داود بود؟ و نتیجه مى گیرد که چون پیامبر اکرم نزد خدا گرامى تر از سلیمان است، وصى او نیز از وصى سلیمان گرامى تر است.<ref>تفسیر البرهان، ج ۴، ص ۲۲۰.</ref>
+روایات فراوانى از طریق [[اهل بیت]] علیهم السلام آصف بن برخیا را وصى سلیمان معرفى کرده و مقصود از {{متن قرآن|«الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتَابِ»}}<ref name=":۰" /> را همین شخص دانسته است. بر پایه روایتى، [[رسول خدا]] صلى الله علیه وآله مى فرماید: آورنده تخت بلقیس، وصى برادرم [[حضرت سلیمان علیه السلام|سلیمان بن داود]] بود.<ref>نورالثقلین، ج ۴، ص ۸۸.</ref> بنا به نقلى، [[امام على]] علیه السلام نیز در موردى که کار خارق العاده‌اى انجام داد و با شگفتى یاران مواجه شد، فرمود: آیا نمى دانید که آصف بن برخیا وصى سلیمان بن داود بود؟ و نتیجه مى گیرد که چون پیامبر اکرم نزد خدا گرامى تر از سلیمان است، وصى او نیز از وصى سلیمان گرامى تر است.<ref>تفسیر البرهان، ج ۴، ص ۲۲۰.</ref>
 ==علم آصف بن برخیا==
-اینکه این علم ({{متن قرآن|عِلمٌ مِن الکتاب}}) چه علمی بوده، در آن بحث وجود دارد؛ برخی گویند منظور آگاهی آصف بر کتب آسمانی است، بعضی احتمال داده‌اند [[لوح محفوظ]] باشد و نیز بسیاری از مفسران و غیر آنها گفته‌اند این مرد با [[ایمان]] از [[اسم اعظم]] الهی باخبر بوده (همان نام بزرگی که هر چیز در برابر آن خاضع می‌گردد).<ref> تفسیر نمونه، پیشین، ص ۴۷۰-۴۹. </ref>
+اینکه این علم ({{متن قرآن|«عِلْمٌ مِنَ الْكِتَابِ»}}<ref name=":۰" />) چه علمی بوده، در آن بحث وجود دارد؛ برخی گویند منظور آگاهی آصف بر کتب آسمانی است، بعضی احتمال داده‌اند [[لوح محفوظ]] باشد و نیز بسیاری از مفسران و غیر آنها گفته‌اند این مرد با [[ایمان]] از [[اسم اعظم]] الهی باخبر بوده (همان نام بزرگی که هر چیز در برابر آن خاضع می‌گردد).<ref> تفسیر نمونه، پیشین، ص ۴۷۰-۴۹. </ref>
 به هر حال آنچه آصف می‌دانست از علم [[حضرت سلیمان علیه السلام|حضرت سلیمان]] (علیه‌السلام) بود که به فرمان خدا نزد آصف به ودیعه نهاده شده بود تا مردم در [[امامت]] و جانشینی او اختلاف نکنند.<ref> اعلام قرآن، مرکز فرهنگ و معارف، پیشین، ص ۱۱۲. </ref>
 بنابراین معلوم می‌شود آصف دارای ارتباطی با خداوند بوده که هرچه از پروردگارش درخواست می‌کرده، برآورده می‌‌شده و این علم از سنخ علوم فکری و اکتسابی نبوده است.<ref> علامه طباطبائی، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی همدانی، ۱۵، ص ۵۶۳. </ref>
-اینکه خود سلیمان (ع) تخت [[بلقیس]] را نیاورد و مأموریت را به آصف واگذار کرد ممکن است به خاطر این بوده باشد که آصف وصیّ او بود و سلیمان می‌خواست در این لحظه حساس، موقعیت او را به همگان معرفی کند. به علاوه استاد، شاگردان خود را در مواقع لازم می‌‌آزماید تا شایستگی آنها را به دست آورد.<ref> تفسیر نمونه، پیشین، ص ۴۷۱. </ref>
+اینکه خود سلیمان (علیه‌السلام) تخت [[بلقیس]] را نیاورد و مأموریت را به آصف واگذار کرد ممکن است به خاطر این بوده باشد که آصف وصیّ او بود و سلیمان می‌خواست در این لحظه حساس، موقعیت او را به همگان معرفی کند. به علاوه استاد، شاگردان خود را در مواقع لازم می‌‌آزماید تا شایستگی آنها را به دست آورد.<ref> تفسیر نمونه، پیشین، ص ۴۷۱. </ref>
-برخی گویند [[اسم اعظم]]ی که آصف خداوند را با آن خواند «یا حیّ یا قیوم» بوده و یا «الله الرحمن» و به عقیده برخی «ذالجلال والاکرام» و  به عقیده برخی دیگر «یا الهنا واله کل شیء الهً واحداً لا اله الا انت» بوده است.<ref> اعلام قرآن، مرکز فرهنگ و معارف،‌پیشین، ص ۱۱۱. </ref>
+برخی گویند [[اسم اعظم]]ی که آصف خداوند را با آن خواند '''«یا حیّ یا قیوم»''' بوده و یا '''«الله الرحمن»''' و به عقیده برخی '''«ذالجلال والاکرام»''' و  به عقیده برخی دیگر '''«یا الهنا واله کل شیء الهً واحداً لا اله الا انت»''' بوده است.<ref> اعلام قرآن، مرکز فرهنگ و معارف،‌پیشین، ص ۱۱۱. </ref>
 در روایات بسیاری می‌خوانیم اسم اعظم ۷۳ حرف است که یک حرف آن نزد آصف بن برخیا بود و ۷۲ حرف آن نزد [[ائمه اطهار|امامان]] (علیهم السلام) است و یک حرف مخصوص ذات پاک خداست.<ref> تفسیر نمونه، پیشین، ص ۴۷۳. </ref>

