https://wiki.ahlolbait.com/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Dlib 2026-04-22T18:19:00Z مشارکت‌های کاربر MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98169 2019-03-09T07:52:06Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر= [[پرونده:تفسیر سور آبادی.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= عتيق بن محمد سور آبادي ابوبكر<br /> <br /> |موضوع= تفسیر اهل سنت<br /> <br /> |زبان= عربی <br /> <br /> |تعداد جلد= 5<br /> <br /> |عنوان افزوده1= مصحح:سعیدی سیرجانی<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=<br /> <br /> }}<br /> تفسير كهن قرآن كريم به فارسى نوشته ابوبكر عتيق بن محمد هروى نيشابورى، معروف به سورآبادى يا سوريانى، مفسر كرّامى در قرن پنجم.<br /> <br /> از تاريخ تولد سورآبادى و جزئيات زندگى او اطلاعى در دست نيست. صَريفينى( ص 611) از او با عنوان« عتيق بن محمد سوريانى» و« شيخ طائفه ابى عبد اللّه در نيشابور» ياد كرده است.<br /> در آن دوران كنيه ابى عبد اللّه بيشتر به محمد بن كرّام، بنيانگذار فرقه كرّاميه، اطلاق مى‌شده است( شفيعى كدكنى، ص 76).<br /> <br /> در نسخه‌هاى مختلف اين تفسير، از او با عناوين ابوبكر عتيق بن محمد سورابانى / سوريانى / سورابادى، ابو عبد اللّه عتيق محمد نيسابورى معروف به سورابادى و ابوبكر عتيق محمد بن منصور سورابادى ياد شده است( سورآبادى، 1365 ش، مقدمه مهدوى، ص 6، 8- 11). مشخص نيست كه اصل او از كجاست. نام روستا يا محلى به نام سورآباد در منابع نيامده، اما سوريان از روستاهاى نيشابور در منابع ديده شده و احتمالا تداول ختم اسامى شهرها و روستاها به كلمه« آباد» باعث تبديل« سوريان» به« سورآباد» شده است( ياقوت حموى، ذيل« سوريان», سورآبادى، 1365 ش، همان مقدمه، ص 14- 15).<br /> <br /> على فاضل( ژنده پيل، يادداشتها، ص 228- 229) او را از« زورآباد»، روستايى در نزديكى تربت جام و هرات، دانسته و گفته است كه زورآباد همان سورآباد است كه بتدريج بر اثر كثرت استعمال يا از طريق ابدال حرف ز به س به اين صورت در آمده است. ياقوت حموى( ذيل« زورابذ») نيز از« زورابذ» ياد كرده كه روستايى در نيشابور بوده است.<br /> <br /> ==انتساب سور آبادی به هرات== <br /> <br /> در انتساب سورآبادى به هرات كه در برخى منابع به آن اشاره شده است(- حمد اللّه مستوفى، ص 694, حاجى خليفه، ج 1، ستون 440، 449, بغدادى، ج 1، ستون 651)، دليل قاطعى در دست نيست. شايد وجود برخى ويژگيهاى زبانى متعلق به لهجه هرات است، موجب اين انتساب شده باشد( سورآبادى، 1365 ش، همان مقدمه، ص 15- 16). احمد بهمنيار نيز او را از شوذَبان، از روستاهاى هرات، دانسته است( بيهقى، ص 248، پانويس 4, نيز ياقوت حموى، ذيل« شوذبان»).<br /> <br /> در نسخه قونيه از تفسير سورآبادى( ذيل آيه اول از سوره انبياء) آمده كه از زمان وحى تاكنون چهارصد و هفتاد و اندى سال گذشته و هنوز قيامت نشده است( سورآبادى، 1365 ش، همان مقدمه، ص 17). با توجه به اين سخن، مى‌توان گفته حمد اللّه مستوفى( همانجا) را كه سورآبادى معاصر الب ارسلان سلجوقى( حك: 455-465) بوده است، پذيرفت. صريفينى( همانجا)، سورآبادى را عابد و مجتهد و فاضل خوانده و وفات او را در صفر 494 ذكر كرده است.<br /> <br /> ==نام دیگر تفسیر سور آبادی==<br /> <br /> نام تفسير سورآبادى در برخى نسخه‌هاى خطى موجود،« تفسير التفاسير» آمده است. اين اثر، بر مبناى نسخ خطى موجود، تفسيرى بزرگ است كه ظاهرا به هفت سُبع تقسيم شده است.<br /> تفسير با حمد خدا و نعت رسول اكرم آغاز مى‌شود، سپس مقدمه‌اى درباره تفسير مى‌آيد و سبب فارسى بودن آن و اينكه مفسر به روايت كداميك از راويان اعتماد كرده است، شرح داده مى‌شود، سپس از سوره حمد تا انتهاى سوره ناس ترجمه و تفسير مى‌گردد.<br /> <br /> == سبب فارسی نوشتن==<br /> <br /> سورآبادى درباره سبب به فارسى نوشتن اين تفسير گفته است كه از او خواسته‌اند تا نفع آن عامتر باشد و افزوده است كه اگر آن را به عربى مى‌نوشتم، بايد معلمى آن را درس مى‌داد، در حالى كه قرآن را به هيچيك از الفاظ عربى بهتر از الفاظ خود قرآن، نمى‌توان بيان كرد( سورآبادى، 1365 ش، همان مقدمه، ص 6- 7, همو، 1381 ش، ج 1، ص 7).<br /> <br /> سورآبادى در ابتداى هر سوره، عنوان و تعداد آيات و كلمات و حروف و محل نزول و فضيلت آن را آورده و در تفسير آيات گاهى تمام يك آيه را يك جا، و گاه به صورت جزء جزء، نقل و ترجمه و تفسير كرده و به مناسبتهاى مختلف به اخبار و روايات و اقوال مفسران و راويان اشعار عربى استناد نموده است. او همچنين قصص مربوط به آيات را، گاهى به مناسبت يك آيه يا شأن نزول آن و گاهى در ضمن ترجمه و تفسير آيات، آورده و پس از ترجمه برخى آيات، سؤال و جوابى آورده است كه ناظر به مشكلى از آن آيه است( 1365 ش، همان مقدمه، ص 5- 6, براى نمونه‌اى از سؤال و جوابها سورآبادى، 1345 ش، ص 111، 324، 326).<br /> سورآبادى در تفسير خود از محمد بن كرّام با احترام نام برده و از وى سخنانى نقل كرده است( 1345 ش، ص 15، 415).<br /> <br /> وى از ديگر رجال كرّاميه نيز مطالبى آورده، از جمله از ابو عمرو مازَلى، ابو سهل اَنمارى، محمد صابر، اسحاق مَحمَشاذ و بويژه محمد بن هَيصَم كه گاه از كتاب فنون او، نيز ياد كرده است( همان، ص 34، 51، 53، 89، 100، 111، 209، 224، 313، 415- 416, همان، 1353 ش، ج 1، ص 6، 36، 86، 102، 104، 116، 125). او در ذيل آيه نوزدهم سوره احزاب به بحثى از عقايد مهم كرّاميه درباره ايمان منافق اشاره كرده است( 1345 ش، ص 312). برخلاف اين تصور كه كرّاميه را اهل تشبيه و سورآبادى را كرّامى دانسته‌اند، سورآبادى در اين تفسير مشبّهه را لعن كرده است( همان، ص 111, شفيعى كدكنى، ص 69).<br /> <br /> سورآبادى در مواردى به ابيات و سخنانى از امام على، امام حسين، امام صادق و امام رضا عليهم السلام اشاره نموده و احاديثى از پيامبر اكرم درباره فضل اهل بيت و دوستى على عليه السلام و نهى از دشمنى با او نقل كرده است. او در ذيل آيه تطهير نيز رواياتى آورده كه بر مبناى آنها مراد از اهل بيت پيامبر اكرم، امام على، حضرت فاطمه و امام حسن و امام حسين عليهم السلام‌اند. او همچنين در بخشى از تفسير به ذكر فضائل ابوبكر، عمر، عثمان و على عليه السلام پرداخته است( 1338 ش، ج 2، ص 868، 870، 878، 1418- 1419, همو، 1345 ش، ص 327- 328، 405- 416).<br /> نثر فارسى تفسير سورآبادى و ترجمه او از قرآن، از نمونه‌هاى فصيح و عالى نثر فارسى و پر از لغات و اصطلاحات فارسى درى است كه سورآبادى براى عبارات و تركيبات قرآنى برگزيده است( صفا، ج 2، ص 902, صباغيان، ص 11- 14).<br /> <br /> احمد جام نامقى، مشهور به ژنده پيل( متوفى 536)، در مفتاح النجات( ص 103) از تفسير سورآبادى نام برده است. اين تفسير از منابع حُبَيش تفليسى( ص 1) در تأليف كتاب وجوه قرآن بوده است.<br /> <br /> بخشهايى از تفسير سورآبادى در 1345 ش به همت پرويز ناتل خانلرى و در 1353 ش به همت مجتبى مينوى، به صورت چاپ عكسى از نسخه خطى، منتشر شده است. همچنين ترجمه و قصه‌هاى قرآن از روى نسخه موقوفه تربت شيخ جام، مبتنى بر تفسير ابو بكر عتيق نيشابورى، به اهتمام يحيى مهدوى و مهدى بيانى در 1338 ش به چاپ رسيده است. قصه‌هاى اين اثر با عنوان قصص قرآن مجيد، برگرفته از تفسير ابوبكر عتيق نيشابورى مشهور به سورآبادى به كوشش يحيى مهدوى براى نخستين بار در 1347 ش چاپ شده است. قسمت تفسير سوره يوسف اين تفسير را پرويز ناتل خانلرى با عنوان يوسف و زليخا بارها در تهران منتشر كرده است. محمد جاويد صباغيان، در 1368 ش مجموع قصه‌هاى اين تفسير را با عنوان فرهنگ ترجمه و قصه‌هاى قرآن مبتنى بر تفسير ابوبكر عتيق نيشابورى به چاپ رسانده است. ويرايشى جديد از قصه‌هاى اين تفسير را نيز جعفر مدرس صادقى با نام تفسير عتيق نيشابورى در 1380 ش منتشر كرده است.<br /> تفسير سورآبادى، به صورت كامل به همت على اكبر سعيدى سيرجانى تصحيح و در 1381 ش منتشر شده است.<br /> <br /> ==منابع==<br /> <br /> اسماعيل بغدادى، هدية العارفين، ج 1، در حاجى خليفه، ج 5, على بن زيد بيهقى، تاريخ بيهق، چاپ احمد بهمنيار، تهران 1345 ش، چاپ افست 1361 ش, حبيش بن ابراهيم تفليسى، وجوه قرآن، چاپ مهدى محقق، تهران‌[؟ 1340 ش‌], حاجى خليفه, حمد اللّه مستوفى، تاريخ گزيده, احمد بن ابو الحسن ژنده پيل، مفتاح النجات: متن عرفانى به زبان فارسى، چاپ على فاضل، تهران 1373 ش, عتيق بن محمد سورآبادى، ترجمه و قصّه‌هاى قرآن، از روى نسخه موقوفه بر تربت شيخ جام مبتنى بر تفسير ابوبكر عتيق نيشابورى، چاپ يحيى مهدوى و مهدى بيانى، تهران 1338 ش, همو، تفسير سورآبادى، چاپ عكسى از روى نسخه‌اى كهن، ج 1، تهران 1353 ش, همان، چاپ على اكبر سعيدى سيرجانى، تهران 1381 ش, همان: تفسير قرآن كريم، عكس نسخه مكتوب به سال 523 هجرى قمرى محفوظ در كتابخانه ديوان هند( لندن)، تهران 1345 ش, همو، قصص قرآن مجيد، برگرفته از تفسير ابوبكر عتيق نيشابورى مشهور به سورآبادى، چاپ يحيى مهدوى، تهران 1365 ش, محمد رضا شفيعى كدكنى،« چهره ديگر محمد بن كرام سجستانى در پرتو سخنان نويافته از او»، در ارج نامه ايرج: به پاس نيم قرن سوابق درخشان فرهنگى و دانشگاهى استاد ايرج افشار، ج 2، به كوشش محسن باقر زاده، تهران: توس، 1377 ش, محمد جاويد صباغيان، فرهنگ ترجمه و قصه‌هاى قرآن مبتنى بر تفسير ابوبكر عتيق نيشابورى، مشهد 1368 ش, ابراهيم بن محمد صريفينى، تاريخ نيسابور: المنتخب من السياق، چاپ محمد كاظم محمودى، قم 1362 ش, ذبيح الله صفا، تاريخ ادبيات در ايران، ج 2، تهران 1363 ش, ياقوت حموى<br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر ، بخش کتابشناسی<br /> <br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده: تفاسیر]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%B3%D9%88%D8%B1_%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C.jpg&diff=98164 2019-03-09T06:40:39Z

<p>Dlib: تفسیر سور آبادی</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تفسیر سور آبادی</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98160 2019-03-09T06:22:05Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر= [[پرونده:تفسير خسروى.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= عليرضا ميرزا خسروي‌.<br /> <br /> |موضوع= تفاسیر شیعه<br /> <br /> |زبان= فارسی <br /> <br /> |تعداد جلد= 8<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39292/تفسير-خسروي تفسير خسروى]<br /> }}<br /> ==معرفى مفسر==<br /> <br /> عليرضا ميرزا خسروانى متولد 1310 ق / 1270 ش و متوفاى 1386 ق / 1345 ش از شاهزادگان قاجار و نويسندگان مذهبى قرن چهاردهم هجرى بوده است.<br /> <br /> ==انگيزه تأليف==<br /> <br /> مؤلف در انگيزه تأليف تفسير در مقدمه مى‌نويسد: عشق به تلاوت قرآن و انس به قرائت آن سبب شد تا در مقام فهم و ادراك مبانى كتاب و معانى قرآن به تفاسير فريقين مراجعه كنم و براى فهم نسبى آيات در آنها دقت نمايم، بر آن شدم تا نتيجه تحقيقات را به فارسى ساده و قابل فهم براى مردم هم عصر خود بنويسم، از 1318 تا 1339 ش، ظرف 22 سال با وجود گرفتارى به خدمات دولتى، اين تفسير را در 8 مجلد تنظيم كردم.<br /> <br /> ==معرفى تفسير==<br /> <br /> تفسير خسروى، تفسيرى است ساده و روان به زبان فارسى و در 8 مجلد كه براى عموم مردم نوشته شده و خالى از بحثهاى كسل كننده و زايد است. به همين دليل به نقل قولها و وجوه تفسيرى كه توده مردم به آنها رغبتى ندارند نيامده است، در مقابل به پيام قرآن و تبيين كلمات وحى متناسب با خواننده فارسى كاملا عنايت شده است.<br /> <br /> ==مقدمه تفسير==<br /> <br /> مفسر در ابتداى مقدمه اذعان مى‌دارد كه تفسير مجمع البيان در بين تفاسير موقعيت ويژه‌اى دارد به همين جهت مقدمه آن را ترجمه و مبناى مقدمه خود قرار داده است، بنابر اين مطالب مطرح شده در مقدمه عبارتند از:<br /> <br /> 1- فضيلت طلب دانش و علم قرآن( با استفاده از روايات)<br /> <br /> 2- شماره آيات قرآن و فايده شناختن آن( شماره منقول از اهل مدينه، مكيان، كوفيان، بصريان، شاميان و منشاء آنها)<br /> <br /> 3- ذكر اسامى قرّاء مشهور و راويان آنها( و بررسى حديث نزل القرآن على سبعة احرف).<br /> <br /> 4- معناى تفسير و تأويل و شقوق آنها.<br /> <br /> 5- ذكر اسماء قرآن و معانى آنها و تقسيم بندى سور به طوال، مثانى و متون.<br /> <br /> اشاره به اعجاز قرآن، تحريف قرآن، جمع‌آورى و تأليف قرآن، ناسخ و منسوخ، و ذكر رواياتى در فضل قرآن و اهل آن و پرداختن به تلاوت و صوت قرآن.<br /> ايشان علاوه بر موضوعات مقدمه مجمع البيان مطالبى نيز اضافه نموده كه عبارتند از: 1- تأويل 2- مجمل و متشابه 3- محكم و مبين 4- نص و مجمل 5- ناسخ و منسوخ 6- فرق بين سوره‌هاى مكى و مدنى.<br /> <br /> ==روش تفسير==<br /> <br /> روش مفسر چنين است كه ابتداى سوره‌ها اطلاعات كلى درباره آنها ارائه مى‌دهد، مانند نام، مكى، مدنى بودن و تعداد آيات. پس از آن، گروهى از آيات را برگزيده، ذيل عنوان تفسير الفاظ به بحثهاى لغوى، صرفى و نحوى و اقوال در آنها مى‌پردازد. آنگاه ذيل عنوان تفسير معانى در تحليل و تبيين معانى آيات به طور فشرده، بحث مى‌كند. و در قالب« بيان» به جهات گوناگون آنها پرداخته و در مسائل فقهى پس از مختصر بيانى به كتب فقهى ارجاع مى‌دهد. سعى نموده به برخى اسرار احكام نيز اشاره‌اى داشته باشد مانند ج 1 ص 288.<br /> در استخراج معانى و تقريب مبانى از روايات خاصه و عامه به ويژه روايات اهل بيت« عليهم السلام» استفاده مى‌نمايد و در تقويت معناى آيه به اقوال قدماى از مفسرين مانند ابن عباس، مجاهد، سدى، استشهاد مى‌كند. در مقاطعى نيز به شأن نزول آيات مى‌پردازد و براى تبيين آيه از آن كمك مى‌گيرد.<br /> برخى موارد نيز در قالب تحقيقى عرفانى، مطالب اينچنينى نقل مى‌نمايد مانند ذيل آيه 285 بقره ج 1 صفحه 388 به نقل از تفسير روح البيان. آخر هر سوره نيز به فضائل سوره و ثواب قرائت آن( با نقل روايات) مى‌پردازد.<br /> <br /> ايشان در مقدمه بيان مى‌دارد كه براى نوشتن اين تفسير به 10 تفسير فريقين مراجعه كرده و با بيان نكات آنها، و دقائق عبارات به شرح الفاظ و شرح آيات پرداخته است. برخى اضافات در شرح لغات و معانى را در پاورقى اضافه نموده‌اند.<br /> <br /> نسخه شناسى: اين كتاب تاكنون يك بار چاپ شده و آنهم در سالهاى 1390 ق است. در آغاز كتابفروشى اسلاميه به چاپ آن با تصحيح محمد باقر بهبودى اقدام مى‌كند و سپس برخى مجلدات را شركت سهامى انتشار و برخى ديگر را صاحب داروخانه بديعى( از دوستان مؤلف) چاپ و نشر مى‌دهد.<br /> مؤلف پايان سوره بقره در جلد اول تفسير، تاريخ بازنويسى( دوباره نويسى) آن را 1343 ش / 1384 ه ذكر كرده است. پاره‌اى توضيحات در آدرس آيات در پاورقى آمده است.<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> <br /> 1- مقدمه تفسير و ساير مجلدات آن<br /> <br /> 2- دانشنامه قرآن و قرآن پژوهى بهاء الدين خرمشاهى ج 1 ص 69<br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر ، بخش کتابشناسی<br /> ==متن کتاب تفسير خسروى==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39292/تفسير-خسروي تفسير خسروى]<br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده: تفاسیر]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1_%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88%D9%89.jpg&diff=98159 2019-03-09T06:21:28Z

<p>Dlib: تفسير خسروى</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تفسير خسروى</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%B7_(%D8%B2%D8%AD%DB%8C%D9%84%DB%8C)_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98157 2019-03-09T06:05:23Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان= <br /> <br /> |تصویر= [[پرونده:تفسير الوسيط (زحیلی).jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= وهبة بن مصطفي زحيلي<br /> <br /> |موضوع= تفسیر اهل سنت<br /> <br /> |زبان= عربی<br /> <br /> |تعداد جلد= 3<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=<br /> <br /> }}<br /> مشتركات و تفاوتهاى سه تفسير مفسر<br /> سه تفسير المنير در 16 جلد، الوسيط در 3 جلد و الوجيز در يك جلد از دكتر وهبة الزحيلى نقاط مشترك فراوان و ضمن آن نقاط متفاوتى با هم دارند، با توجه به مقدمه ايشان به آنها مى‌پردازيم.<br /> <br /> نقاط مشترك آنها را مى‌توان به طور خلاصه اينگونه بيان كرد: بيان مدلول آيات با دقت و با اسلوبى روان و ساده و جذاب، ارائه اسباب نزول صحيح آيات، توأم بودن تفسير آيه به آيه با تفسير روايى متشكل از روايات صحيحه‌اى كه از لحاظ مغز و محتوى متناسب آيات است، دورى از روايات اسرائيلى در بيان قصص قرآن، همراه بودن تفسير مأثور و معقول و تكيه بر تفاسير مهم پيشينيان و معاصرين با توجه به اختلاف ديدگاههاى آنها. تفاوت تفسير المنير با آندو در اين است كه آيات در حد گسترده و كامل مورد بررسى قرار گرفته‌اند، ابتداى هر سوره مضامين كل سوره قبل از تفسير، بيان شده است، فضائل آن بنا بر روايات صحيحه ذكر، و از روايات جعلى و ضعيف اجتناب گرديد، توضيحى در تناسبات سور قرآنى و آيات با همديگر داده شده و قصص قرآنى و حوادث تاريخى در آن به طور مفصل بيان شده است. در استنباط احكام شرعى به معناى وسيع آن تلاش شده و در عقايد، عبادات، اخلاق، آداب، نظام اجتماعى و معاملات و اصول زندگى اجتماعى بر اساس قوانين اسلامى، بحثهاى مفصلى انجام گرفته است. در مفردات لغوى، بيانى كافى و مبسوط داشته به وجوه بلاغت و اعراب توجه وافرى شده است. در كنار اين موارد، پرداختن به معجزات و روشن كردن آنها و نيز بيان اعجاز علمى قرآن، متناسب با زمان، محور تلاش بوده است.<br /> <br /> در تفسير الوجيز، هدف بيان مقصود هر آيه با عبارتى گويا و كوتاه بوده، و در شرح لغات فقط به توضيح كلمات غامض و نامفهوم اكتفا كرده، و شأن نزول آيات را لابلاى شرح آنها متذكر شده‌ايم.<br /> <br /> در تفسير الوسيط، گاهى شرح بعضى آيات از تفسير المنير نيز گسترده‌تر شده، و از بين لغات، كلمات مهم تبيين گرديده، در شأن نزول نيز سعى بر نقل آن ذيل آيات بوده است، نكات اعرابى و بيانى را نيز در حد ضرورى بيان داشته و ابتداى هر دسته آيات، مقدمه‌اى مختصر به تناسب موضوع واحد آنها ذكر شده است. بر اين اساس عبارات هر سه تفسير در بعضى موارد بر هم منطبق و در اكثر آنها، از هم جدا بوده است. توضيحات داده شده توسط مفسر، نشان مى‌دهد كه خط مشى و اهداف كلى ايشان در هر سه تفسير مشترك است و فقط در نحوه ارائه و تفصيل و اجمال تفاوتهايى خواهند داشت.<br /> <br /> ==چگونگى شكل گيرى تفسير الوسيط== <br /> <br /> دكتر وهبة الزحيلى در مقدمه خود بر تفسير الوسيطدر مورد چگونگى شكل گيرى آن، مطالبى عنوان مى‌كنند، از جمله اينكه مى‌فرمايند: به مدت هفت سال از 1992- 1998 ميلادى در راديو سوريه و راديو صداى مردم به ترتيب هر روز به مدت شش دقيقه( غير از روز جمعه) بحثى به نام قصص قرآن و( در راديو صداى مردم) سه روز در هفته به مدت 10 دقيقه با عنوان« قرآن و زندگى» سخنرانى داشتم. مجموعه قصص قرآن بعدها به نام« القصة القرآنية- هداية و بيان» چاپ و نشر شد. بعد از اتمام قصص قرآنى، تفسير قرآن را از ابتداى آن، آغاز كرده و تا به انتهاى قرآن ادامه دادم. مجموعه اين سخنرانيها، به شكل تفسير الوسيط در آمد. بر اين اساس اين تفسير جهت مخاطبان عام، بيان شده و ارتباط بيشترى با زندگى روزمره مردم داشته است.<br /> <br /> ==و روش مفسر== <br /> <br /> « التفسير الوسيط» به زبان عربى، در صدد تفسير تمامى آيات قرآن مى‌باشد و در 3 جلد قطور به اين مهم دست يافته است، و با توجه به مقدمه قبل، روشن مى‌شود كه هدف مفسر تبيين و توضيح قرآن براى مخاطبان عام جهت بالا بردن اطلاعات قرآنى آنان و تسهيل فهم آن و در نهايت عمل به آن مى‌باشد، هدف اسالى مفسر، اثبات اين نكته است كه اسلام دين زندگى و قرآن كتاب امروزى آن است و مسلمان مى‌تواند، و بايد با فهم صحيح از آيات الهى، زمينه عمل به آن را در دنياى، ماديگرى و پرفريب و هياهوى امروز، فراهم نمايد. تلاش مفسر در جهت احياء مبانى فكرى و عملى قرآن در جوامع اسلامى است و اين امر را با مطرح كردن مباحث عقيدتى، فقهى و عملى آن با بيانى ساده، شيوا و امروزين، پى گرفته است. اين امر قالب تحليلى و اجتهادى به تفسير مى‌دهد.<br /> <br /> روش كلى مفسر در بيان و توضيح آيات قرآنى را مى‌توان اينگونه ترسيم كرد، آغاز هر سوره را با اشاره به نزول مكى، مدنى آن، در بعضى موارد آغاز مى‌نمايد، بر حسب تصادف، نگاهى به فضل سوره، وجه تسميه و ثواب تلاوت آن خواهد داشت.<br /> <br /> مقدمه هر سوره را با سخنى در مورد دسته آيات اولى آن پى مى‌ريزد، عنوان بندى دسته آياتى كه موضوع واحدى را تشكيل مى‌دهند، از هنرهاى ايشان در تفسير المنير و نيز الوسيط مى‌باشد. اين عنوان به دنبال خود پيش مطلبى را به مثابه تمهيدى براى دسته آيات، خواهد داشت، مانند عنوان عقوبة القصاص در مقدمه آيات 178 و 179 بقره، جلد 1 ص 83. سپس به تفسير و تبيين دسته آيات مى‌پردازد، امّا نه به شكل آيه به آيه، بلكه بعنوان يك كل واحد.<br /> <br /> در تبيين دسته آيات از آيات ديگر و همچنين روايات صحيح( از ديدگاه مفسر) بهره فراوان مى‌برد، از اين جهت، تفسير الوسيط چهره مأثور و آيه به آيه‌اى به خود مى‌گيرد. در اين بين است كه قدم به قدم از شأن نزول آيات مدد مى‌جويد و در توضيح مطالب از آن بهره مى‌برد. اين شيوه تفسيرى كه كل مجموعه آيات را با هم تبيين مى‌كند، متأثر از جايگاه مفسر بعنوان سخنران راديويى و شنوندگان عام آن است، بر اين اساس در متن تفسير مجالس براى بحثهاى لغوى و توضيح كلمات، نخواهد داشت، و اين امر را غالبا در پاورقى انجام مى‌دهد.<br /> <br /> با توجه به اين نكته( چگونگى شكل گيرى تفسير الوسيط، كه برنامه‌اى راديويى بوده است.) ردپايى از نقل اقوال مفسرين يا فرقه‌هاى مختلف، ديده نمى‌شود و لابلاى بحثها ديدگاه حنفى فقهى و اشعرى فكرى خود را بيان مى‌دارد، مانند تفكر اشعرى‌گرى در بحث رؤيت خداوند ج 3 الوسيط ص 2783 ذيل آيه 22 سوره قيامت.<br /> بحثهاى فقهى قرآنى را ذيل آيات الاحكام نه به گستردگى تفسير المنير، اما با اهميت دنبال مى‌كند و با عنوانهايى كه حاكى از بروز بودن آن احكام مى‌كند، سعى در تبيين و ذكر فلسفه آنها دارد، مانند ج 1 ص 78 و 79 ذيل آيه 173 بقره، بحث حليت و حرمت انواع گوشتها.<br /> <br /> نقل داستانهاى قرآنى حوادث و زندگى انبياء را همچون تفسير المنير، با اهميت مى‌داند و با احتراز از روايات اسرائيلى به كمك روايات صحيح، آن را پى‌گيرى مى‌نمايد.<br /> <br /> شيوه القاء مطالب از رسانه عمومى، مجال ورود به بحثهاى موضوعى متناسب با دسته آيات را در اختيار او گذاشته است. بدين جهت مباحث فراوانى را مطرح مى‌نمايد مانند،« الحرية الدينية فى الاسلام ج 1 ص 148 ذيل آيه 256 بقره»، الانفاق فى سبيل الله و آدابه ج 1 ص 152 ذيل آيه 261 بقره، و بحثهاى فراوان ديگر.<br /> اثبات اصول عقايد در قرآن فراوان مطرح است، مفسر نيز در مقاطع مختلف به آن پرداخته و مسائلى در توحيد و صفات الهى، نبوت و معجزات و فلسفه آن و معاد و اثبات آن، بيان كرده است، در اين بين نيز به قرآن پرداخته و سعى در تبيين جهات مختلف آن از حيث تربيتى، هدايتى و بلاغى نموده است. در خاتمه متذكر مى‌شوم كه بر خلاف تفسير المنير، كه داراى فهرست موضوعى مفصلى بود و هر جلد نيز فهرست جداگانه را در برداشت، تفسير الوسيط از هر گونه فهرستى، محروم بوده و فقط به ترتيب آيات مى‌توان مطلبى را در آن جستجو كرد، و مجلدات سه‌گانه آن از فهرست مطالب، بى‌بهره‌اند.<br /> <br /> ==نسخه‌شناسى== <br /> <br /> تفسير الوسيط توسط دار الفكر المعاصر بيروت و دار الفكر دمشق به طور مشترك، در محرم 1422 مطابق با آوريل 2001 ميلادى، در سه جلد با 2967 صفحه و 3000 نسخه در چاپ اول به علاقمندان قرآن عرضه شد. اين نسخه مقدمه‌اى كوتاه از مفسر را در بردارد.<br /> <br /> امتياز اين نسخه در شكل ظاهرى آن به تفكيك آيات و روايات از متن تفسير مى‌باشد، آيات با خط قرمز، روايات با خط سبز و متن تفسير و توضيحات با خط مشكى مى‌باشد، عناوين بحثها نيز با خطى ضخيمتر، چشم نوازى مى‌كنند.<br /> <br /> امّا همانطور كه بيان شد، فاقد هر گونه فهرست مى‌باشد. پاورقى آن از مفسر محترم مى‌باشد.<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> <br /> 1- مقدمه تفسير الوسيط ج 1<br /> <br /> 2- مجلدات تفسير الوسيط 3 جلد<br /> <br /> 3- دانشنامه قرآن و قرآن پژوهى ج 1 ص 1146 به كوشش بهاء الدين خرمشاهى<br /> <br /> 4- مقدمه تفسير المنير ج 1<br /> <br /> 5- المفسرون حياتهم و منهجهم ص 684 سيد محمد على اياز<br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر ، بخش کتابشناسی <br /> <br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده: تفاسیر]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B3%D9%8A%D8%B7_(%D8%B2%D8%AD%DB%8C%D9%84%DB%8C).jpg&diff=98156 2019-03-09T06:04:50Z

<p>Dlib: Dlib نسخهٔ تازه‌ای از پرونده:تفسير الوسيط (زحیلی).jpg را بارگذاری کرد</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تفسير الوسيط</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B3%D9%8A%D8%B7_(%D8%B2%D8%AD%DB%8C%D9%84%DB%8C).jpg&diff=98155 2019-03-09T05:56:26Z

