آیه 1 سوره تغابن

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مشاهده آیه در سوره

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۖ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ ۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

مشاهده آیه در سوره


<<1 آیه 1 سوره تغابن 2>>
سوره : سوره تغابن (64)
جزء : 28
نزول : مدینه

ترجمه های فارسی

هر چه در آسمانها و زمین است همه به تسبیح و ستایش خدا مشغولند که سلطنت ملک هستی و ستایش (اهل عالم) برای اوست و او بر هر چیز تواناست.

آنچه در آسمان ها و آنچه در زمین است، خدا را [به پاک بودن از هر عیب و نقصی] می ستایند. فرمانروایی ویژه اوست، همه ستایش ها مخصوص اوست، و او بر هر کاری تواناست.

هر چه در آسمانها و هر چه در زمين است خدا را تسبيح مى‌گويند. او راست فرمانروايى و او راست سپاس و او بر هر چيزى تواناست.

خدا را تسبيح مى‌گويند هر چه در آسمانها و هر چه در زمين است. فرمانروايى از آنِ اوست و حمد سزاوار اوست و او بر هر چيزى تواناست.

آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است برای خدا تسبیح می‌گویند؛ مالکیت و حکومت از آن اوست و ستایش از آن او؛ و او بر همه چیز تواناست!

ترجمه های انگلیسی(English translations)

Whatever is in the heavens and whatever is on the earth is exalting Allah. To Him belongs dominion, and to Him belongs [all] praise, and He is over all things competent.

Whatever is in the heavens and on earth, doth declare the Praises and Glory of Allah: to Him belongs dominion, and to Him belongs praise: and He has power over all things.

معانی کلمات آیه

«یُسَبِّحُ» (نگا: رعد / ، اِسراء / ، نور / ).

نزول

زید بن ارقم گوید: از عبدالله بن ابى شنیدم که به یاران خود مى گفت: به کسانى که نزد پیامبر مى باشند به هیچ وجه انفاق و بخشش نکنید تا پراکنده شوند و ما اگر به مدینه برگردیم، عزیزترین افراد باید ذلیل ترین کسان را از آن شهر بیرون کنند و منظورش از عزیزترین، یهودیان و ذلیل ترین مسلمین بوده اند.

زید بن ارقم چنین افزاید که این موضوع را که شنیدم به عموى خود گفتم: عموى من نیز به رسول خدا صلی الله علیه و آله خبر داد. پیامبر مرا طلب فرمود؛ من هم آنچه شنیده بودم به رسول خدا صلی الله علیه و آله گفتم. پیامبر کس فرستاد و عبدالله بن ابى رئیس منافقین را احضار فرمود. آنان سوگند یاد کردند که چنین چیزى که زید بن ارقم گفته است به زبان نیاورده اند و سخنان من تکذیب شد. از آن وقت به بعد روزگار بر من تیره گشت و از آن پس از منزل بیرون نمى آمدم. عموى من گفت: اى زید من فکر نمى کردم که آن‌ها تو را تکذیب نمایند و دروغ زن پندارند تا این که این آیة نازل گردید پس از نزول آیه پیامبر مرا طلب فرمود و آیه را براى من قرائت کرد و فرمود: اى زید خداوند گفتار تو را تصدیق کرد.

برخى گویند: این واقعه در جنگ تبوک بوده و این آیه هم در شب به پیامبر نازل گردیده است.[۱]

تفسیر آیه

تفسیر نور (محسن قرائتی)


سیمای سوره تغابن‌

اين سوره هجده آيه دارد و در مدينه نازل شده است.

به مناسبت آيه نهم كه در آن روز قيامت، روز «تغابن» شمرده شده، اين سوره، تغابن نام گرفته است.

تغابن به معناى ديگرى را مغبون كردن و سود را به نفع خود جذب كردن است. در قيامت، هر كس به فكر آن است كه خود را نجات دهد و ديگرى را مقصر بداند.

