میر علی سادات حسینی هروی ملقب به کاتب‌ السلطان از خوشنویسان بزرگ قرن دهم هجری است از سرآمدان نستعلیق‌نویسی است

وی همچنین به زبان ترکی و فارسی شعر می سرود. استاد خط او سلطانعلی مشهدی بود و برخی خط وی را بر استادش ترجیح داده اند.

میر علی اصلاً از مردم هرات و از سادات حسینی آنجاست . ظهور او با ایامی مقارن شده است که استادی خط نستعلیق در سراسر خراسان سلطانعلی مشهدی را مسلم بوده و این استاد خوش شیوه و شاگردان او در مشهد و سایر بلاد خراسان و ماوراءالنهر به تعلیم این خط مشغول بوده اند.

هرچند برخی از دست نبشته‌ها و اسناد مربوط به قبل از زمان میرعلی تبریزی به خطی بسیار نزدیک به نستعلیق به دست آمده است ولی میرعلی از لحاظ فنّی این خط را به صورت مستقلی عرضه نمود از این رو استادان بعدی، ابداع خط نستعلیق را به او نسبت داده‌اند.

میرعلی که در بغداد در دربار سلطان احمد جلایر (783-813 هجری) بود کلیات فارسی "خواجوی کرمانی" را در سنهٔ ۷۹۸ به خط نستعلیق در بغداد نوشت و حال آنکه زبان اهل بغداد همیشه عربی بوده‌است. و این نسخه کلیات مصوّر خواجوی کرمانی در موزه لندن موجود می‌باشد.

نمونه های خط نستعلیق میرعلی هروی بشکل کتاب و قطعه بالنسبه زیاد در دست است ، کتبی که بخط اوست غالباً مثنویات شعرای مشهور است مانند مثنویات جامی و روضةالانوار خواجوو گوی و چوگان عارفی و قطعات غالباً از اشعار خود اوست . از جمله ٔ نفایس خط میرعلی پنج مثنوی است از سبعه ٔ جامی که آن را او در سال 928 بانجام رسانده و در آخر آن «علی الحسین الهروی » رقم کرده است . این نسخه ٔ بسیار نفیس در کتابخانه ٔ گلستان طهران موجود است .

یک نسخه ٔ گرانبهای دیگر از خط دست میرعلی ایضاً در کتابخانه ٔ گلستان هست که رقم آخر آن بجهاتی برای روشن ساختن ترجمه ٔ احوال این خوشنویس زبردست اهمیت دارد و آن نسخه که روضةالانوار خواجو است در آخر چنین رقم دارد:

«به تاریخ سنه ٔ سبع و عشرین و تسعمائه کتبه العبدالمذنب علی الکاتب السلطانی غفر ذنوبه ببلدة هراة».

از این نوشته مسلم میشود که در سال 927 میرعلی هنوز در هرات میزیسته و در آن تاریخ به لقب «الکاتب السلطانی » نیز ملقب بوده است . این لقب را ظاهراً سلطان حسین میرزا بایقرا به میرعلی داده بود زیرا که در این ایام کسی دیگر را نمیشناسیم که در سرزمین خراسان و مشرق ایران به لقب سلطانی خوانده شود.

علی هروی دراواخر عمر توسط ازبکان اسیر گشت و به بخارا منتقل شد و در آنجا به سال 924 یا 925 و یا 926 هَ . ق . درگذشت و در مرقد سیف الدین باخرزی دفن شد. او را رساله ای است به فارسی به نام «مدادالخط». و نیز اشعار و معماهایی از وی نقل میکنند. (از الذریعه ج 9 ص 764).

==گفته ها در مورد میر علی==

عباس اقبال آشتیانی در مجله ٔ یادگار نویسد: به تصدیق خبرگان فن یکی از بزرگترین استادان خط نستعلیق میرعلی هروی مشهدی است که قریب پنجاه سال در مشهد و هرات و بخارا به تعلیم این شعبه ٔ ظریف از خط فارسی و تحریر نسخ و قطعات آن مشغول بوده تا آنجا که در مهارت در کتابت نستعلیق ثالث میرعلی تبریزی واضع این خط و قبلةالکتاب نظام الدین سلطانعلی مشهدی شده و به واسطه ٔهنر خود از روزگار اقبال و ادبار بسیار دیده است.