<p>Dlib: تفسير الوسيط</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تفسير الوسيط</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%DB%8C%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98154 2019-03-09T05:46:49Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر= [[پرونده:تفسير المراغى.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= نورالدين‌ محمد بن‌ مرتضي‌ الكاشاني<br /> <br /> |موضوع= تفاسیر شیعه<br /> <br /> |زبان= عربی <br /> <br /> |تعداد جلد= 3<br /> <br /> |عنوان افزوده1= مصحح: حسين‌ الدرگاهي.<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک= [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39184/تفسير-المعين تفسير المعين]<br /> <br /> }}<br /> ==تأليف مولى نور الدين كاشانى( اخبارى)==<br /> <br /> اثر مولى نور الدين محمد بن مرتضى كاشانى معروف به اخبارى( متوفاى پس از 1115 ق) نوه برادر ملا محسن فيض كاشانى<br /> <br /> ==تأليفات قرآنى==<br /> <br /> 1- مفسر اضافه بر تفسير المعين كه مورد بحث مقاله است، تفسيرى ديگرى به نام« مبين» به زبان فارسى تأليف كرده‌اند كه در يك مجلد مى‌باشد، شيوه آن روايى و كلامى و شامل تمام قرآن كريم بوده و مؤلف به معانى كلمات قرآن و تفسير آنها پرداخته است. از اين اثر نسخه مورخ 1274 ق در كتابخانه مركزى آستان قدس رضوى( شماره 1384) موجود است.<br /> <br /> 2- تعليقيه‌اى بر تفسير صافى ملا محسن فيض كاشانى نيز از ايشان باقى مانده است.<br /> <br /> 3- تفسير وجيز در يك مجلد به زبان عربى و شيوه روائى شامل تمام قرآن، مؤلف در اين اثر خود از روايات و احاديث ائمه( ع) و تفاسير قدما، سود جسته است، نسخه‌اى از اين تفسير در كتابخانه مركزى آستان قدس( ش 1259) موجود است كه مؤلف فهرست كتابخانه آستان قدس اين تفسير را به غلط به علم الهدى محمد فرزند ملا محسن فيض نسبت داده است، شيخ آقا بزرگ در الذريعه نظر مؤلف فهرست آستان قدس را رد كرده و اين تفسير را از مؤلفات نور الدين محمد بن شاه مرتضى نوه برادر ملا محسن فيض دانسته است.<br /> <br /> ==انگيزه تأليف== <br /> <br /> مفسر در رساله« المنتخب التصانيف» خود مى‌نويسد:« چون تفسير صافى مبسوط بود و بر خواننده قرآن سخت مى‌نمود كه در اثناء قرائت به آن مراجعه كند، به ذهنم آمد كه تفسيرى از آن بيرون آورم كه به قارى قرآن هنگام تلاوت، در فهم لغات و كلمات قرآنى كمك كند و در آن به ذكر روايات اهل بيت« عليهم السلام» واقوال متقن مفسران پرداختم و نام آن را« معين التالى» گذاشته خود در مطالعه و قرائت قرآن از آن بهره مى‌جستم كه نزديك به 12000 بيت مى‌باشد.»<br /> <br /> ==معرفى تفسير و روش آن == <br /> <br /> تفسير« المعين» به زبان عربى در يك مجلد بزرگ و به شيوه روايى شامل تمام قرآن كريم مى‌باشد، تفسيرى است مختصر به شيوه تفسير سيد عبد الله شبر با استناد به روايات و احاديث ائمه اطهار« عليهم السلام» با اين تفاوت كه وى متأثر از فرهنگ و گرايش عمومى قرن 11 و 12 برخى از علماى شيعه، در توجه فوق‌العاده به حديث در برابر روش تفسير اجتهادى و عقلگرايى برخى ديگر از علماى آن دوران است.<br /> <br /> اين تفسير مزجى و همانند صافى فيض كاشانى است. قبل از شروع به تفسير مقدمه‌اى را در پانزده صفحه در ضوابط و مطالب مهم مربوط به تفسير آورده است، از قبيل اهميت تمسك به قرآن، تلاوت، تدبر و تفسير آن، با ذكر آيات و احاديثى از پيامبر( ص) و ائمه( عليهم السلام)، و احاديثى در زمينه نزل القرآن على اربعة ارباع، نزل القرآن ثلاثا، نزول القرآن على سبعة اقسام» معانى الآيه، ظهر و بطن و... ضمن بيان شيوه و انگيزه خود از تأليف تفسير، رمز حروف كلمه معين را كه در جاهاى مختلف تفسير بكار برده توضيح مى‌دهد و مى‌فرمايد: پس از نقل نص عبارت ائمه عليهم السلام رمز« م» و پس از بيان مطلبى كه مستفاد از كلام ائمه( ع) است، رمز« ع» و پس از نقل عين عبارت تفسير قمى كه به امام( ع) نسبت نداده است، و يا توهم تنافى به حسب ظاهر بين روايت و آنچه كه من نقل كرده‌ام رمز« ى» و بعد از بيان كلام معصوم( ع) و يا بيان آيه رمز« ن» را مورد استفاده قرار دادم. و بقيه موارد كه داراى اين رموز چهارگانه نباشند قول مفسرين بوده كه با تصرف در عبارت از آنها نقل شده است. ايشان مصادر اقوال و متون اخبار را به تفسير صافى ملا محسن فيض ارجاع داده‌اند.<br /> <br /> روش ايشان در بيان مطالب به اين شكل بوده كه ابتداى هر سوره پس از ذكر نام به بيان تعداد آيات و مكى و مدنى بودن آن مى‌پردازد. سپس فرازهاى آيات را بطور جداگانه توضيح و تفسير مى‌دهد. در اين بين بطور طبيعى برخى آيات و فرازها بدون توضيح مى‌باشند.<br /> <br /> مفسر سعى نموده از تكرار مطالب مشابه جلوگيرى نمايد، بر اين اساس گاهى تفسير آيات را به موارد مشابه قبل ارجاع مى‌دهند. مانند ج 1 ص 168 آيه 88- 89 آل عمران.<br /> <br /> مصنف به طور معمول به قراءات و اختلاف آنها توجه نموده و شكل‌هاى متفاوت اختلاف قرائت از قبيل قرائتهاى تفسيرى، قرائتهايى كه نشان از حذف كلمه دارد و نيز قرائتهايى كه دلالت بر حذف و تفسير ندارد كه موارد اصلى اختلاف قرائت مى‌باشد مانند ج 1 ص 19 و ص 20، و ص 144 قرائت« القيّوم».<br /> <br /> توجه مصنف به شأن نزول نيز در حد اشاره به موارد اندكى از آن مى‌باشد مانند ج 1 ص 241 آيه 88 سوره نساء.<br /> <br /> پاورقى‌هاى موجود اغلب برگرفته از تعليقات نسخ خطى متفاوت مى‌باشد، بيان فضل سور، اشاره به متن برخى احاديث، نسخه بدلها و اختلاف نسخ را شامل مى‌شود، كه توسط محقق محترم تدارك شده است.<br /> مصنف محترم قبل از مقدمه تفسير، مقدمه‌اى بيان كرده‌اند در باب علم، اهميت آن، طلب آن، همراهى علم و عمل، تقسيم علم به علم بالله، علم به ملائكه الهى، علم به كتب الهى، علم به رسل الهى و علم به معاد و از جهتى تقسيم آن به علم مقصود بذات و علم مقصود براى عمل، كه از اولى به علم باطن و حقيقت و از دومى به علم فقه و شريعت و علم اخلاق و طريقت نام مى‌برد، و پس از بيان انگيزه خود از تأليف تفسير، به علوم اهل بيت عصمت و طهارت عليه السلام پرداخته زواياى مختلف آن را بررسى كرده است، تأليفات خود در اين زمينه را بازگو مى‌نمايد. سپس به كتب فقها، حكما، اصحاب عشق و عرفان و ارباب ذوق و وجدان نظرى افكنده، نوشته‌هاى خود در اين زمينه را بيان مى‌نمايد. و با بيان اينكه كليه تأليفات خود را بر مبناى علوم اهل بيت عليهم السلام پى‌ريزى كرده است مقدمه را به پايان مى‌برد.<br /> مفسر محترم بر اين تفسير خاتمه‌اى در باب دعاهاى تلاوت قرآن و كيفيت استخاره به قرآن دارند و سرانجام تفسير به سال 1090 هجرى قمرى بوده است.<br /> <br /> ==نسخه‌شناسى== <br /> <br /> اين تفسير در اصل يك مجلد بوده كه ناشر با تحقيق آقاى حسين درگاهى آن را در سه جلد منتشر كرده است. ناشر آن كتابخانه آيت ا... مرعشى نجفى بوده كه چاپ اول آن به سال 1410 ه. ق با قطع وزيرى به اشراف آقاى سيد محمود مرعشى به زيور طبع آراسته گرديد.<br /> محقق محترم نسخه حاضر را با استفاده از 6 نسخه مختلف مهيا كرده‌اند:<br /> <br /> 1- نسخه مصححه و كامل كه توسط محمد تقى بن ابى الحسن، در زمان حيات مؤلف از نسخه اصلى و خطى ايشان و 16 سال پس از تأليف آن نوشته شده، كه حواشى و تعليقاتى به عنوان« منه رحمه الله» در كنار آن مشاهده مى‌شود، از جمله تعليقها، روايات ثواب قرائت سور است كه محقق در پاورقى ذكر كرده‌اند. از جمله تعليقات، اختلاف قراءات در اكثر كلمات بوده كه بعلت قلت استفاده در اين زمان، محقق از ذكر نام آنها خوددارى كرده است. اين نسخه در حال حاضر در كتابخانه مجلس شوراى اسلامى ضمن مجموعه شماره 4137 مى‌باشد. و با رمز« م» مشخص شده است.<br /> <br /> 2- نسخه مصححه امّا ناقص، از سوره بنى اسرائيل تا آخر قرآن كه محمدباقر بن محمد رضا عبد العظيمى تهرانى در مكه مكرمه به سال 1207 قمرى، نوشته‌اند كه با رمز« ر» مشخص شده است. از آنجا كه نويسنده محترم از علماء جليل القدر بوده براى كمبود جبران موجز بودن تفسير تعليقاتى به آن اضافه نموده‌اند كه شامل روايات، سيره، لغت و مباحث ديگر مى‌گردد، اكثر حواشى اين نسخه نيز توسط محقق محترم در پاورقى ذكر شده است و آنجا كه پاورقى‌ها بدون مأخذ باشد، از اين نسخه‌اند.<br /> <br /> 3- نسخه كامل به خط ملا محمد صالح بن محمد حسين كاشانى در سال 1214 هجرى كه حضرت آيت ا... العظمى مرعشى نجفى آن را ذكر كرده‌اند. كه با رمز« ش» مشخص گرديده است.<br /> <br /> 4- نسخه كامل به خط محمد تقى سمنانى در محرم 1282، كه از روى نسخه‌اى كه داراى دستخط مصنف بوده تهيه شده است. رمز اين نسخه« ج» و در كتابخانه مجلس شوراى اسلامى به شماره 3110 موجود مى‌باشد.<br /> <br /> 5- نسخه كامل به خط محمد بن على اصغر سمنانى به سال 1282 رمز آن« د» و در كتابخانه دانشگاه تهران به شماره 7 موجود مى‌باشد.<br /> <br /> 6- نسخه ناقص از اول قرآن تا جزء 26 آن با رمز« ت» و در كتابخانه دانشگاه تهران به شمار 2796 مى‌باشد.<br /> <br /> نسخه اوّل كه با رمز« م» مشخص شده، به عنوان محور تحقيق قرار داده شده و در پاورقى به تفاوتها و مسائل ديگر اشاره گرديده است. در اين نسخه نيمى از صفحه را فقط آيات قرآن و نيم ديگر را توضيح و تفسير مفسر به همراه آيات و فرازهاى آن تشكيل مى‌دهد.<br /> <br /> ==منابع==<br /> <br /> 1- دائرة المعارف تشيع ج 4 ص 545<br /> <br /> 2- كشاف الفهارس بخش علوم قرآن، تفسير ج 4 ص 203<br /> <br /> 3- دانشنامه قرآن و قرآن پژوهى ج 1 ص 759 بهاء الدين خرمشاهى<br /> <br /> 4- مقدمه محقق ج 1 تفسير و مجلدات تفسي<br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر ، بخش کتابشناسی<br /> ==متن کتاب تفسير المعين==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39184/تفسير-المعين تفسير المعين]<br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده: تفاسیر]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98153 2019-03-09T05:40:22Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر= [[پرونده:تفسير المراغى.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= احمد بن مصطفي المراغي<br /> <br /> |موضوع= تفسیر اهل سنت<br /> <br /> |زبان= عربی<br /> <br /> |تعداد جلد= 30<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=<br /> <br /> }}<br /> تفسير( احمد مصطفى) مراغى از جامع‌ترين تفاسير معاصر است و اسلوب و طريقه نقل مطالب و نظم مباحث آن متناسب با نياز زمان مى‌باشد و مى‌توان آن را تفسيرى اجتهادى تحليلى، تربيتى، اجتماعى و علمى ناميد كه در صدد تقريب بين مذاهب اسلامى نيز بوده است.<br /> <br /> از خوشخوانترين، زودياب‌ترين، ساده‌ترين و مفيدترين آثار نگارش يافته در تفسير قرآن كريم از جانب علماى اهل سنت است و به زبان عربى و شامل همه آيه‌ها و سوره‌هاى قرآن مى‌باشد. براى مطالعه عموم مفيد و متضمّن دانستنيهاى بسيار است.<br /> <br /> ==انگيزه تأليف==<br /> <br /> مفسر در مقدّمه خود قبل از آغاز تفسير سوره حمد در بيان انگيزه خود مى‌آورد كه بسيارى از اوقات از خود سؤال مى‌نمودم بهترين تفسيرى كه به راحتى و در مدتى اندك مطالب مفيد و اصلى را به خواننده ارائه دهد كدام است؟ با وجود مطالعه بسيارى از تفاسير و اعتقاد به اينكه هر كدام داراى مطالب مفيد و علمى فراوانى است امّا پاسخى براى سؤال خود نيافتم، به همين جهت به خود جرأت داده براى رفع نياز مخاطبان هم عصر خود، تفسيرى هم سطح آنان و پاسخ گوى مسائل فكرى آنها تأليف نمايم.<br /> <br /> ==مقدمه تفسير==<br /> <br /> مقدمه ايشان شامل مطالبى از قبيل 1- عنايت مسلمانان به تفسير قرآن، 2- طبقات مفسران از عصر صحابه و تابعين تا زمانهاى بعد. 3- شيوه نگارش قرآن، 4- آراء علماء در التزام به رسم عثمانى در نگارش قرآن 5- شيوه تفسيرى خود، 6- مصادر تفسير مراغى در لغت و ادب و تاريخ و علوم قرآنى.<br /> <br /> ==منابع تفسير==<br /> <br /> مراغى در تفسير خود از منابع بسيارى كه 30 مورد آن را ذكر مى‌كند، استفاده كرده است امّا تأكيد بيشترى بر برخى منابع داشته كه از آن جمله‌اند: 1- تفسير طبرى 2- تفسير كشاف 3- تفسير بيضاوى 4- تفسير غرائب القرآن نيشابورى 5- تفسير ابن كثير 6- تفسير بحر محيط ابو حيان 7- تفسير روح المعانى، 8- تفسير المنار رشيد رضا. 9- تفسير محمد عبده، استاد مراغى، با تصريح به اينكه استفاده فراوانى از آن نموده است.<br /> <br /> ==شيوه ادبى- اجتماعى در تفسير==<br /> <br /> حركت و همگام بودن تفسير با زمان موجب شد تا متناسب با تنوع دگرگونيها، تفسير نيز متنوع و گوناگون گردد، چنانكه مى‌توان شيوه‌هاى تفسيرى عصر جديد را از جهتى به چهار دسته تقسيم نمود:<br /> <br /> 1- شيوه علمى، كه با تأثر از كشفيات جديد علمى پديد آمد و تفسير را در حوزه‌هاى علوم مورد بررسى و تحقيق قرار داد، و به افراط گراييد.<br /> <br /> 2- شيوه ادبى- اجتماعى، كه متأثر از ادبيات معاصر و با توجه به نيازهاى اجتماعى روز صورت گرفت.<br /> <br /> 3- شيوه سياسى انحرافى، كه بر اثر تحزّب و گروهبندى‌هاى سياسى پديد آمد و در جوامع اسلامى، به وقوع پيوست.<br /> <br /> 4- شيوه عقلى افراطى، كه بر اثر خودباختگى در مقابل تمدن معاصر و با گرايشهاى الحادى- كه ميراث علمى قرن نوزده است- به وجود آمد و سعى بر آن شد تا آيات قرآن، طبق نظريات علمى جديد تفسير يا تأويل شود و بيشتر صبغه تحميل را داشت تا تفسير.<br /> <br /> دو شيوه نخست به دنبال بيدارى نسل جديد و بينش نو گرايانه- با پايبند بودن به مبانى اسلام- پديد آمد و رفته رفته شكوفا گرديد، ولى شيوه افراطى علمى پس از مدتى رو به افول نهاد، اين شيوه، از ابتدا هم چندان پايه استوارى نداشت، جز در بخش اندكى از آيات قرآن كه با پديده‌هاى طبيعى ارتباط مستقيم دارد.<br /> <br /> امّا در شيوه سياسى انحرافى، چيز قابل توجهى در اين باره نوشته نشده است، جز پاره‌اى نوشته‌هاى بى پايه و حاوى تأويلات غير منطقى كه به دست گروهكهاى انحرافى بوجود آمده است. آنان بيشتر به سراغ آيات متشابه رفته‌اند تا بتوان از اين رهگذر، افكار عمومى را مشوّش و چهره دين را مشوّه سازند.<br /> در شيوه عقلى افراطى كه از روى خود باختگى و گرايشهاى الحادى پديد آمده است، عده‌اى به منظور جلب رضايت بيگانگان و نزديك ساختن خود به آنان، تا توانسته‌اند از دين مايه گذاشته و مسائل اسلامى را واژگون جلوه دهند، مانند تفسير سيد احمد خان هندى.<br /> <br /> از آنجايى كه شيوه ادبى- اجتماعى آميخته با تحليل اجتهادى و عقلى و غالبا با رويكرد تربيتى، رايج‌ترين شيوه تفسيرى عصر حاضر بوده و تفسير مورد بحث از آن جمله است، توضيح مختصرى درباره آن مى‌دهيم.<br /> <br /> امتياز اين شيوه تفسيرى در دوران معاصر، در آن است كه رنگى نو به خود گرفته، با چهره فرهنگ و ادب معاصر و با پرداختن به مسائل جامعه درخشيده است و هرگز تقليد گونه به مسائل ظاهرى و خسته كننده كه موجب دورى مردم از قرآن مى‌شود نپرداخته است. اين نوع تفسير، پديده‌اى نو ظهور است كه نخست به اظهار دقايق تعابير قرآنى و سپس بيان آنها با اسلوبى زيبا و ادبى و تطبيق آنها با هستى و حيات و سنن اجتماعى موجود در جامعه پرداخته است. اين نهضت ادبى- اجتماعى با تلاش و كوشش فراوانى در راه تفسير قرآن و تقريب آن بر فهم همگان و انطباق آن با واقعيات موجود آغاز شد.<br /> <br /> ويژگى اين شيوه، اين است كه در آن به دور از هر گونه تعصبات افراطى به قرآن نگريسته مى‌شود و سعى بر آن است كه مفاهيم قرآن، آن گونه كه هست بر مردم عرضه شود، بدين جهت از هر گونه تكلّف و ضعف مفرط عارى و به رسا بودن و رساندن پيامهاى قرآنى- بدون آلايش- آراسته است. از آن گذشته، از دخالت دادن اسرائيليات و روايات جعلى و ساختگى در فهم قرآن و تبيين آن پرهيز كرده است.<br /> <br /> از جمله آثار فريفته نشدن اين مكتب تفسيرى به روايات اسرائيلى و احاديث جعلى اين است كه به محدوده ابهامات قرآن وارد نمى‌شود، ابهاماتى از قبيل حروف مقطعه و برخى الفاظ مبهم قرآن. همچنين به امور غيبى كه جز از طريق احاديث صحيح قابل شناخت نيستند وارد نمى‌شوند، بلكه ايمان به آنها را- از آن جهت كه در قرآن به آنها تصريح شده- به طور اجمال واجب مى‌دانند و از وارد شدن به جزئيات مسائلى مانند زندگى برزخى، بهشت، جهنم، حور، قصور، غلمان و نظائر آن خوددارى مى‌كنند و مانع نفوذ خرافات و مطالب غير واقعى و جعلى به محدوده آنها مى‌گردد، زيرا هدف بيان قرآنى به باز شدن اين مبهمات بستگى ندارد.<br /> <br /> اين مكتب تفسيرى، تفسير را از اصطلاحات علوم و فنون و فلسفه و كلام- كه به تدريج وارد محدوده تفسير شده بود- دور ساخت، چنانكه اين مفسران تنها به قدر نياز و هنگام ضرورت از اين اصطلاحات استفاده كرده‌اند.<br /> از جنبه ايجابى نيز اين مكتب، سبكى ادبى- اجتماعى در تفسير بوجود آورد و گوشه‌هايى از بلاغت قرآنى و اعجاز بيانى آن را ظاهر ساخت و معانى و جوانب مختلف مفاهيم آنها را مشخص كرد و سنتهاى حاكم بر جهان هستى و جامعه را كه در قرآن بدان اشاره شده، آشكار گردانيد و بويژه به مشكلات جامعه اسلامى و جامعه بشرى و طرح ارشادات و راهنمايى‌هاى قرآن- كه در بردارنده سعادت دنيا و آخرت بشر است- پرداخت.<br /> علاوه بر آن، بين قرآن و نظريات صحيح و ثابت علمى مطابقت و هماهنگى برقرار نمود و براى مردم روشن ساخت كه قرآن كتاب جاويد الهى است و مى‌تواند همگام با تحولات زمان پيش رود تا اينكه خداوند زمين را به بندگان صالح خود وا گذارد.<br /> <br /> همچنين به شبهاتى كه بر قرآن وارد شده بود پاسخ گفت و شكوك و توهماتى را كه در مورد قرآن ايجاد شده بود با استدلالى قوى پاسخ گفت. همه اينها با اسلوبى زيبا و جذاب انجام گرفت بگونه‌اى كه خواننده را به خواندن قرآن و انديشيدن در معانى و اسرار آن برانگيخت.<br /> اين مكتب در برابر تفسير درى گشود كه از زمانهايى دور بسته بود، بدين معنا كه به عقل انسان آزادى و اختيار گسترده بخشيد تا در پهنه‌اى وسيع كه خداوند به او داده است به تدبر و انديشه بپردازد.<br /> عقل رشيد را درباره گزاره‌هاى دينى به قضاوت مى‌گذارد و آنچه را با ظواهر شرع منافات دارد تأويل مى‌كند و با آزاد انديشى و خرد انديشى با پيروان مكتب عدل همگام است، همان چيزى كه علماى هوشمند گذشته- بخصوص مفسران شيعه- بر آن بودند. اين روش سبب شد تا افكار و تعاليم خشك اشاعره از صحنه خارج شود. بدين ترتيب مجالى براى سخنان و عقايد اهل حشو باقى نگذاشت تا در حوزه تفسير و حريم اعتقادات مسلمانان- چه در اصول و چه در فروع- وارد شوند، حتى گاه برخى از احاديث مجموعه‌هاى بزرگ حديثى مانند بخارى و مسلم را مورد طعن و تضعيف قرار داد.<br /> <br /> ==مهمترين پيشروان اين مكتب==<br /> <br /> نخستين پيشواى اين مكتب( را در عصر حاضر)، استاد محمد عبده است كه اساس اين بنيان عظيم را پى افكند و باب اجتهاد در تفسير را پس از چند قرن گشود. وى روش تقليد از گذشتگان را به كنارى نهاد و به عقل، آزادى نقد و تحقيق بخشيد. بعد از او هم شاگردان بزرگش، مانند رشيد رضا، شيخ محمد قاسمى، شيخ احمد مصطفى مراغى و پس از آنان علماى ديگرى مانند، سيد قطب، شيخ محمد جواد مغنيه، شيخ محمد صادقى، سيد محمد حسين فضل الله، سيد محمد شيرازى، شيخ سعيد حوى، محمد طاهر ابن عاشور، سيد محمد تقى مدرسى، استاد ناصر مكارم شيرازى و ديگران بر همين منوال حركت كردند، اما كسى كه بر همه آنان برترى دارد و در اين راه گوى سبقت را از همگان ربوده است، علامه و فيلسوف بزرگوار مرحوم سيد محمد حسين طباطبائى است.<br /> <br /> ==روش تفسير==<br /> <br /> در معرفى تفسير بيان شد كه روش كلى ايشان را بايد ادبى، اجتماعى، با رويكردى تربيتى و تحليلى دانست. مراغى از مباحث نحوى، اعراب، اختلاف قراآت و مباحث زبانى جز شرح برخى مفردات، چيزى در تفسير خود نياورده و از احاديث موضوع، ضعيف و اسرائيليات جدا پرهيز كرده است، اگر چه در بسيارى مواقع به احاديث پيامبر اكرم( ص)، اشعار عرب و اقوال اهل لغت استناد كرده است ايشان اذعان داشته كه از نظريات تفسيرى محمد عبده بسيار در تفسير خود بهره جسته است.<br /> <br /> روش كلى وى بدين ترتيب است كه ابتداى هر سوره، اطلاعات لازم مربوط به آن، شامل اسم سوره، عدد آيات، محل نزول، ترتيب نزول و مناسبت آن با سوره و آيات قبل را بيان مى‌دارد، در انتهاى سوره نيز مقاصد آن را در چند بند متعرض مى‌شود. سپس آيات را دسته بندى كرده، به تفسير آنها مى‌پردازد.<br /> <br /> مطالب خود را در سه عنوان« شرح المفردات»،« المعنى الجملى» و« الايضاح»، عنوان مى‌كند، در شرح مفردات به تفسير كلماتى كه تا حدودى معناى صريح و آشكارى ندارند پرداخته، به توضيح معنايى آنها با ذكر وجوه و نظائر و اضداد با استفاده از آيات ديگر، همت مى‌گمارد. در عنوان« المعنى الجملى» به معناى تركيبى كلمات كه آيه و مقاطع آن را تشكيل مى‌دهد به طور اجمال مى‌پردازد، تناسب آيات با همديگر را متعرض شده، در صورت وجود اسباب نزول آيه، آن را در همين عنوان ذكر كرده، گاهى به نقد آن مى‌پردازد. مانند آيات 9- 7 سوره انعام جزء هفت صفحه 78.<br /> <br /> در نهايت عنوان« الايضاح»، تفسير مفصل و تحليلى آيات مطرح شده را در بر مى‌گيرد، در اين بخش نيز براى توضيح آيات از آيات ديگر، مأثورات و اقوال مفسرين بهره برده، تناسب بين آيات را بيشتر تشريح مى‌كند و خلاصه‌اى از هر مقطع مطرح شده در اين بخش را ارائه مى‌دهد.<br /> <br /> سعى دارد رواياتى كه مورد قبول نبوده و يا با قضاياى دينى تنافى داشته باشند را، نقل ننمايد و از بحثهايى كه مفسرين پيشين به تناسب عصر خود مطرح كرده بودند، دورى مى‌گزيند. وى معتقد به تغيير نوع مباحث و اسلوب مطرح كردن آنها به تناسب عصر خود مى‌باشد. مسائل عقيدتى و كلامى را به تناسب آيات مطرح كرده و بيشتر به ديدگاه اشعرى تمايل دارد مانند بحث رؤيت خداوند در آيه 103 انعام جزء 7 ص 207 و آيه 22 سوره قيامت«الى ربها ناظرة»در جزء 29 10 صفحه 151- 152 مى‌نويسد: يعنى بدون حجاب به خداوند نظر مى‌افكنند همان گونه كه در شب چهاردهم ماه، به ماه مى‌نگرند.<br /> <br /> در مسائل فقهى نيز احكام فقهى متعلق به آيه را در حدّ نقل روايات و فتاواى مذاهب چهارگانه و استدلال جزئى بدون بيان تفصيلى احكام و ادله آن، با قصد توضيح و تفسير آيه، مطرح مى‌نمايد. سعى دارد اسرار و حكمت‌هاى احتمالى احكام را نيز از جهت اجتماعى و علمى، متعرض گردد.<br /> همانطور كه اشاره شد، از روايات اسرائيلى شديدا پرهيز داشته به كرّات مسلمين را از پرداختن به آنها بر حذر داشته است.<br /> <br /> نسبت به تفسير علمى، از جهتى از تفصيل در آن پرهيز مى‌نمايد و معتقد است، پرداختن به آن انسان را از مقاصد عالى قرآنى دور مى‌نمايد. امّا از جهتى ديگر تفكر در آياتى را كه متضمن اسرار خلقت و ظواهر طبيعت مى‌باشد به سبب تقويت و ازدياد ايمان مؤمنين و اينكه بيان وجوهى از اعجاز قرآن است، ترغيب مى‌نمايد و حقايق علمى را كه معتقد است سيزده قرن بعد انسانها بدان دست يافته‌اند، مطرح كرده است. مانند آيات 7- 5 سوره طارق«فلينظر الانسان ممّ خلق...»جزء 30 صفحه 112.<br /> <br /> ==نقد مراغى==<br /> <br /> نقد اساسى بر مراغى، نقدى مبنايى است كه اغلب در مباحث اعتقادى جلوه مى‌كند، از آنجايى كه ايشان شافعى اشعرى است، ديدگاه اعتقادى وى تفاوت اساسى با متفكران معتزلى و على الخصوص شيعه امامى دارد، بنابر اين در مباحث كلامى و فقهى قرآن مبانى ايشان از ديدگاه شيعه قابل قبول نمى‌باشد و در تفاسير علماى شيعه و كتب مفصل كلامى و فقهى، مورد بحث واقع شده است. از جمله مسئله اعتقاد شيعه به وجود امام عصر« عج»، ظهور ايشان و احياى دوباره اسلام است كه مراغى با اعلام كلى ضعف روايات مربوطه و نقل كلام ابن خلدون، آن را حمل بر عصبيت قومى نموده به تمسخر مى‌كشاند. اينگونه برخوردهاى تعصبى از ايشان كه ادعاى اصلاح فكرى و آزادگى در عقيده را دارد، بدور است. ذيل آيه 187 سوره اعراف جزء 9 صفحه 133 در بحث اشراط الساعة.<br /> <br /> ==نسخه شناسى==<br /> <br /> تفسير مراغى كه تأليف آن از سال 1361 تا 1365 هجرى قمرى انجام گرفت از همان اوان چاپ و منتشر گرديد، از جمله چاپهاى آن 1- چاپ اول و دوم در چاپخانه مصطفى بابى حلبى در سال 1369 ق / 1950 و 1953 م / 30 جزء در 10 مجلد. 2- افست همين چاپ در لبنان- بيروت دار احياء التراث العربى به سال 1985 م. 3- دار الفكر لبنان- بيروت بدون تاريخ. 4- نسخه حاضر نيز توسط دار احياء التراث العربى 30 جزء در 10 مجلد به قطع وزيرى مى‌باشد و بدون تاريخ انتشار يافته است. اين نسخه داراى مقدمه‌اى از مفسر و پاورقى‌هاى جزيى وى مى‌باشد.<br /> <br /> انتهاى هر جزء فهرستى از مطالب و موضوعات آن، ارائه شده كه راهنماى محققان مى‌باشد.<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> <br /> 1- مقدمه تفسير مراغى و ساير مجلدات آن<br /> <br /> 2- تفسير و مفسرون آيت الله معرفت ج 2 صفحات 311 و 481 به بعد و 495<br /> <br /> 3- دانشنامه قرآن و قرآن پژوهى به كوشش بهاء الدين خرمشاهى ج 1 ص 755 و ج 2 ص 2025<br /> <br /> 4- المفسرون حياتهم و منهجهم سيد محمد على ايازى صفحه 357<br /> <br /> 5- تفسير و تفاسير جديد بهاء الدين خرمشاهى صفحه 20<br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر ، بخش کتابشناسی<br /> <br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده: تفاسیر ]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%89.jpg&diff=98152 2019-03-09T05:39:16Z

<p>Dlib: تفسير المراغى</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تفسير المراغى</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AC%DB%8C%D8%AF_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98149 2019-03-09T05:32:19Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر= [[پرونده:تفسیر القرآن مجید (ایازی).jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= محمدعلي‌ ايازي‌<br /> <br /> |موضوع= تفاسیر شیعه<br /> <br /> |زبان= عربی<br /> <br /> |تعداد جلد= 1<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک= [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39177/تفسير-القرآن-المجيد-المتسخرج-من-ثراث-الشيخ-المفيد تفسير القرآن المجيد]<br /> }}<br /> یکی از سبکهای مورد توجه در رشته های تفسیری که از آغاز مورد توجه قرار گرفت، سبک کلامی و شیوه استفاده از آیات برای دفاع از عقاید و یا دفع شبهات مخالفین بود. سبکی که با استدلال از قرآن برای پوشیده کاری ها و خرده گیریهای مخالفان و یا توضیح نظرات اعتقادی بکار گرفته می شد.<br /> <br /> مرحوم [[شیخ مفید]]، گرچه تفسیر مستقلی و با گرایش کلی تدوین نکرد اما مجموع کتابهای اعتقادی، تاریخی، فقهی او گویای روشنی از این سبک تفسیر است؛ زیرا مهمترین و بارزترین ویژگی شیخ مفید، عقلگرایی و تعقلی برخورد کردن وی با مسائل دینی است.<br /> <br /> ==ویژگی های تفسیر شیخ مفید==<br /> <br /> شیخ کتاب مستقلی در تفسیر همه ی قرآن ننوشته است، اما گستردگی استفاده از آیات در مباحث اعتقادی، تاریخی و فقهی و پرداختن به مباحث تفسیری قرآن، نشانگر احاطه این دانشمند به مباحث تفسیری است. اما در هر صورت، ویژگی های تفسیر از چند جهت جالب توجه می باشد:<br /> <br /> * 1. ویژگی مهم این تفسیر، بُعد کلامی آن است. شاید بتوان بدون مبالغه ادعا کرد که ما تفسیری کلامی به این گونه در شیعه نداشته و نداریم و در میان تفاسیر موجود شیعه، تاکنون به این گستردگی در موضوعات کلامی در ذیل آیات قرآن، بحث نشده و از آیات مباحث کلامی استخراج نگردیده است. در اهل سنت نیز چنین است. فقط تفسیر کبیر فخررازی از این جهت به تفسیر [[شیخ مفید]] شباهت دارد که البته پس از دو قرن از حیات شیخ مفید نگاشته شده است.<br /> <br /> به عبارت دیگر چون مرحوم شیخ در محیط پرجنجال و بحث انگیز [[بغداد]] در آن تاریخ می زیسته است و شیعه سخت مورد هجوم مخالفان قرار گرفته است و فرصت پاسخگویی، بیشتر در حکومت دیالمه به وجود آمده است، به هر مناسبتی به دفاع از عقاید شیعه برمی آید و با دفع شبهات مخالفان با مباحث قرآنی و نگرش عقلی این اشکالات را جواب می دهد.<br /> <br /> اکنون با کنار هم گذاشتن مجموع مباحث تفسیری، به ترتیب قرآن چنین نتیجه ای بدست آمده است که کلیه آیاتی که زمینه برداشت های کلامی و تفسیری دارند، در این تفسیر مشخص شده است.<br /> <br /> کتابهای الأفصاح، اوائل المقالات، تصحیح الاعتقاد، العیون والمحاسن، مسائل صاغانیه، رساله حاجبیه، الارشاد والمسائل السرویه، مباحث کلامی را طرح می کند و کتابهای المقنعه، رسالة فی المهر، المسح علی رجلین، حرمة ذبائح اهل الکتاب و برخی از رساله های دیگر، مباحث فقهی را به طور مستقل عنوان می کنند. اما عنوان فقهی این مباحث، این معنی نیست که این کتابها هم جهتگیری کلامی نداشته باشند، یا آن کتابها بحث فقهی نداشته باشند.<br /> <br /> * 2. با نگرشی به مباحث تنظیم شده این تفسیر، نوع جهتگیری های [[شیخ مفید]] در قرن چهارم و اندکی از قرن پنجم و نزاع های شیعه و سنی و حتی در میان شیعه (مباحث طرح شده از سوی محدثینی مثل صدوق و پاسخ ایشان در تصحیح الاعتقاد) و در سطحی گسترده جهان اسلام بدست می آید.<br /> <br /> بیشترین مباحث، شبهاتی بوده است که از سوی اهل سنت، نسبت به عقاید شیعه درباره افضلیت علی علیه السلام، نسبت به خلفای راشدین، عصمت، غیبت امام مهدی، رجعت، متعه، نفاق بعضی از صحابه و مسائل فقهی مورد اختلاف مانند تحریم ذبائح اهل کتاب بوده است.<br /> <br /> همین مباحثی، چون: فعل شرور، خلق افعال عباد، حدود اختیار و اراده انسان و مباحثی دیگر از این نسخ با معتزله داشته است. اما موضوعاتی که با اهل حدیث از [[شیعه]] طرح کرده است، مثل: اراده الهی، هدایت الهی، منشأ عمل انسان، مفهوم بداء، عالم ذر، ارزش عقل، آفرینش روح و مانند این موضوعات بوده است.<br /> <br /> ==منابع==<br /> * تفسیر القرآن الکریم، سید محمدعلی ایازی، مجله حوزه، بهمن و اسفند 1371، شماره 54.<br /> ==متن کتاب تفسير القرآن المجيد==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39177/تفسير-القرآن-المجيد-المتسخرج-من-ثراث-الشيخ-المفيد تفسير القرآن المجيد]<br /> [[رده:تفاسیر کلامی]]<br /> [[رده:تفاسیر]]<br /> {{تفسیر قرآن}}</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D9%85%D8%AC%DB%8C%D8%AF_(%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%B2%DB%8C).jpg&diff=98148 2019-03-09T05:24:46Z

<p>Dlib: تفسير القرآن المجيد المتسخرج من ثراث الشيخ المفيد</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تفسير القرآن المجيد المتسخرج من ثراث الشيخ المفيد</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85_(%D8%B4%D8%A8%D8%B1)_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98136 2019-03-07T08:55:40Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=نرم افزار}}<br /> {{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر=[[پرونده:(شبر) تفسير القرآن الكريم.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= عبدالله شبر<br /> <br /> |موضوع= تفاسیر شیعه<br /> <br /> |زبان= عربی <br /> <br /> |تعداد جلد= 1<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39175/تفسير-القرآن-الكريم تفسیر القرآن الکریم(شبر)]<br /> }}<br /> == معرفى تفسير ==<br /> <br /> تفسير الوجيز( الصغير) داراى 18000 سطر است و مؤلف آن را در چهارم جمادى اولى 1239 ه. ق به پايان برده است و آن كوچك‌ترين تفسير مؤلف است كه از دو تفسير الكبير( صفوة التفاسير) و الوسيط( الجوهر الثمين فى تفسير القرآن) او تلخيص شده و در يك مجلد به زبان عربى و شيوه روايى مى‌باشد. اين تفسير شامل تمام قرآن مى‌باشد كه به شيوه مزجى نوشته شده است.<br /> دكتر حامد حفنى داوود يكى از اساتيد دانشكده زبان قاهره در مقدمه خود بر چاپ دوم( قاهره مكتبة النجاح 1385 ق 1965 م) مى‌نويسد: مؤلف دقت بسيارى در معنا و ايجاز در بيان عبارات را به كار گرفته است و اين شيوه هم براى مبتديان و هم براى محققان سودمند است، مبتدى از جهت سهولت بيان و محقق از جهت دقت و اصطلاحات تفصيلى آن بهره وافرى مى‌تواند ببرد، علاوه بر آن مؤلف محترم طبق وعده‌اى كه در مقدمه تفسير داده است از منابع وحى و خاندان نبوت استفاده كرده و تفسير خود را با علوم آن بزرگواران خصوصا امام على بن ابيطالب عليه السلام و امام جعفر صادق عليه السلام اصالت بخشيده است.<br /> <br /> == روش تفسيرى مفسر ==<br /> <br /> سبك اين تفسير بسيار ساده و روان مى‌باشد، پس از ذكر هر آيه توضيح مختصرى در فهم و پيام آيه مى‌آيد، از اين جهت مى‌توان آن را با تفسير جلالين مقايسه كرد. افزون بر اينكه برخى توضيحات تاريخى و علوم قرآنى مفسر بسيار جالب و قابل توجه براى همگان است در اين تفسير جمع بين دقت نظر و اداء معنى و ايجاز شده است، براى متخصصين مفيد است چون به ايجاز مطالب زيادى را مطرح كرده و با دقت و تأمل مى‌توان به آن رسيد و براى مبتدئين مفيد است چون با روشى آسان امّا تحليلى مطالب را عرضه مى‌دارد.<br /> دكتر حامد حفنى مى‌نويسد: در مقايسه اين تفسير با تفسير جلالين، در ابتداى سوره حمد، مشاهده مى‌كنيد كه از لحاظ لغوى و بيان معانى« الله»،« الرحمن» و« الرحيم»، تفسير شبر، از قوت بيشترى برخوردار است.<br /> در اين تفسير ضمن رعايت جلوه روائى، در شرح و تفسير آيات از روش تفسير قرآن به قرآن نيز بهره برده است.( مانند ص 39 سوره حمد ذيل آيه 5 و 7). ذكر اسباب النزول آيات نيز مورد توجه بوده و در موارد لزوم به آن مى‌پردازد.( مانند ص 61 ذيل آيه 143 سوره بقره).<br /> ايجاز در بيان مطالب، سبب نشده كه مفسر، نظرى به ديدگاهها و اقوال ديگر نداشته باشد و هر از گاهى به ذكر آن مى‌پردازد.( مانند ص 61 ذيل آيه 143 سوره بقره).<br /> مفسر محترم، متعرض قرائات شده و در پاورقى كتاب به آنها اشاره دارد، در حقيقت در تفسير خود، قرائت امام حفص و قرائت غير او را بيان كرده است.<br /> <br /> == ويژگى تفسير ==<br /> <br /> #شيوه بيان كه متناسب مبتدى و متخصص مى‌باشد.<br /> #در عين اختصار شامل بخشهاى مهم از مطالب تفسيرى از قبيل قراءات، شأن نزول، روايات و مباحث لغوى و بيانى و تفسير قرآن به قرآن مى‌باشد.<br /> <br /> == نسخه‌شناسى ==<br /> <br /> نسخه‌هاى خطى اين تفسير بسيار است، از جمله نفيس‌ترين آنها دو نسخه اصل به خط مؤلف كه بر روى يكى از آنها خط شيخ محمد حسن صاحب جواهر نيز درج شده است، كه از مخطوطات كتابخانه حفيد مؤلف، سيد على بن محمد بن على بن حسين بن سيد عبد الله شبر مى‌باشد.<br /> همچنين سه نسخه در كتابخانه سيد نصر الله نقوى در تهران و نسخه عصر مؤلف در كتابخانه آيت ا... مرعشى« ره» در قم( شماره 452) موجود است.<br /> اين تفسير نخستين بار در سال 1352 ق در تهران به تحقيق سيد نصر الله تقوى و مقدمه محمد على بامداد طبع گرديد، سپس در قاهره و بيروت تجديد چاپ شده است.<br /> ناشر مقدمه تفسير آلاء الرحمن را در آغاز اين نسخه به همراه كشف الآياتى تحت عنوان« دليل الآيات القرآنية» درج كرده است.<br /> در اين چاپ يك صفحه از قرآن كريم در وسط صفحه و تفسير در اطراف آن قرار گرفته است و برخى توضيحات لغوى و قرائات نيز در پاورقى آورده شده است. تصحيح اين چاپ بر اساس نسخه قديمى بوده كه چاپ اول آن در تهران به سال 1352 ق انجام گرفته است.<br /> چهار سال بعد از وفات مصنف آن را از روى نسخه خطى ايشان كه در سال 1329 ق نوشته شده بود، بازنويسى نموده است.<br /> نسخه كتابشناسى شده توسط انتشارات دار الهجره قم در سال 1410 هجرى ق به عنوان چاپ دوم و افست نسخه اصلى به بازار ارائه شده است.<br /> دكتر حامد حفنى داود استاد ادبيات عرب دانشكده زبان قاهره، مقدمه‌اى شامل بحثى مختصر در تفسير و پيدايش مذاهب آن، مشخصات تفسير شبر، ترجمه و مرتبه علمى ايشان و نسخه شناسى مى‌باشد. اين مقدمه در سال 1385 ق مطابق با 1965 ميلادى تحرير يافته است.<br /> <br /> == منابع ==<br /> ‌<br /> # مقدمه دكتر حفنى داود<br /> # تفسير شبر<br /> # دائرة المعارف تشيع ج 4 ص 552<br /> # طبقات مفسران شيعه ج 4 ص 69 دكتر عقيقى بخشايشى‌<br /> # دانشنامه قرآن و قرآن پژوهى ج 1 دكتر بهاء الدين خرمشاهى‌<br /> ==منابع==<br /> * مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، نرم افزار جامع التفاسیر [لوح فشرده]، بخش کتابشناسی.<br /> ==متن کتاب تفسیر القرآن الکریم(شبر)==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39175/تفسير-القرآن-الكريم تفسیر القرآن الکریم(شبر)]<br /> <br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/37484/تفسير-شبر تفسیر القرآن الکریم(شبر)]<br /> <br /> [[رده:تفاسیر]]<br /> {{تفسیر قرآن}}</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:(%D8%B4%D8%A8%D8%B1)_%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%B1%D9%8A%D9%85.jpg&diff=98135 2019-03-07T08:54:49Z