آيات اين سوره از نظر نظم و سياق، شبيه سوره حديد و گويى خلاصه‌اى از آن است.

سوره با بيان توحيد و يگانگى خداوند آغاز شده و با هشدار به مردم در مراقبت از اعمالشان و توجّه به قيامت ادامه يافته است و در پايان مردم را به انفاق در راه خدا و دورى از دلبستگى به دنيا سفارش مى‌كند.


بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌

به نام خداوند بخشنده مهربان.

يُسَبِّحُ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ وَ هُوَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ «1»

آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمين است، براى خدا تسبيح مى‌گويند. فرمانروايى، مخصوص او و ستايش نيز مخصوص اوست و او بر همه چيز تواناست.

جلد 10 - صفحه 67

نکته ها

حاكمان دنيوى براى كسب و حفظ قدرت خود، مرتكب خلافكارى‌هايى مى‌شوند، ولى خداوند فرمانروايى است كه همه هستى او را تقديس و تنزيه مى‌كنند و هيچ ظلمى از او صادر نمى‌شود.

حمد و ستايش، حقّ كسى است كه از عيب و نقص به دور باشد، لذا اوّل تسبيح خداوند مطرح شده است و سپس ستايش او در نماز نيز تسبيح و حمد، در ركوع و سجود در كنار هم آمده است.

پیام ها

1- تمام موجودات هستى نوعى شعور دارند و طبق همان شعور، به تسبيح الهى مشغولند. (دريغ كه بعضى انسان‌ها به خاطر ترك عبادت و تسبيح، وصله ناهمرنگ هستى هستند). «يُسَبِّحُ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ»

2- حكومت خداوند مطلق است و هيچ محدوديتى ندارد. «لَهُ الْمُلْكُ» (حكومت الهى حقيقى است نه مجازى، نه عاريه‌اى، نه اعتبارى و نه موقّت)

3- در دنيا بسيارى از افرادى كه حكومت و قدرت دارند، مورد انتقادند، ولى خداوند هم قدرت و حكومت دارد و هم مورد ستايش است. «لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ»

4- سرچشمه تمام كمالات اوست و لذا تمام ستايش‌ها براى اوست. «لَهُ الْحَمْدُ»

5- در دنيا بسيارى از فرمانروايان از حل مشكلات و انجام اصلاحات عاجزند، ولى خداوند، فرمانروايى است كه بر هركارى قادر است. لَهُ الْمُلْكُ‌ ... وَ هُوَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ

6- قدرت خداوند نسبت به همه هستى يكسان است. (آفريدن يك قطعه سنگ با آفريدن يك سلسله كوه براى او يكسان است، همان‌گونه كه براى چشم ما، ديدن يك ميخ و ديدن يك كوه يكسان است). «وَ هُوَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ»

تفسير نور(10جلدى)، ج‌10، ص: 68

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)



بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌

يُسَبِّحُ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ وَ هُوَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ «1»

«1» منهج الصادقين، جلد 9، صفحه 300.

جلد 13 - صفحه 188

يُسَبِّحُ لِلَّهِ‌: به پاكى و پاكيزگى ستايش مى‌كنند مر خداى را، ما فِي السَّماواتِ‌: آنچه در آسمانها است از روحانيات، وَ ما فِي الْأَرْضِ‌: و آنچه در زمين است از جسمانيات.

بيان: تسبيح مكلفان به قول است، و تسبيح غير ايشان را دو قول است: يكى به دلالت، چه آنها دالند بر كمال قدرت و علم و استغناى ذاتى سبحانى، و ديگر تسبيح قولى كه هر يك تسبيحى دارند، چنانچه در سوره‌هاى سابقه بيان شد.

