حیدرقلی سردار کابلی

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۹:۴۱ توسط Saeed zamani (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Icon-encycolopedia.jpg

این صفحه مدخلی از اثر آفرینان است

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)


سردار کابلی کرمانشاهی، حیدرقلی

قرن: 14

(1372-1293 ق)

عالم دینى، فیلسوف، فقیه اصولى، محدث، متكلم، رجالى، مورخ و ریاضیدان. از علماى بزرگ شیعه در قرن چهاردهم قمرى بود.

زندگی نامه سردار کابلی

اصلش از ایران و از قزلباشان است. پدرش ساكن افغانستان بود و سردار در كابل به دنیا آمد.

در هشت سالگى به خواندن و نوشتن پرداخت. چون داراى استعداد فوق‌ العاده‌ اى بود بزودى ریاضیات و زبان انگلیسى را فراگرفت. در 1304 ق پدرش خانواده خود را به عراق برد و در كاظمین ساكن كرد.

معلم وى در ریاضیات و انگلیسى نیز به همراه آنان مهاجرت كرد و شش سال نیز در عراق به وى آموزش داد و او در حساب و هندسه و هیئت و جغرافى و علوم غریبه صاحب نظر شد. وى همچنین در لغات و ادبیات عربى و فارسى و سانسكریت و هندى و عربى و لاتین دستى توانا داشت. سردار كابلى در این مدت علاوه بر آموزش علوم جدیده به تحصیل علوم قدیمه نیز پرداخت و سپس به نجف رفت و فقه و اصول را در محضر علامه میرزا محمدعلى رشتى چهاردهى و شیخ على‌ اصغر تبریزى و دیگران فراگرفت و فلسفه را نزد استادان بزرگ آن آموخت.

در 1310 ق در خدمت پدر عازم ایران شد و در كرمانشاه با شیخ عبدالرحمان شافعى مكى ملاقات كرد و مجذوب كمالات وى گشت و در همانجا ماندگار شد. او از شیخ خود، چهاردهى و سید حسن صدر و سید عباس لارى و محدث قمى و سید آقا یحیى تهرانى و سید محسن امین و شیخ آقا بزرگ تهرانى داراى اجازه بود. شیخ مرتضى گیلانى نجفى از شاگردان وى مى‌ باشد. سردار كابلى استاد ریاضى و هندسه آیت‌ اللَّه حجت بود. پدرش قبل از مرگ سرپرستى خانواده‌ ى خود را به وى سپرد و او را ملقب به سردار كرد.

سردار كابلى در كرمانشاه به نشر احكام و تالیف و تصنیف مشغول شد. او به شهرهاى بسیارى سفر كرد و با علماى هر شهر مصاحبت نمود. سرانجام در كرمانشاه درگذشت و جنازه‌ اش به نجف انتقال یافت و در كنار پدرش در وادى‌ السلام دفن شد.

آثار سردار کابلی

از آثار وى: «الاربعون حدیثا»، در فضایل امیرالمومنین علیه السلام از طرق اهل سنت؛ «تبصره الحر فى تحقیق الكر» در بیان انطباق تحقیقى بین وزن و مساحت و حجم؛ «تحفه الاحباب» در بیان آیات قرآن؛ «تحفه الاجله» در شناخت قبله كه براى فهم كتاب به دانش جبر و مثلثات و هیئت و جغرافى نیاز است؛ «العلم الشاخص فى اسرار ظل الشاخص» در اعمال فلكى؛ كتابى در «المساحه» ترجمه از انگلیسى؛ ترجمه «انجیل برنابا»، از انگلیسى به فارسى؛ «غایه التعدیل فى معرفه حقیقه الاوزان والمكاییل»؛ «كشف القناع فى تحقیق المیل والذراع»؛ «مناهج الوفاق»، در اعداد؛ شرح حدیث امیرالمومنین علیه السلام در بیان قطر و محیط خورشید و ماه و اختلاف افق خورشید؛ «دیوان ابوطالب علیه السلام» و شرح «لامیه‌ ى» آن؛ شرح «تهذیب المنطق»؛ شرح «خطبه‌ى حضرت زینب سلام الله علیها»؛ «مصباح القواعد»، در قواعد علوم ریاضى؛ «مثنوى» در نظم «الباب الحادى عشر»؛ «الدرر النثیره»، شبیه به «كشكول» در سه مجلد.

منابع