<p>Dlib: تفسیر القرآن الکریم</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تفسیر القرآن الکریم</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%DB%8C%D9%85_(%D8%A7%D8%A8%D9%86_%DA%A9%D8%AB%DB%8C%D8%B1)_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98124 2019-03-07T08:26:36Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر=[[پرونده:تفسير القرآن العظيم (ابن كثير).jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= اسماعيل بن عمرو ابن كثير دمشقي.<br /> <br /> |موضوع= تفسیر اهل سنت<br /> <br /> |زبان= عربی<br /> <br /> |تعداد جلد=9(نشر دارالكتب العلمية)<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=<br /> <br /> }}<br /> <br /> ابن كثير، در سر آغاز تفسير با بيانى رسا با تكيه به آيات قرآن لزوم انديشيدن، فهميدن و فهمانيدن قرآن را مطرح مى‌كند، و به آموختن معارف و آموزانيدن ابعاد آن تكيه مى‌كند و ادامه مى‌دهد كه: بر عالمان واجب است تا نقاب از چهره زيباى معانى قرآن برگيرند و به تفسير و تبيين آيات آن و آموختن حقايق آن بپردازند كه خداوند اهل كتاب را بخاطر روى تابيدن از كتب الاهى و روى آوردن به جذبه‌هاى دنيوى نكوهش كرده و فرموده است:« و إذ اخذ اللّه ميثاق الذين اوتوا الكتاب لتبيننه للناس و لا تكتمونه فنبذوه وراء ظهورهم و اشتروا به ثمنا قليلا فبئس ما يشترون». و چون خدا پيمان گرفت از آنان كه كتاب به آنها داده شد، كه حقايق كتاب آسمانى را براى مردم بيان كنيد و كتمان نكنيد، پس آنان عهد خدا را پشت سر انداخته، آيات الاهى را ببهائى اندك فروختند و چه بد معامله كردند.<br /> <br /> آنگاه ابن كثير مى‌گويد: كه بر ماست كه از اين انذارها بخود آئيم و به آنچه خداوند فرمان داده است روى آوريم، و در شناخت، شناساندن و نشر معارف آن، سختكوشى را پيشه سازيم.<br /> بدينسان ابن كثير، ضرورت نشر معارف قرآن و لزوم تفسير آن را، كه مسؤوليّتى است بزرگ بر دوش عالمان و متفكران اسلامى، بعنوان انگيزه خود در نگارش تفسير معرّفى مى‌كند.<br /> <br /> ==روش تفسيرى ابن كثير== <br /> <br /> پيشتر يادآورى كرديم كه تفسير ابن كثير جلوه‌اى روشن از تفسير نقلى است شيوه تفسيرنگارى نقلى را نيز گفته‌ايم كه: تفسير آيات است به ظواهر آيات و اقوال پيامبر و صحابيان و يا بگفته عالمان و مفسّران شيعى، تفسير آيات به ظواهر آيات و سنّت معصومين« ع». شيوه تفسير نگارى ابن كثير دقيقا همين است.<br /> <br /> ابن كثير، پس از آنچه كه به عنوان انگيزه نگارش تفسيرش ياد شد سئوالى مطرح مى‌كند، كه اگر بپرسند نيكوترين روش تفسيرى كدام است؟!« جواب اين است كه صحيح‌ترين و استوارترين روش تفسيرى آن است كه آيات به آيات قرآن تفسير شود, چون اجمال برخى از آيات در مواضع ديگر به تفصيل تبيين شده است.<br /> و اگر با اين روش ره بجائى نسپردى و در تفسير آيات ناتوان گشتى براى تبيين آيات به سنّت مراجعه كن، كه سنت، مبيّن و شارح قرآن است. امّا اگر در راه تبيين قرآن، در قرآن و سنّت چيزى نيافتى كه چراغ راه شود به اقوال صحابه مراجعه كن, چون آنان در جوّ نزول آيات بوده‌اند و از قرائن و چگونگيهاى عرضه آيات آگاهند».<br /> <br /> ابن كثير، در استحكام آنچه گفته به آيات و رواياتى استناد كرده است، و در ادامه آن به چگونگى اقوال تابعيان در تفسير پرداخته و مآلا معتقد شده است گفتار تابعيان در صورتى حجت خواهد بود كه مخالف نداشته باشد، و بالأخره پس از اشاره‌اى به جايگاه لغت عرب به تفسير به رأى پرداخته و از تفسير قرآن به مجرّد رأى با نكوهش ياد كرده است.<br /> <br /> ==شيوه تنظيم و نگارش==<br /> <br /> ابتداء در ضمن مقدمه‌اى مفصّل، درباره تفسير و چگونگى تفسيرپذيرى قرآن، منابع تفسيرى و... سخن گفته و سپس وارد تفسير سوره‌ها مى‌شود. ابن كثير، در آغاز تفسير سوره‌ها در ضمن فصلى از جايگاه سوره در ميان سور قرآن و فضيلت قرائت آن، سخن مى‌گويد و روايات وارد شده در اين زمينه را مى‌آورد. آنگاه به نامهاى آن سوره اشاره مى‌كند و اخبار مربوط به اين مطلب را ياد مى‌كند. رواياتى كه بطور كلّى نشانگر محتواى سوره يا مطالب عام درباره سوره باشند نيز، در همين قسمت مى‌آيد. آنگاه يك يا چند آيه را آورده به تفسير آنها بر اساس روشى كه آورديم مى‌پردازد، و در تبيين واژه‌ها و تشريح معانى ريشه‌اى كلمات به لغت عرب و اشعار شاعران استناد مى‌جويد، و در توضيح و تفسير آيات، به اقوال مفسّران نيز، پرداخته گاه به نقد و بررسى آنها دست مى‌يازد. ابن كثير، به مباحث كلامى، فقهى نيز، با همان روش ويژه خويش پرداخته است كه به آنها اشاره خواهيم كرد.<br /> <br /> ==تفسير ابن كثير در گفتار عالمان==<br /> <br /> شرح حال نگاران و عالمان، در ضمن زندگانى ابن كثير از تفسير وى ياد كرده‌اند و برخى به آن به ديده عظمت و ستايش نگريسته‌اند. جلال الدين سيوطى، مفسّر و قرآن شناس بزرگ اسلامى مى‌گويد:<br /> « ابن كثير تفسيرى دارد، كه در آن سبك و روش همانندش نگاشته نشده است».<br /> محمد ابن على شوكانى در ضمن فهرست آثار ابن كثير آورده است:<br /> <br /> او آثار سودمندى دارد از جمله: تفسير مشهور او كه در مجلدات متعدّدى است، در آن مطالب را بدقت فراهم آورده است. ديدگاههاى مختلف، گزارشهاى گونه‌گون و آثار گذشتگان را عرضه كرده و درباره چگونگيهاى آنها به نيكوئى سخن گفته است، تفسير ابن كثير، اگر بهترين تفسيرها نباشد بى‌گمان از بهترين‌هاست».<br /> <br /> دكتر محمد حسين ذهبى نيز، ضمن ياد كرد اين تفسير و چگونگيهاى آن نوشته است:<br /> « من اين تفسير را خواندم و در روش تفسيرى، بخاطر توجه شايسته به تفسير آيه به آيه و تفسير آيات با عبارات رسا و كوتاه، آن را ممتاز يافتم. وى بهنگام تفسير آيات، به آيات هم مضمون مراجعه مى‌كند و بين دو آيه مقايسه مى‌نمايد و به اينگونه تفسير كه خود آن را« تفسير قرآن به قرآن» ناميده است به شدّت اهتمام مى‌ورزد. در بيان آثار تفسيرى با اين روش و سبك اين تفسير بيشترين توجه را به عرضه آيات هم مضمون دارد».<br /> <br /> محققان و عالمان ديگرى نيز، تفسير ابن كثير را ستوده‌اند و آن را در ميان تفاسير نقلى در اهميت و شايستگى پس از تفسير طبرى، سرآمد ديگر تفاسير دانسته‌اند. دكتر صبحى صالح در اثر ارزشمند خود، از جمله درباره اين تفسير نوشته است:<br /> <br /> « در ميان تفاسير مأثور پس از تفسير طبرى- بلكه در برخى امور برتر از آن- تفسير ابن كثير است. دقت در اسناد، سادگى عبارات، از جمله مزاياى اين تفسير است».<br /> <br /> ==جايگاه نقل در تفسير ابن كثير== <br /> <br /> پيشتر گفتيم تفسير ابن كثير« تفسير نقلى» است، بنابراين بلندترين جايگاه در اين تفسير، از آن« نقل» خواهد بود. امّا آنچه اين تفسير را از همگنانش ممتاز مى‌سازد و ارزشى افزون به آن مى‌بخشد ارزيابى دقيق و عالمانه احاديث و آثار است. او در ذيل آيات و براى تفسير و تبيين جملات قرآن، احاديث و آثار را عرضه مى‌كند, امّا بدون گفتگو و نقد و بررسى از آنها نمى‌گذرد. و با كنكاش در متن احاديث و اسناد آن، در چگونگى روايات و آثار سخن مى‌گويد, مثلا در ذيل آيه 50 از سوره بقره« و اذ فرقنابكم...» رواياتى را مى‌آورد كه پيامبر فرموده است: روز نجات بنى اسرائيل از امواج هلاكت آفرين دريا و هلاكت فرعونيان،« روز عاشورا» بوده است, و از اين رو يهوديان آن روز را روزه مى‌گرفتند. امّا پس از نقل به تضعيف روايت پرداخته مى‌گويد« زيد العمى» ضعيف و اسناد روايت وى« ضعيف‌تر» از اوست. لازم به يادآورى است كه اين سلسله احاديث از ساخته‌هاى مغزهاى بيمار مزدوران بنى اميّه و جيره‌خواران آن شجره خبيثه است.<br /> <br /> و در ذيل آيه 2 از سوره نساء، در تفسير« حوبا كبيرا» معنائى را با اسناد از پيامبر مى‌آورد و مى‌گويد: اين روايت، بخاطر وجود« محمد بن يوسف كندى» در سند آن ضعيف است و در ذيل آيه 85 از سوره« انبياء» پس از نقل روايتى مى‌گويد: اين روايت را،« صحاح سته» نياورده‌اند و در اسناد آن نيز« غرابت» است از اين موارد در تفسير ابن كثير بسيار است و اين از جمله برجستگيهاى تفسير اوست.<br /> <br /> ==اسرائيليات در تفسير ابن كثير==<br /> <br /> ابن كثير در مقدمه‌اى كه نگاشته است، در چگونگى موضع مفسّر در مقابل اسرائيليات چنين سخن گفته است:<br /> « اسرائيليات را تنها به عنوان استشهاد مى‌توان آورد ولى براى اثبات معنائى نمى‌توان به آنها استناد كرد. اينگونه روايات بر اساس مبانى و آگاهيهائى كه داريم يا از جمله روايات صحيحند، كه مى‌پذيريم و يا مى‌دانيم كه دروغند طرد مى‌كنيم، و اگر نه اين باشند و نه آن، بر اساس روايت پيامبر فقط نقل مى‌كنيم امّا در تفسير آيات از آنها بهره نمى‌گيريم».<br /> <br /> و در مقامى ديگر مى‌گويد:<br /> <br /> « شيوه من درباره اسرائيليات در اين تفسير، روى برتافتن از بسيارى از آنچيزهائى است كه آنان نقل كرده‌اند، چون نقل بسيارى از آنها، بخاطر دروغها و تحريفها و تبديلها كه در آن آثار رواج يافته است، جز تضييع عمر اثرى نخواهد داشت».<br /> <br /> او در جاى، جاى تفسير و به هنگام تشريح زندگانى پيامبران در مقابل اسرائيليات ايستاده و بارها خطر آلوده‌شدن آثار اسلامى را از اين راه گوشزد كرده و خود به نقد و بررسى آنها پرداخته است. او از ابن عباس نقل مى‌كند كه فرياد مى‌زد:« هان اى مسلمانان! با اين كه كتاب خدا پرطراوت و پيراسته از ناهنجاريها در ميان شماست و آنرا مى‌خوانيد، به اهل كتاب مراجعه مى‌كنيد و براى دست يافتن به پاسخ از آنها سئوال مى‌كنيد؟ خداوند در قرآن از تحريفها و تبديلهائى كه آنان در كتاب خدا روا داشته‌اند و از آنچه خود نوشته‌اند و به خدا نسبت داده‌اند سخن گفته، آيا اينهمه آگاهى بسنده نيست كه به آنان رجوع نكنيد و براى رسيدن به حقيقتى از آنان سئوال ننمائيد؟!»<br /> <br /> او در مقامى ديگر، پس از آن كه روايت ياد شده پيشين را در چگونگى برخورد با روايات اهل كتاب از پيامبر مى‌آورد، مى‌گويد:« بايد دانست اكثر آنچه اينان نقل مى‌كنند، دروغ و بهتان است, چون در آثار آنان تغيير، تبديل و تأويل راه يافته است. درست و صحيح اين آثار، بسيار اندك است و در همانها نيز فايده‌اى نيست.»<br /> <br /> و در ذيل آيه 44 از سوره« نحل» و پس از آوردن روايات« داستان ملكه سبأ» مى‌گويد:« اينگونه روايات از اهل كتاب گرفته شده است, ما نيازمند به تفسير قرآن با اين آثار نيستم, خداوند ما را با اخبار سودمندتر، روشنتر و رساتر از اين گونه اخبار بى‌نياز ساخته است».<br /> <br /> و در تفسير سوره« ق» پس از آن كه ديدگاه خودش را آورده مى‌گويد:« برخى از عالمان سلف آورده‌اند كه« ق» كوهى است محيط بر تمام زمين, امّا اينگونه آثار- و خدا داناتر است- از خرافات بنى اسرائيل است كه مسلمانان بدون توجه نقل كرده‌اند. به نظر من، اينگونه آثار را ملحدان آنان روايت كرده‌اند تا حقيقت را بر مردم مشتبه سازند. بى‌گمان آنچه از پيامبر روايت شده كه اخبار اينان را نقل كنيد، اخبارى است كه با نقل و درايت متضاد نباشد و انديشه به بطلان آن حكم نكند، و من اعلام مى‌كنم كه ما هيچ نيازى به اينگونه آثار نداريم».<br /> <br /> از اين نمونه‌ها در« تفسير ابن كثير» فراوان توان يافت. كه نشانگر موضع هوشمندانه اوست در مقابل اسرائيليات, امّا با اين همه، ابن كثير نيز گاهى در تور نامرئى اين خرافات قرار مى‌گيرد و راه به مقصود صحيحى نمى‌سپرد, مثلا در ذيل آيه 36 سوره بقره« فازلهمّا الشيطان...» به راهى رفته كه اسرائيليات باوران رفته‌اند. مى‌دانيم كه مفسّران، در چگونگى وسوسه شيطان، آدم« ع» را اختلاف كرده و هر كدام بگونه‌اى در اين زمينه سخن گفته‌اند. روايات نيز، مختلف و گاهى متناقض است. در تورات چنين آمده است، كه شيطان در دهان مارى مخفى شده به بهشت وارد شد و آدم را وسوسه كرد. سوكندامه بسيارى از مفسّران اين اباطيل را از يهوديان تلّقى به قبول كرده و در تفسير قرآن نوشتند و برخى بر آنها آثار فقهى نيز بار كرده‌اند. ابن كثير، نيز در اين جا، بر اين ره رفته و مآلا در دام اسرائيليات آفرينان افتاده است. قهرمان بزرگ ميدان تفسير، علاّمه طباطبائى در اين زمينه نوشته‌اند:<br /> « امّا چگونگى آمدن شيطان براى وسوسه آدم و انتخاب وسيله براى اين كار، در روايات متقن نيامده و آنچه در برخى از اخبار آمده بى‌گمان مبتنى بر تورات است و ما از ياد كرد آنها صرف نظر مى‌كنيم و متن تورات را مى‌آوريم».<br /> <br /> در داستان« هاروت و ماروت» نيز، با اين كه روايات متعدّدى آورده و در بسيارى از آنها خدشه كرده است با اينحال آنچه پذيرفته نيز از آنچه طرد كرده بهتر نيست. و شايد ابن كثير در اين قسمت، از روايات كه ره بجائى نسپرده از ظاهر قرآن نيز بيشتر از اين نفهميده است و لذا مى‌گويد:<br /> <br /> « نزديكتر به راستى و صحّت از مجموعه رواياتى كه يافتم همين است, و اللّه اعلم».<br /> <br /> و چون اين نيز نه با عصمت ملائكه همخوانى دارد و نه با اصول مسلّمه عقيدتى، ناچار توجيه مى‌كند و ردّ مى‌شود. ولى اگر اينان، بجاى روى آوردن به بافته‌هاى مغزهاى بيمار اسرائيليات آفرينان، كه خودش اين همه خطر و تأثير ناهنجارشان را فرياد كرده است و عالمان سهل‌انگار و روايتهاى آنان، به اهل البيت« ع» مراجعه مى‌كردند كه« اهل البيت ادرى بما فى البيت» و براى ورود به ديار علم، دانش و تفسير، از در ورودى آن عاقلانه مى‌رفتند و سر به آستان على و فرزندانش مى‌سودند، به اين ياوه‌سرائيها مبتلا نمى‌شدند. او در داستان ايّوب نيز، بهمان راه رفته و حق را از باطل باز نشناخته است. با اين همه« تفسير ابن كثير» در عرضه اين بخش از منابع تفسيرى، از سالمترين تفسيرهاى نقلى است.<br /> <br /> ==تفسير ابن كثير و اهل البيت== <br /> <br /> پيشتر گفتيم« تفسير ابن كثير» جلوه روشن تفسير نقلى است، بدينسان انتظار آن است كه روايات ذيل آيات عرضه شود و احاديثى كه در جهت تبيين مفاهيم واژه‌هاى آيات و يا تعيين مصاديق برخى از عناوين و مفاهيم آمده است، بدقت و بدون تحريف و تبديل نشان داده شود.<br /> اينك بنگريم ابن كثير، به عنوان مفسّرى نقادّ، محدّثى آگاه، و مورّخى آشنا به ابعاد مختلف فرهنگ اسلامى در اين زمينه‌ها چسان مفسّرى است؟! آيات قرآن، بر اساس روايات متقن فريقين و احاديث صحاح با اسناد معتبر آكنده است از فضائل على« ع» و ارجگذارى و عظمت آفرينى به« اهل بيت« ع».<br /> پيامبر« ص» فرمود:« على مع القرآن و القرآن مع علىّ. لن يفترقا حتّى يرد علىّ الحوض». و اين، بى‌گمان از جمله- چنانكه برخى از محققان گفته‌اند- بدان معناست كه قرآن، فريادگر جايگاه بلند على« ع»، و نشانگر فضائل و مناقب والاى على« ع»، و بيانگر پيشتازيها، مجاهدتها، ايثارها، بزرگواريها و منزلت بى‌همتاى على است, و اين است كه ابن عباس مى‌گويد:« در كتاب خداوند، درباره هيچكس به اندازه على« ع» آيه نازل نشده است».<br /> <br /> و نيز از وى نقل كرده‌اند كه گفت: هر آيه‌اى كه جمله« يا ايها الذين آمنوا» را دارد، على سرآمد مصاديق آن و نيز برترين و امير مصاديق آن است. و همو مى‌گويد:« در فضائل على« ع» / 300 آيه نازل گشته است».<br /> <br /> و مجاهد مى‌گويد:« در قرآن / 70 آيه ويژه على« ع» است، كه هيچكس در اين آيات انباز على نيست».<br /> اينها و جز اينها انگيزه شد تا بسيارى از مؤلفان، محققان، و مفسّران و محدثان، آثار بلندى پى نهادند و در لابلاى نوشته‌هاى خود، فضائل على را آوردند و حتى برخى گسترش عظمتهاى على و اولادش را از جان سپر ساختند و در اين راه جان و سر باختند.<br /> بهر حال، با اين همه، اگر كسى از كنار اين همه آثار پراكنده شده در ميان نوشته‌ها و مجموعه‌هاى سلف اين امت اسلامى به ترديد بگذرد و يا به تكذيب برخيزد و يا كتمان حقايق كند، چگونه كسى است؟ و از چه آبشخورى سيراب مى‌شود؟ بگذريم كه اين رشته سر دراز دارد...<br /> <br /> سخن بر سر چگونگى برخورد« ابن كثير» با تفسير آياتى است كه قطعا و يقينا بر اساس روايات معتمد و متقن درباره على« ع» و يا اهل بيت نازل شده‌اند. ابن كثير، در اين موارد، سوگمندانه از جايگاه يك مفسّر، محدث و عالم، كه بى‌گمان رسالتش تبيين حقايق است، آنگونه كه هست, و نه نشر مطالب آنسان كه مى‌پسندد، سقوط مى‌كند و رسالتى را كه خود، در مقدّمه تفسير، براى عالمان رقم زده فراموش مى‌كند و به تحريف و تبديل و كتمان حقايق مى‌پردازد.<br /> <br /> او در ذيل« و أنذر عشيرتك الأقربين» به راه تحريف رفته و جمله پيامبر« ص» را كه با اشاره به على« ع» فرمود:« انّ هذا أخى و وصيّى و خليفتى عليكم فاسمعوا له و اطيعوه». بدينسان آورده است:« انّ هذا اخى و كذا و كذا، فاسمعوا له و اطيعوه».<br /> <br /> به اين تحريف نيز، بسنده نكرده و گفته است اين روايت، براين سياق تنها از ناحيه عبد الغفار ابن القاسم، أبى مريم نقل شده است، و او درغگوست و حديثش متروك است، شيعى مذهب است و مورد اتهام و....<br /> شگفتا« شيعى مذهب» بودن، سر بر آستان على سائيدن و... عامل ضعف است و انگيزه طرد روايت، زهى بى‌انصافى!!<br /> <br /> در ذيل آيه« اكمال» بعد از نقل روايات با اسناد مختلف، بالأخره در پايان اشاره‌اى هم دارد، كه برخى گفته‌اند، اين آيه، در« روز غدير» نازل شده است, ولى اين قطعا صحيح نيست و نقل درست كه هيچ شك و ترديدى در آن نيست، همان است كه آيه در« روز عرفه» نازل شده و يكى از دلايل آن هم« معاويه» اوّلين پادشاه اسلام!! امّا در ذيل آيه / 67 از سوره مائده( آيه تبليغ) اشاره‌اى را نيز برنتابيده و از كنار آن همه روايات و اسناد پراكنده از تفاسير و كتب حديث عامّه گذشته است.<br /> <br /> آيه« و من الناس من يشرى نفسه ابتغاء مرضات اللّه...» را در باره« صهيب ابن سنان» انگاشته, و در ذيل آيه / 55 از سوره مائده:« انّما وليكم اللّه...» تلاش كرده تا نزول آن را درباره على« ع» انكار كند. و در تفسير آيه 7- 9 از سوره« انسان»« و يطعمون الطّعام على حبّه مسكينا...» با توضيح واژه‌ها و نقل حكايتى، چنان مى‌گذرد كه انگار هرگز آن همه حديث و روايت در شأن نزول آيه را نديده است.<br /> بهر حال، موضع ابن كثير در تمام اينگونه آيات، يا ترديد، تكذيب، تحريف، تبديل و تضعيف اسناد و يا جرح راويان است. اين همه از هر كس شگفت نباشد از ابن كثير، كه دستى در جرح و تعديل دارد و در تفسيرش نيز، آهنگش بر« درايت» است و نه صرفا« روايت» بسى شگفت است.<br /> <br /> ==تفسير ابن كثير و مسائل كلامى==<br /> <br /> ابن كثير، از شاگردان« ابن تيميّه» و از مريدان و نزديكان وى است، و در مباحث مختلف از وى تأثير پذيرفته است. مباحث كلامى، در تفسير ابن كثير جلوه بارزى ندارد, ولى از مجموع آنچه به اجمال آورده و يا به اشاره گذشته توان فهميد كه او متمايل به مسلك اشعرى است و در بسيارى از مسائل چونان آنان مى‌انديشيده است گو اين كه در برخى موارد نيز، آراء آنان را نپذيرفته و براهى ديگر رفته است. او در ذيل آيه 54 از سوره اعراف و در ذيل جمله« ثم استوى على العرش» مى‌گويد:<br /> « ما در اين مقام، بر مسلك« سلف صالح» معتقديم،[ و در صفات الاهى چنان گوئيم‌] كه نه تعطيل پيش آيد و نه تشبيه، بى‌گمان آنچه از ظاهر الفاظ به ذهن مشبهيّن آمده بر خداوند روا« و ليس كمثله شي‌ء» بلكه حقيقت آن است كه پيشوايان سلف صالح گفته‌اند: كه هر آن كه خداى را به مخلوقش مانند كند كافر شده است, و هر آن‌كه، آنچه خدا خودش را به آن متصّف دانسته انكار كند نيز كافر است، بدينسان بايد به آنچه صريح آيات و روايات صحيحه دلالت كند بگونه‌اى كه با« جلال» الهى منافات نداشته باشد، معتقد بود و راه هدايت همين است».<br /> <br /> و روشن است كه در مسائل عقيدتى، اينگونه چند پهلو سخن گفتن ره بجائى نمى‌برد و اينسان راه حل نشان دادن‌ها كليدى را ماننده است كه به همه قفل‌ها مى‌خورد, ولى هيچكدام را باز نمى‌كند، بهر حال وى در ذيل آيه 103 از سوره انعام« لا تدركه الأبصار و هو يدرك الأبصار» با اين كه اختلاف اقوال را مى‌آورد, امّا روشن است كه با عرضه روايات و آيات، بالأخره معتقد مى‌شود كه« رؤيت» خداوند دست كم در آخرت قطعى است. او در ذيل آياتى كه بگونه‌اى نشانگر اختيار انسانى است، به تفسير آيات پرداخته و دست از ظاهر نشسته و چونان كسانى از اشعريان كه در اين ميدان به نظريه« كسب» گرائيده‌اند، به توجيه و تأويل ننشسته است. ابن كثير، در باب امامت و رهبرى ديدگاه قريب به اتفاق عالمان اهل سنّت را پذيرفته و در انعقاد امامت به راههاى چهارگانه( اجماع امت، نصب امام پيشين، اجماع اهل حلّ و عقد، غلبه و زور!!) معتقد شده و در پايان در اين كه عليه حاكم جائر و ستم‌گر مى‌شود قيام كرد يا نه مى‌گويد:« صحيح آن است كه بگوئيم حاكم، با فسق از حكومت عزل نمى‌شود, مگر اين كه آشكارا بكفر گرايد».<br /> <br /> آنگاه براى اثبات اين سخن، كلامى از پيامبر نقل مى‌كند كه بى‌گمان از ساخته‌هاى ذهن بيماران و جيره‌خواران است. پس از اين، سئوال ديگرى مى‌آورد و آن اين كه، آيا حاكم مى‌تواند خود را از خلافت عزل كند و آن را به ديگرى وانهد؟ جواب مى‌دهد، كه اين اختلافى است. آنگاه بعنوان دليل صحت مى‌گويد:« حسن بن على خود را از حكومت عزل كرد و حاكميت را به معاويّه سپرد»<br /> گو اين كه ابن كثير اين را نمى‌پذيرد و مى‌گويد« اين كار از سر اجبار بود» امّا روشن است كه اين نيز، بگونه‌اى ديگر، تحريف تاريخ است. و اينك براى روشن شدن حقيقت تنها به يك خطبه امام حسن« ع» كه بى‌درنگ پس از امضاء قرارداد« آتش بس» ايراد فرموده‌اند اشاره مى‌كنيم و مى‌گذريم:<br /> « معاويه چنين مى‌پندارد، كه من او را شايسته خلافت ديدم و خود را شايسته حكومت نيافتم. معاويه دروغ مى‌گويد، بخداى سوگند, من در كتاب خدا و كلام رسول خدا شايسته‌ترين كسى هستم كه بايد بر مردم حكومت كند» با اين همه او ذيل آيه 59 از سوره« نساء»« اطيعوا اللّه و اطيعوا الرّسول و اولى الامر منكم...» و ذيل آيه 124 سوره بقره«... لا ينال عهدى الظالمين...» روايات و اقوال مختلف را آورده و بالأخره عدم لزوم اطاعت از ظالمان را ترجيح مى‌دهد و در پايان تفسير آيه دوّم، از يكى از عالمان نقل مى‌كند كه:« ظالم نمى‌تواند، خليفه، حاكم، مفتى، شاهد و راوى باشد».<br /> <br /> بهر حال چنانكه گفتيم، مسائل كلامى در« تفسير ابن كثير» جلوه بارزى ندارد و از آنجا كه آهنگ او در تفسيرش نقلى است، اگر گاهى نيز، به اين ميدان وارد شده، بيشتر نقل اقوال و روايات است تا اظهار نظر و تحليل و بررسى.<br /> <br /> ==تفسير ابن كثير و مسائل فقهى==<br /> <br /> ابن كثير، در فقه زبردست بود. در شرح حال وى آورده‌اند، كه او كرسى درس فقه داشته و فتوا مى‌داده است. و برخى او را با عنوان« محدث الفقهاء» ستوده‌اند. بدينسان طبيعى است كه، پرداختن به مسائل فقهى در تفسير وى جايگاه شايسته‌اى داشته باشد و چنين نيز هست.<br /> <br /> برخى از شرح حال نگاران وى را« شافعى» دانسته‌اند، برخى ديگر نيز ضمن آن، به متابعت وى از برخى از آراء« ابن تيمّيه» تصريح كرده‌اند.« ابن تيميّه» آرائى بر خلاف اجماع فقيهان اهل سنّت داشته است، از جمله او در مسأله طلاق معتقد بود، با لفظ« ثلاث» و در يك مرتبه« سه طلاق» واقع نمى‌شود، و با« سوگند به طلاق» زن از مرد جدا نمى‌گردد، و طلاق زن در حال حيض جارى نمى‌گردد، و تحقق پيدا نمى‌كند، ابن كثير نيز، اين آراء را پذيرفته و بدانها فتواى مى‌داد.<br /> <br /> بارى، چنانكه گفتيم يكى از جنبه‌هاى برجسته« تفسير ابن كثير» جنبه‌هاى فقهى آن است مؤلف، در جاى جاى تفسير خود در ذيل آيات مربوط به احكام، به مباحث فقهى پرداخته و اقوال و آراء را به نقد و بررسى كشيده است، مثلا ذيل آيه 102 از سوره بقره و در ضمن داستان« هاروت و ماروت» بحث مفصّل و درازدامنى را درباره« سحر» و احكام آن بعمل آورده است كه بلحاظ آگاهيهائى كه از آراء فقهاء سلف عرضه كرده و روايات مختلف را آورده است سودمند تواند بود و در ذيل آيه 185 سوره بقره« فمن شهد منكم الشهر فليصمه...» مسائل مختلف مربوط به روزه مسافر و مريض را مطرح كرده و اقوال گونه‌گون عالمان و فقيهان را آورده، و استدلالهاى آنان را عرضه كرده و به نقد و بررسى پرداخته است.<br /> در ذيل آيه 178 از سوره بقره در ارتباط با« قصاص» آراء فقهاء و عالمان سلف را نقل كرده و با عرضه روايات مسأله، به نقد و بررسى آراء پرداخته، و آنگاه ديدگاه خودش را آورده و در پايان در تفسير« لكم في القصاص حياة» نكات سودمندى را ياد كرده است و در ذيل آيه 29 و 28 از سوره توبه، به بحث و بررسى در حرمت ورود مشركان به« مسجد الحرام» و چگونگى جزيه دادن مشركان پرداخته، و اقوال وروايات را آورده است.<br /> <br /> بالأخره او در ذيل تمام آيات مربوط به« احكام» مسائل فقهى را يادآورى كرده است و گاه به مبانى« اصولى» آراء نيز، پرداخته ولى مجموعا تحليل اجتهادى و كاوش عقلانى در اين مواضع، بسيار اندك است و غالبا از محدوده نقل اقوال و عرضه روايات و بررسى اينها در پرتو آگاهيهاى رجالى، ادبى و روائى فراتر نمى‌رود.<br /> <br /> سخن در ابعاد مختلف تفسير ابن كثير بود, هنوز هم جنبه‌هاى قابل گفتگوئى در اين تفسير هست از جمله، جنبه‌هاى ادبى آن<br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر ، بخش کتابشناسی<br /> <br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده: تفاسیر]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%D9%8A%D9%85_(%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%83%D8%AB%D9%8A%D8%B1).jpg&diff=98120 2019-03-07T08:20:31Z

<p>Dlib: تفسیر القرآن العظیم</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تفسیر القرآن العظیم</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%DB%8C%D9%85_(%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85)_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98104 2019-03-07T07:06:43Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر= [[پرونده:تفسير القرآن العظيم (ابن ابى حاتم).jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= عبدالرحمن‌ بن‌ محمد ابن‌ ادريس‌ الرازي‌ ابن‌ ابي‌ حاتم‌<br /> <br /> |موضوع= تفسیر اهل سنت<br /> <br /> |زبان= عربی<br /> <br /> |تعداد جلد= 13<br /> <br /> |عنوان افزوده1= تحقيق‌: اسعد محمد الطيب‌.<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=<br /> <br /> }}<br /> « تفسير القرآن العظيم» معروف به تفسير ابن ابى حاتم، تفسيرى مأثور به زبان عربى، شامل كل قرآن مى‌باشد. ابن ابى حاتم تفسير خود را بر اساس آثار رسيده از صحابه و تابعان بنا نهاد و كمال دقت را در اسناد و منابع روايى خود به خرج داد، تا آنجا كه توانست در به دست آوردن روايات صحيح كوشيد، از اين رو تفسير وى مورد توجه همگان قرار گرفت جلال الدين سيوطى مى‌نويسد( الاتقان ج 4 ص 212):« كتاب ابن جرير طبرى ارزشمندترين و گران سنگ ترين تفسيرهاست، پس از او، ابن ابى حاتم... مى‌باشد و همه آنها مستند به صحابه و تابعان و پيروان آنان است.»<br /> <br /> در تفسير وى روايات معتبرى يافت مى‌شود كه آنها را در جاى ديگرى نمى‌توان يافت. ابن ابى حاتم، محتواى تفاسير پيش از خود را( از جمله، تفسيرهاى سعيد بن جبير و مقاتل بن حيان و غيره) در درون تفسيرش جاى داد و اگر او نبود، اين آثار از ميان رفته بود. تفسير او را منبع سرشار و قابل اعتمادى براى مفسران پس از وى، در همه ادوار، دانسته‌اند.<br /> <br /> بغوى( متوفاى 516)، ابن كثير( متوفاى 774)، شوكانى و ديگران در تفاسير خود، از وى بهره فراوان برده‌اند. جلال الدين سيوطى( متوفاى 911) مى‌گويد:« تفسير او را در الدر المنثور» تلخيص كرده‌ام»<br /> ابن تيمية در مجموع الفتاوى، ابن حجر عسقلانى در فتح البارى و ديگران در كتابهاى خود مقدار زيادى از روايات وى را نقل نموده‌اند.<br /> <br /> ==روش تفسيرى==<br /> <br /> وى در وصف و بيان روش تفسير خود مى‌نويسد:« كوشيدم تا اين تفسير را با صحيح‌ترين آثار سلف صالح فراهم سازم. نخست آثار منقول از پيامبر اكرم« صلى الله عليه و آله» را جداگانه آوردم و كسى را با او همراه نساختم. سپس به تفاسير منقول از بزرگان صحابه پرداختم و در پى آن، تفاسير تابعان را آورده‌ام و موارد وفاق و اختلاف آنان را يادآور شدم.»<br /> <br /> ابن ابى حاتم در تفسير هر آيه، به روايات مأثور( منقول) پيرامون هر يك پرداخته و در صورت اختلاف متن، تحت عنوانهاى« وجه دوم»،« وجه سوم» و... آنها را مطرح كرده و اقوال را به گونه‌اى منظم و جدا از هم آورده است.<br /> <br /> ايشان هرگز به مسائل جنبى نپرداخته است به همين جهت، تفسيرى كاملا مبتنى بر نصوص وارده مى‌باشد و چيزى با آن آميخته نشده است. از اين رو در اين تفسير به طور پراكنده تنها آياتى كه درباره آنها رواياتى نقل شده، تفسير شده است.<br /> <br /> ابن ابى حاتم تفسير خود را( پس از تسمية) چنين آغاز مى‌كند:« الحمد لله رب العالمين و صلى الله على محمد خاتم الانبياء و على آله اجمعين...» و روشن است كه اين شيوه، روش ارادتمندان به خاندان نبوت است. در ضمن تفسير نيز به مواردى برخورد مى‌كنيم كه به ديدگاه تشيع نزديكتر است،( گر چه خود، شافعى مى‌نماياند) از جمله ذيل آيه 56 سوره احزاب« ان الله و ملائكته يصلون على النبى...» جلد 10 تفسير صفحه 3151: از پيامبر( ص) روايت مى‌كند كه، فرمود: بگوييد:« اللهم صلى على محمد و على آل محمد، كما صلّيت على ابراهيم و على آل ابراهيم. انك حميد مجيد. و بارك على محمد و آل محمد، كما باركت على ابراهيم و آل ابراهيم، انك حميد مجيد.»<br /> <br /> در ذيل آيه 33 سوره احزاب شأن نزول آن را در مورد پنج تن آل عبا از عائشه و ام سلمه نقل مى‌نمايد و نيز ذيل آيه 214:«و انذر عشيرتك الاقربين»روايت« و يكون خليفتى فى اهلى» را درباره حضرت على( ع) آورده است. ج 9 ص 2826. و ذيل آيه 219 شعراء:«و تقلبك فى الساجدين»نيز شاخصه عقيدتى مكتب تشيع( نا آلودگى نياكان معصومين) را مطرح مى‌سازد و به دو طريق از ابن عباس( در تأويل آيه) روايت مى‌كند كه: پيامبر( ص) پيوسته در اصلاب انبياء جا به جا مى‌شد تا مادر او را زائيد.» ج 9 ص 2828.<br /> طبرى با آنكه هم عصر ابن ابى حاتم بوده، هيچيك از اين روايات را در تفسيرش نياورده و شايد به آن دست نيافته است و اين برترى ابن ابى حاتم و گستردگى اطلاعات وى را مى‌رساند.<br /> <br /> ==روش تحقيق محقق==<br /> <br /> تفسير ابن ابى حاتم در شكل جديد خود با تحقيق اسعد محمد طيب، انجام گرفته است. اين تفسير به طور كامل يافت نشد، مقدارى از ابتداى سوره فاتحه تا آخر سوره رعد و از سوره مومنون تا پايان سوره عنكبوت، بدست آمده است و بقيه آن از تفاسير ديگر تكميل شد.<br /> <br /> محقق محترم اساس كار خود را بر نسخه خطى كه تصوير آن در دانشگاه ام القرى موجود بود بنا نهاد، بعد از مرتب نمودن آن مراحل تحقيق خود را به اين طريق بيان مى‌كند: 1- تكميل نواقص نسخه خطى از نسخه‌هاى محقق و مجزا، 2- مسند كردن احاديث مرفوع با كمك تفاسير عبد الرزاق، سفيان ثورى و مجاهد. 3- مشخص نمودن ارزش حديث و اثر با استفاده از منابع معتبر 4- جمع آورى روايات مفقود، از تفسير با كمك تفسير ابن كثير، در المنثور، فتح البارى ابن حجر و فتح القدير شوكانى.<br /> پاورقى‌هايى شامل ذكر منابع احاديث و اظهار نظر برخى مفسرين توسط محقق انجام گرفته است.<br /> محقق پس از مقدمه‌اى كوتاه در اهميت تفسير به شرح حال مختصرى از مؤلف شامل زندگينامه خصوصيات و فضائل، سفرهاى علمى، شاگردان، اقوال علماء درباره وى و مصنفات ايشان، مى‌پردازد. پس از آن شيوه كار خود را توضيح مى‌دهد.<br /> <br /> ==نسخه حاضر==<br /> <br /> نسخه حاضر تفسير با ملحقات در 13 جلد،( شامل 11 جلد تفسير و 2 جلد فهرست‌هاى گوناگون) توسط كتابخانه نزار مصطفى در عربستان سعودى در سال 1419 ه 1999 م چاپ دوم را به خود ديده است. اين نسخه در قطع وزيرى، شامل سه مقدمه از ناشر، محقق و مؤلف مى‌باشد. تصويرى از برخى مجلدات نسخه خطى نيز ابتداى جلد اول ارائه شده است. مجلدات مختلف آن خالى از فهرست مطالب مى‌باشد امّا در مجلدات فهرستها به طور مجموع آمده است.<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> <br /> 1- مقدمه تحقيق تفسير ابن ابى حاتم جلد اول و نيز ساير مجلدات<br /> <br /> 2- دائرة المعارف بزرگ اسلامى زير نظر كاظم موسوى بجنوردى ج 2 ص 637<br /> <br /> 3- تفسير و مفسران آيت الله معرفت ج 1 ص 389 و ج 2 ص 179<br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر ، بخش کتابشناسی <br /> <br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده: تفاسیر]]<br /> [[رده:تفاسیر روایی]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%D9%8A%D9%85_(%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D9%89_%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85).jpg&diff=98103 2019-03-07T07:05:18Z