لَهُ الْمُلْكُ‌: مر او راست پادشاهى مطلق، زيرا خالق آسمان و زمين و آنچه ميان آنهاست او باشد، وَ لَهُ الْحَمْدُ: و مر او راست خاصه ثنا و ستايش، زيرا نعمت آفرينش و پرورش و ساير نعم نامتناهى كه افاضه شده، از او است، زيرا ذات يگانه سبحانى، مبدع جميع اشياء و مربى همه ممكنات، و اصول جميع نعم و فروع آن، از فيض عميم او است. وَ هُوَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ: و او بر همه چيزها تواناست از ايجاد معدوم و افناى موجود و تغيير و تبديل آنها بر وفق حكمت و مقتضاى مصلحت، چه نسبت ذات او بر تمام اشياء على السويه است.


تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)


بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌

يُسَبِّحُ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ وَ هُوَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ «1» هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ فَمِنْكُمْ كافِرٌ وَ مِنْكُمْ مُؤْمِنٌ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ «2» خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَ صَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ «3» يَعْلَمُ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ يَعْلَمُ ما تُسِرُّونَ وَ ما تُعْلِنُونَ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ «4»

أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَبَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَبْلُ فَذاقُوا وَبالَ أَمْرِهِمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ «5»

ترجمه‌

64/ 5- 1

تسبيح ميكند خدا را آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است براى او است پادشاهى و مر او را است ستايش و او است بر همه چيز توانا

او است آنكه آفريد شما را پس بعضى از شما كافر و بعضى از شما مؤمنند و خدا بآنچه ميكنيد بينا است‌

آفريد آسمانها و زمين را براستى و مصوّر فرمود شما را پس نيكو گردانيد صورتهاى شما را و بسوى او است بازگشت‌

ميداند آنچه را كه در آسمانها و زمين است و ميداند آنچه را پنهان ميكنيد و آنچه را آشكار ميسازيد و خدا دانا است بآنچه در سينه‌ها است‌

آيا نيامد شما را خبر آنانكه كافر شدند پيش از اين پس چشيدند عقوبت كار خود را و براى آنها عذابى است دردناك.

تفسير

تسبيح و تنزيه تمام موجودات بحال و مقال از ذات ذو الجلال مكرّر ذكر و بيان شده و اختصاص سلطنت تامّه و ستايش كامل باو و عموم قدرتش واضح است او خداوندى است كه خلق فرموده بشر را پس بعضى از آنها نشناختند او را و منكر صفاتش شدند و شكر نعمتش را بجا نياوردند چون مراجعه بعقل خود ننمودند و بعضى شناختند او را بحسب استعدادشان و شكر نعمتش را بجا آوردند بقدر

جلد 5 صفحه 213

امكانشان و خداوند بتمام اعمال و افعال بندگان خود بينا و بصير است و جزاى آنرا خواهد داد خلق فرموده آسمانها و زمين را براستى و درستى و بر طبق حكمت و مصلحت و بنى آدم را آراسته بصورت زيبا و قد رعنا و زبان گويا و دل دانا و امتياز داده آنها را بر تمام حيوانات بصورت و سيرت و قرار داده آن موجود صغير را نمونه‌ئى از عالم كبير و تمام موجودات و قابل فرموده او را از براى بازگشت به پيشگاه الهى و نيل بنعم نامتناهى ميداند آنچه را در آسمانها و زمين است از جزئى و كلّى و درونى و بيرونى و ميداند آنچه را بنى آدم پنهان نمايند در ضمائر خودشان و آشكار كنند در خارج و دانا است بحقيقت و ذات دلها كه در سينه‌ها جاى دارد و خوبى و بدى و روشنى و تاريكى آنها و تذكّر ميدهد بندگانرا در آيه اخيره بأحوال امم ماضيه از قبيل قوم نوح و هود و صالح (ع) كه كافر شدند و با انبياء خودشان مخالفت نمودند و نتيجه گران كردار بد آنها در دنيا و اصل بآنها شد چون اصل وبال سنگينى است و عذاب آخرت آنها بجاى خود باقى و برقرار است و اين تذكّرات از خداوند هر قدر تكرار شود براى بندگان مفيد است چون موعظه و ارشاد و تهديد و انذار بتأكيد و تكرار در نفوس جاى‌گير و برقرار ميشود و چنانچه در اوائل كتاب ذكر شد بنظر حقير از لوازم وعظ و خطابه است.