@@ سطر ۱۷: / سطر ۱۷: @@
 {{متن قرآن|«قَالَ الَّذِي عِندَهُ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتَابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَن يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ»}} <ref> نمل/40. </ref>
 «کسی که دانشی از کتاب داشت گفت: پیش از آنکه چشم بر هم زنی آن را نزد تو خواهم آورد»
 == علم آصف بن برخیا ==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
 آصف، نام وزیر یا کاتب یا ندیم حضرت سلیمان (ع) است و در روایات و داستانهای [[حضرت سلیمان]] (ع) نام او برده شده است.<ref>  [[خرمشاهی]]، [[بهاءالدین]]، دانش‌ نامه قرآن و قرآن پژوهی، تهران، دوستان و ناهید، 1377، چاپ اول، ج 1، ص 39. </ref> ظاهراً او یکی از نزدیکان و دوستان خاص سلیمان (ع)‌ بوده و می‌گویند خواهرزاده سلیمان نبی (ع) بوده است.<ref> [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی]]، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1374، چاپ دوازدهم، ج 15، ص 469. </ref> او نزد سلیمان دارای مقام و منزلت بوده و در حضور و غیاب سلیمان هر وقت می‌خواسته وارد خانه او می‌شده است.<ref> [[شبستری، عبدالحسین]]، اعلام قرآن، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1379، چاپ اول،‌ص 20. </ref>.
 در [[حدیث|روایات]] و [[تفسیر قرآن| تفاسیر]] همه جا آصف وزیری خردمند، سیاستمدار و مدبر معرفی شده است. آصف از [[بنی‌اسرائیل]] و براساس بعضی منابع، هم دوران کودکی سلیمان بوده است.<ref> مرکز فرهنگ و معارف، اعلام قرآن از دایره المعارف قرآن، قم، بوستان کتاب، 1385، ج1، ص 109. </ref>

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-آصف، نام وزیر یا کاتب یا ندیم حضرت سلیمان (ع) است و در روایات و داستانهای [[حضرت سلیمان]] (ع) نام او برده شده است.<ref>  [[خرمشاهی]]، [[بهاءالدین]]، دانش‌ نامه قرآن و قرآن پژوهی، تهران، دوستان و ناهید، 1377، چاپ اول، ج 1، ص 39. </ref> ظاهراً او یکی از نزدیکان و دوستان خاص سلیمان (ع)‌بوده و می‌گویند خواهرزاده سلیمان نبی (ع) بوده است.<ref> [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی]]، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1374، چاپ دوازدهم، ج 15، ص 469. </ref> او نزد سلیمان دارای مقام و منزلت بوده در حضور و غیاب سلیمان هر وقت می‌خواستم وارد خانه او می‌شده<ref> [[شبستری، عبدالحسین]]، اعلام قرآن، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1379، چاپ اول،‌ص 20. </ref>.
+آصف، نام وزیر یا کاتب یا ندیم حضرت سلیمان (ع) است و در روایات و داستانهای [[حضرت سلیمان]] (ع) نام او برده شده است.<ref>  [[خرمشاهی]]، [[بهاءالدین]]، دانش‌ نامه قرآن و قرآن پژوهی، تهران، دوستان و ناهید، 1377، چاپ اول، ج 1، ص 39. </ref> ظاهراً او یکی از نزدیکان و دوستان خاص سلیمان (ع)‌ بوده و می‌گویند خواهرزاده سلیمان نبی (ع) بوده است.<ref> [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی]]، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1374، چاپ دوازدهم، ج 15، ص 469. </ref> او نزد سلیمان دارای مقام و منزلت بوده و در حضور و غیاب سلیمان هر وقت می‌خواسته وارد خانه او می‌شده است.<ref> [[شبستری، عبدالحسین]]، اعلام قرآن، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1379، چاپ اول،‌ص 20. </ref>.
 در [[حدیث|روایات]] و [[تفسیر قرآن| تفاسیر]] همه جا آصف وزیری خردمند، سیاستمدار و مدبر معرفی شده است. آصف از [[بنی‌اسرائیل]] و براساس بعضی منابع، هم دوران کودکی سلیمان بوده است.<ref> مرکز فرهنگ و معارف، اعلام قرآن از دایره المعارف قرآن، قم، بوستان کتاب، 1385، ج1، ص 109. </ref>

@@ سطر ۳۴: / سطر ۳۴: @@
 ==منابع==
-[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=30305 آصف بن برخیا، علی محمودی، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی: 30 دی 1391.
+علی محمودی، آصف بن برخیا، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 30 دی 1391.
 {{سنجش کیفی