<p>Dlib: تفسير القرآن‌ العظيم‌ مسندا عن‌ رسول‌الله‌ صلي‌الله‌ عليه‌ و سلم‌ والصحابه‌ والتابعين</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تفسير القرآن‌ العظيم‌ مسندا عن‌ رسول‌الله‌ صلي‌الله‌ عليه‌ و سلم‌ والصحابه‌ والتابعين</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D8%B7_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%DB%8C%D9%85_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98102 2019-03-07T06:51:26Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=نرم افزار}}<br /> {{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر=[[پرونده:تفسیر الصراط المستقیم.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= حسين‌ البروجردي‌<br /> <br /> |موضوع= تفاسیر شیعه<br /> <br /> |زبان= عربی <br /> <br /> |تعداد جلد= 5<br /> <br /> |عنوان افزوده1= مصحح: غلامرضا بن‌ علي ‌اكبر البروجردي‌.<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39169/تفسير-الصراط-المستقيم تفسير الصراط المستقيم]<br /> }}<br /> <br /> ==مؤلف==<br /> <br /> سيد حسين بروجردى «ره».<br /> <br /> ==انگيزه تأليف تفسير==<br /> <br /> مفسر در ابتداى مقدمه خود بر تفسير مى‌نويسد: آنچه كه ارزش تنافس و مباهات دارد اكتساب فضائل نفسانى و علوم الهى است كه ذخيره ابدى و سبب سعادت ازلى و ابدى است. من در ابتداى جوانى توفيق يافتم كه از معقول و منقول علوم اسلامى خوشه چينم و در اصول و فروع آن عميقا تفكر نمايم و بهره وافرى برم، اما دريافتم كه اينها پوسته‌اى بيش نيست، تصميم گرفتم دوباره در معارف حقيقيه و اسرار ربانى و علوم لدنى و فيوض قدسى و اسرار دين و انوار شريعت محمدى صلی الله علیه و آله تعمق نمايم، همه آنها را در قرآن كريم يافتم كه مشتمل بر ما كان و ما يكون الى يوم الدين بلكه تا ابدالابدين است.<br /> <br /> و نيز يافتم كه جنبه‌هاى مختلف علوم و فنون [[قرآن]] و مراتب ظهور و بطون آن را جز راسخان فى العلم دسترسى نيست پس در اخبار و آثار آنها شب و روز تعمق نموده و از انوار آنها استمداد كردم و از طرفى به عروه وثقاى صراط مستقيم الهى كه: «فى ام الكتاب لدينا لعلى حكيم» است تمسك جستم. پس از آن با بضاعتى قليل و تلاشى كثير اخبار مربوط به هر آيه را استقصاء نموده و در حل مشكلات و متشابهات به آنها رجوع كردم و در معانى لغوى، فنون ادبى، مقاصد حكمى، مسائل فقهى، اختلافات مذهبى، اصول كلامى، حقايق ربانى، علوم نبوى و امامى و علوم ديگر آنچه كه مى‌توانستم از آيات به طريق دلالات و اشارات، استنباط كردم و آنها را جهت افاده بيشتر ثبت كرده و نوشتم، نام آن را الصراط المستقيم فى تفسير الكتاب الكريم» نهادم. اميد كه نافع من و سائر مومنين از شيعه اميرالمؤمنين عليه السلام واقع شود.<br /> <br /> ==معرفی تفسیر==<br /> <br /> اين تفسير به زبان عربى و در سه مجلد بزرگ نوشته شده و شامل تمام قرآن نمى‌باشد، در جلد اول 14 مقدمه را بحث كرده است. جلد دوم به [[سوره فاتحه]] اختصاص يافته و به طور مبسوط به اين سوره مى‌پردازد. و جلد سوم آغاز [[سوره بقره]] تا آيه 255 آن است. تاريخ تأليف اين 3 جلد از 1270 تا 1275 قمرى مى‌باشد.<br /> <br /> مفسر قبل از آغاز تفسير 14 مقدمه را مورد بحث قرار داده‌اند:<br /> <br /> # حقيقت علم، انواع علوم و مراتب آنها و علم تفسير.<br /> # فضيلت قرآن و تمثل آن در روز قيامت و تعليم و تعلم و قرائت و حفظ آن.<br /> # حقيقت قرآن و مراتب آن در كون و ظهور آن در تنزيل به شكل حروف و كلمات و قرآن ناطق.<br /> # اسماء و القاب قرآن، معناى كلام نفسى، كيفيت وحى و الهام و تحدّث، و حظ ائمه علیهم السلام از وحى و الهام و معناى تلقى و انواع مكاشفات.<br /> # تبيان و تفصيل بودن قرآن و بيان كيفيت انشعاب علوم از آن.<br /> # معناى تفسير، تنزيل، تأويل، ظاهر، باطن، محكم، متشابه، ناسخ، منسوخ، حجيت قرآن، صحت استدلال به ظواهر آن در اصول و فروع، تفسير به رأى و ضابطه تأويل.<br /> # معناى انزال و تفاوت آن با تنزيل، معناى سوره و اقسام چهارگانه آن، آيه، كلمه، حروف و ضبط سور، آيات و حروف قرآن.<br /> # اين كه علم قرآن مخزون نزد اهل بيت عليهم السلام مى‌باشد و بيان اينكه انتهاء سلسله قرآن و علم تفسير، آنها هستند.<br /> # قرآن در حق ائمه عليهم السلام، شيعه آنها و اعداء آنهاست.<br /> # وجوه اعجاز قرآن و فرق آن با حديث قدسى.<br /> # بحث سبعة احرف، اشاره به منشا اختلاف قراءات، قراءات سبعه و عشره، تواتر و جواز اخذ آنها.<br /> # كيفيت قرائت، آداب ظاهرى و باطنى آن، معناى غنا و حرمت آن، معناى ترتيل و اشاره به حجب قلبيه در قرائت و كيفيت رفع آنها.<br /> # احكام قراءت، وجوب، حرمت، كراهت و استحباب‌<br /> # استشفاء و استكفاء به آيات، سبب مخالفت رسم الخط قرآن با غير آن، سجده‌هاى قرآن و كيفيت استخاره به آن.<br /> <br /> ==روش تفسير==<br /> <br /> اگر بخواهيم روش غالب اين تفسير را توصيف نماييم، بايد گفت كه: روش مفسر، روائى و مأثور با استفاده از روايات پيامبر صلى الله عليه و آله و اهل بيت عليهم السلام مى‌باشد و در كنار آن رويكردى اخبارى در بعضى مسائل از خود نشان مى‌دهند. (مانند بحث تجسم اعمال، ج4، ص500 به بعد)<br /> <br /> شيوه كلامى را نيز كم و بيش در تفسير خود دارد، در مباحث كلامى وارد شده و توضيحات بيش از مقام تفسير مى‌دهند. (مانند ج3، ص506 به بعد ذيل «اياك نستعين» و بحث استعانت در اعيان ثابته، اغراض افعال الهى، نظر اشاعره و رد آن و نيز ج4، ص209 به بعد بيان مفصل مجسمه، مشبه، مجبره، مفوضه و نقد آنها)<br /> <br /> بعد تحليلى و اجتهادى و بيان احتمالات متعدد در معانى آيات و الفاظ را نيز بايد به شيوه ايشان اضافه كرد.(مانند ذكر اقوال و احتمالات در «ذلك الكتاب»، ج4، ص92 به بعد)<br /> <br /> در بيان اقوال مفسرين فقط به نقل آنها اكتفا نكرده، به نقد و بررسى آنها مى‌پردازد.(مانند ج3، ص511 به بعد بحث مفصل در معناى استعانت)<br /> <br /> در اين بين نظرى به مسائل عرفانى داشته، براى توضيح مطلب خود و گاه براى نقد آنها را مطرح مى‌نمايند.(مانند اشاره به نظر مولوى با استفاده از اشعار وى، ديدگاه افلاطون، كفر دانستن اعتقاد به وحدت وجود (در بحث هدايت ج3، ص540 تا 546) و همچنين اشاره به بحث عوالم الهيه (ج4، ص15 به بعد) و نقد ابن عربى در بحث عذاب.(ج4، ص263))<br /> <br /> در اين بخش گاهى بحثى مستقل به نام «تبصرة عرفانية» را مطرح مى‌نمايد. (مانند ج3، ص78) روش ايشان در آغاز سوره‌ها با بيان وجه تسميه سوره، آغاز و با بحث‌هاى متصل سوره، نزول سوره (كه سخن از مكى، مدنى بودن و اختلاف موجود در آن مى‌باشد)، عدد آيات (كه با بيان راى كوفى، بصرى، حجازى، شامى و... به تحليل و نقد آنها مى‌پردازد) ادامه مى‌يابد.<br /> <br /> مطالبى مفصل در استعاذه و تفسير بسم الله الرحمن الرحيم را در ابتداى سوره حمد بيان كرده‌اند كه در [[سوره بقره]] اين دو مطلب مطرح نمى‌شود.<br /> <br /> در تفسير آيات، ابتدا لغات مشكل آيات را بيان كرده به توضيح آن مى‌پردازد، سپس قرائت كلمات را در حدّ بيان بعضى قراءات شاذه و مطرح كردن برخى مسائل تجويدى مانند موارد وقف (مانند ج4، ص102)، گوشزد كرده گاهى نيز در اين قسمت عنوانى بنام «قراءة غريبة» بازگو مى‌كنند.(مانند ج4، ص98) پس از آن شأن نزول آيه را (در صورت دارابودن) نقل و تجزيه و تحليل مى‌نمايند.<br /> <br /> بعد از اتمام مباحث فوق عنوان «تفسير فراز آيه» آغاز شده به تبيين و شرح مفصل آن مى‌پردازد.<br /> <br /> در توضيح كلمات و معنا و تفسير آنها در كنار روايات و تحليل هاى اجتهادى خود، از آيات ديگر قرآن نيز بهره مى‌برند.(مانند ج4 صفحه 219-220 و 221) مفسر را از خلال بحثهاى متفاوت و شيوه‌هاى گوناگونش مى‌توان فردى بحاث و نقاد برشمرد، بدين ترتيب در بسيارى موارد بعد از مطرح كردن نظرات گوناگون در تعبيرى نظير «امّا تحقيق الحق...» ديدگاه خود را بيان مى‌دارد.<br /> <br /> ذيل «الم» در [[سوره بقره]]، بحث را به كل حروف مقطعه مى‌كشاند و اقوال را بيان و تجزيه و تحليل مى‌نمايد.(ج3، ص56 تا 76 بعد از بيان قول نهم، وجوه آخر را مطرح مى‌كنند.)<br /> <br /> در بحث «دلالة الحروف والالفاظ على مدلولاتها» واضع را خداوند مى‌داند و اين دلالت را ناشى از وضع او محسوب مى‌دارد.<br /> <br /> مفسر عنوانى به نام «دليل اعجاز القرآن» ذيل برخى از آيات مطرح مى‌نمايد كه در آن بحث، از وجوه و جنبه‌هاى مختلف اعجاز آيه يا آيات مورد نظر، سخن به ميان مى‌آورد. (مانند ج4، ص479)<br /> <br /> مفسر محترم ضمن رعايت تفسير ترتيبى، از بيان موضوعات قرآنى متناسب با آيات و توضيح آنها به كمك روايات و آيات ديگر، كوتاهى نكرده و بحث هاى موضوعى زيادى را مطرح مى‌نمايند. (مانند: منافقون، درجات تقوى حقيقت الايمان، تناسخ، اقسام كفر، حقيقت اراده و كراهت، اقسام هدايت، واسطه بودن اهل بيت عليهم السلام و...)<br /> <br /> ==نسخه‌شناسى==<br /> <br /> تفسير الصراط المستقيم با تحقيق و بررسى فاضل محترم غلامرضا مولانا بروجردى و با سرمايه‌گذارى انتشارات صدر تهران و بدون تاريخ چاپ و انتشار يافته، محقق محترم نخست در [[مصر]] به چاپ جلد اول آن اقدام كرده ولى به علت وجود احاديث ائمه عليهم السلام و شيعى بودن محتواى آن از پخش و نشر كتاب جلوگيرى شد، ناچار در يك جزء در ايران چاپ گرديد و سپس مجددا هر سه جزء در بيروت به چاپ رسيده است.<br /> <br /> اين تفسير نسخه‌هاى خطى متعددى دارد، از جمله نسخه خطى كه در كتابخانه سيد آقا رضا سبط سيد شفيع جاپلقى موجود است و نسخه مورد استفاده محقق نيز نسخه خطى به خط مؤلف و نسخه ديگرى كه از روى آن استنساخ شده است و نزد نوادگان ايشان سيد حسن نورى بروجردى و سيد محمد نورى بروجردى، موجود بوده است.<br /> <br /> هم اكنون جلد اول اين تفسير به شكل وزيرى توسط مؤسسه انصاريان و چاپخانه صدر قم به سال 1416 ه 1995 م، چاپ شده است كه شامل مقدمه محقق و بخش اول مقدمات چهارده‌گانه مؤلف مى‌باشد. جلد دوم، سوم و چهارم آن توسط مؤسسه معارف اسلامى در سال 1419 ه.ق، 1422، و 1425 ه.ق در چاپخانه عترت در قطع وزيرى به چاپ رسيده است.<br /> <br /> جلد دوم چاپ جديد شامل بقيه مقدمات چهارده‌گانه مؤلف، جلد سوم شامل تفسير سوره حمد و جلد چهارم شامل تفسير سوره بقره تا آيه 27 مى‌باشد، به اين ترتيب انتظار مى‌رود مجموعه مجلدات تفسير در شكل جديد به بيش از 6 مجلد برسد.<br /> <br /> ==منابع==<br /> * نرم افزار جامع تفاسیر نور، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (با تلخیص).<br /> ==متن کتاب تفسير الصراط المستقيم در کتابخانه دیجیتال موسسه اهل البیت(ع)==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39169/تفسير-الصراط-المستقيم تفسير الصراط المستقيم]<br /> [[رده:تفاسیر کلامی]]<br /> [[رده:تفاسیر روایی]]<br /> [[رده:تفاسیر]]<br /> <br /> {{تفسیر قرآن}}</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D8%B7_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%DB%8C%D9%85.jpg&diff=98101 2019-03-07T06:50:34Z

<p>Dlib: تفسیر الصراط المستقیم</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تفسیر الصراط المستقیم</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98100 2019-03-07T06:43:50Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر= [[پرونده:تفسير-الجلالين.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= عبدالرحمن بن أبي بكر السيوطي<br /> <br /> |موضوع= تفسیر اهل سنت<br /> <br /> |زبان= عربی<br /> <br /> |تعداد جلد= 1<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=<br /> <br /> }}<br /> ==تفسیری موجز==<br /> <br /> تفسيرى موجز بر قرآن كريم تأليف جلال الدين محلّى و جلال الدين سيوطى. جلال الدين محلّى( براى شرح حال وى- ابن عماد، ج 7، ص 303- 304) نخست بخش دوم اين تفسير را، از سوره كهف تا آخر سوره ناس، تأليف كرد، سپس به تفسير بخش نخست پرداخت. به سبب فوت وى در 864، اين كار پس از تفسير سوره حمد ناتمام ماند تا آنكه در 870 جلال الدين سيوطى بخش ناتمام تفسير( از ابتداى سوره بقره تا انتهاى سوره اسراء) را نوشت و تفسير سوره فاتحه، نگاشته محلّى، را در انتهاى همه سوره‌ها قرار داد( محلّى و سيوطى، ج 1، ص 2، 239, جمل، ج 1، ص 7). حاجى خليفه( ج 1، ستون 445) به اشتباه، تدوين هر يك از اين دو بخش تفسير را به مؤلف بخش ديگر نسبت داده( قس ذهبى، ج 1، ص 334- 336) و بروكلمان( د. اسلام، چاپ اول، ذيل« سيوطى») نيز به اشتباه تفسير الجلالين را نام ديگرى براى لباب النقول فى اسباب النزول پنداشته و گفته است كه سيوطى و محلّى مشتركا كتاب لباب را تأليف كرده‌اند.<br /> <br /> ==تفسیر دور از نطویل==<br /> <br /> مؤلفان اين تفسير، بدون تطويل در بيان وجوه صرف و نحو و قرائت و مانند آنها، بيشتر كوشيده‌اند كه با تكيه بر روايات مأثور و سنّت تفسيرى گذشته، ترجمه‌اى مفهومى از آيات قرآن به شيوه مزجى ارائه دهند. ايجاز و سبك اين تفسير را مى‌توان با تفاسير موجز متأخرى چون الجوهر الثمين فى تفسير القرآن المبين تأليف سيد عبد اللّه شبّر و تفسير فريد وجدى مقايسه كرد.<br /> <br /> ==شیوه تفسیر==<br /> <br /> در تفسير الجلالين پس از ذكر هر كلمه، عبارت، جمله يا آيه‌اى از قرآن، توضيحى كوتاه در معناى لغوى آن، اختلاف قرائت، تركيب نحوى، بيان مبهمات و شأن نزول و معناى كلى آيه آمده است( درباره اهميت نحو و اختلاف قرائات در اين تفسير- بوبتسين، nizboBص 33- 44). بلندترين و مفصّلترين توضيحات درباره شأن نزول برخى آيات است( براى نمونه- ج 1، ص 28، 100، 151- 152، ج 2، ص 85، 111، 114، 228- 229). اين توضيحات بندرت به مباحث فقهى و گاه كلامى برمى‌گردد كه در اين موارد، هر دو مفسر، رأى فقهى شافعى و ديدگاه كلامى اشاعره را منعكس مى‌كنند( براى نمونه- ج 1، ص 29- 30، ص 97- 98، 143، ج 2، ص 173). در اينگونه موارد، نقل برخى اسرائيليات و قصه‌هاى باور نكردنى متداول است( براى نمونه- توصيف آبادانى و نعمت قوم سبأ در ج 2، ص 116, كيفيت هلاكت اصحاب فيل در ج 2، ص 274, داستانهايى از حضرت داوود و سليمان عليهما السلام در ج 2، ص 138- 139). اما ذكر نكردن برخى شأن نزولهاى معروف جاى شگفتى دارد, مثلا سيوطى در اين تفسير با آنكه دائما به تعيين مبهمات و شأن نزولهاى غير مشهور اشاره كرده، در تفسير آيه« إنّما وليّكم اللّه و رسوله و الّذين آمنوا الّذين يقيمون الصّلاة و يوتون الزّكاة و هم راكعون»( مائده: 69)« راكعون» را صرفا به معناى خاشعان يا به جاى آورندگان نماز مستحب دانسته است( محلّى و سيوطى، ج 1، ص 105, قس سيوطى، ص 107، كه با نقل روايات مختلف گفته است كه اين آيه در شأن على عليه السلام نازل شده است, براى بررسى جامعى از روايات سيوطى در تفسير الجلالين- عتر، ص 287- 304).<br /> سيوطى در كار تكميل اين تفسير، كه فقط چهل روز به طول انجاميده است، عينا به سبك محلّى به تفسير پرداخته و حتى در تفسير آيات متشابه از گفته‌هاى محلّى بهره برده است, مثلا هر دو مفسر در بيان معناى حروف مقطعه مى‌گويند كه خداوند به مراد خود داناتر است( براى نمونه‌اى ديگر- تفسير سيوطى بر داستان عذاب قوم نوح در آيات 37 و 40 سوره هود و تفسير محلّى بر همان داستان در مؤمنون: 27). با اينهمه، سيوطى نوشته محلّى را برتر از نوشته خود مى‌داند و اذعان مى‌كند كه جز در مواردى معدود( كمتر از ده مورد) با رأى وى مخالفت نكرده است( ج 1، ص 239- 240). يك نمونه آن، تفسير محلّى بر آيه« نفخت فيه من روحى»( ص: 72) است كه وى مى‌گويد روح جسمى لطيف است كه با نفوذ در آدمى سبب حيات مى‌شود( ج 2، ص 141). سيوطى در تفسير همين عبارت در آيه 29 سوره حجر، همه گفته‌هاى محلّى بجز همين جمله را نقل مى‌كند( ج 1، ص 216) و در توجيه عمل خود مى‌گويد كه آيه« قل الرّوح من امر ربّى»( اسراء: 85) بصراحت نشان مى‌دهد كه« شناخت» روح از جمله علوم الاهى است و لذا امساك در تبيين آن اولى است( ج 1، ص 240, براى نمونه‌اى ديگر از تفاوت رأى آنها- تفسير كلمه صابئين در ج 1، ص 10، 106، 240، ج 2، ص 38).<br /> سيوطى و محلّى، بجز نقلهايى اندك از اقوال صحابه و تابعين چون ابن عباس و عكرمه، از هيچيك از كتب تفسير و مفسران گذشته سخنى نقل نكرده‌اند. همچنين در توضيحات لغوى، نحوى، بلاغى، فقهى و كلامى به هيچ كتاب يا مؤلفى استناد نكرده‌اند. بيشترين ارجاعات ايشان به منابع حديثى چون صحاح سته، مستدرك حاكم نيشابورى و معجم طبرانى است( براى نمونه- ج 1، ص 22- 23، 48، 54، 149، 183، 191، ج 2، ص 177). مقايسه‌اى كوتاه ميان دو بخش اين تفسير نشان مى‌دهد كه نقل روايات و استناد به كتب حديثى كه در بخش دوم- تأليف محلّى- بسيار اندك است، در بخش نخست- تأليف سيوطى- بمراتب فراوانتر است.<br /> <br /> ==توجه دانشمندان به این تفسیر==<br /> <br /> تفسير الجلالين با وجود ايجاز و اختصارش، به دليل سبك ويژه آن- كه گزيده‌اى از آراى تفاسير مأثور و لغوى اهل سنّت به شمار مى‌آيد- همواره مورد اعتناى دانشمندان اسلامى بوده و گاه متنى درسى شده است(- صاوى، ج 1، ص 2, ذهبى، ج 1، ص 337). به گفته محمد رشيد رضا( ج 1، ص 15) شيخ محمد عبده با آنكه علاقه‌اى چندان به مراجعه، نقل و حتى مطالعه تفاسير متقدم نداشت، به تفسير الجلالين مراجعه و استناد مى‌كرد.<br /> <br /> ==چاپ در دفعات متعدد==<br /> <br /> اين كتاب بارها، به صورتهاى مختلف و حتى در حواشى برخى قرآنها و غالبا همراه با كتاب لباب النقول فى اسباب النزول به چاپ رسيده و از ديرباز مخطوطات فراوانى از آن در كتابخانه‌هاى مختلف بر جاى مانده است. بكائى( ج 5، ص 1982- 1986) فهرستى از 134 نسخه مخطوط آن را ارائه كرده است.<br /> <br /> از ميان حواشى و شروح اين تفسير، نوشته دو تن تداول و شهرت بسيار داشته است: حاشيه جمل از سليمان بن عمر عجيلى مشهور به جمل( متوفى 1204) با عنوان الفتوحات الالهية بتوضيح تفسير الجلالين للدقائق الخفية، و حاشيه ديگر از شاگرد وى احمد بن محمد خلوتى مشهور به صاوى( 1175- 1241) كه با عنوان حاشية العلامة الصاوى على تفسير الجلالين چاپ شده است. حاجى خليفه( ج 1، ستون 445) و اسماعيل پاشا بغدادى( ج 1، ستون 304) از شروح و حواشى ديگرى نيز ياد مى‌كنند كه چندان شناخته نيستند<br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر ، بخش کتابشناسی<br /> <br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده: تفاسیر]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%86.jpg&diff=98099 2019-03-07T06:43:15Z

<p>Dlib: تفسیر الجلالین</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تفسیر الجلالین</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98098 2019-03-07T06:34:47Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{خوب}}<br /> {{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر=[[پرونده:تفسیر احسن الحدیث.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= علي‌ اكبر قرشي‌ <br /> <br /> |موضوع= تفاسیر شیعه<br /> <br /> |زبان= فارسی<br /> <br /> |تعداد جلد= 12<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39289/%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB/&amp;from=search&amp;&amp;query=%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D9%86&amp;count=20&amp;execute=true تفسیر احسن الحدیث ]<br /> }}<br /> ==مؤلف==<br /> <br /> سيد على اكبر قرشى.<br /> <br /> ==معرفی کتاب==<br /> <br /> تفسير كل قرآن به زبان فارسى بوده و كتابى است ساده و روان با جهت گيرى هدايتى و تربيتى، متناسب با سطح و فهم توده ى مردم كه جلوه تفسير قرآن به قرآن و استفاده از روايات را در خود دارد.<br /> <br /> آغاز نگارش آن هشتم [[ذی القعده]] 1396 ه‍.ق و 1356 شمسى و بعد از 9 سال و چند ماه به سال 1365 ه‍.ش پايان يافت. نسبت به نامگذارى تفسير، مصنف مى فرمايد: ابتدا نامش را «تفسير ممتاز» گذاشتم ولى در ذهنم بود كه اين نام مناسب نمى باشد، جلد اول با همين نام چاپ شد، خيلى فكر كردم كه چه نامى براى آن انتخاب نمايم بعد از مدتى به نظرم آمد كه خداوند به قرآن «احسن الحديث» فرموده است. در [[سوره زمر]] آيه 23 مى فرمايد: {{متن قرآن|«الله انزل احسن الحديث كتابا متشابها»}} به همين جهت اين نام را انتخاب نمودم.<br /> <br /> اين تفسير همانند بسيارى از تفاسير، مقدمه اى در بعضى مسائل علوم قرآنى دارد كه در حقيقت جزو مبادى تفسير و آشنايى كلى با [[قرآن]] مى باشد. مانند: توضيح كلمه «قرآن»، سوره ها و آيات قرآن، مطالب قرآن، سوره ها و آيه هاى مكى و مدنى، تقسيم سوره ها به سالهاى قبل از هجرت و بعد از آن، اولين و آخرين سوره، تركيب و ترتيب سوره هاى قرآن ، نزول دفعى و تدريجى قرآن، عاصم و قرائت او، اهتمام پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلم به خواندن و آموختن قرآن، حكايت قرآن، قرآن و انقلاب اسلامى و توضيح سبك تفسيرى در تفسير احسن الحديث.<br /> <br /> نويسنده در ذيل عنوان مطالب قرآن مى فرمايد: لذا آيات قرآن، حدود دو هزار و صد آيه در زمينه خداشناسى و استدلال بوجود حق تعالى از راههاى طبيعت و عقل است همچنين در ميان صفات عاليه خداوند از قبيل علم، قدرت، حكمت، حيات رحمت، اراده، تدبير جهان و امثال آن مى باشد.<br /> <br /> حدود هزار و پانصد آيه در شرح حال پيامبران و مبارزه طرفداران حق با طرفداران باطل و جبهه گيرى اهل توحيد و طاغوت ها در برابر يكديگر و پيكار قولى و عملى اين دو جناح است كه به پيروزى حق و اهل حق ختم مى شود. حدود پانصد آيه در زمينه [[احكام]] و بقيه آيات در زمينه موعظه ها، تشويق به اعمال و صفات نيك، بيدارى انسانها، حالات روحى بشر و مانند آن است بنابراين مى توان مطالب قرآن را در چهار كلمه خلاصه كرد: الله، معاد، دنيا و آخرت.<br /> <br /> ==انگيزه مفسر==<br /> <br /> ايشان مى فرمايد: بعد از نوشتن قاموس قرآن و كتابهاى ديگر در فكرم بود كه اثرى ماندگار از خود بر جاى گذارم، خداوند لطف فرمود به فكرم رسيد، تفسير بنويسم و اين تفسير هم فارسى باشد، نظرم اين بود كه ما در مملكت تفسير فارسى كم داريم. آن وقت هنوز تفسير فارسى كاملى ارائه نشده بود، چند جلد از تفسير نمونه آمده بود. منتهى نظرم آن بود كه بايد حداقل دوازده تفسير فارسى داشته باشيم. اين مسأله باعث شد كه من اين تفسير را نوشتم.<br /> <br /> ==روش تفسير==<br /> <br /> روش اين تفسير در ترتيب مباحث آن است كه در آغاز آياتى را كه مطالب آن با يكديگر مرتبط است، برمى گزيند سپس ترجمه فارسى آن را ارائه مى دهند، آنگاه وارد سه بحث جداگانه خواهد شد. كلمه ها، شرح ها، نكته ها.<br /> <br /> كلمه ها: در اين بخش كلمات آيات از افعال و اسماء، ترجمه مى شود در اين بخش احيانا وجه تسميه (مانند وجه تسميه ابليس براى شيطان آيه 24 [[سوره بقره]] ج1 ص90)، اختلاف معنا (مانند معناى بناء و سفك در آيه 20 و 30 سوره بقره)، مفرد كلمات، نوع كلمه مانند مشتق يا جامد بودن (مانند كلمه ملائكه در آيه 20 سوره بقره)، معناى شرعى (مانند معناى شرعى كلمه سجده در آيه 24 بقره) و وزن آنها بيان مى گردد. نيز گاهى لفظ عربى را در ترجمه مى آورد.(مانند: الانهار: النهر: مجرى الماء الفائض)<br /> <br /> در معانى كلمات و توضيح آنها در مواردى به قبل ارجاع مى دهد (مانند امسكوهن) در اين بخش مطالب را از قاموس قرآن خود، مفردات راغب، تفسير مجمع البيان، اقرب الموارد، برهان قاطع (در معناى سلوى)، قاموس ‍ اللغه، صحاح و براى شاهد آوردن به نهج البلاغه هم استناد مى نمايد.(مانند: يحبطه، ج1، ص520، آيه275 بقره و اخدود ج12، ص161، آيه4 [[سوره بروج]]) هر از چندى نيز وزن كلمات را ذكر مى نمايد، منتهى وزن فارسى.(مانند: اكل بر وزن شتر، كبر بر وزن جگر ج1، ص498 در آيه 295-296 [[سوره بقره]])<br /> <br /> در معناى كلمه گاهى آن را به شكل مركب معنا مى نمايد.(مانند شئتما ج3، ص384 [[سوره اعراف]]، آيه 19) ابتداى هر سوره، كلياتى راجع به آن از قبيل مكى، مدنى بودن، تعداد آيات، چندمين سوره در نزول، قبل يا بعد بودن آن نسبت به سوره ديگر، فضائل سوره، غرض سوره و علت نامگذارى سوره مطرح مى شود. گاهى نيز به اختلاف نظر در آيات سوره ها اشاره اى دارد.(مانند ج12، ص368 سوره أرأيت) به شأن نزول سوره ها در اين قسمت اشاره مى نمايد.<br /> <br /> در اين بخش از روايات تفسير مجمع البيان، تفسير عياشى، تفسير برهان، تفسير ابن كثير، تفسير بيضاوى، تفسير الميزان و تفسير كشاف استفاده كرده اند.<br /> <br /> شرح ها: در اين فراز، شروع به تفسير تك تك آيات مى نمايد و قبل از آن شأن نزول آيه را (در صورت موجود بودن) بيان مى كند، گاهى توضيح مختصرى راجع به موضوع آيات ذكر مى نمايد (مانند بحث تحويل قبله)، سپس خلاصه اى از مطالب آيات را در قالب خلاصه آيات بيان و سرانجام به تفسير تك تك آيات مى پردازد.<br /> <br /> در اين ميان، گاه لفظ يا معنايى از آيه را با كمك آيات ديگر توضيح مى دهد (مانند شرح «كذلك» با استفاده از آيات ديگر آيه 143 [[سوره بقره]] ج1، ص266) در توضيح روايات نيز بعضا نظرى به تفسيرى بودن روايت يا بيان مصداق نمودن آن دارد، ارتباط دسته آيات را در اين بخش بيان مى نمايد. در نقل اقوال تفسيرى گاه يكى را ترجيح مى دهد. مواردى نيز در پاورقى بخش شرح ها به مطالب قاموس قرآن خود، ارجاع مى دهد.(مانند ج1، ص479 بحث كرسى و بحث اهل اعراف ج3، ص419)<br /> <br /> و نيز در اين پاورقى ها موارد اقتباس از تفاسير ديگر را ذكر مى نمايد.(مانند ج1، ص478 در تفسير «لاتأخذه سنة ولانوم») نكته ها: نويسنده مى فرمايد: مطالبى كه اگر در بخش شرح ها مى آورديم باعث طولانى شدن آن مى شد و نيز مطالبى كه به عنوان برداشت هاى امروزين از آيات است، در اين قسمت آورده ايم.<br /> <br /> البته بخش نكته ها، همه دسته آيات را دربر نمى گيرد و مواردى را شامل نمى شود.(مانند آيه 213 [[سوره بقره]]، ج1، ص384، ج2، ص297 ذيل آيات 112 تا 117 [[سوره انعام]] و...)<br /> <br /> مطالبى در اين بخش مطرح شده كه بيشتر حالت موضوعى دارد، مانند عالم برزخ (ذيل آيه 130-134 [[سوره بقره]])، زندگى مكتبى (ذيل آيه 68 [[سوره انعام]] ج3، ص247)، تجسم عمل (در [[سوره زلزال]])، قصه آدم (ج3، ص390) در اين بخش مطلب دكتر رشاد مصرى به نقل از مجله مكتب اسلام شماره چهارم سال 14 در جلد3، ص366 آورده شده است.<br /> <br /> ==ويژگيهاى تفسير==<br /> <br /> ويژگى مهم اين تفسير، بيان ساده و روان آن است كه استفاده آن را براى عموم فارسى زبانان سهل و آسان مى گرداند و قشر جوان دبيرستانى و دانشجو به راحتى مى توانند از آن بهره گيرند. ويژگى ديگر آن پرهيز از ذكر اقوال و نظرات گوناگون است كه سبب فهم سريع و راحت تر مطالب مى گردد و خواننده را دچار حيران و سرگردانى نخواهد كرد.<br /> <br /> ==منابع تفسير==<br /> <br /> در اين اثر، از تفاسير و منابع شيعه و اهل سنت استفاده وافرى شده است از جمله:<br /> <br /> # نهج البلاغه<br /> # تفسير الميزان<br /> # تفسير مجمع البيان<br /> # تفسير البرهان<br /> # تفسير عياشى<br /> # تفسير صافى<br /> # تفسير جوامع الجامع<br /> # تفسير آلاء الرحمن<br /> # اصول كافى<br /> # بحارالانوار<br /> # من لايحضره الفقيه<br /> # وسائل الشيعه<br /> # سفينة البحار<br /> # تفسير كشاف<br /> # تفسير بيضاوى<br /> # تفسير نيشابورى<br /> # تفسير المنار و...<br /> <br /> ==منابع==<br /> * آشنایی با تفسیرهای شیعی، مرکز اطلاع رسانی غدیر.<br /> ==پیوند==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39289/%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB/&amp;from=search&amp;&amp;query=%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D9%86&amp;count=20&amp;execute=true متن تفسیر احسن الحدیث در کتابخانه دیجیتال اهل البیت]<br /> <br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده:تفاسیر اجتماعی]]<br /> [[رده:تفاسیر تربیتی]]<br /> [[رده:تفاسیر]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98097 2019-03-07T06:33:49Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{خوب}}<br /> {{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر=[[پرونده:تفسیر احسن الحدیث.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= علي‌ اكبر قرشي‌ <br /> <br /> |موضوع= تفاسیر شیعه<br /> <br /> |زبان= فارسی<br /> <br /> |تعداد جلد= 12<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39289/%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB/&amp;from=search&amp;&amp;query=%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D9%86&amp;count=20&amp;execute=true متن تفسیر احسن الحدیث در کتابخانه دیجیتال اهل البیت]<br /> }}<br /> ==مؤلف==<br /> <br /> سيد على اكبر قرشى.<br /> <br /> ==معرفی کتاب==<br /> <br /> تفسير كل قرآن به زبان فارسى بوده و كتابى است ساده و روان با جهت گيرى هدايتى و تربيتى، متناسب با سطح و فهم توده ى مردم كه جلوه تفسير قرآن به قرآن و استفاده از روايات را در خود دارد.<br /> <br /> آغاز نگارش آن هشتم [[ذی القعده]] 1396 ه‍.ق و 1356 شمسى و بعد از 9 سال و چند ماه به سال 1365 ه‍.ش پايان يافت. نسبت به نامگذارى تفسير، مصنف مى فرمايد: ابتدا نامش را «تفسير ممتاز» گذاشتم ولى در ذهنم بود كه اين نام مناسب نمى باشد، جلد اول با همين نام چاپ شد، خيلى فكر كردم كه چه نامى براى آن انتخاب نمايم بعد از مدتى به نظرم آمد كه خداوند به قرآن «احسن الحديث» فرموده است. در [[سوره زمر]] آيه 23 مى فرمايد: {{متن قرآن|«الله انزل احسن الحديث كتابا متشابها»}} به همين جهت اين نام را انتخاب نمودم.<br /> <br /> اين تفسير همانند بسيارى از تفاسير، مقدمه اى در بعضى مسائل علوم قرآنى دارد كه در حقيقت جزو مبادى تفسير و آشنايى كلى با [[قرآن]] مى باشد. مانند: توضيح كلمه «قرآن»، سوره ها و آيات قرآن، مطالب قرآن، سوره ها و آيه هاى مكى و مدنى، تقسيم سوره ها به سالهاى قبل از هجرت و بعد از آن، اولين و آخرين سوره، تركيب و ترتيب سوره هاى قرآن ، نزول دفعى و تدريجى قرآن، عاصم و قرائت او، اهتمام پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلم به خواندن و آموختن قرآن، حكايت قرآن، قرآن و انقلاب اسلامى و توضيح سبك تفسيرى در تفسير احسن الحديث.<br /> <br /> نويسنده در ذيل عنوان مطالب قرآن مى فرمايد: لذا آيات قرآن، حدود دو هزار و صد آيه در زمينه خداشناسى و استدلال بوجود حق تعالى از راههاى طبيعت و عقل است همچنين در ميان صفات عاليه خداوند از قبيل علم، قدرت، حكمت، حيات رحمت، اراده، تدبير جهان و امثال آن مى باشد.<br /> <br /> حدود هزار و پانصد آيه در شرح حال پيامبران و مبارزه طرفداران حق با طرفداران باطل و جبهه گيرى اهل توحيد و طاغوت ها در برابر يكديگر و پيكار قولى و عملى اين دو جناح است كه به پيروزى حق و اهل حق ختم مى شود. حدود پانصد آيه در زمينه [[احكام]] و بقيه آيات در زمينه موعظه ها، تشويق به اعمال و صفات نيك، بيدارى انسانها، حالات روحى بشر و مانند آن است بنابراين مى توان مطالب قرآن را در چهار كلمه خلاصه كرد: الله، معاد، دنيا و آخرت.<br /> <br /> ==انگيزه مفسر==<br /> <br /> ايشان مى فرمايد: بعد از نوشتن قاموس قرآن و كتابهاى ديگر در فكرم بود كه اثرى ماندگار از خود بر جاى گذارم، خداوند لطف فرمود به فكرم رسيد، تفسير بنويسم و اين تفسير هم فارسى باشد، نظرم اين بود كه ما در مملكت تفسير فارسى كم داريم. آن وقت هنوز تفسير فارسى كاملى ارائه نشده بود، چند جلد از تفسير نمونه آمده بود. منتهى نظرم آن بود كه بايد حداقل دوازده تفسير فارسى داشته باشيم. اين مسأله باعث شد كه من اين تفسير را نوشتم.<br /> <br /> ==روش تفسير==<br /> <br /> روش اين تفسير در ترتيب مباحث آن است كه در آغاز آياتى را كه مطالب آن با يكديگر مرتبط است، برمى گزيند سپس ترجمه فارسى آن را ارائه مى دهند، آنگاه وارد سه بحث جداگانه خواهد شد. كلمه ها، شرح ها، نكته ها.<br /> <br /> كلمه ها: در اين بخش كلمات آيات از افعال و اسماء، ترجمه مى شود در اين بخش احيانا وجه تسميه (مانند وجه تسميه ابليس براى شيطان آيه 24 [[سوره بقره]] ج1 ص90)، اختلاف معنا (مانند معناى بناء و سفك در آيه 20 و 30 سوره بقره)، مفرد كلمات، نوع كلمه مانند مشتق يا جامد بودن (مانند كلمه ملائكه در آيه 20 سوره بقره)، معناى شرعى (مانند معناى شرعى كلمه سجده در آيه 24 بقره) و وزن آنها بيان مى گردد. نيز گاهى لفظ عربى را در ترجمه مى آورد.(مانند: الانهار: النهر: مجرى الماء الفائض)<br /> <br /> در معانى كلمات و توضيح آنها در مواردى به قبل ارجاع مى دهد (مانند امسكوهن) در اين بخش مطالب را از قاموس قرآن خود، مفردات راغب، تفسير مجمع البيان، اقرب الموارد، برهان قاطع (در معناى سلوى)، قاموس ‍ اللغه، صحاح و براى شاهد آوردن به نهج البلاغه هم استناد مى نمايد.(مانند: يحبطه، ج1، ص520، آيه275 بقره و اخدود ج12، ص161، آيه4 [[سوره بروج]]) هر از چندى نيز وزن كلمات را ذكر مى نمايد، منتهى وزن فارسى.(مانند: اكل بر وزن شتر، كبر بر وزن جگر ج1، ص498 در آيه 295-296 [[سوره بقره]])<br /> <br /> در معناى كلمه گاهى آن را به شكل مركب معنا مى نمايد.(مانند شئتما ج3، ص384 [[سوره اعراف]]، آيه 19) ابتداى هر سوره، كلياتى راجع به آن از قبيل مكى، مدنى بودن، تعداد آيات، چندمين سوره در نزول، قبل يا بعد بودن آن نسبت به سوره ديگر، فضائل سوره، غرض سوره و علت نامگذارى سوره مطرح مى شود. گاهى نيز به اختلاف نظر در آيات سوره ها اشاره اى دارد.(مانند ج12، ص368 سوره أرأيت) به شأن نزول سوره ها در اين قسمت اشاره مى نمايد.<br /> <br /> در اين بخش از روايات تفسير مجمع البيان، تفسير عياشى، تفسير برهان، تفسير ابن كثير، تفسير بيضاوى، تفسير الميزان و تفسير كشاف استفاده كرده اند.<br /> <br /> شرح ها: در اين فراز، شروع به تفسير تك تك آيات مى نمايد و قبل از آن شأن نزول آيه را (در صورت موجود بودن) بيان مى كند، گاهى توضيح مختصرى راجع به موضوع آيات ذكر مى نمايد (مانند بحث تحويل قبله)، سپس خلاصه اى از مطالب آيات را در قالب خلاصه آيات بيان و سرانجام به تفسير تك تك آيات مى پردازد.<br /> <br /> در اين ميان، گاه لفظ يا معنايى از آيه را با كمك آيات ديگر توضيح مى دهد (مانند شرح «كذلك» با استفاده از آيات ديگر آيه 143 [[سوره بقره]] ج1، ص266) در توضيح روايات نيز بعضا نظرى به تفسيرى بودن روايت يا بيان مصداق نمودن آن دارد، ارتباط دسته آيات را در اين بخش بيان مى نمايد. در نقل اقوال تفسيرى گاه يكى را ترجيح مى دهد. مواردى نيز در پاورقى بخش شرح ها به مطالب قاموس قرآن خود، ارجاع مى دهد.(مانند ج1، ص479 بحث كرسى و بحث اهل اعراف ج3، ص419)<br /> <br /> و نيز در اين پاورقى ها موارد اقتباس از تفاسير ديگر را ذكر مى نمايد.(مانند ج1، ص478 در تفسير «لاتأخذه سنة ولانوم») نكته ها: نويسنده مى فرمايد: مطالبى كه اگر در بخش شرح ها مى آورديم باعث طولانى شدن آن مى شد و نيز مطالبى كه به عنوان برداشت هاى امروزين از آيات است، در اين قسمت آورده ايم.<br /> <br /> البته بخش نكته ها، همه دسته آيات را دربر نمى گيرد و مواردى را شامل نمى شود.(مانند آيه 213 [[سوره بقره]]، ج1، ص384، ج2، ص297 ذيل آيات 112 تا 117 [[سوره انعام]] و...)<br /> <br /> مطالبى در اين بخش مطرح شده كه بيشتر حالت موضوعى دارد، مانند عالم برزخ (ذيل آيه 130-134 [[سوره بقره]])، زندگى مكتبى (ذيل آيه 68 [[سوره انعام]] ج3، ص247)، تجسم عمل (در [[سوره زلزال]])، قصه آدم (ج3، ص390) در اين بخش مطلب دكتر رشاد مصرى به نقل از مجله مكتب اسلام شماره چهارم سال 14 در جلد3، ص366 آورده شده است.<br /> <br /> ==ويژگيهاى تفسير==<br /> <br /> ويژگى مهم اين تفسير، بيان ساده و روان آن است كه استفاده آن را براى عموم فارسى زبانان سهل و آسان مى گرداند و قشر جوان دبيرستانى و دانشجو به راحتى مى توانند از آن بهره گيرند. ويژگى ديگر آن پرهيز از ذكر اقوال و نظرات گوناگون است كه سبب فهم سريع و راحت تر مطالب مى گردد و خواننده را دچار حيران و سرگردانى نخواهد كرد.<br /> <br /> ==منابع تفسير==<br /> <br /> در اين اثر، از تفاسير و منابع شيعه و اهل سنت استفاده وافرى شده است از جمله:<br /> <br /> # نهج البلاغه<br /> # تفسير الميزان<br /> # تفسير مجمع البيان<br /> # تفسير البرهان<br /> # تفسير عياشى<br /> # تفسير صافى<br /> # تفسير جوامع الجامع<br /> # تفسير آلاء الرحمن<br /> # اصول كافى<br /> # بحارالانوار<br /> # من لايحضره الفقيه<br /> # وسائل الشيعه<br /> # سفينة البحار<br /> # تفسير كشاف<br /> # تفسير بيضاوى<br /> # تفسير نيشابورى<br /> # تفسير المنار و...<br /> <br /> ==منابع==<br /> * آشنایی با تفسیرهای شیعی، مرکز اطلاع رسانی غدیر.<br /> ==پیوند==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39289/%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB/&amp;from=search&amp;&amp;query=%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D9%86&amp;count=20&amp;execute=true متن تفسیر احسن الحدیث در کتابخانه دیجیتال اهل البیت]<br /> <br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده:تفاسیر اجتماعی]]<br /> [[رده:تفاسیر تربیتی]]<br /> [[رده:تفاسیر]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB.jpg&diff=98096 2019-03-07T06:33:15Z