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)


بِسم‌ِ اللّه‌ِ الرَّحمن‌ِ الرَّحِيم‌ِ

يُسَبِّح‌ُ لِلّه‌ِ ما فِي‌ السَّماوات‌ِ وَ ما فِي‌ الأَرض‌ِ لَه‌ُ المُلك‌ُ وَ لَه‌ُ الحَمدُ وَ هُوَ عَلي‌ كُل‌ِّ شَي‌ءٍ قَدِيرٌ «1»

اما الكلام‌ ‌في‌ فضلها‌-‌ ‌از‌ ‌إبن‌ بابويه‌ باسناده‌ ‌از‌ أبي‌ بصير ‌از‌ حضرت‌ صادق‌ (ع‌) فرمود:

‌من‌ قرأ ‌سورة‌ التغابن‌ ‌في‌ فريضته‌ كانت‌ شفيعة ‌له‌ يوم القيامة و شاهد عدل‌ عند ‌من‌ يجيز شهادتها ‌ثم‌ ‌لا‌ تفارقه‌ ‌حتي‌ يدخل‌ الجنة

و نيز روايت‌ ميكند باسناده‌ ‌از‌ جابر ‌از‌ حضرت‌ باقر (ع‌) فرمود:

«‌من‌ قرأ المسبحات‌ قبل‌ ‌أن‌ ينام‌ ‌لم‌ يمت‌ ‌حتي‌ يدرك‌ القائم‌ (عج‌) و ‌ان‌ مات‌ ‌کان‌ ‌في‌ جوار النبي‌ (ص‌)».

و ‌در‌ مرسلات‌ ‌براي‌ حفظ ‌از‌ شر سلطان‌ و كساني‌ ‌که‌ خائف‌ هستند ‌از‌ ‌آنها‌ مفيد ‌است‌.

يُسَبِّح‌ُ لِلّه‌ِ ما فِي‌ السَّماوات‌ِ وَ ما فِي‌ الأَرض‌ِ نوع‌ مفسرين‌ گفتند تسبيح‌ ذوي‌ العقول‌ ملك‌ جن‌ انس‌ قولي‌ ‌است‌ و تسبيح‌ ‌غير‌ ‌آنها‌ تكويني‌ ‌است‌ ‌يعني‌ وجود ‌آنها‌ دلالت‌ ‌بر‌ سبوحيت‌ ذات‌ مقدس‌ پروردگار دارد، و ‌ما مكرر گفته‌ايم‌ ‌که‌ تمام‌ موجودات‌ شعور و ادراك‌ دارند و بزبان‌ ‌خود‌ تسبيح‌ ميكنند چنانچه‌ ميفرمايد: تُسَبِّح‌ُ لَه‌ُ السَّماوات‌ُ السَّبع‌ُ وَ الأَرض‌ُ وَ مَن‌ فِيهِن‌َّ وَ إِن‌ مِن‌ شَي‌ءٍ إِلّا يُسَبِّح‌ُ بِحَمدِه‌ِ وَ لكِن‌ لا تَفقَهُون‌َ تَسبِيحَهُم‌ اسراء آيه 44. و ‌اگر‌ مراد تكويني‌ ‌بود‌ ‌لا‌ تفقهون‌ معني‌ نداشت‌ زيرا ‌هر‌ مخلوقي‌ دلالت‌ ‌بر‌ وجود خالق‌ دارد، بعلاوه‌ ‌در‌ اخبار اذكاري‌ ‌از‌ ‌براي‌ حيوانات‌ ذكر كرده‌اند، بعلاوه‌ قضيه نمل‌ و هدهد ‌در‌ باره سليمان‌ و قضيه نحل‌ ‌در‌ سوره نحل‌ شاهد قوي‌ هست‌ ‌بر‌ ‌اينکه‌ دعوي‌ و مكرر بيان‌ ‌شده‌ يُسَبِّح‌ُ لِلّه‌ِ اختصاص‌ بذات‌ مقدس‌ واجب‌ الوجود دارد زيرا سر ‌تا‌ سر ممكنات‌ ‌از‌

