منابع و پی نوشتهای متوسط
جامعیت مقاله متوسط
مقاله بدون شناسه یا دارای شناسه ضعیف است
کیفیت پژوهش متوسط است
مقاله مورد سنجش قرار گرفته است

اقسام کفر

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو


Icon-encycolopedia.jpg

این صفحه مدخلی از فرهنگ شیعه است

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)


تقسیم متکلمان

متكلّمان اقسام متعددى براى كفر برشمرده‌اند:

  • الف. كفر انكار: بدين معنا است كه كسى به قلب و زبان، خدا و رسول خدا صلی الله علیه و آله را انكار كند.
  • ب. كفر جحود: يعنى كسى با قلب اذعان كند؛ ولى به زبان، انكار: «وَجَحَدُوابِها وَاسْتَيقَنَتْها أنْفُسُهُمْ». (سوره نمل/ 14)
  • ج. كفر عناد: بدين معنا است كه كسى به دل و زبان اذعان كند؛ اما از روى حسادت و عناد، تن بدان ندهد؛ همانند وليد بن مغيرة، كه به دل و زبان قرآن را پذيرفت؛ ولى ايمان نياورد و آن را سحر خواند. (سوره مدثر/ 25-11)
  • د. كفر نفاق: آن است كه زبان دم از ايمان زَنَد؛ ولى دل از ايمان تهى باشد. (الايمان و الكفر فى الكتاب والسّنّة، 55؛ تاج العروس، 3/ 254؛ لسان العرب، 5/ 144)

تقسیم روایت امام صادق علیه اسلام

تقسيمى ديگر نيز براى كفر از روايت امام صادق علیه السلام برون كشيده اند: (ميزان الحكمة، 3/2711)

  1. كفر حجود: اين گونه كفر، خود بر دو قسم است:
    1. انكار ربوبيت: بدين معنا است كه كسى، خدا و بهشت و دوزخ و رستاخيز را انكار كند. كفر زنادقه و دهريّه از اين دست است كه قرآن سخن آنان را چنين باز مى‌گويد: «وَما يُهْلِكُنا إلّا الدَّهْرُ» (سوره جاثيه/23)
    2. انكار همراهِ شناخت: يعنى هر چند به وجود خدا يقين دارند، امّا از روى ستمكارى و بزرگ‌طلبى او را انكار مى‌كنند.(سوره نمل/14)
  2. كفر عصيان: بدين معنا است كه به خدا ايمان دارند؛ اما از فرمان او سر مى‌پيچند و تكاليف دينى را برنمى‌تابند.(سوره بقره/84 و 85)
  3. كفر برائت: اين گونه كفر ناپسند نيست؛ بلكه از وظايف اعتقادى است و عبارت است از كفر به دشمنان خدا و كافران، مانند كفر ابراهيم (سوره ممتحنه/4) و كفر شيطان به اولياى خود. (سوره ابراهيم/22)
  4. كفر نعمت: عبارت از ناسپاسى در برابر نعمت‌هاى الهى است. قرآن كريم از سليمان پيامبر علیه السلام نقل فرموده است: «اين از فضل پروردگار من است تا مرا به سپاسگزارى و ناسپاسى بيازمايد». (سوره نمل/4؛ سوره ابراهيم/7؛ سوره بقره/152)
  5. كفر مطلق: كفرى است كه هيچ يك از قيدهاى پيشين را ندارد. (بحارالانوار، 93/60 و 72/100؛ مستدرك الوسائل، 1/76)

برخى كفر را سى و پنج قسم دانسته‌اند كه از ضرب هفت قسم متعلق كفر در پنج قسم كافر حاصل گردد. (فرهنگ لغات كامل در قرآن، 30)

منابع

فرهنگ شیعه، جمعی از نویسندگان، ج1، ص90 و 91.