<p>Dlib: تفسیر احسن الحدیث</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تفسیر احسن الحدیث</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%DB%8C%D9%85_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98094 2019-03-07T05:50:44Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر= [[پرونده:تفسير القرآن الكريم.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= لابن‌ قيم‌ الجوزية<br /> <br /> |موضوع= تفسیر اهل سنت<br /> <br /> |زبان= عربی<br /> <br /> |تعداد جلد= 1<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=<br /> <br /> }}<br /> <br /> «تفسير القرآن الكريم» معروف به «تفسير ابن قيم» مجموعه‌اى از آثار قرآنى ايشان است.<br /> <br /> ==چگونگی تدوین تفسیر ابن قیم==<br /> ابن قيم خود تفسير كامل و مستقل ننوشته بلكه بر چند سوره قرآن و بسيارى از آيات تفسيرهاى كوتاه و بلندى نوشته است، از جمله بر سوره «فاتحه» كه آن را در آغاز مدارج السالكين گنجانده است، سوره«كافرون» را نيز تفسير نموده و بر «معوذتين» نيز تفسيرهايى نوشته است كه گويا ضبط صفدى به صورت «الرسالة الشافية فى اسرار المعوذتين» اشاره به همين تفسير او دارد. اين تفسير بارها در بمبئى( 1955 م)، بيروت( 1968 م)، مصر و نيز مكه به چاپ رسيده است.<br /> <br /> با وجود عدم تأليف تفسير، آراى تفسيرى فراوانى از او در بسيارى از كتابهايش بر جاى مانده است. چنانكه برخى دانشمندان با عنايت به كتابهايش چون «امثال القرآن» و «اقسام القرآن»، او را از نخستين كسانى دانسته‌اند كه به تفسير موضوعى عنايت داشته است. كمتر كتابى از او بر جاى مانده است كه مباحثى را با عنايت به آيات قرآن و احاديث نبوى شرح نكرده باشد. آراى تفسيرى ابن قيّم نخستين بار توسط محمد اويس ندوى هندى، از سلفيان شبه قاره، به طور ناقص جمع آورى گرديد كه به«تفسير القيّم» نامبردار شد. تا اينكه يسرى السيد محمد، به طور جامع به گردآورى نظريات تفسيرى ابن قيم پرداخت.<br /> <br /> به اين ترتيب، بديهى است كه نظريات تفسيرى ابن قيم همه سوره‌هاى قرآن كريم را به طور كامل در بر نمى‌گيرد و همه آيه‌هاى سوره‌ها را شامل نيست. چنانكه مجموعه سيد محمد 109 سوره را در خود جاى داده و درباره سوره‌هاى مباركه قدر، قارعه، فيل، قريش و كوثر چيزى در آن نيامده است.<br /> <br /> ==ویژگی های تفسیر ابن قیم==<br /> <br /> شيوه ابن قيم در تفسير آيات، تشريحى، تحليلى، ساده و قابل فهم است. وى آيات قرآن و سنت نبوى را دو منبع اساسى در تفسير كلام الهى مى‌داند و چون ديگر سلفيان سخت به اين باور پايبند است.<br /> <br /> از خصوصيات ديگر روش ابن قيم نقل و نقد اقوال مفسرين از صحابه و تابعين و غير آنهاست. ابن مسعود، ابن عباس، ابى بن كعب، مجاهد، محمد بن اسحاق، عكرمه، حسن بصرى، سدى، سعيد بن جبير، ضحاك، كلبى، ربيع بن انس، قتاده و مقاتل بن سليمان از جمله مفسرانى هستند كه از آنها نقل مى‌نمايد. اقوال زمخشرى را نيز مورد توجه دارد و گاه نقد مى‌نمايد مانند ص 136 تشريح مطالب از ديگر نكات تفسير ابن قيم است، از اين جهت بحثهاى موضوعى را مطرح مى‌كنند و وجوه و شقوق مختلف آنها را بيان مى‌دارد، مانند بحث هدايت، ص 40 توحيد ص 28 و عبوديت و... كه با تعبير «فصل» متعرض آنها مى‌گردد. ايشان از آيات قرآن جهت مطرح نمودن مباحث كلامى، بهره‌گيرى فراوانى دارد به عنوان نمونه در تفسير سوره حمد بحث نبوت، و توحيد را در وجوه مختلف و مواضع گوناگون بيان مى‌كند.<br /> <br /> اشاره به عقايد فرقه‌هاى اسلامى از ديگر وجوه تفسير ابن قيم است، بعنوان نمونه در تفسير سوره حمد، از آيات براى رد بر جبريه، رافضه، قائلين به قدم عالم، منكران نبوت و... بهره مى‌گيرد، عقايد معتزله، اشاعره، جهيه، قدريه، و افرادى مانند ابن سينا، خواجه نصير و... را مطرح و نقد مى‌نمايد، مانند صفحه 190.<br /> <br /> اقوال ابن تيميه براى او مهم و قابل توجه است و هر از گاهى در صدد بيان آن بر مى‌آيد مانند ص 22.<br /> بيان حكم و اسرار آيات را نيز توجه دارد مانند ص 147.<br /> <br /> ==جایگاه مباحث لغوی==<br /> <br /> مباحث لغوى و زبانى نيز در آراى تفسيرى ابن قيم جايگاهى ويژه دارد. چنانكه معتقد است هيچ لفظى در قرآن كريم مهمل گذاشته نشده است و بايد ادبيات، نحو و لغت در تبيين مفردات قرآن كريم به خدمت گرفته شود. معانى لغوى را از زهرى، ابن انبارى، زجاج و ديگران نقل مى‌كند و از شعر عربى براى استشهاد بر معناى لغوى استفاده مى‌نمايد و البته در روش استفاده از آيات ديگر قرآن براى تفسير فرازها و آيات حتى در بخش لغت، تلاش فراوانى دارد.<br /> <br /> در بحثهاى نحوى از سيبويه ص 206، بصريون و كوفيون نقل و استفاده مى‌نمايد.<br /> <br /> با وجود بحثهاى تحليلى و گسترده از اختلاف قرائت ص 226 و بيان وجوه آن و ذكر شأن نزول ص 185( البته در موارد اندك) غفلت نورزيده و به آن اهميت مى‌دهد. <br /> <br /> ابن قيم به سبب تأليف جداگانه در امثال قرآن، در اين تفسير نيز به طور تشريحى به حكم و امثال مى‌پردازد و در جهت تبيين جهت‌هاى مختلف آن تلاش دارد. مانند ص 123.<br /> <br /> و در نهايت متذكر مى‌شوم كه ابن قيم چون استاد خويش ابن تيميه در پذيرش احاديث بسيار سختگير است و از اسرائيليات و احاديث موضوع در تفسير قرآن به شدت پرهيز كرده است.<br /> <br /> ==روش تحقيق مدون تفسیر ابن قیم==<br /> <br /> اين اثر با مراجعه و تحقيق دفتر دراسات و بحوت عربى و اسلامى به اشراف شيخ ابراهيم رمضان، به انجام رسيده است. محقق محترم در سه محور اين امر را پى‌گيرى كرده است.<br /> <br /> 1- تصحيح متن تفسير با استفاده از نسخ چاپى.<br /> <br /> 2- مقارنه احاديث نبوى با كتب صحاح<br /> <br /> 3- مقابله آيات قرآن در تفسير با مصحف مدينه منوره چاپ عربستان سعودى.<br /> <br /> پاورقى‌هاى اين اثر مربوط به محقق است كه بيشتر در سه مورد مى‌باشد: 1- بيان آدرس احاديث و آيات بكار برده شده در متن تفسير. 2- شرح حال افراد و رجال مطرح شده در متن 3- بيان‌برخى معانى لغوى.<br /> <br /> ==وضعیت نشر==<br /> <br /> تفسير الميثم در مصر، قاهره، چاپخانه السنة المحمدية، به سال 1368 ق در 631 صفحه و«بدايع التفسير»، تحت عنوان كامل«بدايع التفسير الجامع لتفسير الامام ابن قيم جوزية» در عربستان سعودى، الامام، دار ابن الجوزى، به سال 1414 ق در پنج مجلد به طبع رسيده است.<br /> <br /> نسخه حاضر تفسير ابن قيم حاصل كار منشورات دار و مكتبة الهلال، بيروت، لبنان، در يك نسخه در قطع وزيرى با 696 صفحه، است كه به عنوان چاپ اول در سال 1990 ميلادى مطابق با 1410 هجرى با تحقيق ذكر شده از طرف مكتب الدراسات و البحوث العربية و الاسلامية، عرضه شده است. در پايان تفسير بحثى تحت عنوان «قاعدة نافعة» درباره احراز و ادعيه پناه بردن به خداوند از شر حسد و چشم زخم ارائه مى‌دهند و پايان بخش كتاب فهرست آن بر اساس سور قرآن مى‌باشد.<br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر ؛ بخش کتابشناسی<br /> <br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده: تفاسیر]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85_(%D8%B4%D8%A8%D8%B1)_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98093 2019-03-07T05:50:40Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=نرم افزار}}<br /> == معرفى تفسير ==<br /> <br /> تفسير الوجيز( الصغير) داراى 18000 سطر است و مؤلف آن را در چهارم جمادى اولى 1239 ه. ق به پايان برده است و آن كوچك‌ترين تفسير مؤلف است كه از دو تفسير الكبير( صفوة التفاسير) و الوسيط( الجوهر الثمين فى تفسير القرآن) او تلخيص شده و در يك مجلد به زبان عربى و شيوه روايى مى‌باشد. اين تفسير شامل تمام قرآن مى‌باشد كه به شيوه مزجى نوشته شده است.<br /> دكتر حامد حفنى داوود يكى از اساتيد دانشكده زبان قاهره در مقدمه خود بر چاپ دوم( قاهره مكتبة النجاح 1385 ق 1965 م) مى‌نويسد: مؤلف دقت بسيارى در معنا و ايجاز در بيان عبارات را به كار گرفته است و اين شيوه هم براى مبتديان و هم براى محققان سودمند است، مبتدى از جهت سهولت بيان و محقق از جهت دقت و اصطلاحات تفصيلى آن بهره وافرى مى‌تواند ببرد، علاوه بر آن مؤلف محترم طبق وعده‌اى كه در مقدمه تفسير داده است از منابع وحى و خاندان نبوت استفاده كرده و تفسير خود را با علوم آن بزرگواران خصوصا امام على بن ابيطالب عليه السلام و امام جعفر صادق عليه السلام اصالت بخشيده است.<br /> <br /> == روش تفسيرى مفسر ==<br /> <br /> سبك اين تفسير بسيار ساده و روان مى‌باشد، پس از ذكر هر آيه توضيح مختصرى در فهم و پيام آيه مى‌آيد، از اين جهت مى‌توان آن را با تفسير جلالين مقايسه كرد. افزون بر اينكه برخى توضيحات تاريخى و علوم قرآنى مفسر بسيار جالب و قابل توجه براى همگان است در اين تفسير جمع بين دقت نظر و اداء معنى و ايجاز شده است، براى متخصصين مفيد است چون به ايجاز مطالب زيادى را مطرح كرده و با دقت و تأمل مى‌توان به آن رسيد و براى مبتدئين مفيد است چون با روشى آسان امّا تحليلى مطالب را عرضه مى‌دارد.<br /> دكتر حامد حفنى مى‌نويسد: در مقايسه اين تفسير با تفسير جلالين، در ابتداى سوره حمد، مشاهده مى‌كنيد كه از لحاظ لغوى و بيان معانى« الله»،« الرحمن» و« الرحيم»، تفسير شبر، از قوت بيشترى برخوردار است.<br /> در اين تفسير ضمن رعايت جلوه روائى، در شرح و تفسير آيات از روش تفسير قرآن به قرآن نيز بهره برده است.( مانند ص 39 سوره حمد ذيل آيه 5 و 7). ذكر اسباب النزول آيات نيز مورد توجه بوده و در موارد لزوم به آن مى‌پردازد.( مانند ص 61 ذيل آيه 143 سوره بقره).<br /> ايجاز در بيان مطالب، سبب نشده كه مفسر، نظرى به ديدگاهها و اقوال ديگر نداشته باشد و هر از گاهى به ذكر آن مى‌پردازد.( مانند ص 61 ذيل آيه 143 سوره بقره).<br /> مفسر محترم، متعرض قرائات شده و در پاورقى كتاب به آنها اشاره دارد، در حقيقت در تفسير خود، قرائت امام حفص و قرائت غير او را بيان كرده است.<br /> <br /> == ويژگى تفسير ==<br /> <br /> #شيوه بيان كه متناسب مبتدى و متخصص مى‌باشد.<br /> #در عين اختصار شامل بخشهاى مهم از مطالب تفسيرى از قبيل قراءات، شأن نزول، روايات و مباحث لغوى و بيانى و تفسير قرآن به قرآن مى‌باشد.<br /> <br /> == نسخه‌شناسى ==<br /> <br /> نسخه‌هاى خطى اين تفسير بسيار است، از جمله نفيس‌ترين آنها دو نسخه اصل به خط مؤلف كه بر روى يكى از آنها خط شيخ محمد حسن صاحب جواهر نيز درج شده است، كه از مخطوطات كتابخانه حفيد مؤلف، سيد على بن محمد بن على بن حسين بن سيد عبد الله شبر مى‌باشد.<br /> همچنين سه نسخه در كتابخانه سيد نصر الله نقوى در تهران و نسخه عصر مؤلف در كتابخانه آيت ا... مرعشى« ره» در قم( شماره 452) موجود است.<br /> اين تفسير نخستين بار در سال 1352 ق در تهران به تحقيق سيد نصر الله تقوى و مقدمه محمد على بامداد طبع گرديد، سپس در قاهره و بيروت تجديد چاپ شده است.<br /> ناشر مقدمه تفسير آلاء الرحمن را در آغاز اين نسخه به همراه كشف الآياتى تحت عنوان« دليل الآيات القرآنية» درج كرده است.<br /> در اين چاپ يك صفحه از قرآن كريم در وسط صفحه و تفسير در اطراف آن قرار گرفته است و برخى توضيحات لغوى و قرائات نيز در پاورقى آورده شده است. تصحيح اين چاپ بر اساس نسخه قديمى بوده كه چاپ اول آن در تهران به سال 1352 ق انجام گرفته است.<br /> چهار سال بعد از وفات مصنف آن را از روى نسخه خطى ايشان كه در سال 1329 ق نوشته شده بود، بازنويسى نموده است.<br /> نسخه كتابشناسى شده توسط انتشارات دار الهجره قم در سال 1410 هجرى ق به عنوان چاپ دوم و افست نسخه اصلى به بازار ارائه شده است.<br /> دكتر حامد حفنى داود استاد ادبيات عرب دانشكده زبان قاهره، مقدمه‌اى شامل بحثى مختصر در تفسير و پيدايش مذاهب آن، مشخصات تفسير شبر، ترجمه و مرتبه علمى ايشان و نسخه شناسى مى‌باشد. اين مقدمه در سال 1385 ق مطابق با 1965 ميلادى تحرير يافته است.<br /> <br /> == منابع ==<br /> ‌<br /> # مقدمه دكتر حفنى داود<br /> # تفسير شبر<br /> # دائرة المعارف تشيع ج 4 ص 552<br /> # طبقات مفسران شيعه ج 4 ص 69 دكتر عقيقى بخشايشى‌<br /> # دانشنامه قرآن و قرآن پژوهى ج 1 دكتر بهاء الدين خرمشاهى‌<br /> ==منابع==<br /> * مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، نرم افزار جامع التفاسیر [لوح فشرده]، بخش کتابشناسی.<br /> ==متن کتاب تفسیر القرآن الکریم(شبر)==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39175/تفسير-القرآن-الكريم تفسیر القرآن الکریم(شبر)]<br /> <br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/37484/تفسير-شبر تفسیر القرآن الکریم(شبر)]<br /> <br /> [[رده:تفاسیر]]<br /> {{تفسیر قرآن}}</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%DB%8C%D9%85_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98082 2019-03-06T12:35:43Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر= [[پرونده:تفسير القرآن الكريم.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= لابن‌ قيم‌ الجوزية<br /> <br /> |موضوع= تفسیر اهل سنت<br /> <br /> |زبان= عربی<br /> <br /> |تعداد جلد= 1<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=<br /> <br /> }}<br /> <br /> «تفسير القرآن الكريم» معروف به «تفسير ابن قيم» مجموعه‌اى از آثار قرآنى ايشان است.<br /> <br /> ==چگونگی تدوین تفسیر ابن قیم==<br /> ابن قيم خود تفسير كامل و مستقل ننوشته بلكه بر چند سوره قرآن و بسيارى از آيات تفسيرهاى كوتاه و بلندى نوشته است، از جمله بر سوره «فاتحه» كه آن را در آغاز مدارج السالكين گنجانده است، سوره«كافرون» را نيز تفسير نموده و بر «معوذتين» نيز تفسيرهايى نوشته است كه گويا ضبط صفدى به صورت «الرسالة الشافية فى اسرار المعوذتين» اشاره به همين تفسير او دارد. اين تفسير بارها در بمبئى( 1955 م)، بيروت( 1968 م)، مصر و نيز مكه به چاپ رسيده است.<br /> <br /> با وجود عدم تأليف تفسير، آراى تفسيرى فراوانى از او در بسيارى از كتابهايش بر جاى مانده است. چنانكه برخى دانشمندان با عنايت به كتابهايش چون «امثال القرآن» و «اقسام القرآن»، او را از نخستين كسانى دانسته‌اند كه به تفسير موضوعى عنايت داشته است. كمتر كتابى از او بر جاى مانده است كه مباحثى را با عنايت به آيات قرآن و احاديث نبوى شرح نكرده باشد. آراى تفسيرى ابن قيّم نخستين بار توسط محمد اويس ندوى هندى، از سلفيان شبه قاره، به طور ناقص جمع آورى گرديد كه به«تفسير القيّم» نامبردار شد. تا اينكه يسرى السيد محمد، به طور جامع به گردآورى نظريات تفسيرى ابن قيم پرداخت.<br /> <br /> به اين ترتيب، بديهى است كه نظريات تفسيرى ابن قيم همه سوره‌هاى قرآن كريم را به طور كامل در بر نمى‌گيرد و همه آيه‌هاى سوره‌ها را شامل نيست. چنانكه مجموعه سيد محمد 109 سوره را در خود جاى داده و درباره سوره‌هاى مباركه قدر، قارعه، فيل، قريش و كوثر چيزى در آن نيامده است.<br /> <br /> ==ویژگی های تفسیر ابن قیم==<br /> <br /> شيوه ابن قيم در تفسير آيات، تشريحى، تحليلى، ساده و قابل فهم است. وى آيات قرآن و سنت نبوى را دو منبع اساسى در تفسير كلام الهى مى‌داند و چون ديگر سلفيان سخت به اين باور پايبند است.<br /> <br /> از خصوصيات ديگر روش ابن قيم نقل و نقد اقوال مفسرين از صحابه و تابعين و غير آنهاست. ابن مسعود، ابن عباس، ابى بن كعب، مجاهد، محمد بن اسحاق، عكرمه، حسن بصرى، سدى، سعيد بن جبير، ضحاك، كلبى، ربيع بن انس، قتاده و مقاتل بن سليمان از جمله مفسرانى هستند كه از آنها نقل مى‌نمايد. اقوال زمخشرى را نيز مورد توجه دارد و گاه نقد مى‌نمايد مانند ص 136 تشريح مطالب از ديگر نكات تفسير ابن قيم است، از اين جهت بحثهاى موضوعى را مطرح مى‌كنند و وجوه و شقوق مختلف آنها را بيان مى‌دارد، مانند بحث هدايت، ص 40 توحيد ص 28 و عبوديت و... كه با تعبير «فصل» متعرض آنها مى‌گردد. ايشان از آيات قرآن جهت مطرح نمودن مباحث كلامى، بهره‌گيرى فراوانى دارد به عنوان نمونه در تفسير سوره حمد بحث نبوت، و توحيد را در وجوه مختلف و مواضع گوناگون بيان مى‌كند.<br /> <br /> اشاره به عقايد فرقه‌هاى اسلامى از ديگر وجوه تفسير ابن قيم است، بعنوان نمونه در تفسير سوره حمد، از آيات براى رد بر جبريه، رافضه، قائلين به قدم عالم، منكران نبوت و... بهره مى‌گيرد، عقايد معتزله، اشاعره، جهيه، قدريه، و افرادى مانند ابن سينا، خواجه نصير و... را مطرح و نقد مى‌نمايد، مانند صفحه 190.<br /> <br /> اقوال ابن تيميه براى او مهم و قابل توجه است و هر از گاهى در صدد بيان آن بر مى‌آيد مانند ص 22.<br /> بيان حكم و اسرار آيات را نيز توجه دارد مانند ص 147.<br /> <br /> ==جایگاه مباحث لغوی==<br /> <br /> مباحث لغوى و زبانى نيز در آراى تفسيرى ابن قيم جايگاهى ويژه دارد. چنانكه معتقد است هيچ لفظى در قرآن كريم مهمل گذاشته نشده است و بايد ادبيات، نحو و لغت در تبيين مفردات قرآن كريم به خدمت گرفته شود. معانى لغوى را از زهرى، ابن انبارى، زجاج و ديگران نقل مى‌كند و از شعر عربى براى استشهاد بر معناى لغوى استفاده مى‌نمايد و البته در روش استفاده از آيات ديگر قرآن براى تفسير فرازها و آيات حتى در بخش لغت، تلاش فراوانى دارد.<br /> <br /> در بحثهاى نحوى از سيبويه ص 206، بصريون و كوفيون نقل و استفاده مى‌نمايد.<br /> <br /> با وجود بحثهاى تحليلى و گسترده از اختلاف قرائت ص 226 و بيان وجوه آن و ذكر شأن نزول ص 185( البته در موارد اندك) غفلت نورزيده و به آن اهميت مى‌دهد. <br /> <br /> ابن قيم به سبب تأليف جداگانه در امثال قرآن، در اين تفسير نيز به طور تشريحى به حكم و امثال مى‌پردازد و در جهت تبيين جهت‌هاى مختلف آن تلاش دارد. مانند ص 123.<br /> <br /> و در نهايت متذكر مى‌شوم كه ابن قيم چون استاد خويش ابن تيميه در پذيرش احاديث بسيار سختگير است و از اسرائيليات و احاديث موضوع در تفسير قرآن به شدت پرهيز كرده است.<br /> <br /> ==روش تحقيق مدون تفسیر ابن قیم==<br /> <br /> اين اثر با مراجعه و تحقيق دفتر دراسات و بحوت عربى و اسلامى به اشراف شيخ ابراهيم رمضان، به انجام رسيده است. محقق محترم در سه محور اين امر را پى‌گيرى كرده است.<br /> <br /> 1- تصحيح متن تفسير با استفاده از نسخ چاپى.<br /> <br /> 2- مقارنه احاديث نبوى با كتب صحاح<br /> <br /> 3- مقابله آيات قرآن در تفسير با مصحف مدينه منوره چاپ عربستان سعودى.<br /> <br /> پاورقى‌هاى اين اثر مربوط به محقق است كه بيشتر در سه مورد مى‌باشد: 1- بيان آدرس احاديث و آيات بكار برده شده در متن تفسير. 2- شرح حال افراد و رجال مطرح شده در متن 3- بيان‌برخى معانى لغوى.<br /> <br /> ==وضعیت نشر==<br /> <br /> تفسير الميثم در مصر، قاهره، چاپخانه السنة المحمدية، به سال 1368 ق در 631 صفحه و«بدايع التفسير»، تحت عنوان كامل«بدايع التفسير الجامع لتفسير الامام ابن قيم جوزية» در عربستان سعودى، الامام، دار ابن الجوزى، به سال 1414 ق در پنج مجلد به طبع رسيده است.<br /> <br /> نسخه حاضر تفسير ابن قيم حاصل كار منشورات دار و مكتبة الهلال، بيروت، لبنان، در يك نسخه در قطع وزيرى با 696 صفحه، است كه به عنوان چاپ اول در سال 1990 ميلادى مطابق با 1410 هجرى با تحقيق ذكر شده از طرف مكتب الدراسات و البحوث العربية و الاسلامية، عرضه شده است. در پايان تفسير بحثى تحت عنوان «قاعدة نافعة» درباره احراز و ادعيه پناه بردن به خداوند از شر حسد و چشم زخم ارائه مى‌دهند و پايان بخش كتاب فهرست آن بر اساس سور قرآن مى‌باشد.<br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر ؛ بخش کتابشناسی<br /> <br /> ==متن کتاب تفسیر القرآن الکریم(ابن قیم)==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39175/تفسير-القرآن-الكريم تفسیر القرآن الکریم(ابن قیم)]<br /> <br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/37484/تفسير-شبر تفسیر القرآن الکریم(ابن قیم)]<br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده: تفاسیر]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%B1%D9%8A%D9%85.jpg&diff=98080 2019-03-06T12:34:22Z

<p>Dlib: تفسير ابن قيم</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تفسير ابن قيم</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98079 2019-03-06T12:20:40Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر= [[پرونده:تفسير ابن عربى.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= ابو عبدالله محيي الدين محمد ابن عربي.<br /> <br /> |موضوع= تفسیر اهل سنت<br /> <br /> |زبان= عربی<br /> <br /> |تعداد جلد=2<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39163/تفسير-ابن-عربي تفسير ابن عربى]<br /> }}<br /> <br /> {{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=نرم افزار}}<br /> تفسيرى است منسوب به ابن عربى نوشته كمال الدين عبد الرزاق كاشانى، عارف ايرانى قرن هشتم.<br /> در فهرست آثار ابن عربى، تفسيرهايى نيز ذكر شده است. بعضى، از تفسير مفصّلى با نام الجمع و التفصيل فى اسرار التنزيل ياد كرده‌اند كه حجم آن قريب به دو برابر الفتوحات المكية بوده است&lt;ref&gt; ( براى نمونه مكى، ص 204 &lt;/ref&gt;). از تفسير يا تفسيرهايى با حجم كمتر نيز ياد شده است&lt;ref&gt; براى نمونه- عبد الرزاق كاشى، مقدمه مصطفى غالب، ص 17 &lt;/ref&gt;). همين امر سبب شده است اين اثر را، كه صبغه‌اى از عرفان ابن عربى دارد، به وى منتسب ساخته و از حدود 150 سال قبل آن را به نام وى منتشر كنند, در حالى كه اين تفسير از آن ابن عربى نيست و از تفاسير مذكور نيز نسخه‌اى به دست نيامده است. علاوه بر اين، بعضى با جمع‌آورى اقوال تفسيرى ابن عربى از آثارش، آراى تفسيرى وى را به صورت اثرى مستقل به چاپ رسانده‌اند(&lt;ref&gt; براى نمونه- محمود غراب، رحمة من الرحمن فى تفسير و اشارات القرآن). &lt;/ref&gt;<br /> تفسير منسوب به ابن عربى، كه مشتمل بر همه قرآن است، با خطبه‌اى ادبى و سرشار از اصطلاحات عرفانى آغاز مى‌شود. مؤلف، ضمن ذكر سابقه انس خود با قرآن، با ذكر اين سخن پيامبر اكرم كه قرآن ظهر و بطن دارد، منظور از ظهر را تفسير و منظور از بطن را تأويل دانسته و با بيان رأى خود درباره تأويل، فهم خويش را از آيات بيان كرده و البته يادآور شده كه متعرض آياتى كه تأويلى براى آنها نداشته يا نيازى به تأويل نداشته‌اند، نگرديده است&lt;ref&gt; عبد الرزاق كاشى، ج 1، ص 5 &lt;/ref&gt;<br /> مؤلف با بيان رموز مندرج در«بسم اللّه الرّحمن الرّحيم»به تأويل سوره فاتحه پرداخته و البته، چنانكه خود پيشتر اشاره نموده، فقط بعضى آيات اين سوره و سوره‌هاى ديگر را تأويل كرده كه تعداد آنها در بيست سوره اول به اين شرح است: 4 آيه از سوره فاتحه، 200 آيه از بقره، 128 آيه از آل عمران، 83 آيه از نساء، 67 آيه از مائده، 96 آيه از انعام، 56 آيه از اعراف، 39 آيه از انفال، 29 آيه از توبه، 34 آيه از يونس، 53 آيه از هود، 65 آيه از يوسف، 26 آيه از رعد، 21 آيه از ابراهيم، 23 آيه از حجر، 45 آيه از نحل، 55 آيه از اسراء، 66 آيه از كهف، 50 آيه از مريم، 69 آيه از طه, مى‌توان گفت، مؤلف به طور متوسط 48 آيات را تأويل كرده است.<br /> مؤلف به معناى ظاهرى آيات توجه داشته و گاه به آنها تصريح كرده&lt;ref&gt; ( براى نمونه- ج 1، ص 444) &lt;/ref&gt; ولى گاه، بر خلاف انتظار خواننده، وجهى از معنا را برگزيده است كه موجه نيست&lt;ref&gt; براى نمونه- ج 2، ص 353 &lt;/ref&gt;<br /> وى كوشيده است كه اصطلاحات قرآن و سنّت را با اصطلاحات فلسفى و عرفانى تطبيق دهد, براى نمونه، جبرائيل را عقل فعال و ميكائيل را روح فلك ششم و اسرافيل را روح فلك چهارم و عزرائيل را روح فلك هفتم دانسته است&lt;ref&gt; ج 1، ص 72- 73 &lt;/ref&gt;. همچنين در جاى جاى تفسير خود از احاديث و روايات بهره برده است.<br /> هر چند روش اصلى اين تفسير توجه به معانى باطنى آيات با عنايت به اصول عرفان نظرى ابن عربى است و از اين جهت آن را از جمله تفاسير باطنى و جداى از تفسير صوفيه دانسته‌اند&lt;ref&gt; رشيد رضا، ج 1، مقدمه، ص 18) &lt;/ref&gt;، ولى نمونه‌هايى از تفسير اشارى(- تفسير، بخش 10: تفسير عرفانى) نيز در آن ديده مى‌شود&lt;ref&gt; براى نمونه- ذيل آيه 26 سوره بقره و آيه 95 سوره انعام, نيز- ذهبى، ج 2، ص 441- 442 &lt;/ref&gt;.<br /> در اين اثر مكررا مصطلحات عرفان نظرى ابن عربى به كار رفته و تفسير بر مبناى آن مصطلحات و مفاهيم قرار داده شده است، از جمله اصطلاح« وحدت وجود و موجود». مؤلف تفسير چنان به عرفان ابن عربى پايبند بوده كه حتى شرك به حق را ممتنع شمرده و بر اين اساس، آيات گوناگونى را تفسير كرده است&lt;ref&gt; براى نمونه- ج 1، ص 255، 386، 670, نيز- ذهبى، ج 2، ص 442- 443 &lt;/ref&gt;. همچنين وى از مراتب سه گانه توحيد( توحيد افعال و توحيد صفات و توحيد ذات) سخن به ميان آورده&lt;ref&gt; براى نمونه- ج 1، ص 9 &lt;/ref&gt; و متناظر با اين مراتب، از جنات ثلاث ياد كرده است, يعنى، از جنت افعال و جنت صفات و جنت ذات، و گاه با تعابير ديگرى نظير جنات النفس و جنات القلب و جنات الروح&lt;ref&gt; ج 2، ص 21، 656&lt;/ref&gt;<br /> به رغم اين بيان ابن عربى وار، بدرستى در صحت انتساب اين تفسير به ابن عربى ترديد شده است&lt;ref&gt; براى نمونه- ذهبى، ج 2، ص 436- 443, پور جوادى، ص 131- 134, جوادى آملى، ص 12, فاطمى نيا، ص 26- 27, معرفت، ج 2، ص 573- 574 &lt;/ref&gt;<br /> با دلايل متعدد مى‌توان نشان داد كه اين تفسير اثر ابن عربى نيست و نوشته عبد الرزاق كاشانى است و همان است كه با عنوان« تأويلات» در زمره آثار او ذكر شده است. از جمله اين دلايل است:<br /> <br /> 1) در كليه نسخه‌هاى خطى اين تفسير، آن را از عبد الرزاق كاشانى دانسته‌اند&lt;ref&gt; ذهبى، ج 2، ص 437 &lt;/ref&gt;.<br /> <br /> 2) نويسنده اين تفسير يكى از مشايخ خود را نور الدين عبد الصمد معرفى كرده&lt;ref&gt; عبد الرزاق كاشى، ج 2، ص 228 &lt;/ref&gt;، در صورتى كه نام مشايخ ابن عربى بدقت احصا گرديده و در ميان آنها نامى از چنين شخصى نيامده است&lt;ref&gt; جهانگيرى، ص 98- 106 &lt;/ref&gt;. از سوى ديگر، در شرح حال كمال الدين عبد الرزاق كاشانى آمده كه وى مريد شيخ نورالدين عبد الصمد نطنزى بوده است&lt;ref&gt; جامى، ص 480- 482 &lt;/ref&gt;.<br /> <br /> 3) در اين تفسير، ذيل آيه 40 سوره نمل&lt;ref&gt; عبد الرزاق كاشى، ج 2، ص 206 &lt;/ref&gt;، جمله‌اى از« ابن اعرابى رحمه اللّه» نقل شده كه براى مشخص شدن اينكه اين ابن اعرابى همان ابن عربى است يا خير، مقايسه آن جمله با عبارتى از ابن عربى در فصوص، روشنگر است&lt;ref&gt; قيصرى، ج 2، ص 227- 229 &lt;/ref&gt;<br /> <br /> 4) مقايسه تطبيقى اين اثر با آراى تفسيرى ابن عربى در آثارش، از جمله فصوص، مى‌تواند مؤيد اين باشد كه نويسنده اين كتاب ابن عربى نيست. در فصوص به 237 آيه استناد شده كه مى‌توان آنها را در تفسير منسوب به ابن عربى باز جست و آنها را با يكديگر مقايسه كرد, در 103 مورد آنچه در فصوص آمده با آنچه در تفسير آمده كاملا متفاوت است، از جمله ابن عربى درباره فرعون و توبه او نظر منحصر به فردى داشته&lt;ref&gt; قيصرى، ج 2، ص 415- 416، 439- 440&lt;/ref&gt; كه در اين تفسير نيامده و به جاى آن تفسير متداول آيه ذكر شده است&lt;ref&gt; عبد الرزاق كاشى، ج 2، ص 764 &lt;/ref&gt;. همچنين ابن عربى در تفسير آيه 32 سوره فاطر نظر خاصى داشته&lt;ref&gt; قيصرى، ج 1، ص 307- 308 &lt;/ref&gt; كه در اين تفسير نيامده است&lt;ref&gt; عبد الرزاق كاشى، ج 2، ص 319&lt;/ref&gt;. ابن عربى در فصوص، اسحاق را فرزندى دانسته كه حضرت ابراهيم براى قربانى برد&lt;ref&gt; قيصرى، ج 1، ص 318 &lt;/ref&gt;، اما در تفسير، مطابق نظر مشهور، اسماعيل آمده است&lt;ref&gt; ج 2، ص 345&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> 5) مؤلف تفسير در جاى جاى تفسيرش به احاديثى از ائمه استناد كرده است( بيش از 35 بار از على عليه السلام براى نمونه- ج 1، ص 17، 53، 97، 153، 334، 436، 696، ج 2، ص 26، 171، 527، 545، 612، 755, براى احاديث منقول از امام صادق عليه السلام- ج 1، ص 4، 450، 462، ج 2، ص 491، 758, علاوه بر اينها مؤلف در نه موضع رواياتى از ديگر معصومان بدون ذكر نام آورده است).<br /> وى در مواضع متعدد به تكريم على عليه السلام پرداخته&lt;ref&gt; ج 1، ص 575، 754، ج 2، ص 328، 545، 755 &lt;/ref&gt; و نزول آيات« ولايت»( مائده: 55)،«اذن واعية»(حاقّه: 12)،«النّبا العظيم»(نباء: 2) و«نجوى»(مجادله: 12) را در شأن آن حضرت و نزول سوره دهر و آيه« مودت فى القربى»&lt;ref&gt; عبد الرزاق كاشى، ج 2، ص 432- 433 &lt;/ref&gt; را در شأن اهل بيت دانسته و به ظهور حضرت مهدى عجل اللّه تعالى فرجه الشريف نيز اشاره نموده است&lt;ref&gt; براى نمونه- ج 1، ص 14، 79، 460، 653، 748، ج 2، ص 450، 560، 642- 663. &lt;/ref&gt;<br /> با توجه به اين مطالب، مؤلف، بر خلاف ابن عربى، اعتقادات شيعى داشته است. بنابر اين، جاى ترديد نيست كه اين اثر، نه از ابن عربى، بلكه از شاگرد مكتب او عبد الرزاق كاشانى است.<br /> <br /> == نسخه شناسى‌ ==<br /> <br /> اين اثر در 1283 و 1317 در قاهره و در 1301 در لكهنو به عنوان تفسير ابن عربى به چاپ رسيد. چاپ منقح از آن نيز با نام تفسير القرآن الكريم به عنوان اثر ابن عربى، به كوشش مصطفى غالب در بيروت( چاپ اول 1968، چاپ دوم 1978) منتشر شد.<br /> ==منابع==<br /> * مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، نرم افزار جامع التفاسیر [لوح فشرده]، بخش کتابشناسی.<br /> ==پانویس== <br /> {{پانویس}}<br /> ==متن کتاب تفسير ابن عربى==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39163/تفسير-ابن-عربي تفسير ابن عربى]<br /> <br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/40954/تفسير-ابن-عربي تفسير ابن عربى]<br /> [[رده:تفاسیر]]<br /> {{تفسیر قرآن}}</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1_%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%89.jpg&diff=98078 2019-03-06T12:18:34Z

<p>Dlib: تفسير ابن عربى</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تفسير ابن عربى</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A2%D8%B3%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98077 2019-03-06T12:06:46Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر= [[پرونده:تفسیر-آسان4.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= محمدجواد نجفي‌<br /> <br /> |موضوع= تفاسیر شیعه<br /> <br /> |زبان= فارسی<br /> <br /> |تعداد جلد=18<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/66312/تفسير-آسان----منتخب‌-از-تفاسير-معتبر تفسير آسان]<br /> }}<br /> <br /> ==مؤلف==<br /> <br /> آیت الله محمدجواد نجفی خمینی، از نویسندگان معاصر و دارای تألیفات گوناگون فقهی و تاریخی، متوفی 1377 هـ.ش<br /> <br /> ==معرفی اجمالی کتاب==<br /> <br /> تفسیر آسان تفسیری فارسی، ‌ساده و روان است که آمیخته با بحث‌های اخلاقی و اعتقادی می باشد و به شیوه ای قابل استفاده برای توده‌های مردم نگاشته شده است. همانطور كه در ذیل نام كتاب آمده، این تفسیر «'''منتخب از تفاسیر معتبر'''» و گزیده‌ای از تفسیرهاست. گزیده‌ای كه خواننده با مطالعه آن در فضای پیام [[قرآن]] قرار گیرد، پیامهای اخلاقی را به گوش دل بسپارد و قرآن را،‌ راهنمای زندگی و راه سعادت خویش قرار دهد.<br /> <br /> ==ترتیب بیان مباحث تفسیری==<br /> <br /> در آغاز هر سوره، اشاره‌ای به ثواب تلاوت، جمع‌بندی پیام سوره و فضای كلی آن دارد،‌ آنگاه درباره فضیلت تلاوت سوره و‌ آیه بحث می‌كند، سپس معنای لغات و كلمات و ترجمه آیه را می‌آورد. پس از تجزیه و تركیب جملات، توضیحاتی درباره فصاحت و بلاغت آن دارد. اگر مطالب فقهی در آن سوره وجود داشته باشد، مباحث فقهی مناسب سوره و آیه را زیر عنوان «مسأله» می‌آورد و آنها را از منابع و كتب فقهی نقل می‌كند. در موارد نقل حدیث پس از توضیح معنای آیه، حدیث را می‌آورد و در صورتی كه حدیث طولانی باشد، تنها بخش لازم آن را نقل قول می‌كند.<br /> <br /> ==وضعیت چاپ==<br /> <br /> این تفسیر در اوایل انقلاب، در تهران میان سالهای 1357 تا1359 شمسی، توسط كتابفروشی اسلامیه چاپ و نشر یافته و بعدها در سال 1362 شمسی تجدید چاپ شده است.<br /> <br /> ==منابع==<br /> * مقدمه کتاب.<br /> ==متن کتاب تفسير آسان==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/66312/تفسير-آسان----منتخب‌-از-تفاسير-معتبر تفسير آسان]<br /> [[رده:تفاسیر کلامی]]<br /> [[رده:تفاسیر]]<br /> {{تفسیر قرآن}}</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D8%A7%D9%864.jpg&diff=98076 2019-03-06T12:05:01Z

