منابع و پی نوشتهای متوسط
جامعیت مقاله متوسط
کیفیت پژوهش متوسط است
مقاله مورد سنجش قرار گرفته است

حسن بن محبوب

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ابوعلی حسن بن محبوب بن وهب بن جعفر بجلی معروف به سرّاد، از بزرگان رجال شیعه و راویان نامور است. وی از اصحاب موسی بن جعفر و حضرت رضا و امام جواد علیهماالسلام بوده و از اركان اربعه عصر خود و از اصحاب اجماع است.

نسب حسن بن محبوب کوفی

وی، در شمار موالیان اعراب و از نژاد مردم سِند هندوستان بود. جد اعلای وی، وهب از برده‌های جریر بن عبدالله بجلی صحابی مشهور بود. وهب همراه با مولای خودش جریر بن عبدالله بجلی به حضور امیرالمؤمنین [حضرت علی|علی]] علیه السلام رسید، از حضرت تقاضا کرد: مرا از مولایم، جریر خریداری بفرمایید تا در خدمت و همراه شما باشم. امیرالمؤمنین خریدار غلام شد و اما جریر که دوست نداشت او را را به امام بفروشد گفت: این برده آزاد است. من او را از قید بردگی آزاد کرده‌ام. طبق قانون اسلام برای بردگان، همین کلام کافی بود تا غلام آزاد شود. و جریر هم حق نداشت حرفش را پس بگیرد. به این ترتیب وهب آزاد شد و داوطلبانه به امام علی علیه السلام پیوست. وهب در هنر زره بافی استاد بوده، از این روی به وی (سرّاد) و یا (زرّاد) می‌گفته‌اند و این لقب بر تمام نسل وی گفته می‌شده است.وهب در سال ۵۱ هجری بدرود حیات گفته است.

درک محضر ائمه علیهم السلام

حسن بن محبوب محضر حضرت موسی بن جعفر و حضرت رضا و امام جواد علیهماالسلام را درک کرد و از هر سه امام بزرگوار حدیث نقل کرد. در آخر سنه دويست و بيست و چهار به سن شصت و پنج وفات نمود[۱]

مقام علمی حسن بن محبوب

محبوب (پدر حسن) در تربيت او اهتمام فراوانی داشت. او به جهت تشویق فرزندش به فراگیری و نقل حدیث با او قرار گذاشته بود که داده بود كه هر حديثی كه از على بن رثاب استماع كند و بنويسد يك درهم به او بدهد. على بن رثاب از ثقات و اجلاء علماء شيعه كوفه بوده است. [۲] به این ترتیب او به یکی از علاقه مندان حدیث و راویان صادق کلام ائمه تبدیل شد. کتابهای او فراوان است از جمله (كتاب مشيخه) و (كتاب حدود) و (ديات) و (فرائض) و (نكاح) و (طلاق) و كتاب (نوادر) و كتاب (تفسير) و غيره او از حضرت امام رضا عليه السلام روايت مى‌كند و از شصت نفر از اصحاب حضرت امام صادق عليه السلام روايت نقل كرده است. یکی از ویژگی های ممتاز حسن بن محبوب روایاتی است که راجع به ارکان دین و مخصوصاً موضوع خطیر امامت نقل کرده اند از جمله روایتی را از امام رضا علیه السلام نقل کرده که فرمودند: هر امامی بر گردن اولیا و شیعیانش عهدی دارد و از جمله موارد کامل کننده ی وفای به عهد و حسن ادای آن زیارت کردن قبور آنهاست، پس هر کس از روی علاقه قبه آنها را زیارت کند برای تصدیق آنچه که امامان راغب و شیفته‌ی آن بودند، در روز قیامت ائمه برای آنها شفیع خواهند بود.

پانویس

  1. مجالس المؤمنين، 1/412، رجال كشى، 2/851.
  2. رجالى حلى، ص93، شماره13.

منابع

  • حاج شیخ عباس قمی، منتهی الآمال قسمت دوم، باب یازدهم: در تاريخ حضرت امام رضا عليه السلام.
  • حسن بن محبوب، پایگاه جامع عاشورا، بازیابی: 5 اسفند ماه 1392.
  • دفتر تبلیغات اسلامی، حسن بن محبوب کوفی، مجله فقه، شماره۳. در دسترس در کتابخانه مدرسه فقاهت، بازیابی: 5 اسفند ماه 1392.