بیان

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به: ناوبری، جستجو
Icon-computer.png
این صفحه از یک منبع صرفا الکترونیکی در یکی از پایگاه های معتبر گرفته شده است.

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)


«بیان» مصدر فعل لازم و به معنای واضح و روشن است و به صورت مصدر و اسم فاعل متعدی، به معنای روشن‌کردن و روشن‌کننده نیز بکار می‌رود. و «تبیان» مصدر سماعی از فعل متعدی و به معنای روشن‌کردن است.

برخی مانند علامه طبرسی معتقدند «بیان» و «تبیان» هر دو به یک معنا است. طریحی میان بیان و تبیان، تفاوت قائل شده و گفته است: «بیان» روشن‌کردن مطلبی است؛ بی‌آن‌که دلیلی داشته باشد؛ ولی «تبیان»، روشن‌ساختن مطلبی با دلیل و حجت است.

چون قرآن حجت و دلیل روشن برای همه مردم است؛ در آیه شریفه «هَـذَا بَيَانٌ لِّلنَّاسِ...» (سوره آل‌ عمران/138) با کلمه «بیان» وصف شده است. اطلاق «تبیان» به قرآن در آیه «...وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْءٍ...» (سوره نحل/89) به‌ این‌ دلیل است که قرآن همه حقایقی را روشن می‌کند که بشر باید بداند و بدون آگاهی از آن‌ها نمی‌تواند راه سعادت را بپیماید.

و البته قرآن کریم امور مؤثر در مسیر هدایت و تأمین زندگی و سعادت بشر، در دنیا و آخرت را تبیین کرده است؛ به عبارت دیگر، هر چه از امور شرعی و دینی که مردم به‌ آن نیازمندند یا به صراحت (نص) و یا به احاله در قرآن آمده است؛ یعنی بیان و تعلیم برخی امور به پیامبر صلی الله علیه و آله و جانشینان آن حضرت موکول شده است. بنابراین، بیان و تبیان از اسامی قرآنند.

منابع[ویرایش]

قرآن
(اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه ↓ رده ها ↓
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن

سوره های قرآن

آیات قرآن

واژگان قرآنی

شخصیت های قرآنی

قصه های قرآنی

علوم قرآنی

معارف قرآن

علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
متن و ترجمه قرآن