<p>Dlib: تفسیر آسان</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تفسیر آسان</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98075 2019-03-06T11:57:36Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر=[[پرونده:تبيين القرآن.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= ‌محمد‌ الحسيني‌ الشيرازي.<br /> <br /> |موضوع= تفاسیر شیعه<br /> <br /> |زبان= عربی <br /> <br /> |تعداد جلد=1<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39159/تبيين-القرآن تبيين القرآن]<br /> }}<br /> <br /> تفسير« تبيين القرآن» سومين تفسير مؤلف و مختصرترين آنهاست. تفسيرى است مختصر از تمامى سوره‌هاى قرآن، هدف آن توضيح كلمات قرآنى بوده است. در حاشيه مصحف قرآنى به چاپ رسيده تا مورد استفاده تلاوت كنندگان قرآنى قرار گيرد. در سال 1389 هجرى در كربلا آن را به پايان رسانده است.<br /> <br /> ==روش مفسر==<br /> <br /> روش كلى مفسر به اين گونه بوده است كه ابتداى هر سوره اطلاعات كلى از قبيل نام، مكى، مدنى بودن، نوبت نزول( در برخى موارد) و تعداد آيات آن را بيان مى‌دارد.<br /> <br /> سپس به تبيين مقاطع آيات مى‌پردازد، كه غالبا توضيح كلمات و مفردات قرآنى است. بر اساس اين روش، مثلهاى قرآنى را توضيح بيشترى داده است، مانند آيات 20- 19 سوره بقره صفحه 13.<br /> استفاده از آيات براى تبيين معناى آيات ديگر نيز در روش ايشان به چشم مى‌خورد، مانند آيه 52 سوره انعام صفحه 145.<br /> <br /> در راستاى تبيين مفردات قرآن، گاهى بحثهاى نحوى مختصرى را مطرح مى‌نمايد، مانند آيه 41 سوره زخرف صفحه 505.<br /> <br /> ==مقتضای کوتاهی تفسیر==<br /> <br /> به طور طبيعى با توجه به اختصار تفسير، به قصص قرآنى نمى‌پردازد، البته در برخى موارد با نهايت اختصار به آنها اشاره‌اى دارد مانند آيات 102 تا 105 بقره، داستان هاروت و ماروت صفحه 26. و داستان مباهله، آيه 61 سوره آل عمران صفحه 68.<br /> <br /> بحث از آيات الاحكام را نيز به اختصار مى‌گذراند و به اندازه توضيح آيه به حكم فقهى مى‌پردازد.<br /> « تبيين القرآن»، پاورقى مختصرى در جهت توضيحات اجمالى و ذكر آدرس آيات، با خود دارد، كه به احتمال زياد، تتمه‌اى از خود مفسر مى‌باشد.<br /> <br /> ==نسخه شناسى==<br /> <br /> نسخه حاضر، چاپ دوم« تبيين القرآن» مى‌باشد كه در 632 صفحه با قطع وزيرى از طرف دار العلوم للتحقيق و الطباعة، در بيروت لبنان به سال 1423 ه و 2002 ميلادى به چاپ رسيده است، اين نسخه داراى مقدمه مختصرى در فضل قرآن و سير اجمالى تاريخ تفسير از طرف ناشر مى‌باشد. مفسر نيز مقدمه‌اى خيلى كوتاه در حد بيان نام تفسير و محور آن دارد كه به تاريخ 27 جمادى الاولى 1389 هجرى ثبت شده است.<br /> مفسر سعى نموده توضيحات خود را با صفحه مصحف قرآن كه در وسط آن به چاپ رسيده، هماهنگ نمايد.<br /> منبع مقاله: تفسير تبيين القرآن و مقدمه ناش<br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر ، بخش کتابشناسی<br /> ==متن کتاب تبيين القرآن==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39159/تبيين-القرآن تبيين القرآن]<br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده: تفاسیر]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%A8%D9%8A%D9%8A%D9%86_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86.jpg&diff=98074 2019-03-06T11:56:48Z

<p>Dlib: تبيين القرآن</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تبيين القرآن</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D9%85_%D9%81%DB%8C_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D9%84%D9%84%D8%A3%D8%B9%D8%A7%D8%AC%D9%85_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98073 2019-03-06T11:27:26Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر= [[پرونده:تاج التراجم في تفسير.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= ابوالمظفر شاهفوربن‌ طاهربن‌ محمد اسفرايني‌<br /> <br /> |موضوع=تفاسیر اهل سنت<br /> <br /> |زبان= فارسی<br /> <br /> |تعداد جلد= 3<br /> <br /> |عنوان افزوده1=تصحيح‌: نجيب‌ مايل‌هروي‌<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2= تصحیح: علي‌اكبر الهي‌خراساني‌<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=<br /> <br /> }}<br /> <br /> تاج التراجم اثر عماد الدين اسفراينى يكى از تفاسير فارسى بر جاى مانده از قرن پنجم هجرى به زبان فارسى و شامل تمام قرآن مى‌باشد، كه از نظر اهميت، همپايه تفسير منسوب به طبرى( فارسى) و سور آبادى و بصاير يميتى است و دومين حلقه زنجير خراسانيان به شمار مى‌آيد كه بدون ترديد به علت قدمت زمانى و شيوه‌اى كه در ترجمه آيات به كار گرفته، بر تفسيرهاى فارسى سده‌هاى ششم و هفتم هجرى اثر گذاشته است.<br /> از سوى ديگر، تاج التراجم نقطه عطف دو دوره از دوره‌هاى ترجمه قرآنى به شمار مى‌رود، زيرا ترجمه‌هاى شناخته شده پيش از آن دوران، از نوع ترجمه تحت اللفظى و بدون توجه به نظرگاه‌هاى تفسيرى است، و ترجمه‌هاى پس از سده پنجم هجرى، بيش‌تر بر پايه عقايد و آراى مفسران است و تفسير تاج التراجم نقطه پيوند ميان اين دو گونه ترجمه است. بدون ترديد تحول و انتقال ترجمان از دوره نخست ترجمه قرآن به دوره دوّم، به احتمال قريب، به يقين تحت تأثير نقد و نظر نويسنده تفسير بوده است.<br /> <br /> روشن است كه نگارشهاى كهن فارسى بطور عام، و ترجمه‌ها و تفسيرهاى كهن به طور خاص به لحاظ شناخت زبان فارسى و گونه‌هاى آن، و هم به جهت تدوين دستور و فرهنگ تاريخى زبان مزبور، و به خاطر غنا بخشيدن به فارسى معاصر از اهميتى خاص برخوردارند، تاج التراجم نيز به اين اعتبار در خور تحقيق و تدقيق است، زيرا نگاشته مذكور در روزگارى پرداخته شده كه زبان فارسى در تمدّن اسلامى ايران نقش چشمگيرى داشته، و از ساختى مفهوم و گويا برخوردار بوده است. از اين رو تفسير حاضر نه تنها به خاطر اشتمال بر صدها واژه سره و تعبيرات و تركيبات دلنشين فارسى داراى اهميت است بلكه به اعتبار آنكه گونه‌اى از گونه‌هاى نوشتارى فارسى خراسان را نشان مى‌دهد هم در خور مداقّه زبانشناسان تواند بود. در اين تفسير آثار گونه‌اى زبان، انواع تبديلات و تغييرات آوايى از قبيل ادغام، ابدال، و شناسه‌هاى كهن ساختارى مانند تصغير واژه‌ها، و تطبيق فعل و فاعل و عدم آن، وفور فعلهاى مركّب و بسيط و پيشوندى، كاربرد صيغه‌هاى مشتق از بايستن و شايستن، وجوه مصدرى و وصفى، مفعول مطلق- كه از شناسه‌هاى نگارشهاى كهن است، استعمال مجدد حروف اضافه در يك جمله، جمع بستن جمعهاى مكسّر عربى، انواع با، تا و يا و غيره، ديده مى‌شود كه درباره هر يك از خصيصه‌هاى آوايى، واژگانى و دستورى آن در بخش تعليقات تاج التراجم( كه پس از متن كامل تفسير خواهد آمد) محققان تفسير به تفصيل سخن گفته‌اند.<br /> <br /> ==مقدمات چهارگانه==<br /> <br /> اسفراينى در آغاز تفسير، مقدمات كتاب خود را در چهار فصل بيان داشته است.<br /> <br /> فصل اول: اندر فضيلت ترجمه كردن قرآن و وجوب آن در برخى احوال.<br /> <br /> دوم: اندر اعتقاد اهل سنت و جماعت در اصول ديانت،<br /> <br /> سوم: اندر معانى اسماء خداوند و بيان ترجمه برخى از صفات وى.<br /> <br /> چهارم اندر بيان ترجمه اخبار كه در فضيلت قرآن آمده است. پيش از اين مقدمات بيانى كوتاه در اهميت قرآن و جايگاه بلند آن در ميان مسلمانان، معجزه بودن آن، صيانت قرآن، نزول بر هفت حرف، مفسران از اصحاب و تابعان، نارسايى ترجمه‌هاى پيش از خود و انگيزه نگارش تفسير، سخن گفته است.<br /> <br /> ==انگيزه تأليف و وجه تسميه آن==<br /> <br /> مفسر خود در اين باره مى‌نويسد:« پس چون اندر آن ترجمه‌ها، كه كرده بودند، اين خللها را ديديم كه ياد كرديم،( قبل از اين بيانات آنها را بر شمرده است) از خداوند( سبحانه و تعالى) توفيق خواستيم، بدان مقدار كه توفيق يافتيم، اجتهاد كرديم اندر راست كردن الفاظى به پارسى، كه ترجمه آن را بشايد لغت عرب را، موافق اقوال مفسّران، و موافق اصول ديانت را، و مصون از هر تأويلى كه متضمّن بود چيزى را از تعطيل و تشبيه، و يا نصرت چيزى را از مذاهب اهل الحاد و بدعت، راست و مستقيم بر طريقت اهل سنت و جماعت. و از بهر اين صفات بود كه نام اين را« تاج التراجم فى تفسير القرآن للاعاجم» لقب نهاديم».<br /> <br /> ==روش تفسير==<br /> <br /> مؤلف در تفسير هر سوره نخست ويژگيهايى چون شماره آيات، كلمات، حروف جزوها، مكى و مدنى بودن و نيز خواص خواندن آن را بيان داشته، اقوال موجود را نقل و گاهى درباره آنها اظهار نظر مى‌كند، مانند ج 1 ص 38، سوره حمد.<br /> <br /> پس ترجمه آيات را كلمه به كلمه نوشته به تفسير آنها مى‌پردازد. در اين بخش شأن نزول آنها و قصص قرآنى را با كمال اختصار و عباراتى زيبا و فصيح آورده است. صبغه روايى بودن در تاج التراجم كاملا مشهود است، علاوه بر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله تا مفسران صحابه و تابعين نقل و به آراء آنها اهتمام مى‌ورزد، از قبيل كعب الاحبار، محمد بن كعب قرظى، كلبى، مجاهد، عكرمه، ابن عمر، عبد الله ابن مسعود، هشام بن عروه، ضحاك، ابو هريرة، قتاده و تقريبا در تمامى صفحات اين تفسير به ابن عباس اشاره نموده است.<br /> <br /> تاج التراجم، نسبت به تأويل حساسيت خاصى داشته و به نقد برخى تأويلات همت مى‌گمارد، مانند ج 1 ص 48 ذيل« بسم الله».<br /> <br /> بسيارى از محققان معاصر، و برخى از سابقان، با توجه به ظاهر برخى ترجمه‌ها و تفسيرها به عدم تلائم آيات قرآن قائل شده‌اند، و اين نكته‌اى است كه ظاهر آيات استنباط مى‌شود به همين دليل است كه برخى از آنان فقدان انسجام در قرآن را عنوان كرده‌اند. اين نظر انتقادى را بسيارى از مترجمان و مفسرانى كه قرآن را به فارسى ترجمه و تفسير كرده‌اند ناديده گرفته و كمتر به نشان دادن رابطه پنهان و ديريابى موضوعات يك سوره و پيوند موضوعى و پوشيده آيات اهتمام ورزيده‌اند، تاج التراجم به اين مسأله توجهى شايان مبذول داشته و كوشيده است كه با نمودن علت نزول آيات هر سوره و سبب انزال آنها، پيوند و رابطه معنايى جميع و يا اغلب آيه‌هاى هر سوره را آشكار سازد. و اين نكته‌اى است دقيق، كه در همه تفاسير كهن و جديد فارسى ديده نمى‌شود، به همين جهت است كه ترجمه و تفسير هر سوره از سور قرآن در تفسير تاج التراجم، داراى يك وجهه معنايى واحد است كه هر آيه دايى آيه پسين و مديون آيه پيشين مى‌نمايد.<br /> <br /> پيش از اين يادآور شديم كه عصر اسفراينى عصر جدال فرقه‌ها و برخوردهاى مذهبهاى مختلف اسلامى بوده است و دانشمندان اين دوره، در هر موضعى كه مناسب مى‌دانستند به اثبات آراء فرقه خود و رد و طرد عقايد فرقه‌هاى ديگر مى‌پرداخته‌اند. برخى از جدالها و برخوردهاى مزبور در تفاسير اين دوره گنجانيده شده و از اين جهت، تفاسير سده‌هاى پنجم و ششم هجرى يكى از منابع سودمند در شناخت آراء كلامى به شمار مى‌رود برخوردهاى تند ميان اشعريان و معتزليان در بيشتر تفاسير اين عصر به وضوح مشهود است اسفراينى نيز در بسيارى از موارد به نقد و بررسى، و گاه رد و طرد آراء معتزله و فرق ديگر اهتمام كرده است به طورى كه مى‌توان ابو بكر عتيق سورآبادى را از پيروان و متتّبعان او دانست. البته وى در اين بخش سعى نموده در حد تفسير وارد اينگونه بحثها گردد.<br /> <br /> اسفراينى در نظرگاههاى فقهى نيز اين شيوه را رعايت مى‌كند و با آنكه در فقه تابع مذهب امام شافعى است، تعصبى در برابر مذاهب ديگر فقهى اهل سنت نشان نمى‌دهد، گر چه گاه طرح مباحث او به شكل مقايسه‌اى و در تقارن با فقه مذهبش سامان مى‌يابد.<br /> <br /> در كمتر تفسيرى از تفاسير است كه قصه‌ها و داستانهاى اساطيرى و تاريخى مربوط به اشارات قرآن نيامده باشد. امّا تفاوتى كه از اين جهت در ميان تفاسير مى‌توان سراغ گرفت اين است كه مفسّر قصه‌ها را چگونه برگرفته و تا چه حدّ در نقل داستانها توفيق داشته است به اين اعتبار نيز تاج التراجم شايان توجه است، زيرا نه تنها قصه‌ها را كوتاه برگزار كرده، بلكه در نقل آنها به پاره‌اى از جزئيات قهرمانان، و حتى در مواردى به خلق و خو و نحوه بيان و حركات آنان توجه داشته. به اين جهت است كه خواننده به هنگام خواندن قصه‌هاى قرآن از طريق تفسير حاضر نه تنها احساس ملال نمى‌كند بلكه نكته‌هاى اخلاقى، عقيدتى و اجتماعى را پيدا و آشكار مى‌يابد.<br /> <br /> == بررسى بعضى آراء اسفراينى==<br /> <br /> پيداست كه مفسران قرآن بنابر تعلّقى كه به آراء كلامى و فقهى مذهب و مشرب خود داشته‌اند، پاره‌اى از آيات را مطابق و موافق رأى مذهبى خود نشان داده، و به عقايد مذاهب ديگر توجه نكرده و گاهى دچار عصبيت شده و به ردّ و طرد آراء كلامى و فقهى و يا پسندهاى عقيدتى ديگر فرقه‌ها اهتمام كرده‌اند. اسفراينى نيز از- زمره همين دسته از مفسران است، و ليكن عصبيت مذهبى او بقياس با تعصب عبد القادر بغدادى و ابو بكر عتيق نيشابورى( كه به تندى بر عقايد ديگر مذاهب، خاصه معتزله، تاخته است) ملايم مى‌نمايد، و فقط در برخى از موارد به علت عدم فحص بليغ، پاره‌اى از آراء فرق مذهبى را، سبك و ناموفق نشان، مى‌دهد، و در مواردى هم مباحث كلامى را صرفا موافق با نظرگاههاى اشعرى و مطابق با رأى شافعى توجيه و تبيين مى‌كند. اگر استنباط بغدادى و سورآبادى را در حديث تفرّق مورد بررسى قرار دهيم و حتى سخنان محمد غزالى و بسيارى از معاصران اسفراينى را درباره حديث مزبور ارزيابى كنيم، مى‌بينيم كه همه آنان فرقه ناجيه را اختصاص به طايفه عامه داده‌اند در حالى كه وى، فرقه رستگار را به نامى متعارف و مشخص- كه در آن روزگاران محلّ قبول دستگاه حاكم بوده است- نمى‌خواند و معتقد است كه پيروان فرقه مذكور، آنانند كه پيروى رسول اكرم( ص) و دوستان و ياران او را مى‌كنند.( ج 1 تاج التراجم ص 5-424). اين برداشت از حديث تفرقه هر چند شباهتى به استنباط بغدادى و سورآبادى دارد و ليكن محدود به نامى واحد و يگانه نمى‌شود و اين خود نشانه سماحت گونه‌اى است كه در ذهن و زبان وى وجود داشته است.<br /> <br /> همچنان حرمتى عظيم كه اسفراينى به خاندان پيامبر اكرم( ص) مى‌گزارد و به سخنان و اخبار امامان ما چون امام على عليه السلام و امام صادق عليه اسلام، استناد مى‌كند، نمودار اين است كه گرفتار خامى و تعصب شديدى كه برخى از معاصران او داشته‌اند نبوده است. جدا دانستن آراء و عقايد امامان( شيعه اماميّه) از غاليان و باطنيان( كه اين دو را از جمله روافض مى‌خواند) هم از تسامح مذهبى او حكايت دارد.( تاج التراجم سوره انعام ذيل آيه 153).<br /> <br /> بسيارى از همصران و متأخران او شيعه اماميه را به ناروا با غاليان و ديگر فرقه‌هايى( كه غير از اهل سنت و جماعت بوده‌اند) و به نام روافض شهرت داشته‌اند، خلط كرده‌اند. با اينهمه برخى از آراء كلامى و برداشتهاى اسفراينى از روايات به گونه‌اى است كه خوانندگان ديگر فرق و مذاهب را مقبول نمى‌افتد.( در بخش تعليقات كه بدنبال متن تفسير در انتهاى آن آمده است. مصححان محترم يادداشتهايى فراهم آورده‌اند كه در آن از ديدگاههاى ضعيف مفسر بحث كرده‌اند.)<br /> <br /> برخى از اين گونه سخنان او را به اجمال مطرح مى‌كنيم.<br /> <br /> ==رویت خداوند==<br /> <br /> مفسر در جلد 1 تاج التراجم صفحه 12 گفته است كه:« آفريدگار ديدنى است.»( تاج التراجم آيات 153 سوره نساء و 143 سوره اعراف ملاحظه شود.). و اين معتقد اشاعره است كه رؤيت خداى تعالى را به چشم صورت مى‌پذيرند و مى‌پندارند كه هر چيز كه قابل رؤيت نباشد موجود نيست، البته غير از اشاعره، برخى از فرقه‌هاى ديگر مانند مجسمه و كراميّه نيز همين تصور را درباره رؤيت بارى تعالى، دارند، و ليكن فرقه‌هايى هستند كه رؤيت خداى را به بصر صورت محال مى‌دانند چنانكه حكما و معتزله رؤيت را ناممكن دانسته و براى اثبات رأى خود دلايلى آورده‌اند، اماميه نيز معتقدند كه خداوند سبحان به چشم سر رؤيت شدنى نيست، زيرا دليل عقلى حكم مى‌كند كه ذات اقدس خداوند وجودى است از هر نظر بى‌كرانه و نامحدود، و وراى زمان و مكان، و چيزى كه به بصر صورت رؤيت گردد، لازمه آن در زمان بودن و در مكان قرار گرفتن اوست، بنابر اين ممكن نيست كه خداى رحمان با چشم سر رؤيت شود.<br /> <br /> و از جمله دلائل نقلى خواهش موسى( ع) به درخواست بنى اسرائيل، از خداوند و پاسخ خداوند به اوست. و ديگر روايات رسيده از امامان معصوم عليه السلام نيز از جمله دلائل نقلى‌اند.<br /> عينيت صفات و ذات خداوند<br /> <br /> اسفراينى نيز به مانند ديگر شافعيان عقيده دارد كه صفات كماليه خداوند با ذات مقدسش عينيت ندارد بلكه زائد بر ذات مى‌باشد،( تاج التراجم ج 1 ص 15). در حاليكه شيعه اماميه صفات كماليه بارى تعالى را عين ذات مى‌زند، زيرا اگر صفات را زائد بر ذات بدانيم، صفات مذكور يا قديم‌اند و يا حادث، در صورتى كه قديم بودن صفات اعتبار داده شود تعدد قدما لازم مى‌آيد و اين محال است و در صورتى كه حادث بودن صفات ملحوظ گردد خداوند محلّ حوادث است و اين نيز ممكن نيست، زيرا معناى اين سخن آن است كه صفت حادثى كه قبلا وجود نداشته، بر ذات خداوند حادث شده است، در حالى كه اگر داشتن آن صفت، كمال است، ذات اقدس ايجاب مى‌كند كه از اوّل داراى آن صفت كماليه باشد و اگر صفت مزبور مستلزم نقصان است به هنگام حدوث آن نيز از آن مبرّاست، بعلاوه اگر اين صفت حادث از لوازم ذات خداوند است مى‌بايست از اول عين ذات حق تعالى بوده باشد، و اگر از لوازم غير ذات اوست مستلزم آن است كه غير او كه ممكن الوجود است، در ذات مقدس او تأثير گذارد، و اين نيز محال است، پس ادله عقلى مذكور مؤيد اين است كه صفات كماليه بارى تعالى نه غير ذات است و نه زائد بر ذات، بلكه عين ذات خداى سبحان است.<br /> همچنان در ديباچه تفسير مى‌خوانيم كه« كلام خدا قديم است»( ج 1 ص 16) و اين عقيده‌اى است كه مورد اقبال همه فرقه‌هاى كلامى نيست. چنان كه شيعه اماميه معتقد است كه كلام خداى تعالى متضمن حروف و اصوات است و حروف و صوت را از محل حدوث اصوات چاره نيست. و خداى توانا از محل مبرّاست، و نيز حروف و صوت از قبيل محدثات است، پس مى‌بايد كلام خداى تعالى محدث باشد نه قديم و نه نفسى هم بايد دانست كه متكلم بودن خداوند مانند خالق بودن و رازق بودن وى است و به عالم بودن و قادر بودن وى مانندگى ندارد، زيرا تكلم صفت فعل خداوند است نه صفت ذات او. پس مسلّم است كه كلام حق تعالى حادث است نه قديم.<br /> <br /> ==اجماع امت پیامبر (ص)==<br /> <br /> نيز در تفسير حاضر مى‌خوانيم كه« هر چه امت وى بر آن اجماع كردند و متفق گرديدند، همه بر حق است»( تاج التراجم ج 1 ص 19) اين نحوه اجماع كه به نظر پيروان مذاهب اربعه، حجت شمرده مى‌شود از نظرگاه شيعه اماميه آنگاه اعتبار دارد كه متضمن قول امام معصوم باشد.<br /> در جاى ديگر از ديباچه مفسر تأكيد بر موثق بودن خبر مجعول و موضوع عشره مبشره شده است( ج 1 صفحه 19 و 20) كه صحت آن از نظر علم حديث و نيز از ديدگاه تاريخ اسلام و نصوص تاريخى مورد شك و ترديد است.<br /> زيرا علاوه بر ضعف اسناد، خبر مذكور مخالف با نص صريح قرآن دارد، كه خداى تعالى عموم مؤمنان را به اعتبار ايمان و عمل صالح آنان بشارت به بهشت داده است. بعلاوه چگونه مى‌توان طلحه و زبير و برخى ديگر را كه با وصى رسول( ص) سر ستيز داشتند جزو ياران دهگانه بشمار آورد و سلمان و ابوذر را كه از آغاز تا انجام در كنار حق و حقيقت ايستادند، نادين انگاشت.<br /> <br /> == کلمه آمین ==<br /> <br /> در پايان تفسير سوره فاتحه مى‌خوانيم كه« سنت آن است كه چون از خواندن اين سورت پردازى، بگويى: آمين»( تاج التراجم ج 1 ص 56). و اين نظر( كه بسيارى از مفسران اشعرى ملك، آن را نقل مى‌كنند، مورد قبول برخى از فرق اسلامى نيست، زيرا اولا آمين گفتن، چه به جد باشد و چه اخفات، بر اساس احاديث منقول از ائمه معصوم عليه السلام كه عدل قرآن‌اند از قواطع نماز است، و ثانيا كلمه« آمين» كلام آدمى است و بنا بر نص حديث رسول اكرم صلى الله عليه و آله جمع كردن كلام خداوند و كلام آدمى جايز و روا نيست. چنانكه روايت شده است از رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم كه« إنّ هذه الصلاة لا يصلح فيها شي‌ء من كلام الآدميين»<br /> <br /> == اولین کسی که به اسلام گروید ==<br /> <br /> در تفسير سوره بقره آنگاه كه به نقل قصه طالوت پرداخته است، از نخستين كسى كه به آيين اسلام( ص) گراييد ياد كرده، و از امير المؤمنين امام على عليه السلام سخن نگفته است.<br /> مى‌دانيم و هم اسناد و احاديث خاصه و عامه محقّق مى‌دارد كه امام على( ع) نخستين فردى است كه بيدرنگ به پيامبر اسلام( ص) ايمان آورد. چنانكه خود آن حضرت گفته است: سبقتكم الى الاسلام طرا... غلاما ما بلغت اول حلمى. علامه امينى در الغدير( ج 3 ص 22 تا 239) ذيل عنوان« امير المؤمنين اول من آمن و صلّى» تحقيق مفصلى در اين زمينه انجام داده، و بيش از يكصد جمله از نصوص نبوى و كلمات مأثور از امير المؤمنين و صحابه و تابعين از منابع و مآخذ اهل سنت در اين باره فراهم آورده كه از جمله آنها اين حديث شريف است: قال صلى الله عليه و آله: اوّلكم واردا( ورودا) على الحوض اوّلكم إسلاما علىّ بن ابى طالب.<br /> <br /> ==اسرائیلیات در تاج التراجم==<br /> <br /> در تاج التراجم باز هم اخبار و نكته‌هايى ضعيف ديده مى‌شود كه گويا اسفراينى به لحاظ خوشايند حاكمان مذهبى عصرش( كه روحى صد در صد اشعرى گراى بوده) از آنها ياد كرده و يا به آنها معتقد بوده است. مطالبى از جمله اسرائيليات به شمار مى‌رود و در ديگر تفاسير قرآن مجيد نيز راه يافته است در تاج التراجم كم نيست. <br /> <br /> بارى، در تفسير مورد بحث، چه در مباحث كلامى( چونان تفسيرى كه از استعانت، جبر و اختيار، صفات و افعال خداى متعال و نبوّت شى است) و چه در مطالب مربوط به شأن نزول آيات و ترجمه تفسيرى برخى از كلمات قرآن، و اشاراتى كه به تاريخ صدر اسلام دارد، از نظر خوانندگانى كه پيرو مشرب اشعريان نيستند نكاتى هست كه محتاج بررسى است و شايسته است كه مجموع اخبار ضعيف و اشارات نادرست آن بتفصيل تنقيد و تفتيش و با آراء و عقايد ديگر مفسران( كه اشعرى نبوده‌اند) سنجيده شود و چون پرداختن به اين مهم در حوصله مقدمه حاضر نيست، خوانندگان ارجمند را به بخش تعليقات تاج التراجم ارجاع مى‌دهيم، مصححان محقق تلاش نموده‌اند كه تمامى آراء سست و اخبار ضعيف مفسر را در آنجا نشان دهند.<br /> شيوه كار در تصحيح تاج التراجم<br /> <br /> تلاش مصححان ارجمند را مى‌توان در چند بند خلاصه نمود:<br /> <br /> 1- بدست آوردن و بررسى نسخه‌هاى تفسير، تشخيص اصح آنها، مقايسه آنها با زبان فارسى آن عصر، تصحيح آنها با توجه به رسم الخط آن دوران،<br /> <br /> 2- نقد و نظر در خصوص اشارات مفسر<br /> <br /> 3- تعليقات و توضيحات مربوط به احاديث، اخبار، اقوال و اعلام<br /> <br /> 4- تهيه فهرستهاى چندگانه متن اعم از فهرست آيات متفرقه، فهرست احاديث و اخبار، فهرست اقوال، فهرست لغات، تركيبات، اصطلاحات و تعبيرات، فهرست نكته‌هاى مربوط به فقه اللغه قرآن، فهرست تعريفات، فهرست قصه‌ها و حكايات، فهرست ابيات، فهرست امثال و حكم و فهرست اعلام در مجلدى واحد،<br /> 5- سعى در چاپ نص آيات با حروف سياه و مطالب تفسيرى با حروف نازك و ترجمه آيات با حروفى نازكتر و كم عرض كردن آيات و ترجمه آنها از مطالب تفسيرى.<br /> <br /> == نسخه شناسی و مقدمه مصححان ==<br /> <br /> ازفسير اسفراينى نسخه‌هاى متعدد( چه بصورت ناقص و چه كامل) در دست است كه تاريخ كتابت آنها به نخستين سالهاى سده ششم تا واپسين سالهاى سده دهم هجرى مى‌رسد. به طورى كه تاريخ كتابت نخستين نسخه بازمانده از تفسير مذكور، سى و چهار سال پس از درگذشت وى است. از اين رو نسخه‌هاى موجود تفسير نه تنها به لحاظ نسخه شناسى تاريخى واجد اهميت است بلكه پس از بررسى‌هاى گوناگون مشخص شد كه قابل تصحيح مى‌باشند.<br /> <br /> توصيف تفصيلى نسخه‌ها، نوع خط، آيين نگارش يا رسم الخط و تأثير گونه زبانى كاتبان آنها، بحثى است كه به صورت مفصل در آخرين مجلد دوره اين تفسير كه به خصوصيات آوايى، واژگانى و ساخت زبانى و تعليقات و فهرستهاى جداگانه متن اختصاص يافته است، خواهد آمد.<br /> <br /> رمزهاى نسخه‌ها، مكان نگهدارى و كيفيت مختصر آنها در مقدمه مصححان آمده است. از آنجايى كه اين تفسير در 478 ق در مدرسه نظاميه بلخ نسخه بردارى شده است، مى‌توان احتمال داد كه در بلخ و مدارس علمى آن ديار رواج داشته و فراوانى دست نوشته‌هاى آن در كتابخانه‌هاى جهان، گواه آن مدعاست.<br /> <br /> اين تفسير سالهاى سال در كنج مراكز اسناد و گوشه كتاب خانه‌ها خاك مى‌خورد تا آن كه به همت دو تن از پژوهشگران و احياگران ميراث فرهنگى و دينى كشور، جناب حجة الاسلام و المسلمين الهى و دانشمند فرزانه نجيب مايل هروى تصحيح و تحقيق گرديد و با مقدمه‌اى عالمانه در باب كتاب و مؤلف و شيوه تفسيرى و نسخه‌هاى خطى كتاب، آراسته گرديد. اينك به اقدام دو مركز علمى و انتشاراتى( دفتر نشر ميراث مكتوب وابسته به وزارت ارشاد اسلامى و شركت علمى و فرهنگى، وابسته به وزارت علوم تحقيقات و فن‌آورى) انتشار يافت.<br /> <br /> نسخه حاضر در 5 جلد در قطع وزيرى به عنوان چاپ اول در سال 1375 در تهران توسط دو مركز علمى و انتشاراتى فوق، به بازار كتاب عرضه شد. يادآورى مى‌شود كه تا نيمه 1384 ش فقط سه جلد اول( تا پايان تفسير سوره انبياء) عرضه شده است.<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> <br /> 1- مقدمه مصححان جلد 1 تاج التراجم<br /> <br /> 2- دائرة المعارف بزرگ اسلامى جلد هشتم صفحه 324 زير نظر كاظم موسوى بجنوردى<br /> <br /> 3- فصلنامه بينات مؤسسه معارف اسلامى امام رضا( ع) سال دوم شماره 8 ص 185 مقاله سيد محمد على ايازى<br /> <br /> 4- دانشنامه قرآن و قرآن پژوهى جلد 1 ص 681 و ص 217 زير نظر بهاء الدين خرمشاهى<br /> <br /> 5- مقدمه مفسر و ساير مجلدات تفسير تاج التراج<br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر ، بخش کتابشناسی<br /> <br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده: تفاسیر]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%A7%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D9%85_%D9%81%D9%8A_%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1.jpg&diff=98072 2019-03-06T11:26:43Z

<p>Dlib: تاج التراجم في تفسير القرآن للاعاجم</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تاج التراجم في تفسير القرآن للاعاجم</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%A3%D9%88%D9%8A%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%A2%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A9.jpg&diff=98069 2019-03-06T11:15:52Z

<p>Dlib: تأويل الآيات الظاهرة في فضائل العترة الطاهرة</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> تأويل الآيات الظاهرة في فضائل العترة الطاهرة</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D9%86%D9%85%D9%88%D9%86%D9%87_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98068 2019-03-06T10:56:15Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر=[[پرونده:برگزیده تفسیر نمونه (مکارم).jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= ناصر مکارم شیرازی<br /> <br /> |موضوع= تفاسیر شیعه<br /> <br /> |زبان= فارسی <br /> <br /> |تعداد جلد= 5<br /> <br /> |عنوان افزوده1= تنظيم‌ و تحقيق: احمد علي بابايي<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39274/برگزيده-تفسير-نمونه برگزیده تفسیر نمونه]<br /> }}<br /> «برگزيده تفسير نمونه»، چكيده [[تفسير نمونه]] است كه به اهتمام آقاى احمد على‏ بابايى، در پنج جلد و در حدود سه هزار صفحه و طى سه سال كار فراهم آمده است<br /> <br /> حجم «برگزيده تفسير نمونه»، در حدود يك پنجم اصل آن است و مشتمل بر متن و ترجمه آيات و تفسير فشرده‏اى از آن‏ها مى‏باشد. <br /> <br /> ==فهرست مجلدات برگزیده تفسیر نمونه==<br /> *جلد اول: تفسير سوره «فاتحة الكتاب» تا «انعام» است. <br /> *جلد دوم: تفسير سوره «اعراف» تا «اسراء»( جزء پانزدهم قرآن مجيد)<br /> *جلد سوم: تفسير سوره «كهف» تا «احزاب» <br /> *جلد چهارم:تفسير سوره «سبأ» تا «نجم» <br /> *جلد پنجم: تفسیر سوره «قمر» تا «ناس»( در حدود سه جزء قرآن)<br /> <br /> ==منبع==<br /> برگرفته از معرفی کتاب در بخش کتابشناسی نرم افزار جامع التفاسیر<br /> <br /> ==متن کتاب برگزیده تفسیر نمونه==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39274/برگزيده-تفسير-نمونه برگزیده تفسیر نمونه]<br /> <br /> [[رده:تفاسیر]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D9%86%D9%85%D9%88%D9%86%D9%87_(%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%85).jpg&diff=98067 2019-03-06T10:55:28Z

<p>Dlib: برگزیده تفسیر نمونه</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> برگزیده تفسیر نمونه</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%D9%89_%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98066 2019-03-06T10:49:01Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر=[[پرونده:انوار العرفان فى تفسير القرآن.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= ابوالفضل داور پناه<br /> <br /> |موضوع= تفاسیر شیعه<br /> <br /> |زبان= فارسی<br /> <br /> |تعداد جلد= 16<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک= [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/40042/انوار-العرفان-في-تفسير-القرآن انوار العرفان فى تفسير القرآن]<br /> }}<br /> اين تفسير به زبان فارسى ساده نگاشته شده و هدف آن تفسير تمام قرآن به شيوه ترتيبى مى‌باشد. مرحوم ابوالفضل داورپناه مؤلف اين تفسير در ترجمه و شرح آيات از نظم و نثر استفاده نموده و با وجود سادگى داراى مطالب علمى، آموزشى و ارشادى نيز مى‌باشد.<br /> <br /> مفسر در ابتداى كتاب مباحثى در علوم قرآن شامل آشنا شدن با قرآن و مقدمات استفاده از آن، موانع فهم معانى قرآن، آداب قارى قرآن و امور باطنى كه بايد رعايت نمايد، فضيلت قرآن و ثواب تلاوت آن، نامهاى قرآن، شماره سوره‌ها و آيات و كلمات و حروف قرآن، تأويل و تفسير، برخى اصطلاحات مربوط به تفسير( مانند: مجمل و متشابه، محكم و مبيّن، ناسخ و منسوخ، مطلق و مقيد، خاص و عام، و ظاهر و باطن)، سوره‌ها و آياتيكه در مكه يا مدينه نازل گشته‌اند، اولين و آخرين سوره‌اى كه نازل گرديده و بحثى راجع به استعاذه، مطرح نموده‌اند.<br /> <br /> ايشان در مورد ترجمه قرآن معتقد است عبارات قرآن ترجمه‌بردار نيست و حتى از لحاظ اسلوب با زبان عربى امروز و هيچ روز ديگر هم شباهت ندارد، لذا ترجمه آيات قرآن براى فهميدن آن كافى نيست و چون سعى مى‌شود كه چيزى در ترجمه بر اصل آن اضافه نگردد، اشكال ترجمه و نارسايى آن زيادتر مى‌شود بنابراين ترجمه كلام الهى و گنجاندن آن در قالب كلام بشرى، آنهم در قالب زبان فارسى كه نسبت به زبان عربى بسيار محدود است مانند گنجاندن آب اقيانوس در كاسه و سنجيدن نور خورشيد با پيمانه است.<br /> <br /> ==روش تفسير== <br /> <br /> روش كلى ايشان در تفسير به اين ترتيب است كه در ابتداى هر سوره، اطلاعاتى در زمينه تعداد حروف سوره، تعداد كلمات آن، تعداد آيات، تعداد ركوع، ترتيب نزول سوره، ترتيب تنظيم سوره در فهرست ترتيبى سوره‌ها و مكى يا مدنى بودن آن ارائه مى‌دهند.<br /> <br /> پس از آن آياتى از سوره را كه قصد ترجمه و شرح آنها را دارد، آورده به ترجمه و شرح منظوم توأم با نثر يك به يك آنها مى‌پردازد. مرحله ترجمه و شرح از يكديگر تفكيك شدنى نيست.<br /> <br /> پس از اينكه ترجمه و شرح تك تك آيات آن مجموعه به پايان رسيد به شأن نزول آنها مى‌پردازد، شأن نزولها را از منابع مختلف نقل مى‌نمايد از قبيل كشف الاسرار، تفسير طبرى، مجمع البيان، آثار سيوطى، تفسير تبيان، نمونه بينات، تفسير برهان و...، و در بسيارى از موارد از ابن عباس، ابن مسعود، ضحاك، مجاهد، قتاده و... نقل نموده كه منبع آن را ذكر نمى‌نمايد.<br /> <br /> بحثى از نظر لغت و معنى عنوان ديگر اين تفسير است كه بعد از شأن نزول بيان مى‌شود. در اين عنوان كلمات آيه يا فرازهاى آن را يك به يك مورد بررسى قرار داده معانى آن را غالبا بدون ذكر منبع مطرح مى‌نمايد، سپس موارد مشابه كلمه را در آيات ديگر بيان نموده معانى آن را گاه تا 6 معنا يا بيشتر بازگو مى‌كند( مانند ج 1 ص 397 معناى كلمه« عرض»). با پايان يافتن اين بخش مراجعه كننده تفسير به معناى يك كلمه در تمام قرآن واقف خواهد شد.<br /> <br /> سپس نوبت به بخش« توضيحات» مى‌رسد. در اين بخش مفسر آيه يا فرازى از آن را مورد بحث قرار داده با نقل اقوال مفسرين به تفسير آن مى‌پردازد. در نقل اقوال مفسرين رويه خاصى را پى‌گيرى نمى‌نمايند، در بعضى موارد نام مفسر يا تفسير او را ذكر مى‌كند( مانند ابن عباس، ابن مسعود، ج 1 ص 406، آيه 30 بقره). و در پاره‌اى موارد به عبارت« بعقيده بعضى مفسرين»،« بعضى از مفسرين نوشته‌اند»،... اكتفا مى‌نمايد.( همان آدرس).<br /> <br /> در اين عنوان گاهى مطالب را با سؤال و جواب پى‌گيرى مى‌نمايد( مانند ج 1 ص 410 آيه 31 بقره).<br /> عنوان« روايات» فصل بعدى ايشان است كه به ذكر روايات مربوط به آن آيات مى‌پردازد. عدم ذكر منابع نيز در اين بخش به چشم مى‌خورد و فقط در موارد اندكى منابع آن را ذكر نموده است مانند تفسير عياشى، تفسير قمى، اصول كافى، احتجاج طبرسى، النبوة ابن بابويه، قصص الانبياء« تجزيه و تركيب» عنوان بعدى مفسر مى‌باشد كه در آن به تجزيه و تركيب فرازهاى مختلف آيات مى‌پردازد و تقريبا تمام حروف و اسامى و افعال آيات را بررسى مى‌كند، جايگاه جملات را نيز به خوبى گوشزد مى‌نمايد.<br /> مفسر محترم سعى دارد در تمامى مقاطع بطور وسيع بحث نمايد بدين جهت همواره به نقل اقوال در هر زمينه مى‌پردازد، بطور نمونه در مورد حروف مقطعه 20 قول را از مفسرين ذكر مى‌كند.( ج 1 ص 144 تا 149 ذيل« الم» سوره بقره).<br /> <br /> گاهى نيز، توضيح مبسوط ايشان به مسائل مرتبط با موضوع بحث هم كشيده مى‌شود. براى مثال بحث انواع كذب كه در بحث تشكيكى بودن معناى نفاق به مناسبت اشتراك آن در تشكيكى بودن، مطرح مى‌شود.( ج 1 ص 261 ذيل آيه 8 سوره بقره).<br /> <br /> در بخش توضيحات، ايشان سؤالهايى كه در فرازهاى آيه مطرح است بيان نمايد و تا حد امكان پاسخ آن را مطرح مى‌كند، و در مقاطعى كه مربوط به انبياء و عملكرد آنهاست شبهه‌هاى رايج را از ديدگاههاى متفاوت بيان نمايد، به عنوان نمونه شبهه معصيت حضرت آدم( ع) در خوردن شجره منهيه و اينكه امر« لا تقربا» مولوى بوده يا ارشادى، ج 1 ص 457 آيه 35 سوره بقره).<br /> <br /> ايشان گاهى براى توضيح آيات، به ذكر داستان واقعه تمسك مى‌جويد و از آن بهره مى‌برد. براى نمونه، بازگو كردن داستان كاروان تجارى قريش و وقايع قبل از جنگ بدر ذيل آيه 5 سوره انفال( ج 16 ص 29 به بعد)<br /> <br /> ورود ايشان به مباحث فقهى در بخش توضيحات( كه در واقع اصلى‌ترين بخش اين تفسير است)، گاهى بيش از حد تفسير بوده و به موارد اختلاف نظر و ديدگاههاى فقهى مذاهب پنجگانه اشاره مى‌نمايد، براى نمونه بحث خمس ذيل آيه 41 سوره انفال( ج 16 ص 249).<br /> <br /> مفسر محترم سعى دارد در آياتى كه اشاره به مسائل توحيد دارد، جنبه‌هاى مختلف را مطرح نمايد و مخاطب خود را با مسائل اعتقادى بيشتر آشنا كند. براى نمونه، بحث انواع توحيد ذيل آيه« و اعلموا انّ اللّه يحول بين المرء و قلبه...» 24 سوره انفال( ج 16 ص 139) و بحث ولايت امير المومنين عليه السّلام و اينكه ائمه اطهار عليهم السّلام ذريه پيغمبر اكرم صلى اللّه عليه و آله و سلم مى‌باشند ذيل آيه 75 سوره انفال« النبى اولى بالمومنين من انفسهم و ازواج امهاتهم و اولوالارحام بعضهم اولى ببعض» در گفتگوى امام موسى كاظم« عليه السلام» و هارون به نقل از ابن بابويه در بخش روايات ذكر شده و مفسر محترم خواننده خود را به اين امر تذكر مى‌دهند. ج 16 ص 358 تا ص 365).<br /> <br /> همچنانكه در آيه مباهله به اثبات ولايت و امامت حضرت على« عليه السّلام» اشاره مى‌كند،( ج 6 ص 22 ذيل آيه 61 سوره آل عمران). وى در ضمن بيان اقوال گوناگون، در مواردى به ديدگاه عرفا و به تعبير ايشان علماء روحى اشاره‌اى دارد، كه اين خود گوياى عدم ستيز ايشان با اين طايفه و بلكه آشنايى با برخى افكار آنها را، دارد( ج 1 ص 380 ذيل آيه 29 سوره بقره).<br /> <br /> ايشان عنوان مستقلى را براى بيان فضائل و ثواب سور و قرائت آنها اختصاص نداده است، اما معمولا در بخش روايات با ذكر روايات از پيامبر« ص» و اهل بيت« عليهم السّلام» متذكر آن مى‌شوند.<br /> در ميان مباحث ترجمه و شرح گاهى مصنف نكته‌هايى را به عنوان نكات استفاده شده از آيات مطرح مى‌نمايد كه معمولا نكات كلى و اساسى است. به عنوان نمونه، ذيل آيه 36 سوره بقره ج 1 ص 434).<br /> پرداختن و استفاده نمودن از اسرائيليات، در برخى تفاسير مشهود است، امّا مفسر سعى نموده است به اين وادى قدم نگذارد و اضافه بر داستان قرآن و بيان مناسبت با آن از روايات، از اسرائيليات استفاده نكند و در اين راه نيز موفق بوده و ردپايى از اينگونه موارد در تفسير ايشان به چشم نمى‌خورد.<br /> <br /> ==منابع تفسير== <br /> <br /> مفسر با اينكه با تعبير« برخى مفسرين»، اقوال زيادى را نقل مى‌كند و همچنين در عنوان« روايات»، احاديث فراوانى را بازگو مى‌نمايد، امّا در هيچيك از مقدمات ابتداى تفسير و يا لابلاى مجلدات آن، منابع خود را يكجا مطرح نمى‌كنند. منتهى از نقلها و تصريح‌هاى گوناگون و پراكنده ايشان قسمت عمده از منابع را مى‌توان به شرح ذيل بيان كرد:<br /> <br /> از تفاسير: مجمع البيان- تبيان، البرهان، عياشى، قمى، تفسير منسوب به امام حسن عسكرى( ع)، نمونه، الميزان، روض الجنان، تفسير كبير فخر رازى، كشف الاسرار در المنثور، جامع البيان طبرسى، تفسير كاشفى، جامع الاحكام قرطبى، تفسير صافى، احكام القرآن قاضى ابوبكر، حقايق سلمى، تفسير ابن مردويه، تفسير ثعلبى و...<br /> <br /> از منابع روايى: توحيد صدوق، من لا يحضره الفقيه، مناقب، اختصاص مفيد، وسائل الشيعه، لآلى الاخبار، كافى، معانى الاخبار، صحيح بخارى، صحيح مسلم، مسند احمد، صحيح ترمذى و...<br /> از منابع ديگر: شواهد التنزيل حسكانى، بحر الحقايق، تأويلات نجميه، منهاج النجاة فى تفسير الصلاة مرحوم فيوضات، انيس الاعلام محمد صادق فى الاسلام، مفردات راغب، قاموس اللغه، رساله عروة الوثقى شيخ بهايى و...<br /> <br /> ==نسخه‌شناسى == <br /> <br /> تفسير انوار العرفان توسط انتشارات كتابخانه صدر از سال 1366 ش در قطع وزيرى چاپ و هم اكنون تا جلد 16 آن كه پايان تفسير سوره انفال مى‌باشد، به دوستداران قرآن ارائه شده است، متأسفانه با درگذشت مؤلف محترم در ارديبهشت ماه 1384 شمسى، انتظار تكميل آن نخواهد بود.<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> <br /> 1- مقدمه تفسير ج 1 و مجلدات ديگر آن<br /> <br /> 2- دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهى ج 1 ص 670 و ص 1034 به كوشش بهاء الدين خرمشاهى<br /> <br /> 3- طبقات مفسران شيعه ج 5 ص 293 دكتر عقيقى بخشايش<br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر ، بخش کتابشناسی<br /> ==متن کتاب انوار العرفان فى تفسير القرآن==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/40042/انوار-العرفان-في-تفسير-القرآن انوار العرفان فى تفسير القرآن]<br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده: تفاسیر]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86_%D9%81%D9%89_%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86.jpg&diff=98065 2019-03-06T10:48:25Z

