عالم ملکوت

از دانشنامه‌ی اسلامی
(تغییرمسیر از عالم ملكوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ملکوت بمعنای سلطة الهی و آسمانی است.[۱] و در نظر حکماء عالم ملکوت یکی از عوالم یا مراتب چهارگانه است. این عالم که عالم مافوق عالم طبیعت است، داراي صور و ابعاد است امّا فاقد حركت و زمان و تغيير است. اين عالم خود بر دو قسم است يكي «ملكوت اعلي» كه عالم مجردات محضه است مانند عالم ملائكه و ديگري «ملكوت اسفل» است كه عالم صور مقداري است.[۲] مانند وجود انسان ها در برزخ و قبر. [۳]

عالم ملکوت همان عالم مثال است که مرتبة ظهور حقایق مجرد و لطیف با آثار و عوارض مادى نظیر شکل و مقدار است. از این مرتبه به «خیال منفصل» و در لسان شرع به «برزخ» تعبیر شده است. این عالم واسطهٔ عالم ارواح و عالم ماده و اجسام است، قونوى در بیان علت ایجاد و ظهور عالم مثال می‌گوید: «عالم ارواح تقدم وجودى و رتبى بر عالم اجسام دارد و واسطة رسیدن فیض حق بر اجسام است؛ اما از آنجا که میان ارواح و اجسام، به جهت ترکیب و بساطت آنها، مباینت ذاتى برقرار است و سنخیتى با یکدیگر ندارند، خداوند عالم مثال را خلق نمود که بزرخ و جامع و حدّ فاصل میان عالم ارواح و اجسام است تا موجب ارتباط دو عالم شده، فیض حق و امداد و تدبیر او از طریق ارواح به عالم اجسام برسد»[۴]

پانویس

  1. فرهنگ معین
  2. سجادي، جعفر، فرهنگ اصطلاحات فلسفي ملاصدرا، ص 325.
  3. عوالم چهارگانه چیستند؟، تبیان زنجان
  4. تقسیم مراتب وجود به لاهوت، جبروت، ملکوت و ... برچه اساسی است؟، اسلام کوئست، بازیابی: 9 اردیبهشت 1394