امیرعلیشیر در مجالس النفایس در باب میرعلی نوشته که : «خط نسخ تعلیق را در غایت خوبی می نویسد بمرتبه ای که کسی هرگز نظیر او ننوشته

نصرآبادی در تذکره ٔ خود گوید:
«بعضی خط او را به خط ملاسلطانعلی ترجیح میدهند و بعضی برخلاف این گفته عزیزی ، شعری که یک مصراعش این است در باب ایشان گفته :
در رتبه هیچ میر به سلطان نمیرسد،
مجملاً خط را به مرتبه ٔ اعلی رسانیده

==منابع==
[http://www.loghatnaameh.org/dehkhodaworddetail-4e68d4c3c1f7497dbc709e184d423f58-fa.html لغت نامه دهخدا، سلطان الکتاب]
[http://www.loghatnaameh.org/dehkhodaworddetail-c326b9e7c0864dea97c073d75ff05d7d-fa.html لغت نامه دهخدا، علی هروی]
[http://www.zibanevisi.ir/index.aspx?pid=99&articleid=38540 سایت زیبا نویسی]

[[رده:خطاطان]]
[[رده:شاعران دو زبانه]]
[[رده:شعرای پارسی گوی قرن دهم]]

2014-09-14T07:42:25Z

دانشیار:

==تعريف==

کبر حالتی است كه آدمى خود را بالاتر از ديگرى ببيند و اعتقاد برترى‌ خود را بر غير داشته باشد. بزرگان اخلاق گفته اند، اساس تكبر اين است كه انسان از اين كه خود را برتر از ديگری ببيند، احساس آرامش كند و خود برتربينی، خودمحوری، برتری جويی و فخرفروشی از مفاهيمی هستند كه ريشه آنها (تكبر) است.

==تفاوت کبر با [[عجب]]==

در عجب برای انسان خودپسند تفتوتی ندارد که پای شخص دیگری در میان باشد یا نه؛ ولى در كبر بايد پاى فرد یا افراد دیگر نيز در ميان آيد تا فرد متکبر خود را از آن برتر داند و بالاتر بيند.

==روایاتی در مذمت کبر==

*مِنْ فِعْلِ اللَّهِ بِإِبْلِيسَ إِذْ أَحْبَطَ عَمَلَهُ الطَّوِيلَ وَجَهْدَهُ الْجَهِيدَ و َكَانَ قَدْ عَبَدَ اللَّهَ سِتَّةَ آلَافِ سَنَةٍ لَا يُدْرَی أَمِنْ سِنِي الدُّنْيَا أَمْ مِنْ سِنِي الاْخِرَةِ عَنْ كِبْرِ سَاعَةٍ وَاحِدَةٍ؛ فَمَنْ ذَا بَعْدَ إِبْلِيسَ يَسْلَمُ عَلَی اللَّهِ بِمِثْلِ مَعْصِيَتِهِ كَلَّا مَا كَانَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ لِيُدْخِلَ الْجَنَّةَ بَشَراً بِأَمْرٍ أَخْرَجَ بِهِ مِنْهَا مَلَكا؛ اميرالمؤمنان عليه السلام فرموده اند: از برنامه حضرت حق در رابطه با [[شيطان]] عبرت بگيريد، كه اعمال طولانی، و سخت كوشی او را، به خاطر يك ساعت تكبر تباه كرد، در صورتی كه خداوند را شش هزار سال بندگی كرد كه معلوم نيست از سال های دنيايی است يا سال های آخرتی (كه هر روزش هزار سال دنيايی است). چه كسی پس از [[ابليس]] با آلوده شدن به گناهی چون [[گناه]] او از عذاب حق سالم می ماند حاشا خداوند هرگز انسانی را به عملی وارد [[بهشت]] نمی كند كه به خاطر همان عمل فرشته ای را از آن جا بيرون كرد. ([[نهج البلاغه]]، خطبه 192، [[خطبه قاصعه]])

*و َقَالَ عليه السلام إِيَّاكَ و َالْكِبْرَ فَإِنَّهُ أَعْظَمُ الذُّنُوبِ وَ أَلْأَمُ الْعُيُوبِ وَ هُوَ حِلْيَةُ إِبْلِيسَ؛ اميرالمؤمنان عليه السلام فرموده اند: بر تو باد دوری از كبر، زيرا آن از بزرگترين گناهان و مادر عيب ها است و آن لباس ابليس است. ([[مستدرك الوسائل]]، ج12، ص29)

*و َقَالَ عليه السلام أَقْبَحُ الْخُلُقِ التَّكَبُّر؛ اميرالمؤمنان عليه السلام فرموده اند: قبيح ترين خلق و خوی، تكبر است.