<p>Dlib: انوار العرفان فى تفسير القرآن</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> انوار العرفان فى تفسير القرآن</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AC%DB%8C%D8%B2_%D9%81%DB%8C_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D8%B2_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98064 2019-03-06T10:37:42Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر= [[پرونده:الوجيز فى تفسير.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده=علي بن حسين العاملي<br /> <br /> |موضوع= تفاسیر شیعه<br /> <br /> |زبان= عربی <br /> <br /> |تعداد جلد= 3<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39265/الوجيز-في-تفسير-القرآن-العزيز الوجيز فى تفسير القرآن العزيز]<br /> }}<br /> مؤلف اين تفسير، عالم بزرگوار، على بن حسين بن محى الدين بن ابى جامع عاملى مى‌باشد. ايشان محدثى بزرگوار، مفسرى ارجمند و فقيه و اصولى دقيق النظرى بوده كه تبار وى به علماى بزرگوار جبل عامل مى‌رسد.<br /> <br /> ==انگيزه مفسر از تأليف تفسير==<br /> <br /> مفسر در مقدمه كوتاه خود بر تفسير، انگيزه خويش را چنين مى‌نويسد:« علم تفسير از جهت موضوع از شريف‌ترين علوم و برترين معارف دينى است، زيرا از انوار قرآن، كشف حجاب مى‌نمايد، و در ضمن آن حقايق بسيارى از علوم، و دقائق مهمى از فنون مختلف آشكار مى‌گردد. بدين جهت هميشه تأليف تفسيرى را آرزو داشتم كه مختصرى از معارف قرآن را بيان كند، پس از استعانت به فيض الهى و فضل او با وجود مشاغل فراوان، عزم جزم نموده به تأليف آن اقدام كردم.»<br /> <br /> ==معرفى تفسير== <br /> <br /> عنوان تفسير« الوجيز فى تفسير القرآن العزيز» مى‌باشد. روش تفسيرى او، روشى مزجى است كه مؤلف در نگارش آن گزيده گويى را پيشه ساخته، و به بسيارى از وجوه تفسير، و نكات بلاغى و ادبى اشاره نموده است، در عين حال از وجوه اعراب و قرائات صرف نظر نكرده است. به همين روش تمام آيات قرآن را تفسير نموده است.<br /> مفسر در مقدمه كوتاه خود مى‌نويسد:« در اين تأليف بنا را بر ايجاز در تعبير نهاده، در عين حال به اكثر اقوال و وجوه تفسيرى اشاره داشته و برخى نكات را كه فهم معنا بر آن متوقف بود، متعرض گشته، در قرائت به ذكر قرائات سبعه اكتفاء، نموده( در برخى موارد جزئى به ديگر قرائتها اشاره كرده‌ام). در عدد آيات بنا را بر مشهور( كه از بسم الله الرحمن الرحيم غفلت مى‌نمايد.) نهادم، گرچه در اعتقاد بنابر روايات متواتر صحيحه، آن را جزء هر سوره( جز سوره توبه) مى‌دانم.»<br /> <br /> ==روش تفسير== <br /> <br /> ايشان معمولا پس از ذكر نام سوره، تعداد آيات مكى و مدنى بودن، و اختلاف در آن را بيان مى‌نمايد. وجه تسميه سوره و فضل قراءت آن را جز موارد اندك( در سوره حمد) متعرض نمى‌گردد.<br /> مقاطع آيات را بيان كرده، ضمن تفسير آن، نكات اعرابى و ادبى كلمه و جمله را بيان مى‌نمايد، در صورت اختلاف قرائت با ذكر قارى آن را بازگو مى‌كند.<br /> ( مانندو ما يخادعون الا انفسهم..ج 1 صفحه 74 سوره بقره) ذكر شأن نزول آيات نيز مورد توجه ايشان بوده و در موارد ضرورى به بيان آن مى‌پردازد.( مانند ج 1 ص 224 ذيل آيات 5 و 6 آل عمران درباره وفد نجران.)<br /> <br /> استفاده وافر ايشان از روش تفسير قرآن به قرآن، با ذكر مضمون آيات ديگر يا اشاره به مضمون آنها،( مانند ج 1 ص 68«و بالاخرة هم يوقنون»و استفاده از آيات 111 و 81 سوره بقره.) به گونه‌اى است كه حتى در مباحث ادبى از آيات ديگر بهره مى‌برد.( مانند« الآخرة» كه تأنيث آخر مى‌باشد با استفاده از سوره قصص آيه 83.)<br /> <br /> مفسر به تناسب بين آيات توجه داشته و در جاهاى مختلف از آن در توضيح مطالب بهره برده است.( مانند آيه 6 سوره بقره« ان الذين كفروا...) ج 1 ص 69.) با توجه به صبعه ادبى و لغوى تفسير، گاه به معناى شرعى نيز اشاره دارد.( مانند معناى كفر ج 1 ص 70).<br /> <br /> در مواجهه با آيات فقهى فقط بنا را بر تفسير متداول نهاده و مستقلا وارد مباحث فقهى نشده است.<br /> در بحث نسخ آيه به آيه، متعرض مصاديق آن شده و با ذكر ناسخ و منسوخ، نظر خود را نيز بيان مى‌كند.( مانند آيه 240 سوره بقره ج 1 ص 196.)<br /> <br /> مفسر ضمن رعايت تفسير قرآن به قرآن، براى تبيين معانى آيات، از روايات نيز بهره وافر برده، ضمن نقل مضمون روايات، گاه اصل روايت را كه جايگاه تفسيرى دارد بيان مى‌كند.( مانند«و مما رزقناهم ينفقون»و نقل روايت امام صادق عليه السلام ج 1 ص 67.)<br /> <br /> ==امتيازات و ويژگيهاى تفسير== <br /> <br /> تفسير گرانقدر« الوجيز» داراى ويژگيهايى است كه مرحوم دكتر عبد الرّزّاق محى الدين( از نوادگان مفسر ارجمند) در مقدمه خود، بر برخى از آنها اشاره مى‌كند:<br /> <br /> 1- برداشت مفسر از آيات قرآن، برداشتى است اديبانه كه باعث گرديده، اثر او از بسيارى تفسيرهاى ديگر متمايز باشد، چرا كه بيشتر مفسران، آيات را چنان با فرهنگ خويش در آميخته‌اند كه نوعى تكلف و ساختگى در آن به چشم مى‌خورد, در نتيجه، شگفتيهايى كه نشانه اعجاز قرآنند از بين برده‌اند.<br /> <br /> 2- مفسر، نظريه‌هاى گوناگون مفسران را با دقت و امانت و بدون تعصب و پايمال كردن انديشه‌اى يا برترى دادن به انديشه ديگر، بيان نموده و سپس با آرامش خاطر، نظريه خويش را ابراز كرده است.<br /> <br /> 3- مؤلف، بحث را نه چندان گسترده و وسيع مطرح كرده و نه آن را كوتاه و نارسا، رها ساخته، بلكه كوشيده است، مطالب را با فشردگى مناسبى بيان نمايد، و بر اين اساس، قرائات، شأن نزول، لغت، قواعد نحوى، بلاغت، احكام فقهى، مسائل كلامى، حوادث تاريخى، همه و همه را يكسان مورد توجه قرار داده است و بى‌گمان در هنر نگارش، همگان از اين ويژگى برخوردار نيستند. اين شيوه بيان، گوياى اين حقيقت است كه مفسّر به علوم عربى و مباحث اسلامى، تسلط كامل داشته است، تسلّطى كه وى را در چيرگى بر قلم خويش توانا ساخته است.<br /> <br /> 4- اختصار از ديدگاه مؤلف، اختصار در انديشه‌ها و مطالب نيست، بلكه اختصار در رساندن مفاهيم و مطالب است، يعنى اختصار به گونه‌اى است كه اگر توضيح مطالب را در كتابهاى مفصل جستجو كنيد، به بيش از آنچه در اين اثر به آن اشاره رفته، دست نخواهيد يافت.<br /> <br /> ==انگيزه چاپ تفسير==<br /> <br /> اين تفسير گرانمايه، ساليان دراز به صورت خطى در دست علما و بزرگان قرار داشته است، تا اينكه يكى از نوادگان مؤلف، مرحوم دكتر عبد الرزاق محى الدين در سفرى به نجف اشرف، به محضر مرحوم آيت الله العظمى سيد محسن حكيم« قدس سره» مى‌رسد و آن مرجع بزرگوار از او مى‌خواهد كه به چاپ و نشر تفسير« الوجيز» اقدام نمايد. دكتر عبد الرزاق محى الدين مى‌پذيرد و شروع به كار مى‌كند.<br /> <br /> ==ره آورد تحقيق==<br /> <br /> اين تأليف با همت دار القرآن الكريم و به تحقيق آقايان مالك محمودى و سيد جواد جلالى انجام گرفته، كه محققان محترم، مأخذ روايات و اقوال و آراء نقل شده مفسران را رديابى كرده و به دقت نشان دادند، در نشان دادن اختلاف نسخه‌ها، آنچه در ارائه معنى و مفهوم متن نقشى داشته است، ثبت كرده‌اند، و با پاورقى‌هاى مناسب خود اثرى خواندنى و شايسته، سامان داده‌اند.<br /> <br /> ==منابع تفسير== <br /> <br /> مفسر محترم، بطور مستقل منابع مورد استفاده خود را ذكر نكرده است، اما از ذكر منابع، اقوال، آراء و روايات توسط محققان و تصريح مصنف در مواردى، بخش عمده‌اى از منابع آن را مى‌توان در موارد زير بيان كرد:<br /> <br /> الف) تفاسير<br /> <br /> 1- تفسير مجمع البيان<br /> <br /> 2- تفسير التبيان<br /> <br /> 3- تفسير عياشى<br /> <br /> 4- تفسير البرهان<br /> <br /> 5- تفسير نور الثقلين<br /> <br /> 6- تفسير روح البيان<br /> <br /> 7- تفسير قرطبى<br /> <br /> 8- تفسير بيضاوى<br /> <br /> 9- تفسير كشاف<br /> <br /> 10- كنز العرفان<br /> <br /> 11- تفسير جوامع الجامع<br /> <br /> 12- تفسير ابن كثير<br /> <br /> ب) منابع روائى<br /> <br /> 1- نهج البلاغه<br /> <br /> 2- توحيد صدوق<br /> <br /> 3- وسائل الشيعة<br /> <br /> 4- كافى<br /> <br /> 5- ثواب الاعمال<br /> <br /> 6- جامع احاديث الشيعه<br /> <br /> 7- عوالى اللئالى<br /> <br /> 8- سنن ترمذى<br /> <br /> و كتابهاى:<br /> <br /> 1- مجمع البحرين<br /> <br /> 2- غرائب القرآن نظام الدين الحسن بن‌محمد القمى<br /> <br /> ==نسخه شناسى== <br /> <br /> يادآورى گرديد كه اين تفسير، ساليان دراز به صورت خطى در دست علماء و بزرگان قرار داشت. در چاپ بغداد در سال 1953 ميلادى كه به اشراف و همت دكتر عبد الرزاق محى الدين انجام گرفت، از نسخه‌هاى ذيل استفاده گرديد:<br /> <br /> 1- نسخه مؤلف. كه دكتر عبد الرزاق از روى جلد 1، آن استنساخ كرده بود.<br /> <br /> 2- نسخه امام محمد حسين كاشف العطاء، با تعليقات ايشان كه بنا بود در چاپ ج 2 آورده شود.<br /> <br /> 3- نسخه علامه سيد حسن صدر كه در نشر كتاب ملاك محورى بوده است.<br /> <br /> 4- نسخه علامه سيد امين صافى<br /> <br /> 5- نسخه شيخ قاسم محى الدين<br /> <br /> 6- نسخه استنساخ شده.<br /> <br /> يادآور مى‌شود كه نسخه چاپ شده در بغداد( در سال 1953) تا سوره نحل مى‌باشد.<br /> چند سال پيش دار القرآن الكريم بر آن شد كه اين تفسير شريف را از انزواى كتابهاى خطى بيرون كشد، پس از مشورت با بزرگان و صاحبنظران، نخست نسخه‌هاى خطى تفسير شناسايى و از آنها عكس تهيه گرديد كه عبارتند از:<br /> <br /> الف) نسخه كتابخانه آيت الله نجفى مرعشى، نگاشته شده به تاريخ 1120 هجرى كه كامل و تعليقاتى از مؤلف به همراه دارد.<br /> <br /> ب) نسخه كتابخانه آستان قدس رضوى كه ناقص است.<br /> <br /> ج) نسخه دار القرآن الكريم نگاشته شده به تاريخ 1273 هجرى<br /> <br /> د) نسخه چاپى كه پيش‌تر از آن ياد كرديم و با اشراف و مقدمه دكتر عبد الرزاق محى الدين منتشر گرديده بود.<br /> <br /> نسخه چاپ شده حاضر به همت دار القرآن الكريم و تحقيق شيخ مالك محمودى در سال 1413 هجرى به تعداد 3000 نسخه در قم براى بار اول، شامل جزء اول تفسير از سوره حمد تا آيه 75 سوره انفال، به بازار عرضه گرديد.<br /> در اين چاپ تصويرى از نسخ خطى كه مورد استفاده قرار گرفته، ارائه شده است. گروه تحقيق دار القرآن الكريم، دكتر عبد الرزاق محى الدين و مؤلف، هر كدام مقدمه‌اى دارند كه به همراه اين نسخه چاپ گرديده است.<br /> دار القرآن الكريم در مقدمه خود، ابتدا سيرى اجمالى از آغاز و تطور تفسير را ذكر كرده، به سابقه تاريخى موجز نويسى در تاريخ اشاره‌اى كوتاه دارد، سپس، اهداف دار القرآن را كه به امر آيت الله العظمى گلپايگانى« ره» تأسيس گرديد، بازگو نموده به انگيزه انتخاب اين كتاب مى‌پردازد. در پايان مقدمه يادآور مى‌شود كه محقق محترم شيخ مالك محمودى علاوه بر جزء دوم تفسير در نسخه مخطوط( كه از ابتداى سوره اسراء آغاز مى‌گردد.)<br /> تمام تفسير را نيز از ابتدا تا انتهاى آن مراجعه و تحقيق نموده است. و سرانجام اين تفسير در سه جلد با تحقيق كامل به بازار عرضه شده و در اختيار قرآن دوستان مى‌باشد.<br /> دكتر عبد الرزاق محي الدين در مقدمه خود به چگونگى چاپ، نسخه‌هاى مختلف كتاب خصائص آن و ترجمه مؤلف، پرداخته است.<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> <br /> 1- آينه پژوهش شماره 12 سال دوم صفحه 67، دفتر تبليغات اسلامى<br /> <br /> 2- طبقات مفسران شيعه آقاى عقيقى بخشايشى ج 3 صفحه 401 چاپ اول دفتر نشر نويد قم<br /> <br /> 3- مقدمات سه گانه تفسير و مجموعه جزء اول آن.<br /> <br /> 4- دانشنامه قرآن و قرآن پژوهى به كوشش بهاء الدين خرمشاهى ج 2 صفحه 143<br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر ، بخش کتابشناسی<br /> ==متن کتاب الوجيز فى تفسير القرآن العزيز==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39265/الوجيز-في-تفسير-القرآن-العزيز الوجيز فى تفسير القرآن العزيز]<br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده: تفاسیر]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AC%D9%8A%D8%B2_%D9%81%D9%89_%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1.jpg&diff=98063 2019-03-06T10:36:47Z

<p>Dlib: الوجيز فى تفسير القرآن العزيز</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> الوجيز فى تفسير القرآن العزيز</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86_%D9%81%DB%8C_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98060 2019-03-06T10:24:07Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>الميزان فى تفسير القرآن معروف به تفسیر المیزان، اثر گرانسنگ [[علامه سید محمدحسین طباطبايى]] ( 1281- 1360 ش) به زبان عربی است. ویژگی برجسته این تفسیر آن است که مولف اصرار دارد به شیوه تفسیر قرآن به قرآن به تفسیر آیات بپردازد<br /> <br /> این تفسیر آیات را به صورت گروهی (آیات یک سیاق با هم) تفسیر می نماید و پس از تفسیر برخی از این گروه های آیات، به مناسبت به طرح مباحث عميق قرآنى، حديثى، فلسفى، عرفانى، ادبى، اخلاقى، تاريخى، اجتماعى و غيره می پردازد.<br /> {{مشخصات کتاب<br /> |عنوان=الميزان فى تفسير القرآن<br /> |تصویر=[[پرونده:تفسیر المیزان.jpg|300px|left]]<br /> |نویسنده=[[علامه سید محمدحسین طباطبايى]]<br /> |موضوع=تفسیر قرآن<br /> |زبان=عربی<br /> |تعداد جلد= ۲۲<br /> |عنوان افزوده1=<br /> |افزوده1=<br /> |عنوان افزوده2=<br /> |افزوده2=<br /> |لینک=[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39262/الميزان-في-تفسير-القرآن المیزان فی تفسیر القرآن]<br /> }}<br /> <br /> <br /> ==مؤلف تفسیر المیزان==<br /> <br /> [[علامه طباطبائى]]؛ حكیمى الهى، مفسر قرآن، اسلام شناس و فقیهى بزرگ و دانشمندى آگاه بود كه اندوخته هاى فراوانى در زمینه فلسفه شرق و غرب داشت. او در علومى چون: ادبیات، كلام، نجوم، هیئت و ریاضیات سرآمد بود. آثار علمى او در زمینه هاى مختلف، هر كدام گواه صادقى بر احاطه و عظمت مقام علمى وى است.از جمله تالیفات اوست: <br /> <br /> تفسیر المیزان، اصول فلسفه و روش رئالیسم، مبدأ و معاد، سنن النبى، وحى یا شعور مرموز، [[قرآن]] در [[اسلام]]، [[شیعه در اسلام]]، اصول عقاید، بدایة الحكمه، نهایة الحكمة و...&lt;ref&gt; محمدرضا ضمیری، کتابشناسی تفصیلی مذاهب اسلامی. &lt;/ref&gt; <br /> <br /> ==معرفى اجمالى كتاب‌==<br /> <br /> « تفسير الميزان»، اثرى است در 20 جلد به زبان عربى در تفسير قرآن كريم، نوشته علامه [[علامه طباطبايى|محمد حسين طباطبايى]]( 1281- 1360 ش.).<br /> انگيزه شروع اين تفسير از هنگام تدريس علامه در حوزه علميه قم براى طلاب علوم دينى شكل گرفت كه وى در نهايت با اصرار شاگردانش به جمع ‌آورى آن دروس پرداخت.<br /> <br /> علامه طباطبايى تفسير قرآن را در 1333 ش. آغاز كرد و در 23 رمضان 1391 ق. / 2 آبان 1350 ش. به پايان برد.<br /> <br /> تفسیر المیزان، یكى از بزرگ ترین آثار [[علامه طباطبائى]] و به [[حق]] در نوع خود كم نظیر و مایه مباهات و افتخار [[شیعه]] است و پس از تفسیر تبیان [[شیخ طوسى]] و تفسیر مجمع البیان طبرسى، بزرگ ترین و جامع ترین تفسیر شیعى و از نظر قوت مطالب علمى و مطلوبیت روش، تفسیر منحصر به فردى است.<br /> <br /> این تفسیر، مرجع تالیفات و تحقیقات بسیاری از محققین نیز قرار گرفته است. <br /> <br /> ==گزارش محتوای تفسیر المیزان==<br /> <br /> تفسير الميزان يكى از منابع اصيل فرهنگ و معارف اسلامى در قرن اخير به شمار مى ‌رود. اين كتاب عظيم در واقع موسوعه‌ اى است جامع، مشتمل بر مباحث عميق قرآنى، حديثى، فلسفى، عرفانى، ادبى، اخلاقى، تاريخى، اجتماعى و غيره كه با طرحى بى ‌سابقه و شيوه ‌اى محققانه به رشته تحرير درآمده است. اين تفسير ارزنده از نظر صورى و معنوى، رعايت موازين صحيح قرآنى، تفكيك مباحث تفسيرى و روائى و علمى از يكديگر، نقد و بررسى و تحليل آراء برخى از مفسران و ديگر موارد مشابه، آنچنان بديع است كه مى‌ توان گفت، در طول تاريخ تفسير قرآن، كتابى بدين دقت و ظرافت و جامعيت تاليف نشده است.<br /> <br /> علامه طباطبايى، پس از نقد و بررسى تمام روش‌هاى تفسيرى در مقام استنتاج بر اين باور است كه كه تمامى اين روش‌ها از نقيصه‌ اى بزرگ رنج مى ‌برند و آن عبارتست از تحميل نتايج بحث‌هاى علمى يا فلسفى از خارج بر مدلول آيات كه در اين صورت، تفسير به تطبيق تغيير يافته و تطبيق، تفسير نام گرفته است و بسيارى از حقايق قرآن مجاز جلوه داده شده و شمارى از آيات تأويل گرديده است.<br /> <br /> علامه با آگاهى از نقايص روش مفسران پيشين و با عنايت به رعايت ظرايف و دقايق لازم در تفسير صحيح كتاب خدا و نيز با در نظر داشتن هدفى متعالى، اين تفسير را به نگارش درآورد.<br /> <br /> علامه در آغاز تفسير مقدمه ‌اى نگاشته و در آن نگاهى اجمالى به سير تطور تفسير و روش‌هاى آن دارد. در اين مقدمه ديدگاه خود را درباره تفسير و چگونگى برخورد با آن و تفاوت كلى اين برخورد با روش گروهى از اخبارى مسلكان و حشويه كه قرآن را از حجيت ساقط مى ‌كنند و تفسير را تنها از زاويه حديث قابل استناد مى‌ دانند و حتى گاه مى‌ گويند، قرآن قابل فهم براى ما نيست، نگاهى انتقادى مى‌ اندازد و به دلايلى كه برمى ‌شمارد، آن را رد مى ‌كند. در پايان اين مقدمه روش خود را بازگو مى ‌كند. ايشان روش اهل بيت علیهم السلام را در تفسير، تفسير قرآن به قرآن مى‌ داند و در اين زمينه به نمونه ‌هايى از تفسير اهل بيت علیهم السلام در جاى جاى كتاب ارجاع مى ‌دهد.<br /> <br /> ==شيوه تفسيرى علامه طباطبايى==<br /> <br /> شيوه علامه طباطبايى در تفسير به اين شرح است كه در آغاز چند آيه از يك سوره را مى ‌آورد، پس از آن به بخشى تحت عنوان بيان آيات كه شامل مباحث موضوعى است، مى ‌پردازد. در اين قسمت غالبا مباحث لغوى، ادبى، توضيح معناى آيه با توجه به آيات نظير و مشابه و مسائل دلالتى آيه مطرح مى ‌شود. سپس در بخشى ديگر نقل و نقد احاديث و اخبار آغاز مى‌ گردد. در اين قسمت علامه از منابع گوناگون حديثى شيعه و سنى سود مى‌ جويد و عمده مطالب (بحث روايتى) را نقل و نقد دلالتى اين دسته از اخبار تشكيل مى ‌دهد. از اين قسمت كه بگذريم، مباحث مستقل موضوعى تفسير الميزان شايان ذكر است، زيرا مباحثى عميق و گسترده در زمينه كلام، فلسفه، اخلاق، علوم قرآن، فقه و مباحث اجتماعى در اين قسمت ديده مى‌ شود كه كمتر در تفاسير عصر يافت مى ‌گردد.<br /> <br /> علامه طباطبائی در تفسیر خود نخست چند آیه از قرآن کریم را آورده سپس به طور جداگانه قسمت قسمت از آیه را مجدد یاد می کند و به تفسیر آن می پردازد و نیز اول تحت عنوان بیان، بحث هایی فلسفی، اجتماعی، تاریخی، علمی و اخلاقی پیش می آورد سپس با بحث روائی و نقل روایات، سخنان خویش را پایان می بخشد.<br /> <br /> مرحوم علامه خود در مقدمه اين تفسير جمع‌ بندى فشرده‌ اى به صورت زير به عنوان نتيجه و ره‌آورد اين شيوه آورده است:<br /> 1- معارف مربوط به اسما و صفات خدا همچون حيات، علم، قدرت و....<br /> <br /> 2- معارف مربوط به افعال خداى متعال همچون خلق، امر، اراده، مشيت، هدايت و....<br /> <br /> 3- معارف مربوط به واسطه ‌هاى ميان خدا و انسان؛ مانند حجاب‌ها، لوح و قلم، عرش و....<br /> <br /> 4- معارف مربوط به انسان پيش از دنيا<br /> <br /> 5- معارف مربوط به انسان در دنيا از قبيل شناخت تاريخ نوع انسان، شناخت خود انسان، شناخت اصول اجتماعى انسان، شناخت نبوت، رسالت، وحى، الهام، كتاب، دين و....<br /> <br /> 6- معارف مربوط به انسان پس از دنيا يعنى برزخ و معاد.<br /> <br /> 7- معارف مربوط به اخلاق انسانى.<br /> <br /> در ذيل بيان‌هاى مذكور، بحث‌هاى روايى متفرق و گوناگونى از پيامبر و اهل بيت عليهم‌ السلام از طريق عامه و خاصه آورده شده و نيز به مباحث گوناگون فلسفى، علمى، تاريخى، اجتماعى و اخلاقى پرداخته شده است.<br /> <br /> اما درباره آيات الاحكام از آنجا كه به فقه بازمى ‌گردد، علامه از بحث پيرامون آنها پرهيز كرده است.<br /> <br /> ==ويژگى های تفسیر المیزان==<br /> '''1. تفسیر قرآن به قرآن:'''<br /> <br /> ویژگى مهم این تفسیر، روش تفسیرى قرآن به قرآن است. این روش در كار ایشان، تنها به در كنار هم گذاشتن آیات، براى درك معانى واژه خلاصه نمى شود بلكه موضوعات مشابه و مشترك در سوره هاى مختلف را كنار یكدیگر قرار مى دهد و براى درك پیام آیه از آیات دیگر كمك مى گیرد. <br /> <br /> '''2- جمع ميان دو شيوه تفسيرى ترتيبى و موضوعى‌:'''<br /> <br /> علامه با مراعات ترتيب در تفسير آيات، آيه به آيه و سوره به سوره، از جايگاه بلند تفسير موضوعى نيز كه اهميت آن امروزه روشن گرديده غافل نبوده و هر دو جنبه را با كمال دقت و ظرافت دنبال كرده و تفسيرى كامل در تمامى ابعاد عرضه داشته است.<br /> <br /> تفسير موضوعى از ديدگاه ايشان اهميت فراوانى داشته و ايشان به اين ترتيب مقاصد عالى و معارف جليل قرآن را دسته‌ بندى كرده آماده و كامل به پژوهش‌گران عرضه داشته است.<br /> <br /> '''3- مطرح نمودن مساله وحدت موضوعى هر سوره‌:'''<br /> <br /> هر سوره داراى هدف به خصوصى است كه آن را با مقدمه ‌اى ظريف دنبال مى ‌كند و با خاتمه‌ اى بس شيوا به پايان مى‌ رساند و اختلاف عدد آيات سوره ‌ها به همين امر بستگى دارد و تا مقصود نهايى انجام نگيرد، سوره به پايان نمى ‌رسد و كوچكى و بزرگى هر سوره به كوتاهى و بلندى هدف و مقصود از هر سوره وابسته است. به عقيده علامه هر سوره صرفا مجموعه آيات پراكنده و بدون جامع واحدى نيست؛ بلكه يك وحدت فراگير بر هر سوره حاكم است و پيوستگى آيات را مى‌ رساند و مساله وحدت موضوعى يا وحدت سياق در هر سوره، كه از قراين كلامى قابل توجه است، از همين جا نشأت گرفته است.<br /> <br /> '''4- نظريه سريان و جريان يك روح كلى و حاكم بر سرتاسر قرآن‌:'''<br /> <br /> اين نظريه بر تمامى آيات و سور سايه افكنده، حقيقت و جان كلام الهى را تشكيل مى ‌دهد. علامه بر اين باور است كه در پس ظاهر الفاظ و معانى حقيقتى والاتر نهفته است كه گوهر قرآن و بطن آن را تشكيل مى ‌دهد، داراى وحدتى استوار و از هر گونه تجزيه و تفصيل مبراست. آن حقيقت همانند روح در جسد، عينيت وجودى دارد و سر منشأ تمامى احكام و شرايع و بيانات قرآن مى ‌باشد كه نه از سنخ الفاظ و نه از سنخ مفاهيم است، بلكه از سنخ عالم امر و ملكوت است كه هرگز دست آلوده خاكيان به آن نمى ‌رسد.<br /> <br /> '''5- توجه به شبهات و اشکالات مخالفان:'''<br /> <br /> از مسائل بارز در تفسیر المیزان، توجه به شبهات و اشكالات مخالفان و نقد و بررسى آن‌ها است. گرچه شبهات كلامى اشاعره و معتزله و مرجئه و دیگر فرقه هاى مذهبى [[اسلام]] مورد توجه علامه بوده است، اما عنایت اساسى وى به شبهات مادى گرایان و مستشرقان و پاسخ به آن‌ها بوده است. از جنبه هاى اساسى دیگر این تفسیر، مى توان به تلاش مفسر براى انطباق دین با تحولات زمان و عنایت به بحث‌هاى علمى و فلسفى و كلامى اشاره كرد.<br /> <br /> <br /> '''6- نحوه و چگونگى رسيدن به حقايق تفسيرى و دقائق تأويلى قرآن كريم‌:'''<br /> <br /> اين عمده‌ ترين ويژگى است كه از جايگاه فطرت پاك و درون تابناك بايد نشأت گيرد و علامه بزرگ از همين صراط سوىّ به مبانى تفسير و معانى تأويل دست يافته است.<br /> توضيح اينكه قرآن در بيان مطالب و ارائه مقاصد- چه تفسير و چه تأويل- شيوه خاصى دارد كه از ساير شيوه ‌ها جداست. قرآن براى رساندن مطالب خود و القاى مفاهيم عالى، روشى مخصوص به خود دارد و اگر كسى خواسته باشد از روش‌هاى معمولى براى رسيدن به معانى قرآن بهره گيرد، بسى اشتباه رفته، زيرا قرآن كلام الهى است و فروغى فروزان دارد كه هر دلى آمادگى تابش آن را ندارد. علامه طباطبايى با همين ديد روشن و نهاد پاك، پايه اين تفسير ارزشمند را پى ‌ريزى نموده و كاملا در اين راه موفق گرديده و توانسته حقايقى گرانبها را براى امت اسلام به ارمغان آورد كه ديگران توان آن را نداشتند و خود را به دشوارى انداختند.<br /> <br /> تأويل از ديدگاه علامه واقعيتى است كه بيانات قرآنى از حكم و پند و حكمت بدان تكيه دارند و اين حقيقت در تمام آيات قرآنى -چه محكم و چه متشابه- موجود است و از قبيل مفاهيم و مدلول‌هاى الفاظ نيست؛ بلكه از امور عينى خارجى است و الفاظ آن را در برنمى ‌گيرند و از آن رو، خداوند آن را با الفاظ به بند كشيد تا بشر را اندكى با حقيقت آن آشنا سازد.<br /> <br /> به باور علامه منظور از تأويل آيه، جنبه مفهومى آن نيست كه آيه بر آن دلالت مى‌ كند؛ بلكه تأويل از قبيل امور خارجى است. البته نه هر امر خارجى تا اينكه مصداق خارجى خبر، تأويل آن باشد؛ بلكه امر خارجى خاصى كه نسبت آن با كلام الهى نسبت ممثل با مثال و باطن با ظاهر است.<br /> <br /> خلاصه آنكه تأويل قرآن عبارت است، از حِكَم و مصالح نهفته كه منظور الهى بوده و تمامى احكام و معارف قرآن از همان جا نشأت گرفته است.<br /> <br /> ==ترجمه های تفسیر المیزان==<br /> ترجمه فارسى اين كتاب به همت جمعى از فضلاء و مدرسين حوزه علميه قم در 40 مجلد توسط آقايان حجج الاسلام، ناصر مكارم شيرازى، شيخ محمدجواد كرمانى، محمدتقى مصباح يزدى، محمدرضا صالحى كرمانى، سيدمحمد خامنه ‌اى، عبدالكريم بروجردى، سيدمحمدباقر موسوى همدانى فراهم گرديده است. همچنين ترجمه ديگرى در 20 جلد كه تماما توسط [[سيد محمدباقر موسوى همدانى]] ترجمه و منتشر شده است.<br /> <br /> اصل تفسیر المیزان به عربی در 20 مجلد نوشته شده است و در حدود 8000 صفحه است و فارسی آن در حدود 16000 صفحه یا کمی بیشتر است.<br /> <br /> الميزان به زبان‌هاى گوناگون؛ از جمله انگليسى، اردو، تركى و اسپانيولى ترجمه شده است. ترجمه انگليسى آن از اول قرآن تا آيه 76 سوره نساء است كه چهار جلد را در بر مى ‌گيرد.<br /> <br /> ترجمه ‌اى از خلاصه تفسير الميزان، به همت فاطمه مشايخ نيز صورت گرفته است. اين كتاب از سوره اعراف آغاز و با سوره هود پايان مى‌ پذيرد. نويسنده سعى نموده تا مباحث اصلى تفسير الميزان را در اين كتاب براى جوانان يادآورى كند.<br /> <br /> ==وضعیت نشر==<br /> <br /> چاپ سوم این كتاب به همت دارالكتب الاسلامیه به سال 1393 ق چاپ و منتشر شده است.<br /> <br /> ==اظهار نظرها در مورد تفسیر المیزان==<br /> <br /> آیت‌الله مصباح يزدي، انگیزه‌ی علامه طباطبايي از نگارش الميزان را مقابله با رواج تطبيق آيات قرآن كريم بر دستاوردهاي علوم می‌داند. ايشان بيان می‌کند :« علامه احساس خطر كرد كه مبادا اولاً همه‌ی دستاوردهاي علوم طبيعي و انساني غرب پذيرفته شود و ثانياً از متن قرآن براي تأييد آن‌ها شاهد آورده شود و لذا ايشان با الهام از روش اهل‌بیت به نگارش تفسير الميزان پرداختند.»&lt;ref&gt;پايگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح يزدي.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> استاد شهید مطهرى درباره علامه چنین مى گوید: «این مطالب را من همه اش را از علامه طباطبائى گرفته ام؛ یعنى اصولاً من بیشتر مطالبى را كه در كتاب‌ها و نوشته هاى خود دارم، شاید ریشه هایش را از علامه طباطبائى و خصوصاً از المیزان گرفته ام. علامه طباطبائى خیلى شخصیت عجیبى است. ایشان یك سبك بیان و اسلوب خاصى دارند. مطالب عالى، عالى ترین مسائل و معارف را آن چنان به راحتى و در جملات كوتاه بیان مى فرمایند كه وصف ناشدنى است و حتى خودشان هم گاه توجه ندارند؛ یعنى به نظر من ایشان مطالب را در یك حالت الهام مانند مى نویسد».&lt;ref&gt; مهر تابان، ص 44.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> حجت‌الاسلام محمود رجبي دبير همايش بین‌المللی اندیشه‌های علامه طباطبايي در رابطه با تفسير الميزان عنوان نموده كه تفسير الميزان در بين تفاسيري كه اهل سنت و شيعيان تدوين نموده‌اند، بی‌نظیر است. ايشان خاطرنشان كرد كه هر يك از آثار اين عالم بزرگوار بخشي از شخصيت علمي علامه را نشان می‌دهد درحالی‌که تفسير الميزان تمام شخصيت علمي ايشان را دربرمي گيرد.<br /> <br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> == منابع ==<br /> <br /> *[http://www.rasekhoon.net/article/show-21692.aspx رضا استادی&quot; معرفی تفسیر المیزان تألیف مرحوم سید محمد حسین علامه طباطبائی رحمه الله&quot;]، بازیابی: 26 اردیبهشت 1391<br /> *[http://book.tahoor.com/page.php?id=12145 &quot; المیزان فی تفسیر القرآن &quot;، کتابشناسی طهور]، بازیابی:26 اردیبهشت 1391<br /> *محمدرضا ضمیری، کتابشناسی تفصیلی مذاهب اسلامی. <br /> *جامع التفاسیر نور (لوح فشرده)<br /> <br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> ==متن کتاب المیزان فی تفسیر القرآن==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39262/الميزان-في-تفسير-القرآن المیزان فی تفسیر القرآن]<br /> <br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/45959/ترجمه-تفسير-الميزان ترجمه تفسير الميزان]<br /> [[رده:تفاسیر]]<br /> [[رده:آثار علامه طباطبایی]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%D9%8A%D8%A9%D8%8C_%D8%AE%D8%B5%D8%A7%D8%A6%D8%B5_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98059 2019-03-06T10:22:26Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر=[[پرونده:الموسوعه-القرآنيه--خصائص-السور الموسوعة القرآنية، خصائص السور.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= جعفر شرف الدين<br /> <br /> |موضوع= دایرة المعارف قرآن<br /> <br /> |زبان= عربی <br /> <br /> |تعداد جلد=13<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39260/الموسوعه-القرآنيه--خصائص-السور الموسوعة القرآنية، خصائص السور]<br /> <br /> }}<br /> <br /> اين كتاب به همت استاد جعفر شرف الدين جمع‌آورى و تأليف شده است.<br /> « موسوعه قرآنى»« خصائص سور» در جهت تبيين و بررسى خصائص سوره‌هاى قرآن تدوين يافته است، به گونه‌اى كه در فهم آيات و ورود به آفاق قرآنى و جستجوى معانى بلند آن، از لابلاى اسلوب و الفاظى كه رهنمون به اعجاز مى‌نمايد، مخاطب خود را يارى مى‌نمايد.<br /> <br /> مؤسسه« دار التقريب بين المذاهب اسلامية» هدف خود را از اين كار، آسانى دسترسى به مصادر اصلى معرفت دينى دانسته و معتقد است كه با اين تأليف مخاطب، از جهت ضبط مصطلحات، شرح مفردات، تحليل مدلولاتى كه از حقايق بلند قرآنى به دقت و امانت حكايت مى‌كند، مى‌تواند به سهولت به قرآن معرفت پيدا كند. بنابر اين فايده آن براى مسلمانها تعميق شناخت نسبت به قرآن و براى غير مسلمانها، شناخت به قرآن جهت تسهيل گفتگو بين مسلمانها و معتقدين به اديان ديگر خواهد بود. از اين رو جمع‌آورى موضوعات مختلف قرآنى در يك مجموعه و دعوت به توحيد در دنياى مسلمانان از اهداف اوليه مؤسسه مى‌باشد.<br /> موسوعه قرآنى در 12 جلد به زبان عربى و شامل تمامى آيات قرآن مى‌باشد اين موسوعه، مباحث تفسيرى قرآن را در هشت مبحث مورد بررسى قرار مى‌دهد: 1- اهداف سوره 2- ارتباط آيات درون سوره 3- اسرار ترتيب سوره در بين سوره‌هاى ديگر 4- محتويات سوره 5- لغت و الفاظ سوره 6- معانى لغوى سوره 7- سؤال و جواب مربوط به سوره 8- معانى مجازى در سوره.<br /> <br /> مواد اين موسوعه از مهمترين كتب تراث عربى و اسلامى و مؤلفات جديد در علوم قرآنى تهيه شده است و جهت تسهيل استفاده از مطالب، دستكارى جزئى نيز در متون شده است. برخى مطالب نيز در مباحث ديگر، تكرار شده است.<br /> <br /> ==روش تفسير==<br /> <br /> مطالب تفسيرى( به معناى عام) در هشت مبحث جداگانه با عنوانهاى پيش گفته، مطرح شده است و معمولا منبع اصلى بحثها و منابع ديگر در پاورقى قيد شده است.<br /> <br /> مبحث اول تحت عنوان اهداف سوره، شامل اطلاعات كلى درباره سوره از قبيل، نام، وجه تسميه نزول، عدد آيات، عدد كلمات، اهداف عام سوره و برخى بحثهاى موضوعى مى‌باشد. محور مطالب اين مبحث از كتاب« اهداف كل سوره و مقاصدها» دكتر عبد الله محمود شحاته گزينش شده است.<br /> <br /> مبحث دوم تحت عنوان ارتباط آيات درون يك سوره، شامل تاريخ نزول و وجه تسميه سوره و غرض از سوره، ترتيب آن، ارتباط دسته آيات با هم، بررسى سياق دسته آيات و موضوع آنها مى‌باشد.<br /> <br /> اين بخش به نحوى با موضوع آيات و در نهايت فهرست موضوعى قرآن ارتباط پيدا مى‌كند و مى‌توان از آن در اين زمينه استفاده كرد. محور مطالب اين مبحث از كتاب« النظم الفنى فى القرآن» شيخ عبد المتعال الصعيدى گزينش شده است.<br /> <br /> مبحث سوم تحت عنوان اسرار ترتيب سوره بوده كه به نوعى مترتب بودن سوره بعد بر سوره قبل را در موارد متعدد، بيان مى‌كند. و اين مبنا مطرح مى‌شود كه در غالب سوره‌ها، هر سوره، شرح، توضيح و تفصيلى است براى اجمالى كه در سوره قبل ذكر شده است و به ذكر موارد آن نيز مى‌پردازد.<br /> <br /> محور مطالب اين مبحث از كتاب« اسرار ترتيب القرآن» سيوطى گزينش شده است. مبحث چهارم تحت عنوان مكنونات سوره بوده كه نوعا به ظاهر كردن مبهمات يا اعلام غير صريح با استفاده از آثار صحابه و تابعين و اقوال مفسرين، مى‌پردازد- محور مطالب اين مبحث از كتاب« مفحمات الاقران» سيوطى گزينش شده است. در بخش أعلام و ضمائر مى‌توان از اين مبحث استفاده نمود.<br /> <br /> مبحث پنجم تحت عنوان« لغة التنزيل» در سوره بوده و درباره معانى كلمات و مسائل بيانى و اسلوب جملات و نظم آيات و بررسى معانى كلمات در آيات مختلف، و مقايسه كلمات مترادف و استعمال آنها مى‌باشد. محور مطالب اين مبحث بر اساس كتاب« من بديع لغة التنزيل» ابراهيم سامرّائى تنظيم شده است. البته از كتب لغت و تفسير كشاف در اين مبحث استفاده فراوان شده است. گاهى لغات از جهت صرف و قرائت نيز مورد بررسى قرار مى‌گيرند.<br /> <br /> مبحث ششم تحت عنوان معانى لغوى در سوره بوده و در آن بحثهاى صرف، نحو و قرائت كلمات مورد بررسى قرار مى‌گيرد. اين مباحث در ابواب مختلف مانند« باب من المجاز»، باب« الاستثناء»،« باب الدعا»، باب الفاء،« باب الواو»، باب« أهل و آل» و... انجام مى‌گيرد.<br /> محور اصلى مطالب اين مبحث از كتاب« معانى القرآن» اخفش و ديگر كتب او دريافت شده و از مصادر ديگر نيز استفاده فراوان شده است.<br /> <br /> مبحث هفتم تحت عنوان« سؤال و جواب در سوره» بوده و در آن سؤالات گوناگون در هر باب كه در آن سوره مطرح بوده است، بيان مى‌شود. منبع اصلى اين مبحث كتاب« اسئلة القرآن المجيد و اجوبتها» از محمد بن ابى بكر رازى مى‌باشد.<br /> <br /> مبحث هشتم تحت عنوان« معانى مجازى در سوره» بوده و انواع استعمالات و معانى مجازى كلمات و اصطلاحات در آن مورد بحث واقع مى‌شود. محور اساسى اين مبحث كتاب« تلخيص البيان فى مجازات القرآن» شريف رضى مى‌باشد.<br /> <br /> ==منابع موسوعة==<br /> <br /> يادآورى كرديم كه مواد اين موسوعه از مهمترين كتب عربى و اسلامى و مؤلفات جديد در علوم قرآنى تدارك شده است، علاوه بر منابع اصلى كه در هر مبحث نام برده شد از مصادر متنوع و زيادى در متن و پاورقى نام برده شده كه به برخى از آنان اشاره مى‌نماييم:<br /> <br /> 1- تفسير طبرى<br /> <br /> 2- تفسير كشاف<br /> <br /> 3- تفسير فخر رازى<br /> <br /> 4- تفسير بيضاوى<br /> <br /> 5- تفسير جلالين<br /> <br /> 6- تفسير ابن كثير<br /> <br /> 7- تفسير الدر المنثور<br /> <br /> 8- تفسير بغوى<br /> <br /> 9- تفسير الكشف و البيان ثعلبى<br /> <br /> 10- تفسير الجامع لاحكام القرآن قرطبى<br /> <br /> 11- تفسير زادالمسير<br /> <br /> 12- تفسير بحر المحيط<br /> <br /> 13- فتوحات مكيه بن عربى<br /> <br /> 14- شرح كشاف طيبى<br /> <br /> 15- خواص القرآن غزالى<br /> <br /> 16- المطالب العالية<br /> <br /> 17- صحاح و مسندها<br /> <br /> 18- تاريخ ابن عساكر<br /> <br /> 19- التفصيل الجامع لعلوم التنزيل از احمد عمار المهدوى<br /> <br /> 20- تأويل مشكل القرآن ابن قتيبة<br /> <br /> 21- اعراب القرآن فرّاء<br /> <br /> 22- اعراب القرآن زجاج<br /> <br /> 23- التيسير دانى<br /> <br /> 24- المصاحف سجستانى<br /> <br /> 25- مجاز القرآن<br /> <br /> 26- الخصائص<br /> <br /> 27- الكتاب سيبويه<br /> <br /> 28- تحصيل عين الذهب<br /> <br /> 29- تهذيب اللغه<br /> <br /> 30- لسان العرب<br /> <br /> 31- صحاح اللغة<br /> <br /> 32- تاج العروس<br /> <br /> 33- المقاصد النحويه<br /> <br /> 34- الانصاف<br /> <br /> 35- مغازى واحدى<br /> <br /> 36- الاملاء<br /> <br /> 37- مستدرك حاكم<br /> <br /> 38- تفسير القرآن العظيم<br /> <br /> 39- طبقات ابن سعد<br /> <br /> 40- كامل ابن اثير<br /> <br /> 41- تاريخ طبرى<br /> <br /> 42- الاتقان سيوطى<br /> <br /> 43- اللهجات العربيه جندى<br /> <br /> 44- الجمهره<br /> <br /> 45- المغنى ابن هشام<br /> <br /> 46- خزانة الادب<br /> <br /> 47- معجم الشعراء<br /> <br /> 48- الاغانى<br /> <br /> 49- الحجة ابن خالويه<br /> <br /> 50- كتب طبقات و منابع ديگر<br /> <br /> ==نسخه شناسى==<br /> <br /> موسوعة قرآنى با جمع‌آورى جعفر شرف الدين و تقديم مقدمه دكتر عبد العزيز بن عثمان تويجرى و مراجعه استاد احمد حاطوم و دكتر محمد توفيق ابو على توسط دار التقريب بين المذاهب الاسلامية در بيروت لبنان به سال 2000 م / 1420 ه چاپ اول خود را در 12 جلد به قطع وزيرى، عرضه شده است. چند مقدمه در قالب، تقديم، تصدير، استهلال و مدخل عرضه شده است، كه در عنوان مدخل مباحثى درباره خصائص قرآن، اسماء قرآن، اسماء دسته‌هايى از سوره‌ها، عناوين و موضوعات سوره‌ها، كتّاب وحى، تأليفات بشرى درباره قرآن در 19 عنوان و در عنوانهاى ديگر درباره تحدى قرآن، مصادر لغت، بيان، اسباب نزول و... و توضيح شيوه ورود و خروج به مباحث موسوعه، مطالبى آمده است.<br /> <br /> پاورقى شامل منابع مختلف و آدرس متفاوت مطالب نقل مطالب تكميلى و معرفى اجمالى برخى رجال در پايين صفحات و فهرست مطالب در انتهاى هر جلد راهنماى محققين بوده است.<br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر ، بخش کتابشناسی<br /> ==متن کتاب الموسوعة القرآنية، خصائص السور==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39260/الموسوعه-القرآنيه--خصائص-السور الموسوعة القرآنية، خصائص السور]<br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده: تفاسیر]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%D9%8A%D9%87--%D8%AE%D8%B5%D8%A7%D8%A6%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%D9%8A%D8%A9%D8%8C_%D8%AE%D8%B5%D8%A7%D8%A6%D8%B5_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1.jpg&diff=98058 2019-03-06T10:21:47Z