جلد 17 - صفحه 31

عقل‌ ‌کل‌ ‌تا‌ مادة المواد محتاج‌ صرف‌ هستند ‌هم‌ ‌در‌ وجود و ‌هم‌ ‌در‌ بقاء و ‌هم‌ ‌در‌ جلب‌ نعم‌ و دفع‌ بليات‌ و غني‌ بالذات‌ خداي‌ متعال‌ ‌است‌:‌أن‌‌به‌ يا أَيُّهَا النّاس‌ُ أَنتُم‌ُ الفُقَراءُ إِلَي‌ اللّه‌ِ وَ اللّه‌ُ هُوَ الغَنِي‌ُّ الحَمِيدُ فاطر آيه 15.

ما فِي‌ السَّماوات‌ِ وَ ما فِي‌ الأَرض‌ِ ‌ما ‌في‌ السموات‌ شامل‌ جميع‌ ملائكه‌ و كرات‌ جويه‌ و طبقات‌ سماوية و كرسي‌ و عرش‌ و عالم‌ عقول‌ و مجردات‌ و جنت‌ و حور و غلمان‌ و لوح‌ و قلم‌ و سدرة المنتهي‌ و بيت‌ المعمور و آنچه‌ ‌خدا‌ ‌در‌ عالم‌ بالا خلق‌ فرموده‌، و ‌ما ‌في‌ الارض‌ شامل‌ جميع‌ ‌ما ‌في‌ الارض‌ ميشود ‌از‌ جمادات‌ و نباتات‌ و حيوانات‌ بري‌ و بحري‌ و درياها و معادن‌ و جواهرات‌ و ‌غير‌ اينها، و گفتيم‌ ‌که‌ تسبيح‌ بمعني‌ عام‌ شامل‌ تمام‌ اذكار تهليل‌ و تكبير و تحميد و ساير اذكار و صلوات‌ و ‌غير‌ اينها ميشود.

(‌له‌ الملك‌) تمام‌ مخلوقات‌ ‌از‌ ثري‌ ‌تا‌ ثريا مملوك‌ حق‌ هستند بملكيت‌ ذاتيه‌ و آنچه‌ ‌در‌ دست‌ بشر ‌است‌ و ‌خود‌ ‌را‌ مالك‌ ميداند عاريه‌ ‌است‌ باو ميدهند و ‌پس‌ ميگيرند ‌حتي‌ جان‌ ‌خود‌ ‌را‌ ‌که‌ حافظ ميگويد:

‌اينکه‌ جان‌ عاريت‌ ‌که‌ بحافظ سپرده‌ دوست‌

برگزیده تفسیر نمونه


]

(آیه 1)- این سوره نیز با تسبیح خداوند آغاز می‌شود، خداوندی که مالک و حاکم بر کل جهان هستی، و قادر بر همه چیز است.

می‌فرماید: «آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است برای خدا تسبیح می‌گویند» (یسبح لله ما فی السماوات و ما فی الارض).

سپس می‌افزاید: «مالکیت و حکومت از آن اوست» (له الملک).

«و (به همین دلیل) تمام حمد و ستایش نیز به ذات پاک او بر می‌گردد» (و له الحمد).

«و او بر همه چیز تواناست» (و هو علی کل شی‌ء قدیر).

سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

تفسیر های فارسی

ترجمه تفسیر المیزان

تفسیر خسروی

تفسیر عاملی

تفسیر جامع

تفسیر های عربی

تفسیر المیزان

تفسیر مجمع البیان

تفسیر نور الثقلین

تفسیر الصافی

تفسیر الکاشف

پانویس

  1. صحیح بخارى و دیگران از علماء عامه.

منابع