*و َقَالَ عليه السلام شَرُّ آفَاتِ الْعَقْلِ الْكِبْرُ؛ اميرالمؤمنان عليه السلام فرموده اند: بدترين آفات عقل، كبر است.

* عَلِیُّ بْنُ الْحُسَيْنِ الْمَسْعُودِیُّ فِی إِثْبَاتِ الْوَصِيَّةِ، رُوِیَ أَنَّهُ أُوحِیَ إِلَی دَاوُدَ عليه السلام كَمَا أَنَّ أَقْرَبَ النَّاسِ إِلَی اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الْمُتَوَاضِعُونَ كَذَلِكَ أَبْعَدُ النَّاسُ مِنَ اللَّهِ الْمُتَكَبِّرُونَ؛ در كتاب اثبات الوصيه روايت شده كه به [[حضرت داود]] عليه السلام [[وحی]] شد: هم چنان كه مقربترين مردم به خدای متعال در [[روز قيامت]]، متواضعين هستند، هم چنين دورترين مردم از پيشگاه الهی در قيامت، متكبران هستند.

* جَعْفَرُ بْنُ أَحْمَدَ الْقُمِّیُّ فِی كِتَابِ الْمَانِعَاتِ، عَنِ النَّبِیِّ صلی الله عليه و آله قَال: لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِنْسَانٌ فِی قَلْبِهِ حَبَّةُ خَرْدَلٍ مِنْ كِبْرٍ؛ پيغمبر اكرم صلی الله عليه و آله فرموده اند: كسی كه در قلبش ذره ای از كبر باشد، داخل بهشت نمی شود.

* احذر الكبر فإنه رأس الطغيان و معصية الرحمن؛ اميرالمؤمنان عليه السلام فرموده اند: از تكبر بپرهيز كه آن سرآغاز طغيان ها و معصيت و نافرمانی خداوند رحمان است. ([[غررالحكم]]، ص309)

* وَ قَالَ عليه السلام و َعَجِبْتُ لِلْمُتَكَبِّرِ الَّذِی كَانَ بِالْأَمْسِ نُطْفَةً وَ يَكُونُ غَداً جِيفَة؛ و از آن خودخواه گردن كشی بتعجّبم كه ديروز آبی گنديده و فردا لاشه كثيفی بيش نخواهد بود؛ چنين كسی كبر و نخوتش برای چيست و چرا اوّل و آخر خود را بياد نمی آورد.

==منابع==
* [http://www.downloadbook.org/maasumin/np/takabbor.htm سایت دانلود بوک، بخش با معصومین علیهم السلام]
* احمد نراقی، معراج السعاده

[[رده:اخلاق فردی]]
[[رده:صفات ناپسند]]

دانشنامه اسلامی:شروع مشارکت

2014-09-14T07:38:05Z

دانشیار:

==هنوز ثبت نام نکرده ام==
ابتدا بر روی گزینه "ورود به سامانه/ایجاد حساب کاربری" کلیک کنید و پس از آن بر روی گزینه "یک حساب کاربری جدید بسازید" کلیک نموده نام کاربری و گذر واژه دلخواهتان را به همراه پست الکترونیکی خود در محل خواسته شده وارد نموده "ایجاد حساب کاربری" را بزنید.

از آنجا که هر گونه مشارکت در این دانشنامه وابسته به پست الکترونیکی شماست. پس از ثبت نام یک '''کد فعال سازی''' به پست الکترونیکی شما (احتمالا به بخش spam) ارسال می گردد که با کلیک بر روی آن می توانید دوباره به سیستم وارد شده و مشارکت با این دانشنامه را شروع کنید.

==ثبت نام کرده ام و نیاز به راهنمایی دارم==
*چنانچه قصد اضافه نمودن مقاله ای جدید را دارید [[راهنما:ایجاد صفحه|ایجاد صفحه]] را بخوانید.

*چنانچه قصد تغییر در محتوای فعلی مقاله ای را دارید [[راهنما:روش ویرایش یک صفحه|روش ویرایش یک صفحه]] را بخوانید.

*برای راهنمایی بیشتر از [[راهنما:فهرست راهنما|راهنما]] کمک بگیرید.

*چنانچه سوالی داشتید، می توانید در [[دانشنامه اسلامی:اتاق راهنمایی|اتاق راهنمایی]] مطرح کنید.

[[رده:دانشنامه اسلامی]]