<p>Dlib: الموسوعة القرآنية خصائص السور</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> الموسوعة القرآنية خصائص السور</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8_%D9%85%D9%86_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98046 2019-03-06T07:22:32Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر=[[پرونده:المنتخب من تفسير التبيان.jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= ابوعبدالله‌ محمدبن‌ احمدبن‌ ادريس‌ الحلي‌<br /> <br /> |موضوع= تفاسیر شیعه<br /> <br /> |زبان= عربی <br /> <br /> |تعداد جلد= 2<br /> <br /> |عنوان افزوده1= تحقيق‌: مهدي‌ الرجائي‌<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=اشراف‌: محمود المرعشي‌<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39258/المنتخب-من-تفسير-التبيان المنتخب من تفسير التبيان]<br /> <br /> }}<br /> این کتاب مختصر تفسیر [[التبيان]] شیخ طوسی است که توسط [[ابن ادريس حلّى]] نگاشته شده است.<br /> ==نام کتاب==<br /> نام كامل كتاب «المنتخب من تفسير القرآن و النكت المستخرجة من كتاب التبيان» از آن به عنوان «مختصر التبيان» يا«منتخب التبيان» ياد مى‌شود. <br /> <br /> بعضى برآنند كه ابن ادريس دو اثر قرآنى داشته است. 1- مختصر التبيان(تفسير مورد بحث) 2- تعليقيه و حواشى بر تفسير تبيان، كه اكنون در دست نمى‌باشد.<br /> <br /> ==معرفی کتاب و روش مولف==<br /> <br /> *مختصر التبيان در دو جلد به زبان عربى است و همه آيات قرآنى را نمى‌پوشاند، به عنوان مثال نخستين آيه مورد بحث در آن آيه 136 سوره بقره مى‌باشد. ابن ادريس توجه ويژه‌اى به تفسير تبيان داشته، و نگارش اين گزيده(كه به نوعى مى‌توان آن را تجليل از شيخ طوسى و پايگاه تفسيرى وى به شمار آورد) از اين جهت كه ابن ادريس نخستين منتقد آراء فقهى و اصولى شيخ بوده، توجه برخى محققان از جمله مرحوم [[شيخ آقا بزرگ طهرانى]] را برانگيخته است.<br /> <br /> *مختصر التبيان گزيده‌اى از هر سوره مى ‌باشد كه ابن ادريس در سال 582 ق از آن فارغ شده است. جلد اول آن تا بخشى از سوره هود بوده و جلد دوم از بقيّه سوره هود تا آخر سوره زلزال مى ‌باشد.<br /> <br /> *روش ايشان به اين صورت است كه با عنوان «فصل» آيه را مطرح كرده، معناى لغات مشكل را با استفاده از نظرات لغويينى مانند زجاج، ابن دريد و استشهاد به شعر عرب، بيان مى‌دارد، معمولا پس از نقل اقوال نظر خود را نيز با تعبير «و الذى يقتضيه مذهبنا» عنوان مى ‌كند. بطور كلى معناى لغوى، در اين تفسير جلوه خاصى دارد و در همه جا خودنمايى مى‌ كند.<br /> <br /> *ابن ادريس به تبعيت از شيوه استدلال فقهى و مطرح كردن نظرات پيشينيان و تجزيه و تحليل آنها، اينجا نيز تفسير آيه را با نقل اقوال صحابه و تابعين( از قبيل، ابن عباس، ابن زيد، حسن بصرى، قتاده، جبائى، ربيع بن انس، ابراهيم و...) و تجزيه و تحليل و نقد آنها و بيان نظر خود، دنبال مى‌كند.<br /> <br /> *مفسر در بحثهاى اصولى به مقدار مناسب آيه وارد مى ‌شود و با همان سبك نتيجه ‌گيرى مى‌كند. براى نمونه ذيل آيه 143 بقره راجع به حجيت اجماع، نظر بلخى را مطرح و نقد مى‌نمايد. و آيه 159 بقره ج 1 ص 34 درباره عمل به خبر واحد، كه بطور مفصل ديدگاه خود را بازگو كرده است.<br /> <br /> *مفسر بحثهاى فقهى را ذيل آيات احكام به اختصار مطرح مى‌ كند و از تفصيل دورى مى‌ جويد.<br /> <br /> *از موارد ديگرى كه در مختصر يافت مى ‌شود، بحثهاى كلامى است كه ذيل آيات مناسب به آنها مى‌ پردازد، مانند كيفيت حيات شهدا ذيل آيه 154 سوره بقره.<br /> <br /> *در اين بين بندرت نيز به وجه تسميه سوره ‌ها اشاره دارد، مانند [[سوره ممتحنه]] ج 2 ص 319 در مجموع مى‌ توان اين مختصر را، تعليقيه ‌اى بر تفسير تبيان، محسوب كرد.<br /> <br /> ==تحقيق و نشر منتخب تبیان==<br /> <br /> تحقيق اين اثر توسط فاضل محترم سيد مهدى رجائى با اشراف آقاى سيد محمود مرعشى مسئول كتابخانه آيت اللّه نجفى مرعشى، انجام يافته و در 15 محرم 1409 ق به پايان رسيده است.<br /> <br /> محور تحقيق سه نسخه ذيل بوده است:<br /> <br /> 1- نسخه ناقص از اول تا آخر كتب، نوشته شده به سال 640 ق، موجود در خزانه كتابخانه آستان قدس رضوى به شماره 8586 به رمز«ق»<br /> <br /> 2- نسخه كامل موجود در كتابخانه آيت الله مرعشى نجفى به رمز«م» و شماره 4584.<br /> <br /> 3- نسخه كامل موجود در كتابخانه آيت الله مرعشى نجفى به شماره 5016 و رمز«ن» نوشته شده توسط كرم الله بن عطاء الله موسوى جزايرى.<br /> <br /> محقق محترم اين اثر را با تفسير تبيان تطبيق داده و تصحيح نموده است.<br /> <br /> پاورقى مختصرى شامل آدرس آيات و اختلاف عبارات با تفسير تبيان نيز از تلاش محقق حاصل شده است. مقدمه‌ اى در باب حيات مؤلف ديدگاهها، آثار، اساتيد و شاگردان وى در ابتداى تحقيق نيز عرضه شده است.<br /> <br /> نسخه حاضر در 2 جلد به زبان عربى با قطع وزيرى با تحقيق سيد مهدى رجائى در قم از طرف انتشارات كتابخانه آيت الله مرعشى نجفى به تاريخ 1409 قمرى، و بعنوان چاپ اول به بازار نشر عرضه شده است. تصويرى از صفحات اول هر نسخه در ابتداى جلد اول آمده است.<br /> فهرستى به ترتيب آيات تفسير شده و بيان موضوعات آنها در انتهاى هر جلد، راهنماى محققين در يافتن آيات و مطالب مى ‌باشد.<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> <br /> 1- تفسير« منتخب التبيان» 2 جلد و مقدمه تحقيق آن.<br /> <br /> 2- دائرة المعارف بزرگ اسلامى ج 2 ص 718 زير نظر كاظم موسوى بجنوردى تهران 1368<br /> <br /> 3- دانشنامه قرآن و قرآن پژوهى به كوشش بهاء الدين خرمشاهى ج 1 ص 764<br /> <br /> 4- طبقات مفسران شيعه عقيقى بخشايش ج 2 ص 18<br /> <br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر، بخش کتابشناسی<br /> ==متن کتاب المنتخب من تفسير التبيان==<br /> [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39258/المنتخب-من-تفسير-التبيان المنتخب من تفسير التبيان]<br /> [[رده:تفاسیر]]<br /> [[رده:تفاسیر اجتهادی]]</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8_%D9%85%D9%86_%D8%AA%D9%81%D8%B3%D9%8A%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A8%D9%8A%D8%A7%D9%86.jpg&diff=98045 2019-03-06T07:22:00Z

<p>Dlib: المنتخب من تفسير التبيان</p> <hr /> <div>== خلاصه ==<br /> المنتخب من تفسير التبيان</div>

Dlib https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D8%B1%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AC%DB%8C%D8%B2_%D9%81%DB%8C_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D8%B2_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=98044 2019-03-06T07:00:36Z

<p>Dlib: </p> <hr /> <div>{{مشخصات کتاب<br /> <br /> |عنوان=<br /> <br /> |تصویر=[[پرونده:المحرر الوجيز في تفسير .jpg|240px|وسط]]<br /> <br /> |نویسنده= لابي‌ محمد عبدالحق‌ بن‌ عطيه‌ الغرناطي<br /> <br /> |موضوع= تفسیر اهل سنت<br /> <br /> |زبان= عربی<br /> <br /> |تعداد جلد= 6<br /> <br /> |عنوان افزوده1=<br /> <br /> |افزوده1=<br /> <br /> |عنوان افزوده2=<br /> <br /> |افزوده2=<br /> <br /> |لینک=<br /> <br /> }}<br /> مهم‌ترين اثر باقيمانده ابن عطيه كتاب تفسير او با عنوان« المحرر الوجيز فى تفسير الكتاب العزيز» است كه يكى از مهم‌ترين تفاسير درايى در قرن 6 قمرى محسوب مى‌شود. وى اين تفسير را پيش از تصدى قضاى المريه در 529 ق تأليف كرده بود. المحرر الوجيز همواره در مغرب مورد توجه بوده و از منابع اساسى تفاسيرى چون البحر المحيط ابو حيان و الجامع لاحكام القرآن قرطبى بوده است.<br /> <br /> ابن خلدون شيوه اين تفسير را ستوده است، در مقدمه خود مى‌نويسد« بسيارى دست به نوشتن تفسير نقلى زده‌اند و آثار وارده از صحابه و تابعين را گرد آوردند تا به طبرى و واقدى و ثعلبى و مانند اينها منتهى گرديد، از اين رو اين تفاسير، از گفته‌هاى يهوديان مسلمان شده- جز در موارد احكام- سالم نمانده و مفسران در اين باره تساهل ورزيدند و كتابهاى خود را از اين منقولات بى اساس پر كردند.<br /> تا آنگاه كه دوران تحقيق و بررسى فرا رسيد و ابو محمد عطيه به تلخيص و تهذيب منقولات تفسيرى همت گماشت و آنچه را قرين صحت بود برگزيد و در اندلس كتابى آراسته و پيراسته براى مردم مغرب زمين به رشته تحرير درآورد. پس از او قرطبى نيز همان راه را پيمود و تفسير خود را بر همان اساس تدوين كرد و در شرق بلاد اسلامى شهرت و رواج يافت.»<br /> <br /> استانهاى خرافى اسرائيلى كه تا آن روز رواج داشت و تقريبا همه متون تفسيرى آن روزگار را در بر گرفته بود در اين تفسير راه نيافته است، از اين رو اين تفسير از پيشگامان رهايى از اوهام و خيالبافى‌ها محسوب مى‌شود و بهترين تفسير نقلى به شيوه جديد به شمار مى‌آيد.<br /> <br /> ==مقدمه تفسير==<br /> <br /> اين تفسير مقدمه‌اى دارد كه در آن، از شؤون گوناگون قرآن بحث كرده است و در نوع خود از مهم‌ترين آثار تأليف شده در علوم قرآنى به شمار مى‌آيد. اين مقدمه ده باب دارد:<br /> <br /> باب اول در بيان فضل قرآن از زبان پيامبر( ص) و صحابه و شايستگان امت،<br /> <br /> باب دوم در اهميت تفسير قرآن،<br /> <br /> باب سوم درباره پيش گرفتن روش احتياط در تفسير و مراتب مفسران كه سرآمد آنان على امير المؤمنان عليه السلام‌است،<br /> <br /> باب چهارم در خصوص حديث سبعة احرف،<br /> <br /> باب پنجم درباره جمع و تاريخچه قرآن،<br /> <br /> باب ششم در خصوص الفاظ بيگانه در قرآن و سخن كوتاهى در بيان اعجاز قرآن،<br /> <br /> باب هفتم در ايجاز و ايفاد قرآن،<br /> <br /> باب هشتم درباره نامهاى قرآن و نام سوره‌ها و آيه‌هاى آن،<br /> <br /> باب نهم در خصوص استعاذه<br /> <br /> باب دهم در تفسير بسم الله الرحمن الرحيم كه آن را از سخن امام جعفر بن محمد صادق عليه السلام و امام على بن الحسين سجاد عليه السلام آغاز<br /> <br /> مى‌كند و سپس به گفتار جابر بن عبد الله انصارى و ديگران مى‌پردازد. او در اين مقدمه سخن خود را پس از تسميه، با درود بر پيامبر( ص) و آن آغاز مى‌كند، شيوه‌اى كه اهل آن ديار بر آن بوده‌اند. به جهت اهميتى كه اين مقدمه دارد، به همت آرنر جفرى مستشرق معروف جداگانه و همراه مقدمه كتاب« المبانى» نوشته احمد بن على عاصمى( متوفاى 378 ق) چاپ و منتشر شده است.<br /> <br /> ==مقايسه المحرر الوجيز و الكشاف زمخشرى==<br /> <br /> رقابت نزديك بين تفسير ابن عطيه در مغرب با الكشاف زمخشرى معتزلى در مشرق، موجب شده تا از ديرباز اهل تفسير به مقايسه آن دو بپردازند. ابن تيميه تفسير ابن عطيه را بيش از كشاف پيرو سنت و به دور از بدعت شمرده است. ابو حيان آن را در جامعيت و خالص بودن برتر از الكشاف دانسته و الكشاف را در اختصار و عمق بر آن ترجيح داده است. از وجوه تمايز تفسير ابن عطيه نسبت به الكشاف مى‌توان به عنايت بيشتر آن به نقل قرائات و احاديث اشاره كرد. در تفسير ابن عطيه توجه خاصى به اختلاف قرائات معطوف شده و مؤلف نه تنها به نقل قرائات مشهور و شاذ و اختلاف راويان پرداخته، بلكه بر خلاف زمخشرى همواره به نام قاريان و راويان نيز تصريح كرده است. در نقل حديث نيز بايد گفت كه ابن عطيه بيشتر به ذكر مصدر نقل عنايت داشته است.<br /> <br /> البته بايد در نظر داشت كه معاصر بودن دو تفسير سبب شده روش علمى، ادبى و بلاغى آن دو به هم شباهت پيدا كند. گر چه تفاوتهايى دارند، اختلاف مذهب دو مفسر، اختلاف در استنباط احكام و استدلالهاى آن و اختلاف در روش اجتهادى را بطور طبيعى به همراه خواهد داشت.<br /> <br /> ==روش تفسيرى==<br /> <br /> المحرر الوجيز جامع بين منقول و معقول است، در بخش منقول، روايات پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم، صحابه، تابعين را نقل مى‌كند، اسانيد و منبع مرويات را متذكر نمى‌شود، زيرا رواياتى را كه به صحت آنها اعتقاد دارد، محتاج ذكر سند نمى‌داند، از اين جهت سعى دارد روايات غير صحيح يا منافى عقل را نقل ننمايد. از ابن جرير طبرى زياد نقل مى‌كند و گاهى به نقد آن مى‌پردازد.<br /> در بخش معقول و استنباط و اجتهاد، تكيه او بر اجتهاد شخصى نيست، بلكه، ديدگاهى است كه با توجه به لغت، ادب و بلاغت و احتمالات كلام بيان نشده است، بدين جهت تفسير وى از جهتى بر اساس لغت و نحو پى ريزى شده است. در اين بخش به بيان وجوه احتمالات و نقل اقوال مفسرين و نقد و انتخاب آنها مى‌پردازد، به شعر و لغت عرب براى تبيين معانى آيه استشهاد فراوان دارد، مسائل نحوى و امور مربوط به بلاغت و بيان را نيز بررسى مى‌كند.<br /> <br /> در بخش نقل قرائات، ملتزم به نقل مشهور و شاذ آن و بيان احتمالات معانى و توجيهات عربى آن مى‌باشد. آيات الاحكام را بر اساس مذهب مالكى بررسى و تفصيل مى‌دهد و نقدهايى نيز بر ابن حزم اندلسى ظاهرى وارد مى‌كند، و به مذاهب فقهى ديگر تعرض نمى‌نمايد.<br /> در نقل اسرائيليات و قصص قرآنى به حداقل اكتفا نموده، هنگام ضرورت نقل، به نقد آنها مى‌پردازد. بر مفسرينى كه كتب خود را مملو از اينگونه قصص و اسرائيليات نموده، خرده مى‌گيرد. ديدگاه كلى ايشان اين است كه اينگونه روايات( اسرائيليات) با قواعد عقلى و نقلى سازگارى ندارد مانند قصه هاروت و ماروت و زهره.<br /> <br /> در مسائل كلامى اشعرى مسلك بوده و با معتزله به مجادله بر مى‌خيزد. مانند آيه 164 سوره نساء«و كلّم الله موسى تكليما»در معناى كلام، ج 2 صفحه 137. و نيز در صفحات ديگر مانند استهزاء، غضب، حياء، استواء، محبت، وجه، مجيئى، اتيان و يا مانند مسئله رؤيت خداوند در آخرت و تأويل«لا تدركه الابصار و هو يدرك الابصار»انعام 103، ج 2 صفحه 330.<br /> <br /> البته ايشان در پاره‌اى مباحث به گونه‌اى ديدگاه معتزله را ترجيح... داده، به آن تمايل نشان مى‌دهد، مانند آيه 26 سوره يونس«للذين احسنوا الحسنى و زيادة».<br /> روش كلى وى در بيان مطالب به اين ترتيب است كه ابتداى سوره‌ها، اطلاعات كلى درباره سوره، شامل مكى، مدنى بوده، فضل، عدد آيات و القاب آن را بيان مى‌دارد و در آيات پس از ذكر آنها مستقيما وارد تفسير مى‌شود و ضمن آن به نقل اقوال مفسرين و نقد آنها، بحثهاى لغوى، معانى، نحوى، قرائت، بيان شواهد شعرى و ادبى، نقل روايات و اسباب نزول مى‌پردازد.<br /> <br /> در نقل روايات، گاهى از گفتار ائمه اهل بيت عليهم السلام آغاز مى‌كند. معمولا هنگامى كه اظهار نظر مى كند، آن را با عنوان قال القاضى ابو محمد مطرح مى‌كند، اين روش، به تفسير املائى مى‌ماند تا انشايى و مى‌رساند كه وى تفسير خود را بر جمع شاگردان املا مى‌كرده و آنان مى‌نوشته‌اند، مانند فرّاء در« معانى القرآن».<br /> <br /> ابن عطيه در جهتى از تفسير خود محافظه كارانه عمل كرده است، مثلا در تفسير آيه«و انذر عشيرتك الاقربين»(شعراء 214) ج 4 ص 245، روايت وارده را به طور سربسته و ابهام گونه نقل كرده است.<br /> همچنين ذيل آيه تطهير( احزاب 33) جلد 4 ص 384 شأن نزول آن را درباره اهل بيت عليه السلام( 5 تن آل عبا) دانسته و روايات مربوط به آن را به عنوان رأى مشهور آورده است، ولى احتمال مى‌دهد شامل زوجات نيز بشود با اين وصف سخن پيامبر( ص) خطاب به ام سلمه( انت الى خير) را نيز در پى آن آورده و مسأله را مبهم رها كرده است.<br /> <br /> ذيل آيه مربوط به خاتم بخشى على عليه السلام، اقوال مفسرين را در اين خصوص كه على عليه السلام هنگام نزول آيه، در حال ركوع، انگشتر خود را به سائل بخشيد مى‌آورد و روايت مى‌كند كه« پيامبر صلى الله عليه و آله پس از نزول آيه از خانه بيرون آمد، سائلى را ديد و از او پرسيد: كسى به تو چيزى داده است؟ عرض كرد: آرى، آن مرد نمازگزار، اين انگشترى نقره را در حال ركوع به من بخشيد حضرت نگاه كرد و ديد آن كه مرد به او اشاره مى‌كند، على عليه السلام است. آنگاه گفت: الله اكبر و آيه را بر مردم خواند...» ابن عطيه سپس طبق شيوه خود، با سكوت از كنار قضيه مى‌گذرد. جلد 2 ص 208 و 209 ذيل آيه 55 مائده.<br /> ايشان درباره تلاش تفسيرى خود در مقدمه مى‌نويسد:« در اين كتاب بسيارى از علوم مورد نياز تفسير را بيان داشته‌ام، زيرا تفسير قرآن جز با بيان جميع علوم مؤثر در تفسير ممكن نيست، اين علوم از اين قرارند، حكم( احكام) نحو، لغت، معنا و قرائت به جهت دورى از خطا. تتبع فراوانى در الفاظ انجام داده و فكر و انديشه‌ام را منحصر به تفسير نمودم، جميع قراءات را آورده، معانى مختلف و جميع محتملات الفاظ را با تلاش خود بدست آورده، بيان كرده‌ام».<br /> <br /> ==مصادر المحرر الوجيز==<br /> <br /> نقل فراوان روايات، اقوال، قرائتها و معانى الفاظ، گوياى اين است كه مفسر از مصادر فراوانى استفاده نموده است، برخى از اين مصادر عبارتند از:<br /> <br /> الف) در تفسير:<br /> <br /> 1- تفسير طبرى،<br /> <br /> 2- شفاء الصدور ابو بكر محمد بن الحسن بن زياد الوصلى،<br /> <br /> 3- التحصيل لفوائد كتاب التفصيل... ابن عباس احمد بن عمار مهدوى تميمى،<br /> <br /> 4- الهداية الى بلوغ النهاية مكى بن ابى طالب( موارد بسيارى را از آن نقل كرده و به آن مستند مى‌كند، در بخش نيز بدون ذكر نام از آن نقل كرده است و در مواردى به نقد آراء منقول از آن مى‌پردازد.)<br /> <br /> ب) در سنت:<br /> <br /> 1- صحيح بخارى،<br /> <br /> 2- مسند مسلم،<br /> <br /> 3- سنن ابى داود،<br /> <br /> 4- سنن ترمذى،<br /> <br /> 5- سنن سنايى<br /> <br /> ج) در قرائت<br /> <br /> 1- المحتسب<br /> <br /> 2- الحجة فى علل القراءات السبع،<br /> <br /> 3- التيسير.<br /> <br /> د) در لغت، نحو و معانى:<br /> <br /> 1- معانى القرآن فرّاء<br /> <br /> 2- معانى القرآن زجاج<br /> <br /> 3- مجاز القرآن ابو عبيدة<br /> <br /> 4- الاغفال فيما اغفله الزجاج من المعانى<br /> <br /> 5- الكتاب سيبويه<br /> <br /> 6- المقتضب ابن عباس ازدى<br /> <br /> 7- العين خليل بن احمد<br /> <br /> 8- اصلاح المنطق ابو يوسف<br /> <br /> 9- الفصيح ابو العباس ثعلب<br /> <br /> 10- المجمل فى اللغة احمد بن فارس،<br /> <br /> 11- المخصص على بن احمد اندلسى<br /> <br /> ه) در فقه<br /> <br /> 1- الموطأ مالك بن انس<br /> <br /> 2- المختصر عبد الله بن عبد الحكم بن اعين<br /> <br /> 3- المدونة<br /> <br /> 4- الواضحة عبد الملك بن حبيب سلمى<br /> <br /> 5- التفريع ابو القاسم بن الجلاب<br /> <br /> 6- اشراف على مذاهب اهل العلم ابو بكر محمد بن ابراهيم بن منذر.<br /> <br /> ==مقدمه تحقيق==<br /> <br /> اين اثر به تحقيق عبد السلام عبد الشافى محمد انجام گرفته است، محقق محترم مقدمه‌اى دارد در 27 صفحه شامل موضوعاتى است در: معانى تفسير، تأويل، فرق آندو، اقسام تفسير، ميزانى كه پيامبر( ص) از قرآن تفسير فرموده است، اجتهاد در تفسير نزد صحابه، معروفترين مفسرين قرآن از صحابه، ارزش تفسير مأثور، مدارس تفسير، مهمترين كتب تفسير مأثور، مهمترين كتب تفسير به رأى و اجتهاد، روش ابن عطيه در تفسير، مصادر ابن عطيه، شرح حال مختصرى از وى و تأليفات ايشان.<br /> <br /> ==نسخه شناسى==<br /> <br /> المحرر الوجيز بر مبناى نسخه كتابخانه اياصوفيا واقع در استانبول، كه نسخه عكس آن در كتابخانه آيت الله مرعشى« ره» محفوظ است و تصوير صفحه اول و آخر سوره بقره آن در نسخه چاپى موجود است، تصحيح و چاپ شده است. برخى چاپهاى آن عبارتند از:<br /> <br /> 1- قاهره، مجلس اعلاى شئون اسلامى، احمد صادق الملاح.<br /> <br /> 2- مغرب، رباط، وزارت اوقاف مغرب سال 1395 ق تا 1412 ق، در 16 مجلد با تحقيق مجلس علمى در فارس.<br /> <br /> 3- بيروت دار الكتب العلمية سال 1413 ق 1993 م در 5 مجلد با تحقيق و تصحيح عبد السلام عبد الشافى محمد<br /> <br /> 4- نسخه حاضر با همين تصحيح و از همين مؤسسه انتشار يافته و چاپ اول آن در سال 1422 ه 2001 م، 1+ 5 مجلد همراه با يك جلد فهرست‌ها در قطع وزيرى ارائه گرديده است.<br /> شابك: 3- 3211- 7451- 2 NBSI<br /> <br /> اين نسخه داراى مقدمه‌اى قابل توجه از مصحح و مقدمه‌اى ارزشمند از مفسر مى‌باشد.<br /> فهرستى بر اساس آيات در آخر هر مجلد راهنماى محققين دريافتن آيات و سوره‌ها مى‌باشد. مصحح محترم توضيحى درباره شيوه تصحيح ارائه نداده و نسخه موجود فاقد پاورقى مى‌باشد.<br /> درباره مفسر و تفسير المحرر الوجيز كتب و مقالاتى نگاشته شده كه به برخى از آنها اشاره مى‌كنيم.<br /> <br /> 1- منهج ابن عطيه فى تفسير القرآن، عبد الوهاب فايد، قاهرة 1394 ق در 414 ص<br /> <br /> 2- ابن عطيه المفسر و مكانه فى حياة التفسير فى الاندلس، عبد العزيز بدوى الزهيرى رساله فوق ليسانس از دانشگاه اسكندريه مصر، دانشكده آداب سال 1380 ق- 1980 م.<br /> <br /> 3- ابن عطيه لغويا و نحويا من خلال كتابه المحرر الوجيز فى شرح الكتاب العزيز، والى عبد الغفار بلحسن، رساله ديپلم از دانشكده آداب دانشگاه محمد الخامس، رباط<br /> <br /> 4- عبد الحق بن عطية و تفسير المحرر الوجيز- الصاح ابن باجية<br /> <br /> 5- چاپ مقدمه تفسير المحرر الوجيز و مقدمه كتاب المبانى از علماى مغرب به تصحيح مستشرق انگليسى و استدراكات عبد الله اسماعيل الصاوى، قاهره 1392 ه 1972 م در 324 صفحه مجلد<br /> <br /> فهرستهاى تفسير شامل 10 نوع فهرست از قبيل مى‌باشد: 1- فهرست قراءات قرآنية 2- اطراف حديث 3- انباءو كينه‌ها 4- اعلام نساء 5- قبايل و اماكن و... 6- اديان و طوائف و فرق و مذاهب 7- امثال و اقوال عرب 8- كتب مذكور در متن 9- قافيه‌ها 10- مصرع ابيات.<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> <br /> 1- تفسير و مفسران آيت الله معرفت ج 2 صفحه 190<br /> <br /> 2- المفسرون حياتهم و منهجهم سيد محمد على ايازى صفحه 622<br /> <br /> 3- دانشنامه قرآن و قرآن پژوهى به كوشش بهاء الدين خرمشاهى ج 1 ص 751 و ص 127<br /> <br /> 4- دايرة المعارف بزرگ اسلامى به كوشش موسوى بجنوردى ج 4 ص 314<br /> <br /> 5- مقدمه مصحح و مفسر و مجلدات مختلف تفسير المحرر الوجيز<br /> <br /> 6- تفسير و مفسرون ذهبى ج 1 ص 238<br /> <br /> 7- مناهج المفسرين دكتر منيع عبد الحليم محمود ص 12<br /> <br /> ==منبع==<br /> <br /> نرم افزار جامع التفاسیر ، بخش کتابشناسی<br /> <br /> {{تفسیر قرآن}}<br /> [[رده: تفاسیر]]</div>

Dlib